
遍知贝玛嘎波大师教言集PK47མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་ཞལ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ།
8-1
༄༅། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་ཞལ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ།
༄། །སྟོན་པའི་ལུང་ཤེར་ཕྱིན་བཤད་པའི་ལུས་སུ་བསྟན་པ།
༄༅། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་ཞལ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ༄༅། །ཕུལ་ཕྱིན་བྱིན་རླབས་བདུད་རྩི་དེས། །མཁས་པའི་ལང་ཚོ་དར་བྱས་པའི། །བཀའ་དྲིན་དྲན་པའི་
ཕྱག་ཐམས་ཅད། །འཇམ་དབྱངས་སྨྲ་བའི་ཟླ་བར་འཚལ། །གྲགས་ལྡན་མགོ་བོའི་ནོར་བུ་བརྡར་བས་ཞབས་མཐིལ་དམར་བའི་བཀྲ་ཤིས་ཚོན་ཞིག་འཛག་པའི་རྡུལ། །དབྱངས་ཅན་རྒན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་མགྲིན་པའི་ཕུག་
ཏུ་བསྟོད་བཀུར་བསྔགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རི་མོར་བྱེད་པའི་རྒྱན་དུ་སྤྱད་ཀྱང་ཅུང་ཟད་མ་གོད་དངོམ་འོས་ཉིད་དང་འབྱུང་ཁུངས་ནི། །ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ཉིད་མི་ཡུལ་འབྱོན་དུས་དགའ་ལྡན་བདག་པོར་དབང་
བསྐུར་མཛད་པ་དེ་ལ་འདུད། །བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉིན་དང་ཉིན། །འདི་ཡུལ་མ་ཁྱམས་ས་དེ་ག་ན་ཡོད། །འོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་མཐོང་ཉེ་བར། །སུ་སོང་རྗེས་སུ་འཇུག་འདོད་བདག་
ལ་སྐྱེས། ། འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་དེས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཐབས་སུ་རང་རང་གི་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་
པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དུ་འདུ་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་རབ་བམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས་དེ་འཆད་པར་བྱའོ། །
8-2
དེ་ལ་སྟོན་པའི་ལུང་ཤེར་ཕྱིན་བཤད་པའི་ལུས་སུ་བསྟན། རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཚིག་ལེར་བྱས་པ་དེའི་རྒྱན་དུ་བཤད། སློབ་དཔོན་གྱིས་བཀྲལ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱན་དུ་གྱུར་ཚུལ་གཏམ་བཞིན་དུ་གླེང་བ་ལས།
དང་པོ་ལ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་ལྡན་དུ་གསུངས་ཚུལ། གསུངས་པ་ལྟར་སྡུད་པ་པོས་བསྡུས་ཚུལ། བསྡུས་པ་ལྟར་གནས་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རིར། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ། རྫུ་འཕྲུལ་
གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བསྟན་པས་དད་པར་མཛད་དེ། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པས་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་ནས། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ཁྱད་པར་དུ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་རྣམས་གྲོལ་བར་མཛད་པས་མངོན་པར་འདོད་པའི་
དོན་བྱེད་ཅིང་། སྐུས་སྤྱོད་ལམ། གསུང་གིས་ཆོས་འཆད་པ་དང་། ཆོས་དང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཐུགས་ཀྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་བཞིས་བཞུགས་སོ། །དེ་དག་ནི་ཐུན་མོང་བའི་གླེང་གཞི་ཡིན་ལ། 
8-3
ཤེར་ཕྱིན་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་གླེང་གཞི་ནི། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་གདན་སེང་གེའི་ཁྲི་བཤམས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས།
སྐུ་དྲང་པོར་བསྲང་། དྲན་པ་མངོན་དུ་བཞག་པར་མཛད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཉིད་ཀྱིས་གདན་བཤམས་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པ་ན་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བཤམས་པའི་
གདན་ལ་བཞུགས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པ་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཤམས་པའི་གདན་ལ་བཞུགས་ལ། བཤད་པ་འདི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པས་འདིའི་སྟན་
ཡང་ང་ཉིད་ཀྱིས་གདིང་བར་ནུས་ཀྱི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ།

遍知贝玛嘎波大师教言集PK47《现观庄严论注释——至尊弥勒口授》
8-1
《现观庄严论注释——至尊弥勒口授》
导师所传般若波罗蜜多教法的体系展示。
《现观庄严论注释——至尊弥勒口授》
殊胜加持甘露液，使智者青春焕发，怀念恩德我顶礼，文殊语言之明月。
名满天下之尊者足底摩擦宝石而呈红色，其祥瑞色泽之尘，被一切文殊老者众所赞颂，置于咽喉深处，作为一切赞誉的装饰。即使如此使用，也丝毫未减其尊贵，而其源泉，正是法王降临人间之时，被授予兜率天王位者，我向他顶礼。
论著作者们日复一日，不曾徘徊于此地，此处何在？然而，欲随从见法真谛者的足迹，此愿已在我心生起。
我等导师大悲尊，为引导一切众生获得增上善趣与决定胜义，随顺各自根性而宣说法要，汇集为八万四千法蕴。其中最为殊胜或最上者，即是般若波罗蜜多，当为此作解释。
8-2
于此，先说导师所传般若波罗蜜多教法的体系，尊者（弥勒）为之造颂作庄严，论师（无著）注释成为一切庄严的方式，依次阐述。
首先，说明具足五种圆满而宣说，如何依所宣说而由结集者结集，依结集而住的殊胜解释。第一，导师圆满即世尊释迦牟尼；处所圆满即王舍城灵鹫山；眷属圆满即四众及菩萨大众共聚；以种种神变神通示现出世间稀有之法，令生信心；以记说神通遍知意乐及习气，令其成熟；以教诫神通以三乘调伏具特殊念等之众生令其解脱，成办所欲之义；以身示威仪，以语说法，以意缘法与众生而入定，以内正安住四种方式而安住。这些是共同缘起。
8-3
此般若波罗蜜多自身的特殊缘起是：当时世尊自己敷设狮子座，先结法轮手印，结跏趺坐，身体正直，正念现前而住。如何自己敷设座位？世尊在宣说声闻乘时，则坐于声闻敷设的座位上；在宣说大乘时，则坐于菩萨敷设的座位上。而此解说是诸佛不共的，此座位也唯有我能铺设，他人不能。


 །ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་འདིར་འདུ་བ་མང་དུ་འདུ་ལ། དེ་དག་གི་མོས་པ་དང་བསམ་པ་ཡང་ཐ་དད་དེ། དེ་བས་ན་དེ་
དག་ཐམས་ཅད་དང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གླེང་གཞི་དེ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སྟོན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། ཆོས་གནང་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སོ། །དང་པོ་ལ། 
8-4
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་སེང་གེ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་གཉིས་སོ། །ཕྱི་མ་དེ་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་
པ་ཞེས་འགྱུར་ཁ་ཅིག་ལས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྤྲུལ་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ། །གསུམ་པ་ལ་ཡང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་བསྟན་པའི་ཆོ་
འཕྲུལ་དང་། འཁོར་སྡུད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ། །ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མར་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་
དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་ཚིག་ལྷུར་ལེན་པ་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་དོན་དུ་འཕགས་པ་
སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་དང་། སྤྲོས་ཏེ་གོ་བ་བར་མ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ལ་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་དང་། ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཁྲི་པ། འགོ་སྨོས་པས་
གོ་བ་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བ་ལ་དེའི་ཡང་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་བརྒྱད་སྟོང་པ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འབུམ་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་གསུངས་སོ། །
8-5
དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་གསུངས་པའི་སྐབས་དེ་ཁོ་ནའོ། །དུས་གཞན་པར་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཅིག་ཀྱང་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི།
འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་བསྲུང་བ་ལ་རྣམ་
པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་པོར་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་པ་གཏད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་མེད་པའི་
ཕྱིར་ན། ལྕང་ལོ་ཅན་ན་བཞུགས་པ་ས་བཅུ་པའི་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་སྡེ་སྡུད་པར་
གསོལ་བ་འདེབས་པ་འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་འཆད་དོ། །ཞེས་ཐོགས་
མེད་དང་དབྱིག་གཉེན་ལ་སོགས་པའི་བཞེད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དང་། སློབ་དཔོན་རང་སྟོན་པ་གཤེགས་ནས་ཨ་སུ་རའི་བྲག་ཕུག་ཏུ་བསྟན་པ་སྒྲོ་སྐུར་མེད་ཅིང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་བཞི་བརྒྱ་གོ་དགུའི་སྣམ་སྦྱར་གདན་དུ་བྱས་པའི་ཁར་ཀུན་དགའ་བོ་བཞུགས་ཏེ། 
8-6
འོད་སྲུངས་ཆེན་པོས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་མདོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་དུ་གསུངས། །ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲོས། །བདེ་གཤེགས་སྲས་པོ་ཁྱོད་སྨྲོས་ཤིག །ཅེས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་མཐར། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རྒྱུད་བརླན་པར་བྱས་ཤིང་། བཞིན་མཆི་མ་ཅན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པས་ཁྱབ་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱིས། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་
བསྡུ་བའི་རྩོམ་པའི་དང་པོར་བསྟན་ནོ།

以下为直译：
"以及，此处集会者众多，他们的信解和意乐也各不相同，因此，为了适应他们所有人，所以如是思考。结跏趺坐等是为了表明此珍贵经典应以等持而了解。
如是缘起也以三种方式显示：三摩地神变、神通神变和法许神变。第一种包括：
8-4
三摩地之王三摩地神变和狮子游戏三摩地神变两种。后者在某些译本中译为"狮子奋迅"。第二种也分为两种：化身神变和加持神变。第三种包括：显示世界神变和摄眷属神变。
法圆满是：世尊以三种神变对一切众生从初、中、后均具足善等的般若波罗蜜多进行教授。为摄受喜欢详尽文句的众生，宣说《十万颂》；为喜欢中等详细解说的众生，摄集一切义理宣说《二万五千颂》、《一万八千颂》和《般若一万颂》；为喜欢简略易解的众生，进一步摄集一切义理宣说《八千颂》；为执着偈颂的众生，摄集《十万颂》的一切义理宣说《宝德藏》。
8-5
时间圆满是：此等珍贵经典宣说的就是那个时机。在其他时间也宣说了《般若心经》等十一部。
第二（结集方式）：根据《大疏》所述，"为宣说如来秘密，作为贤劫一切如来色身和正法藏的全面护持者，以及由金刚手灌顶等而被托付教法，并因他人无法宣说殊胜处，住于柳树园的十地自在大金刚持，为摄受一切世间，祈请圣弥勒等菩萨众结集《般若波罗蜜多经》，说'如是我闻'等。"这是古代诸论师所说。
这是无著和世亲等人的观点。论师自己（说）：导师涅槃后，为使教法无增无减并长久住世，在阿修罗洞穴中，以四百九十九位阿罗汉的僧衣作为座位，其上坐着阿难陀。
8-6
大迦叶问道："转法轮经，世尊于何处宣说？大智者请你说，善逝之子请你说。"在祈请最后，以忆念佛功德而湿润心相续，面带泪水，以充满的声音，以"如是我闻"开始珍贵经典的结集。


 །དེ་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་པ། རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤེས་པས་ངེས་པར་བཟུང་བའི་མདོའི་དོན་མ་ལུས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ཚིག་གོ །
བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པ་ལས་ཉན་པར་སྟོན་པའོ། །ཐོས་པ་ཞེས་པ་རྣ་བའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱིས། རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སྟོན་པས་ལྷ་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་ཡང་ཡོད། བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་ཡང་ཡོད་བཞིན་དུ་བདག་གིས་སྟོན་པ་ལས་ཐོས་ཞེས་སྦྱར་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འགྲེལ་
ཆེན་ལས། འདི་ལ་ཉེས་པ་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་དེས་བསྟན་པ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་མཐུས་གཞན་ལས་ཐོས་པ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་ཐད་ནས་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ། །
8-7
ཡང་ན། གཞན་དག་ལས་ཐོས་ན་ཡང་ཆོས་འཛིན་པའི་མཆོག་ཡིན་པས་དོན་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གླེང་བསླང་ནས། དུས་དང་སྟོན་
པ་ལ་སོགས་པའི་གླེང་གཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ་འབྲེལ་བ་དང་གོ་རིམ་བསྒྲིགས་ནས་མཐར་ཆགས་སུ་བསྡུས་སོ། །འོ་ན་བཀའ་ལ་བཀའ་མ་ཡིན་པ་བསྲེས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།
ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བགྱིས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་བསྡུ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འབྲེལ་པ་དང་གོ་རིམ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་སོགས་
ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བས་སོ། །འདིར་དཔྱད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གདུལ་བྱའི་ངོར་ནི། ཀུན་དགའ་བོ་ཉིད་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པས་བསྡུ་བ་པོ་གཉིས་སུ་མི་སེམས་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་འོད་སྲུངས་
ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་སོ། །འོད་སྲུངས་དང་བྱམས་པ་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་གསོལ་བ་འདེབས་པ་པོ་དང་། འོད་སྲུངས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་གིས་
བྱམས་པའི་གདུལ་བྱ་འདུལ་བས་དང་། སྟོན་པའི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་བསྐོས་པར་མི་ཕྱེད་པས་ཀྱང་དེ་ནི་བྱམས་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ཉན་རང་དང་སོ་སྐྱེ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དག་ཏུ་སྤྲུལ་ནས་བསྡུས་པ་དུས་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་འགལ་བ་མེད་དོ། །
8-8
གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྡུ་བ་པོས་ལེགས་པར་བསྡུས་པའི་ཡུམ་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས། ལ་ལ་ལས་དོན་གཞན་ལས་ཚིག །གཞན་ལས་རྣམ་གྲངས་མིང་གིས་ཏེ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་
ཡུམ་ཀུན་ལའང་། །དོན་བསྡུས་དེ་ཙམ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རིམ་པ་ལེགས་པར་བསྡུས་མ་ཡིན། །དེ་ལ་བསྡུས་སོགས་རབ་དབྱེ་བའི། །ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ཟད། །ཅེས་གསུངས་
པ་དེའི་དོན། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བསྡུས་པ་ལས་ནི་དོན་ཙམ་དུ་སྐབས་ཀྱི་དོན་སྟོན་གྱི། ཚིག་གིས་རྫོགས་པར་སྟོན་མི་ནུས་སོ། །བར་མ་ལས་སྐབས་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་བསྟན་ཀྱང་
རྒྱས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པ་ལས་ནི་དོན་ཐ་དད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྨོས་པས་སྟོན་ཅིང་མིང་གི་གདགས་ས་མི་འདྲ་བས་ཀྱང་དོན་
གཅིག་རྒྱས་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་མཐའ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་སྨོས་པའོ། །ཡང་། འབུམ་ནས་སྡུད་པའི་བར་དུ་བཤད་པའི་མདོ་དེ་དག་གི་སྙིང་
པོའི་དོན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དོན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་བསྟན་ཅིང་། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པས་སྔ་མ་འབའ་ཞིག་བསྟན་ནོ།

直译
这即是"如是我闻"，是以与自己相应的了解所确定的经义无余近显的重要语句。
"我"表示自己从导师听闻教法。"闻"表示仅是耳识所体验，而非已证悟，这是为了解释此义。
那么，导师在天界等处所说的教法，以及间接传来的教法，称为"我从导师闻"是否不合理呢？《大疏》中说："此处无过失，因为如来以加持所显示的，即为彼所说，由彼力而从他处听闻的，也是从世尊处亲闻。
8-7
或者，即使从他人听闻，由于是持法中最胜者，为确定义理，他也向世尊请问过。"
如此发起序言后，从时间、导师等缘起开始，编排关联和次序，最后连贯结集。若问是否有混入非佛说的过失？答非也，《正法结集经》中说："诸比丘，应当以'如是我闻'开始结集正法，应当显示关联和次序"等，因有此许可故。
此处思考：在菩萨所化机前，阿难即是金刚手，因此不视为有两位结集者。同样，大迦叶等也是弥勒等菩萨众。请求迦叶和弥勒进行结集的祈请者，以及迦叶舍利用于调伏弥勒所化众生，以及被任命为导师继承人而不可分离，因此想到"他即是弥勒"。对声闻、缘觉和凡夫而言，这些菩萨化现为大声闻而同时结集，在同一时间无有矛盾。
8-8
第三，如是由结集者善巧结集的此等《般若》的特点，论师说："有些唯义无文，有些唯文无义，有些以异名称说，智者于一切般若，应知仅摄此义。若不如此，一切次第未善摄，其中唯有略等分别之差异。"
此义为：略《般若》仅显示当下义理，无法以文字圆满显示。中等篇幅者能以文字显示当下义理，但非广泛。广《般若》则以色至一切相智等不同类别反复宣说，并以不同名称广说同一义理，如多次提及真如、实际、不可思议界等。
又，从《十万颂》至《宝德藏》所说经典之精要义理，显示胜义谛和现证义理如幻之世俗谛两者，而《般若心经》等则唯显前者。


 །དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཡུམ་ཀུན་ལའང་ཟློས་པ་ཡོད་དེ། 
8-9
སྦྱོར་བའི་ལམ་ལན་བཅུ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། ཁ་ཅིག་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་སྟོན་པ་སྟེ་སྐབས་དང་པོ་ལས་སྦྱོར་བའི་ལམ་དེ་དམིགས་པ་དང་
རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ། ཁ་ཅིག་ནི་དོན་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་ཀྱང་ཚིག་གཞན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་དེ་ཉིད་དུ། རིགས་དང་གོ་ཆའི་བསྒྲུབ་པ་དག་གིས་སྦྱོར་ལམ་བསྟན་པ་
ལྟ་བུ། ཁ་ཅིག་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཐ་དད་པས་བསྟན་དེ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཉན་རང་གི་སྦྱོར་ལམ་སྔ་མ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་པ་ལྟ་བུ། སྐབས་བཞི་པ་དང་
ལྔ་པར་སྦྱོར་བའི་ལམ་ནི་རྟགས་ལ་སོགས་པས་མིང་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་པ་ལྟ་བུ། གཞན་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་འཆད་པའི་སྐབས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་གདུལ་བྱ་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་ཡོད་ལ།
དེ་དག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་ནས་སྔར་བཤད་པའི་དོན་ཚིག་གཞན་གྱིས་སླར་བསྟན་ཏེ། དེས་གདུལ་བྱ་དེ་རྣམས་ལ་དོན་དུ་གྱུར་པས་ཟློས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། མདོར་
བསྡུས་དོན་ནི་འདི་དག་ཡིན། །སླར་ཡང་དོན་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས། །དོན་དེ་ཉིད་ནི་བཟླས་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། སྨྲ་བའི་དམ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་བཀའ། །རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ཉིད་མཆིས་ཤིང་། །ཟློས་པ་ཡང་ནི་མ་མཆིས་ལ། །
8-10
སྦྱོར་བའི་ལུགས་ཀྱི་རིམ་པ་ལགས། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་འགྱུར་བས། ངག་རེ་རེ་ལ་
སྐབས་བརྒྱད་ཅར་གྱི་དོན་རྫོགས་པར་སྦྱར་ཡང་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱུ། ཁ་ཅིག་ནི་འབྲས་བུ། ཁ་ཅིག་ནི་གྲོགས། ཁ་ཅིག་
ནི་རྣམ་གྲངས། ཁ་ཅིག་ནི་ཤུགས་ཀྱི་འགྲོས་ལས་འདིར་སྡུད་པས་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟར་ཟབ་བོ། །དེ་དག་ཀྱང་སུ་བྷ་ཥི་ཏ་ཞེས་པའི་སུ་དོན་ལྔ་ལ་འཇུག་པ་ལས་
འདིར་ལེགས་པ། བྷཱ་ཥི་ཏ་གསུངས་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཅུས་ལེགས་པར་གསུངས་པས་ན་བཀའོ། །བཅུ་ཡང་། ཡང་དག་པར་བསླབ་པ་ཉིད་ཀྱི་དང་། དབང་དུ་མཛད་པ། འཇུག་པ། རབ་ཏུ་ལྡན་པ། རབ་ཏུ་
དབྱེ་བ། རྟེན། གོ་བར་མཛད་པ། དུས། ཡོན་ཏན། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཡང་ན་རྒྱུད་བླར། གང་ཞིག་དོན་ལྡན་ཆོས་དང་ཉེར་འབྲེལ་ཞིང་། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱས་པས་བཀའོ། །
མིང་རྣམ་གྲངས་སྐད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཞལ་ནས་གསུངས་པ་དང་། ལུང་། གཙུག་ལག །གསུང་རབ། བསྟན་པའམ་བཅོས་པ་མདོ་སྡེ། མདོ། གྲུབ་པའི་མཐའ། གཞུང་ལུགས་ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན། ཞལ་ནས་གསུངས་པ། 
8-11
བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ། རྗེས་སུ་གནང་བའོ། །ཡང་ན། ཤཱ་ས་ན་ཞེས་པ་འཆོས་པ་སྟེ། རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་དུག་གསུམ་ལས་བསླབ་པ་གསུམ་ལྡན་དུ་འཆོས་པ་དང་། ཏཱ་ར་ཎ་ཞེས་པ་སྒྲོལ་བ་
དང་། ཏྲ་ཡ་སྐྱོབ་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ངན་འགྲོ་དང་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྒྲོལ་བའམ་སྐྱོབ་པ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་འདིའི་དབང་གིས་བསྟན་བཅོས་སུ་ཡང་གཞག་སྟེ། ཉོན་མོངས་དགྲ་རྣམས་མ་ལུས་འཆོས་པ་
དང་། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སོ། །བཀའི་དགོངས་འགྲེལ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་འདི་དང་ལྡན་གྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་འབའ་ཞིག་གི །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་སུ་
གཞོག་པ་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་པས་བྱས་པའི་བཀའི་དགོངས་འགྲེལ་ཁོ་ན་བསྡུའོ། །ཡི་གེ་འདུས་པ་མིང་། དེ་འདུས་པ་ཚིག །ཚིག་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སོ་ཞེས་
འདོན་པའི་ཚེ་ན་ཡ་གི་བཀའ་ནས་མ་གི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་གི་བར་ཐམས་ཅད་དེ། ས་སྡེར་བསྟན་བཅོས་དགུར་ཕྱེ་བ་བཞིན་ནོ།

直译
如是具特点的一切般若也有重复，
8-9
如加行道十三次宣说等，然无过失，因有些是显示义理自性，如第一品中以所缘和行相差别显示加行道；有些虽与该义无别，但以不同词句显示，如在第一品中以种性和铠甲修行显示加行道；有些则以不同类别显示，如在道智品中显示与前述不同的声闻缘觉加行道；在第四、第五品中以相等不同名称显示加行道。此外，在宣说般若的各个场合有突然到来的所化机，为了慈悲他们，以其他词句再次显示先前已说之义，由此对那些所化机有益，故非重复。如法称所言："略说义为这些，复次依于他义，显示彼义即重复。"又说："善说者您之教，有诸多不同类别，既无重复，
8-10
又是结合次第法。"
因此，在发心等每一项中都能显示菩萨的一切义理，即使在每一语句中都配合完整的八品之义，也不会有过失。
此外，一切教法之流，有些是因，有些是果，有些是助伴，有些是类别，有些则从趋势力量汇集于此，因此，此如大海般深广。
又，"善说"（梵文subhāṣita）中，"su"有五义，此处为"善"，"bhāṣita"为"说"，即以十种方式善说故为佛语。十种为：正学、自在、趣入、具足、分别、所依、令解、时、功德、摄持。
或如《宝性论》中说："具义相关法..."等而成为殊胜者为佛语。
依《大名词解释论》中：口说、圣教、藏、善说、教法或教诲、经、宗义、规范等。
分类：亲口宣说、
8-11
加持宣说、许可宣说。
又，梵文śāsana意为调治，即从因——贪嗔痴三毒调治为具三学；tāraṇa意为度脱，traya意为保护，即果——从恶趣和轮回苦中度脱或保护。基于此理由也可立为论著，如"无余调伏烦恼敌..."等所言。
佛语释义也具此理由，而非他者。"唯是胜者教法..."等所说殊胜论著，是指除佛外他人所造的佛语释义。
文字集合为名，名集合为句，句成为殊胜，故为论著。若如此解读，则从上述佛语至外道典籍皆包含在内，如《地论》中分为九种论著。
;


། །།
༄། །རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དེའི་རྒྱན་དུ་བཤད་པ་ལ། གདུལ་བྱ་གང་གི་ཆེད་དུ་མཛད་པ།
གཉིས་པ་རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དེའི་རྒྱན་
དུ་བཤད་པ་ལ། གདུལ་བྱ་གང་གི་ཆེད་དུ་མཛད་པ། མཛད་པ་དེས་མདོ་དོན་ཇི་ལྟར་བསྡུས་པ། བསྡུས་པ་ཉིད་སླར་མདོ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱི་འགྲེལ་ཆེན་དུ། 
8-12
འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་གསུང་རབ་མ་ལུས་པའི་དོན་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བཟླས་ཏེ་གསུངས་པ་མང་བ་དང་། བཟླས་ཏེ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཚིག་
སོ་སོའི་རྣམ་པར་བཅད་པ་མ་གཟིགས་པ་དང་། ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དཔོགས་པར་མི་དཔྱོད་ནས་ཡིད་མི་བདེ་བ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་
ནས་དེའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཤེས་རབ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་བཤད་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་མཛད་དོ་ཞེས་གསུངས་ལ། ཨ་བྷ་
ཡཱ་ཀ་རས། བཀའ་བསྡུས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་བརྩམས་གསུངས་པ་གཉིས་ལས། ཕྱི་མ་འཐད་དེ། དྲི་མེད་འོད་དུ་འདིའི་ལུང་དྲངས་པས་སོ། །གཞན་གཞུང་ལུགས་འདི་འཆད་པ་ལ་སྔ་མ་ཁོ་ན་ཚད་མར་
བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བསྟན་བཅོས་དེའི་མཚན་ཡང་། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྻ་པྲཛྙཱ་པ་ར་མི་ཏ་ཨུ་པ་དེ་ཤ་ཤཱསྟ། ཨ་བྷི་ས་མཱ་ཡ་ཨ་ལང་ཀཱ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ།
འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོའི་དོན་མྱུར་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་དང་། 
8-13
འཆོས་སྐྱོབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་སོ། །མདོ་རྣམས་ནི་དུས་ཡུན་རིང་མོས་གོ་བ་ཙམ་གྱིས་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
འདི་དེ་དག་ལ་ལྟོས་ནས་མན་ངག་ཏུ་འདོད་དོ། །ཨ་བྷི་དོན་བཅུ་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་ལས་འདིར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ། སཾ་བཅུ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ལས་འདིར་ཡང་དག་པར་ངེས་པ། ཨ་ཡ་
རྟོགས་པ་སྟེ། དེས་ན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་རྟོགས་པས་མངོན་རྟོགས་ཏེ་ཤེས་པའམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་ནོ། །དེ་དངོས་པོ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་ནས་བཤད་
པ་འདིས་ནི་ཐར་པར་ཆས་པ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པས་རྒྱན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །མཆོད་བརྗོད་ལས་གཞན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྐང་པ་བཞི་པ་ཡི་གེ་
བརྒྱད་པར་བྱས་ཤིང་སྐབས་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་བས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མངོན་པ། འདུལ་བ། མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ཤན་
འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་ལོ་ཙཱ་བས་སྦྱར་ཞེས་གཏམ་དུ་གྲགས་ལ་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་ཡང་མཐོང་བས་འདི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། 
8-14
གླེང་གཞིའི་ལེའུར་ཡུམ་འདི་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་དང་། རྟག་ཏུ་ངུ་དང་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་ལེའུ་གདུལ་བྱ་མ་འོངས་པ་དག་ལ་དེ་ལྟར་བསླབ་པའི་ཆེད་དུ་སྔོན་བྱུང་བ་བསྟན་པ་
ཙམ་དང་། ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ནི་གཞུང་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཚུལ་ཏེ། དེ་དག་གདུལ་བྱ་རང་རང་གིས་རྟོགས་པར་ནུས་ལ། ནུས་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ནི་དགོས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་འབད་པའི་གནས་
མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་འདིར་བསྡུ་བར་མཛད་དོ། །ཆོས་བཤེས་ཀྱིས་བྱམས་ཞུས་མ་བསྡུས་པར་གསུངས་ཀྱང་། འཕགས་པས་འཕྲིན་ལས་དང་སྦྱར་བས་བསྡུས་སོ།

། །།
༄། །རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དེའི་རྒྱན་དུ་བཤད་པ་ལ། གདུལ་བྱ་གང་གི་ཆེད་དུ་མཛད་པ།
གཉིས་པ་རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དེའི་རྒྱན་
དུ་བཤད་པ་ལ། གདུལ་བྱ་གང་གི་ཆེད་དུ་མཛད་པ། མཛད་པ་དེས་མདོ་དོན་ཇི་ལྟར་བསྡུས་པ། བསྡུས་པ་ཉིད་སླར་མདོ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱི་འགྲེལ་ཆེན་དུ། 
8-12
འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་གསུང་རབ་མ་ལུས་པའི་དོན་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བཟླས་ཏེ་གསུངས་པ་མང་བ་དང་། བཟླས་ཏེ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཚིག་
སོ་སོའི་རྣམ་པར་བཅད་པ་མ་གཟིགས་པ་དང་། ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དཔོགས་པར་མི་དཔྱོད་ནས་ཡིད་མི་བདེ་བ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་
ནས་དེའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཤེས་རབ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་བཤད་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་མཛད་དོ་ཞེས་གསུངས་ལ། ཨ་བྷ་
ཡཱ་ཀ་རས། བཀའ་བསྡུས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་བརྩམས་གསུངས་པ་གཉིས་ལས། ཕྱི་མ་འཐད་དེ། དྲི་མེད་འོད་དུ་འདིའི་ལུང་དྲངས་པས་སོ། །གཞན་གཞུང་ལུགས་འདི་འཆད་པ་ལ་སྔ་མ་ཁོ་ན་ཚད་མར་
བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བསྟན་བཅོས་དེའི་མཚན་ཡང་། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྻ་པྲཛྙཱ་པ་ར་མི་ཏ་ཨུ་པ་དེ་ཤ་ཤཱསྟ། ཨ་བྷི་ས་མཱ་ཡ་ཨ་ལང་ཀཱ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ།
འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོའི་དོན་མྱུར་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་དང་། 
8-13
འཆོས་སྐྱོབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་སོ། །མདོ་རྣམས་ནི་དུས་ཡུན་རིང་མོས་གོ་བ་ཙམ་གྱིས་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
འདི་དེ་དག་ལ་ལྟོས་ནས་མན་ངག་ཏུ་འདོད་དོ། །ཨ་བྷི་དོན་བཅུ་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་ལས་འདིར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ། སཾ་བཅུ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ལས་འདིར་ཡང་དག་པར་ངེས་པ། ཨ་ཡ་
རྟོགས་པ་སྟེ། དེས་ན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་རྟོགས་པས་མངོན་རྟོགས་ཏེ་ཤེས་པའམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་ནོ། །དེ་དངོས་པོ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་ནས་བཤད་
པ་འདིས་ནི་ཐར་པར་ཆས་པ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པས་རྒྱན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །མཆོད་བརྗོད་ལས་གཞན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྐང་པ་བཞི་པ་ཡི་གེ་
བརྒྱད་པར་བྱས་ཤིང་སྐབས་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་བས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མངོན་པ། འདུལ་བ། མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ཤན་
འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་ལོ་ཙཱ་བས་སྦྱར་ཞེས་གཏམ་དུ་གྲགས་ལ་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་ཡང་མཐོང་བས་འདི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། 
8-14
གླེང་གཞིའི་ལེའུར་ཡུམ་འདི་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་དང་། རྟག་ཏུ་ངུ་དང་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་ལེའུ་གདུལ་བྱ་མ་འོངས་པ་དག་ལ་དེ་ལྟར་བསླབ་པའི་ཆེད་དུ་སྔོན་བྱུང་བ་བསྟན་པ་
ཙམ་དང་། ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ནི་གཞུང་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཚུལ་ཏེ། དེ་དག་གདུལ་བྱ་རང་རང་གིས་རྟོགས་པར་ནུས་ལ། ནུས་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ནི་དགོས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་འབད་པའི་གནས་
མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་འདིར་བསྡུ་བར་མཛད་དོ། །ཆོས་བཤེས་ཀྱིས་བྱམས་ཞུས་མ་བསྡུས་པར་གསུངས་ཀྱང་། འཕགས་པས་འཕྲིན་ལས་དང་སྦྱར་བས་བསྡུས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
尊者所作偈颂的注解部分
第二、尊者所作偈颂的注解包括：
为何种根机所作、此作品如何总结经义、以及如何将总结内容再与经典对照解释三部分。
第一、为何种根机所作：
在大师的《大疏》中说：
"圣者无着虽已通达并证悟一切经教义理，但因经中反复宣说过多，而非重复的部分也未见各个词语的分别，再加上（般若）极为深奥，难以推测般若波罗蜜多的意义，因此生起忧虑。随后，为了（解决）这个问题，世尊圣弥勒宣说了般若波罗蜜多经及其现观庄严论颂。"
阿巴雅卡拉说，关于（此论）创作的时间，有"佛经结集之后立即创作"和"（在圣无着）之后创作"两种说法。后一种说法较为合理，因为《无垢光》中引用了这部论典。但其他人在解释这部论典时，只以前一种说法为准。
这部论典的名称，梵语为：Ārya-prajñā-pāramitā-upadeśa-śāstra-abhisamaya-alaṅkāra-kārikā
藏语为：《圣般若波罗蜜多教授论现观庄严论颂》。
由于能够迅速通达般若波罗蜜多经的意义，且具备教导和保护的功德，故称为"般若波罗蜜多教授论"。经典需要长时间才能略微理解，所以相比之下，这部论被视为教授。
"Abhi"在梵语中有十二种含义，此处指"趋向"；"Sam"有十三种含义，此处指"完全确定"；"Aya"指"了悟"。因此，"现观"意为"如实正确确定地趋向了悟"，即了知或通达的意思。
这部论将现观分为八事进行解释，能使趋向解脱的人们生起欢喜，故称为"庄严"。因此，称为"现观庄严论"。
除了顶礼文外，全文由四句八字偈颂组成，分为八品，以"敬礼诸佛及菩萨"开始。据传说，这句话是由译师首先添加，用以区分阿毗达磨、律藏和经藏。大多数人见到这句话时，知道这是属于经藏的论典。
第二、（此作品如何总结经义）：
序品中讲述了般若经的起源；常啼菩萨和法上菩萨品是为了教导未来的弟子而展示的过去事例；付嘱品是总结正文的方式。这些内容各类弟子能够自己了解，在能够理解的情况下解释就没有必要了，所以不需要费力。除此之外的所有内容都在此论中被总结了。法亲虽然说未总结弥勒请问品，但圣者已经将其与事业相结合而总结了。


 །དེ་དག་གི་ཁོང་ན་མདོའི་ཚིག་
མན་ངག་གིས་མ་བསྡུས་པ་དུ་མ་སྣང་བས་དང་། མདོའི་གླེགས་བམ་དུ་མེད་ལ་མན་ངག་ཏུ་སྨོས་པའང་སྣང་ན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བལྟ་ཞེ་ན། དྲོ་བར་གྱུར་པའི་སྐབས་སུ་བུད་མེད་དུ་
མི་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་འདིར་ཟླ་བོས་བསྡུས་པ་སྟེ་རང་གི་སྐབས་དེར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་གཤེགས་པར་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་གཙོ་བོས་ཡན་ལག་བསྡུས་པ་དང་། དགེ་སློང་རབ་ཏུ་
མང་པོ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཁ་ཅིག་གོ་བར་སླ་བས་མ་བསྡུས་པ་ཡོད་དེ། རང་གི་བློ་དྲི་མ་མེད་པས་ཅི་རིགས་སུ་རྗེས་སུ་དཔག་གོ །རྒྱན་ན་ཡོད་ལ་མདོར་མེད་པ་ནི་ལུང་གི་ཚིག་ཉམས་པར་ཟད་དོ། །
8-15
དེ་ལྟ་ན་འཕགས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐབས་འབྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་
པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དངོས་པོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་བརྒལ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ནི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་དངོས་པོ་བརྒྱད་དུ་འདུ་
བ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པས་སོ། ། གསུམ་པ་ནི། རྒྱས་པའི་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ཡན་བཅུ་བཞི་ལས་གླེང་གཞི་བཞག་པའི་བཅུ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན། དེ་ནས་རྩ་བརྒྱད་པ་རྣམ་དག་གི་ལེའུ་ལས་ཐོག་
མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་མཐའ་ཡས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ལམ་ཤེས། དེ་ནས་ཉེར་
དགུ་པ་གནས་མེད་པའི་ལེའུའི་བར་གྱིས་གཞི་ཤེས། དེ་ནས་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་པ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཐབས་མཁས་པའི་ལེའུའི་བར་གྱིས་རྣམ་ཀུན། དེ་ནས་ང་དགུ་པ་རྣམ་འཕེལ་གྱི་ལེའུའི་བར་
གྱིས་རྩེ་མོ། དེ་ནས་དྲུག་ཅུ་པ་མཐར་གྱིས་པའི་ལེའུས་མཐར་གྱིས་པ། དེ་ནས་རེ་གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ལེའུ་ལས་གཉིས་མེད་པ་རྫོགས་པར་བསྟན་པའི་བར་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ། དེ་ནས་དོན་གཉིས་པ་ཆོས་ཉིད་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ལེའུའི་བར་གྱིས་ཆོས་སྐུ་བསྟན་ནོ། །
8-16
ཉི་ཁྲིའི་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་
ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོའི་བར་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུས་རྣམ་མཁྱེན། དེའི་ཚེ་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ལོ་ཀའི་ཁམས་འདི་
ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཞེས་པ་ནས། ལམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡུམ་མོའི་བར་མཐའ་གཉིས་རྣམ་དག་གི་ལེའུས་ལམ་
ཤེས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡུམ་ནི་ཚུར་རོལ་གྱི་མཐའ་མ་ལགས་ཞེས་པ་ནས། སུ་ཡང་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་མ་མཆིས་སོའི་བར་སྤྱོད་པ་
ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལེའུས་གཞི་ཤེས། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡུམ་ནི་མ་མཆིས་པའི་ཕར་ཕྱིན་ནོ་ཞེས་
པ་ནས། ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་ཡིན་ནོའི་བར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུས་རྣམ་ཀུན། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། 
8-17
རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་ལུང་བསྟན་ཏོའི་བར་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལེའུས་རྩེ་མོ། དེ་སྐད་
ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།

直译
这些在经文中，有许多未被教授总结的词句；且有些内容经典中没有而在教授中提到，那么这些应该如何理解呢？像"暖位阶段中说不再转生为女性"等内容，是由配偶（或对应章节）总结的，应在相应章节中理解。类似"宣说王已逝去"这样的内容是由主体总结了支分，而"授记众多比丘"等内容因易于理解而未作总结。应以自己清净的智慧适当推断。论典中有而经中没有的内容，只是经文文字有所缺漏而已。
如此一来，有人提出异议："圣者从'如是我闻'等开场至结尾所总结的诸法，若归纳为一，就成为一切相智等法身及其事业的究竟八事"这一说法岂非矛盾？此非过失，因为这是针对所诠主体汇集为八事而言的。
第三、（将总结内容再与经典对照解释）：
《二万五千颂般若经》中，从"普贤"品前十四品中，除序品外的十三品阐述一切相智；从第八品《清净品》中的"因无始无终故为空性，因超越边际故，从色乃至一切相智均无量"这部分阐述道相智；从此至第二十九《无住品》阐述基智；从此至第四十五《三解脱门方便善巧品》阐述遍相；从此至第五十九《增长品》阐述顶加行；第六十《渐次品》阐述渐次加行；从此至第六十二《无相品》中"圆满宣说无二"部分阐述刹那加行；从此至第七十二《法性不变品》阐述法身。
《二万五千颂般若经》中，从"尔时，世尊告舍利子：舍利子，此中菩萨摩诃萨一切法一切相"直至"无量有情发起无上正等觉心"这部分《普贤品》阐述一切相智；从"尔时，三千大千世界中所有大王"直至"为了了知道的相，普贤，此是菩萨之母"这部分《二边清净品》阐述道相智；从"普贤白言：世尊，菩萨之母并非此岸边际"直至"无有任何布施之处"这部分《殊胜行品》阐述基智；从"尔时，具寿普贤白世尊言：世尊，如是，般若波罗蜜多是无所有波罗蜜多"直至"天人阿修罗世间不能夺取"这部分《真如品》阐述遍相；从"尔时，世尊告具寿普贤：普贤，若菩萨梦中也"直至"众生亦授记为三聚"这部分《学处清净品》阐述顶加行；"如是说已，具寿普贤白世尊言：


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མ་
མཆིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ན་ཞེས་པ་ནས། བདུད་ཀྱི་རིགས་ཀྱིས་ཚུགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོའི་བར་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་
ལ་བསླབ་པའི་ལེའུས་མཐར་གྱིས་པ། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡུམ་
ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་ཞེས་པ་ནས། མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོའི་བར་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་
ལེའུས་སྐད་ཅིག་མ། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ནས། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་ཡོད་པར་འགྱུར་རེའི་སྐན་གྱི་བར་བསླབ་པ་འབྲས་བུའི་ལེའུས་ཆོས་སྐུ་བཤད་དོ། །
8-18
ལེའུ་བརྒྱད་མ་འཕགས་པས་བསྡུས་པའོ། །བརྒྱད་སྟོང་པའི་ལེའུ་དང་པོས་རྣམ་མཁྱེན། དེ་ནས་ལེའུ་བརྒྱད་པ་ལས་གསོལ་པ། གང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ལམ་ཤེས། ལེའུ་དེ་ལས་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཚུར་རོལ་དང་ཕ་རོལ་དང་གཉིས་ཀའི་བར་གྱི་རིང་པོ་ན་ཡང་མི་གནས་ཞེས་པ་ནས། ལེའུ་དགུ་པ་ལས། རབ་འབྱོར་ཆོས་གང་ཡང་བསྐོར་བའམ་བཟློག་པ་མེད་
དོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གཞི་ཤེས། ལེའུ་དེ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པའི་སླད་དུ་འདི་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པ་ནས། ལེའུ་ཉི་
ཤུ་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དང་དེ་དག་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་པའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རྣམ་ཀུན། ལེའུ་དེ་ལས་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་ན་ཡང་ཞེས་པ་ནས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །
8-19
ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རྩེ་མོ། ལེའུ་དེ་ལས་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་མཐར་གྱིས་པ། ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་
ཐམས་ཅད་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཁྲུག་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་སྐད་ཅིག་མ། ཡང་དེ་ལས་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོས་ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རྙེད་དཀའ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཆོས་སྐུ་བཤད་དོ།

直译
"世尊，如是如是，菩萨摩诃萨观一切法无所有自性，以四禅五神通现前圆满证悟菩提"直至"魔众难以摧毁"这部分《次第修学品》阐述渐次加行；如是说已，具寿普贤白世尊言："世尊，菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，如何以一心念摄持六波罗蜜多？"直至"应以无相方式学习般若波罗蜜多"这部分《学处圆满品》阐述刹那加行；"普贤，复次，无漏法如梦"直至"岂有所谓空性"这部分《修学果品》阐述法身。
圣者总结了八品。
《八千颂般若经》中，第一品阐述一切相智；从第八品中"白言：如是了悟者，是为菩萨摩诃萨般若波罗蜜多。世尊告曰：极为清净"这部分阐述道相智；在该品中"普贤白言：世尊，此般若波罗蜜多不住于此岸、彼岸及两岸之间"直至第九品"普贤，任何法都无周转或退转。普贤，此亦是菩萨摩诃萨般若波罗蜜多"这部分阐述基智；在该品中"如是说已，具寿普贤白世尊言：世尊，由虚空无边故，此是无边波罗蜜多"直至第二十品"彼等菩萨摩诃萨，天人阿修罗世间不能夺取"这部分阐述遍相；在该品中"普贤，菩萨摩诃萨若于梦中也"直至第二十九品"因善不善法无量故，应随顺了知般若波罗蜜多"这部分阐述顶加行；在该品中"因宣说狮子吼故，应随顺了知般若波罗蜜多"这句话阐述渐次加行；同样，由"因一切法无扰乱故，应随顺了知般若波罗蜜多无扰乱"这句话阐述刹那加行；又在该品中"普贤，菩萨摩诃萨"直至"不难圆满获得无上佛法"这部分阐述法身。


 །སྡུད་པའི་དགའ་དང་གུས་དང་ཞེས་པ་
ནས། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་གྱུར་པ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན། གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་མི་གནས་ཞེས་པ་ནས། ནམ་མཁའི་
ཁམས་དང་མཚུངས་ཏེ་དབྱེར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་ལམ་ཤེས། དཔའ་བོ་གར་དཔྱོད་ཅེས་པ་ནས། མེ་ཡིས་རྩྭ་དང་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་སྲེག་པ་བཞིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གཞི་ཤེས། ཆོས་
རྣམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནས། མི་འཆད་དེ་ནི་ལུང་མ་བསྟན་པ་ཡིན་རིག་བྱ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རྣམ་ཀུན། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ཞེས་པ་ནས། དཔའ་བོ་རྟག་ཏུ་མཉམ་བཞག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །
8-20
ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རྩེ་མོ། སེམས་ཅན་གང་ཟག་གཞན་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་རྣམ་དག་པ། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་མཐར་གྱིས་པ། སྤྱོ་བ་བྱས་སམ་འོན་ཏེ་རྟག་ཏུ་བརྡེག་ཀྱང་རུང་། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་
བཅད་གཉིས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ། བུ་གཅིག་པ་ལ་མ་ནི་བསམ་པ་ཐག་པ་ཡིས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཤློ་ཀས་ཆོས་སྐུ་བཤད་དོ། ། ལྷག་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ཡུན་རིང་འཁོར་འདོད་ཀྱི། །ཞེས་
སོགས་ཀྱིས་ཡུམ་ཇི་ལྟ་བ་རྗེས་སུ་ཉན་པ་བཙལ་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་ཞི་བ་འདོད་རྣམས་འཕགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དེ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་གདམས་ངག་སྦྱིན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྦྱིན་པས་ཡི་དྭགས་འགྲོ་བ་གཅོད། །སོགས་ཀྱིས་གདམས་ངག་ཤེས་ནས་ཇི་ལྟར་བྱ་བ། ལྷག་མའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་པུ་ནི་རྗེས་སུ་གཏད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྦྱར་བའི་ལུགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པ་འདི་ལ་མངའ་སྟེ། འདི་ནི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་གཞན་གྱིས་བལྟ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཕའི་ལུང་
གིས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།
༄། །སློབ་དཔོན་གྱིས་བཀྲལ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱན་དུ་གྱུར་ཚུལ་གཏམ་བཞིན་དུ་གླེང་བ་ལ། བཤད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག།
གསུམ་པ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཀྲལ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱན་དུ་གྱུར་ཚུལ་གཏམ་བཞིན་དུ་གླེང་བ་ལ། མངོན་རྟོགས་སྟོན་པའིཤེར་ཕྱིན་དང་རྒྱན་གྱི་དགོངས་འགྲེལ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ། བྱུང་བའི་ནང་ནས་སློབ་དཔོན་ཧ་རི་བྷ་དྲའི་ལུགས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཚུལ། 
8-21
མཆོག་གྱུར་དེའི་ལུང་བཞིན་དུ་རྗེ་བཙུན་གྱི་གཞུང་བཤད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྗེ་བཙུན་གྱི་མན་ངག་ལས་གཞན་པར། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་སྙིང་པོའི་དོན་བསྟན་པ་རིག་པའི་ཚོགས། མཆེ་
བའི་སྡེས་འབུམ་ཊཱིཀ་ཏུ་བསྡུས་འབྲིང་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་གསུམ་སླར་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་གིས་བཤད་པ། ཕྱོགས་གླང་གིས་གཙོ་བོའི་དོན་སོ་གཉིས་སུ་བསྡུས་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དོན་བསྡུའོ། །དེའི་འགྲེལ་པ་
དཀོན་མཆོག་འབངས་ཀྱིས་མཛད་པ་དང་། རྒྱན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་དེ་ཉིད་རྣམ་ངེས། དབྱིག་གཉེན་གྱི་གནོད་འཇོམས། འཕགས་པའི་ཉི་སྣང་། གྲོལ་སྡེའི་རྣམ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི། ཉི་ཁྲི། བརྒྱད་
སྟོང་པ། སྡུད་པ། རྒྱན་རྣམས་ཀྱི་འགྲེལ་པ། དེའི་དངོས་སློབ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱི་སྡུད་འགྲེལ། ཤཱནྟི་པའི་དག་ལྡན་དང་སྙིང་པོ་མཆོག །ཨ་བྷ་ཡའི་གནད་ཀྱི་ཟླ་ཟེར། རཏྣ་ཀཱིརྟིའི་གྲགས་པའི་ཆ།
བུདྡྷ་ཤྲཱིའི་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའོ། །དཔལ་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ཛ་གད་ཏ་ལར་གནས་པའི་བརྒྱད་སྟོང་པའི་བཤད་པ། དྷརྨ་ཤྲཱིའི་འབུམ་ཊིཀ །སྨྲི་ཏི། མེ་ཏྲི་དམ་པ་སུས་མཛད་པ་ཐེ་ཚོམ་པའི་འགྲེལ་པ། ཇོ་
བོས་མཛད་ཟེར་བ་ནི་བོད་མའོ། །དོན་གསལ་ལ་ཡང་། གསེར་གླིང་པའི་རྟོགས་དཀའ་བའི་སྣང་བ། ཆོས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཚིག་གསལ་། ནུབ་སྒོ་བ་ཤེར་འབྱུང་བློ་གྲོས་དང་། ཁ་ཆེ་གཞོན་ནུ་དཔལ་གྱིས་དོན་བསྡུས་ཏེ་རྒྱ་གར་གྱི་འགྲེལ་པ་བོད་དུ་གྲགས་པ་ནི་དེ་ཙམ་མོ།

直译
《现观庄严论》中，"总集之喜与恭敬"直至"若知一切法无自性，此乃修持般若波罗蜜多最胜行"这部分阐述一切相智；"若于色中不住"直至"等同虚空界，无差别无可考"这部分阐述道相智；"勇者行处"直至"如火焚烧草木林"这部分阐述基智；"一切诸法"直至"不说者当知为无记"这部分阐述遍相；"阿罗汉及缘"直至"勇者常处三摩地"这部分阐述顶加行；"为诸有情众生故菩萨清净"等一个偈颂阐述渐次加行；"或发精进或常被打亦可"等两个偈颂阐述刹那加行；"母亲对独子以全部心意"等偈颂阐述法身。
其余部分中，"菩萨若欲长时住于轮回"等偈颂说明追求如实听闻般若；"具戒者成为求寂静者中圣者"等偈颂说明善知识对此的教诲；"菩萨布施断绝饿鬼道"等说明了解教授后如何实践；剩余的一个偈颂是嘱托。
因此，正等正觉佛陀如是配合的方法，世尊弥勒具有此权威，因为他被授权为继承者，他依父亲（佛陀）的教法而行持不为他人所见的正法宝藏。
上师对其解释成为一切注解之庄严的方式，如实叙述
第三、上师对其解释成为一切注解之庄严的方式，如实叙述
包括：宣说现观的般若波罗蜜多和《现观庄严论》注释如何产生的情况；在产生的注释中哈日跋陀罗（护法友）上师的传承最为殊胜的方式；以及依照这位殊胜者的教法解释尊者论著三部分。
第一、宣说现观的般若波罗蜜多和《现观庄严论》注释如何产生的情况：
除尊者的教授外，龙树上师宣说了精髓义的《理聚》；党足（阿桑伽）在《十万颂广疏》中通过略、中、广三门后又以十一种方式解释；法称将主要内容归纳为三十二义，这是《八千颂般若经》的摄义。此论的注释有：宝藏所著的注释；随《庄严论》而行的有无著的《真实决定》；世亲的《遣除诤论》；圣者（解脱军）的《现观光明》；解脱军的《注解》；上师自己对《二万五千颂》、《八千颂》、《总集》及《庄严论》的注释；他的亲传弟子佛智足的《总集注》；寂静的《具净》和《精髓胜义》；阿巴雅（无畏）的《关键月光》；宝称的《名份》；佛智的《般若灯》。驻锡贾葛达（世间护）吉祥王宫的《八千颂解释》；法胜的《十万注》；斯密提、昧底等，不确定谁所著的注释；传说是觉友所作的是藏人所著。
对《明义》也有：金洲的《难解明》；法友的《明句》；西门巴慧生慧和克什米尔童子吉祥所作的概要。这些是流传于藏地的印度注释。
;


 །
8-22
གངས་ཅན་འདི་ཀར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་འབུམ་ཊཱིཀ་ཆེ་བ་ནས་ད་ལྟའི་བར་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་ལ་འགྲེལ་པ་བྱས་པའི་རྣམ་གྲངས་ནི་ནམ་མཁའི་སྐར་མ་ཙམ་དུ་མང་ངོ་། །
གཉིས་པ་ནི། ཤེར་འབྱུང་གི་ཊཱི་ཀཱ་མཛད་པའི་འཕགས་པ་དང་སློབ་དཔོན་དག་གིས་ནི་དངོས་པོ་དང་ལམ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ཡང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་སྦྱར་བ་ལ་མ་
ལྟོས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཚུལ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ན་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་པས་ལྟ་བ་སེམས་ཙམ་སྐབས་
བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་ཡང་རྒྱན་གྱི་གཞུང་མཐའ་དག་དང་ལུང་མ་སྦྱོར་བས་སོ་ཞེས་དགོངས་ལ། སྐབས་བརྒྱད་ཙམ་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་ན་རྒྱན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཡང་འགྲུབ་དཀའ་ཞིང་། དེ་ཙམ་ཕྱེ་བ་
ཡང་ཆོས་བཤེས་ཀྱིས། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་དང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་དག་གིས་སྐབས་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་མོད་ཀྱིས། རྣམ་པར་རིག་པའི་གྲུབ་པའི་མཐར་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བཀྲོལ་ཏེ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་
པོ་དབུ་མ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་དེའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པས། འཕགས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་འོད་བྱེད་པ་བརྙེས་པས་ཀྱང་དེ་འདུལ་བ་དང་འཚམས་པར་བཀྲོལ་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ།
8-23
འདིས་ནི་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་རང་གི་བཞེད་པ་སེམས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡང་བཤད་ཅིང་། དེས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་འདུལ་བའི་དབང་གིས་སེམས་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ཤས་ཆེའོ། །ཞེས་ཤེས་
པར་བྱེད་དོ། །འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེའི་འགྲེལ་པས་དོན་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོར་བསྟན་ཡང་། ངག་འདིའི་དོན་འདི་དང་འདི་ཞེས་མ་སྦྱར་བས་ཚིག་ལ་རྨོངས་པ་མ་བཟློག་པ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེ་
ཡིས། །མཐུ་ཡིས་དོན་མཐོང་སྒོ་ནས་ནི། །གོ་བར་སླ་ཕྱིར་ཚིག་དང་ནི། །ངག་སོགས་སྦྱོར་བ་མ་བྱས་པར། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །རྣམ་འགྲེལ་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་ལམ་འབྲིང་ཙམ་བརྙེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་
གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་འབྱམས་ལ་མ་འདྲིས་པས་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དད་པ་ཙམ་གྱིས་བརྩམས་པས་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀ་བཟང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་འགྲེལ་པས་སྣང་བར་བྱས་ཤིང་
གཞན་འགྲེལ་པ་གསུམ་གྱིས་མ་རྙེད་པ་འདི་སློབ་དཔོན་ཧ་རི་བྷ་དྲ་མཁས་པ་སྔ་མ་བཞིས་བཤད་པ་གཟིགས་ཤིང་། ཡང་དག་རྣམ་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལོ་བཅུ་བདུན་དུ་
མཉེས་པར་བྱས་པའི་མཐར་བཅོམ་ལྡན་བྱམས་པ་ལས་མདོ་དང་རྒྱན་སྦྱར་ཏེ་ཐོས་ལ། ཐོས་པ་ལྟར་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཚིག་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགའ་བ་བསྐྱེད་པས་མདོ་དང་དེའི་རྒྱན་གྱི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །
8-24
བྱམས་པ་དང་མཇལ་བ་ཡང་ཆོས་བཤེས་ཀྱིས་མནལ་ལམ་ཙམ་དང་ཤེར་འབྱུང་གིས་དངོས་སུ་བཤད་དོ། །ད་ལྟའི་གནོད་འཇོམས་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཡིན་པར་བུ་སྟོན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་མཛད་ཀྱང་སྔོན་གྱི་དཀར་ཆག་
ལས་མཆེ་བའི་སྡེས་མཛད་ཅེས་བྱུང་བར་བརྟགས་ཀྱིན་འཐད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་མཆེད་གཉིས་གྱི་རྣམ་བཤད་སྔོན་འགྱུར་སྲིད་མོད་ཀྱི། ད་ལྟ་གྲགས་པའི་བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་རྣམས་ན་མ་མཐོང་ངོ་། །
མདོར་བསྡུ་ན། བཟང་པོའི་ལུགས་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་གཡེར་ཆེ་ཞིང་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་སྔོན་གྱི་ལོ་པཎ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ལ་འཆད་ཉན་གཙོ་བོར་བྱ་བར་གདམས་པས་སོ།

 །
8-22
གངས་ཅན་འདི་ཀར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་འབུམ་ཊཱིཀ་ཆེ་བ་ནས་ད་ལྟའི་བར་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་ལ་འགྲེལ་པ་བྱས་པའི་རྣམ་གྲངས་ནི་ནམ་མཁའི་སྐར་མ་ཙམ་དུ་མང་ངོ་། །
གཉིས་པ་ནི། ཤེར་འབྱུང་གི་ཊཱི་ཀཱ་མཛད་པའི་འཕགས་པ་དང་སློབ་དཔོན་དག་གིས་ནི་དངོས་པོ་དང་ལམ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ཡང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་སྦྱར་བ་ལ་མ་
ལྟོས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཚུལ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ན་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་པས་ལྟ་བ་སེམས་ཙམ་སྐབས་
བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་ཡང་རྒྱན་གྱི་གཞུང་མཐའ་དག་དང་ལུང་མ་སྦྱོར་བས་སོ་ཞེས་དགོངས་ལ། སྐབས་བརྒྱད་ཙམ་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་ན་རྒྱན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཡང་འགྲུབ་དཀའ་ཞིང་། དེ་ཙམ་ཕྱེ་བ་
ཡང་ཆོས་བཤེས་ཀྱིས། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་དང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་དག་གིས་སྐབས་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་མོད་ཀྱིས། རྣམ་པར་རིག་པའི་གྲུབ་པའི་མཐར་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བཀྲོལ་ཏེ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་
པོ་དབུ་མ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་དེའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པས། འཕགས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་འོད་བྱེད་པ་བརྙེས་པས་ཀྱང་དེ་འདུལ་བ་དང་འཚམས་པར་བཀྲོལ་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ།
8-23
འདིས་ནི་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་རང་གི་བཞེད་པ་སེམས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡང་བཤད་ཅིང་། དེས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་འདུལ་བའི་དབང་གིས་སེམས་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ཤས་ཆེའོ། །ཞེས་ཤེས་
པར་བྱེད་དོ། །འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེའི་འགྲེལ་པས་དོན་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོར་བསྟན་ཡང་། ངག་འདིའི་དོན་འདི་དང་འདི་ཞེས་མ་སྦྱར་བས་ཚིག་ལ་རྨོངས་པ་མ་བཟློག་པ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེ་
ཡིས། །མཐུ་ཡིས་དོན་མཐོང་སྒོ་ནས་ནི། །གོ་བར་སླ་ཕྱིར་ཚིག་དང་ནི། །ངག་སོགས་སྦྱོར་བ་མ་བྱས་པར། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །རྣམ་འགྲེལ་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་ལམ་འབྲིང་ཙམ་བརྙེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་
གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་འབྱམས་ལ་མ་འདྲིས་པས་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དད་པ་ཙམ་གྱིས་བརྩམས་པས་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀ་བཟང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་འགྲེལ་པས་སྣང་བར་བྱས་ཤིང་
གཞན་འགྲེལ་པ་གསུམ་གྱིས་མ་རྙེད་པ་འདི་སློབ་དཔོན་ཧ་རི་བྷ་དྲ་མཁས་པ་སྔ་མ་བཞིས་བཤད་པ་གཟིགས་ཤིང་། ཡང་དག་རྣམ་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལོ་བཅུ་བདུན་དུ་
མཉེས་པར་བྱས་པའི་མཐར་བཅོམ་ལྡན་བྱམས་པ་ལས་མདོ་དང་རྒྱན་སྦྱར་ཏེ་ཐོས་ལ། ཐོས་པ་ལྟར་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཚིག་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགའ་བ་བསྐྱེད་པས་མདོ་དང་དེའི་རྒྱན་གྱི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །
8-24
བྱམས་པ་དང་མཇལ་བ་ཡང་ཆོས་བཤེས་ཀྱིས་མནལ་ལམ་ཙམ་དང་ཤེར་འབྱུང་གིས་དངོས་སུ་བཤད་དོ། །ད་ལྟའི་གནོད་འཇོམས་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཡིན་པར་བུ་སྟོན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་མཛད་ཀྱང་སྔོན་གྱི་དཀར་ཆག་
ལས་མཆེ་བའི་སྡེས་མཛད་ཅེས་བྱུང་བར་བརྟགས་ཀྱིན་འཐད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་མཆེད་གཉིས་གྱི་རྣམ་བཤད་སྔོན་འགྱུར་སྲིད་མོད་ཀྱི། ད་ལྟ་གྲགས་པའི་བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་རྣམས་ན་མ་མཐོང་ངོ་། །
མདོར་བསྡུ་ན། བཟང་པོའི་ལུགས་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་གཡེར་ཆེ་ཞིང་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་སྔོན་གྱི་ལོ་པཎ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ལ་འཆད་ཉན་གཙོ་བོར་བྱ་བར་གདམས་པས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是所提供藏文的完整直译：
8-22
在这雪域之地，从赤松德赞法王的大《般若八千颂注》开始直到现在，对《现观庄严论》本颂及注释所作的解释之类型，多如天空中的星辰。
第二，关于"利生"所著的注释，圣者和阿阇黎们虽然包含了事物、道路和一切相，但因为解释时不依赖于现观的联系，且仅依靠内部知识体系的方法，所以并非能遣除一切愚痴。据两位兄长的注释，虽然以唯识见解将其分为八事，但因为未能将《庄严论》全文与经典相联系而如是理解。若不分为八事，则难以成立为追随《庄严论》者；而分为这些事，正如法胜所言："圣无著和阿阇黎世亲确实将其分为八事，但以唯识宗的究竟见解解释胜母并造颂，而此大乘中观见解并非阿阇黎世亲的境界，圣无著虽证得光明，却是依据调伏众生的需要而解释的。"
8-23
此说明圣无著自身的见解并非唯识，而他所著的大部分论著，主要是因调化众生的需要而多示唯识宗见解，应当了知。圣解脱军的注释虽然阐述意义极其良好，但由于未将"此句义为此"等进行联系，故未能遣除对词句的迷惑，如所言："圣解脱军通过自己的能力从见义的角度，为易于理解，未对文词与语句等作联系。"《现这里是您请求的简体中文翻译：
8-22
在这雪域之地，从赤松德赞王的大《十万颂疏》直至今日，对《现观庄严论》本论及注释所做的注解数量，如同天空中的星星般众多。
第二，舍利子（Śāriputra）所作的注释以及圣者和论师们虽然囊括了所有事物、道路和方面，但因为解释时不依赖于现观，且仅依靠内在知识的方法，所以并非完全消除一切愚痴。如同两位大师的注释中所言，虽然他们将唯识见解分为八品，但由于未将《庄严论》全部内容与经文相连结而如是理解。若连八品也不分，则很难成就随顺《庄严论》；而即便分为这些品，如法友（Dharmamitra）所言："圣无着和大师世亲将其分为八品，但由于以唯识宗的见解来解释胜者之母（般若波罗蜜多）并造颂，这种大乘中观见解并非世亲大师的境界。圣无着虽已获得光明，也只是按照调伏众生的方式来解释。"
8-23
此说明圣无着自己的见解并非唯识，而他所著的大多数论著，主要是为了调伏众生而从唯识角度进行解说。圣解脱军（Vimuktisena）的注释虽然阐述了极好的义理，但因未将"此语的含义是这样那样"具体配对，所以未能消除对文字的迷惑。正如所说："圣解脱军，以其能力从见义角度，为易于理解，未作文句等配合。"注释者仅获得中等程度的资粮道，他对各种宗派观点并不熟悉，只是凭借与自己相符的信念著述，因此文字和含义都不够优良。这样，圣者的注释使其显明，而其他三种注释未能发现这点。论师狮子贤（Haribhadra）研究了前四位学者的解释，并且在令名为"正等遍照"的善知识身边修学十七年后，最终从世尊弥勒处听闻经论和《庄严论》相结合的教授。他按所听到的详细分析，文义俱全令人欢喜，成为经典及其庄严之庄严。
8-24
关于与弥勒相见，法友称其为梦境，而智源则说是直接相见。虽然布顿大师尝试证明现存的《破恶》是世亲所著，但据古代目录记载，它是由獠牙部所著，经考证这一说法更为合理。因此，两位大师的注释虽可能曾被早期翻译，但在现今著名的译经目录中未见记载。
总之，善慧的传统在圣者之地广泛流传，古代的译师和班智达们也教导应该以此为主要学习和教授对象。


 ། གསུམ་པ་མཆོག་གྱུར་དེའི་
ལུང་བཞིན་དུ་རྗེ་བཙུན་གྱི་གཞུང་བཤད་པ་ལ། བཤད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག །བཤད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་དགོད་པ། བཤད་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ལས། དང་པོ་ལ། སྔ་འགྲེལ་གྱི་མཆོད་
བརྗོད་ཡུམ་ལ་དང་བ་སྐྱེད་པའི་ཆེད་ཡིན་པར་བསྟན། དངོས་ཀྱིས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པའི་ཕྱག་འཚལ། ཤུགས་ལས་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བརྒལ་ལན་དང་བཅས་ཏེ་བསྙད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི།
སློབ་དཔོན་གྱིས་འཕགས་པ་བྱམས་པ་རང་ཉིད་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཕྱག་འཚལ་བ་ཞེས་པའི་བར་སྨོས་ཏེ་དེའི་དོན། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་རིང་དུ་སོང་བས་འཕགས་པ་དང་། 
8-25
བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན། གྲུབ་ཅིང་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲས་བུ་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་དང་
འདྲ་བར་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་པའི་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་བྱམས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཉན་རང་དང་སོ་སྐྱེས་བྱང་སེམས་རང་རྒྱུད་པར་བལྟ་ལ། མ་དག་པའི་ས་ལ་གནས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་
སྐུ་དགའ་ལྡན་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སྟོན་པར་གཤེགས་རྒྱུ་དག་ས་ལ་གནས་པས་ཁམས་གསུམ་ལས་འདས་པའི་འོག་མིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་རོ། །རྗེ་བཙུན་འདི་ཡང་ཡུམ་
གྱི་དབང་གིས་བྱ་བ་བྱས་པ་བརྙེས་པ་ཡིན་པས་བྱས་པ་གཟོ་བ་དང་། གཞན་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་འབྱུང་གནས་ལ་དོན་གྱིས་འཇུག་པའི་ཆེད་དུའོ། །
དེ་ཡང་དད་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། སྔ་མས་ནི་མོད་ལ་དང་། ཕྱི་མས་ནི་བརྟགས་ནས་དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་དང་བ་དང་། དང་བ་ལས་གུས་པ་དང་། གུས་པ་ལས་འཇུག་པ་དང་།
ཞུགས་པ་ལས་ལེགས་པའི་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ཐོས་ནས་རེ་ཞིག་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ནི་ཞེས་པ་ནས། རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གསུངས་སོ། །དེར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅེས་སྨོས་པས་ནི། 
8-26
ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཅིག་པུ་ཁྱད་པར་མཁྱེན་པ་གསུམ་དུ་འཆར་བར་བསྟན་པས་ཡུམ་འདི་གཅིག་དུ་མར་སྟོན་པའི་མཐུ་དང་། ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་ཞེས་པས་ཡུམ་
དེ་ཉིད་སྲས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་ལྟར་དུ་གྲུབ་བམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་ལྟར་དུ་གནས་སོ་ཞེས་དུ་མར་སྣང་ཡང་གཅིག་ཏུ་འདུ་བའི་མཐུ་
སྟོན་པ་སྟེ་སྲས་གཞན་གསུམ་ཡང་མཐར་ཐུག་དེར་བགྲོད་དགོས་པས་སོ། །དེ་བས་ན་ཡུམ་ལ་མཁྱེན་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ནི་རང་བཞིན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའི་
ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་ནི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་གང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རུང་བ་དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་
དུ་ཡང་རུང་བས་དེའི་ཚེ་སྲས་དེ་དང་དེ་བསྐྱེད་པས་ཡུམ་ཞེས་བྱ་ལ། ངོ་མ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེ་བཙུན་ཁོ་ནའི་ཡུམ་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་གཡུང་པོ་དང་དབུལ་པོ་ལ་
སོགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བའི་ཡུམ་འདིས་ག་ལ་སྐྱེད། དེའི་ཕྱིར་འདིའི་མཐུ་དང་བཅས་པས་ནི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ནར་སྒྲུབ་པས་ན་མཚར་དུ་བྱའོ། །
8-27
འདིར་མཁྱེན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་དོན་བརྒྱད་བསྡུས་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཞིང་། དེས་ཀྱང་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་
དོན་བདུན་ཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དེ་ལྟར་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་སོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
第三，根据至尊者的论著，按照最上等的传承进行解释，分为：开始解释的支分、正式安立解释以及完成解释的方式。首先，关于前行的顶礼，是为了对佛母生起信心而作；实际表述对三智功德的顶礼；以及从意义上阐释著作誓言并附带问答，这三点中：
首先，论师说"向圣至尊弥勒，与自己清净行为相契合"直到"顶礼"这些词语的意义是：因为远离凡夫地故称为"圣者"，由于修习弥勒行谊而获得殊胜功德，成就并获得弥勒三昧定，因三昧定之果而具足慈悲，对待一切众生如同独子般给予帮助，故称为"弥勒"。
8-25
对于声闻、缘觉以及凡夫菩萨，视其为具有自相续者；对于住于不净地者，视其为从兜率天降临到南赡部洲显现十二事业的佛陀化身；对于住于清净地者，则视为超越三界，在色究竟天的圆满受用身。这位至尊也因佛母的力量而获得成就，因此报恩是当然的；同时也是为了让其他人通过意义实际趣入薄伽梵母这一殊胜功德宝藏的源泉。
这种趣入是通过信心和智慧实现的：前者能够立即生起净信，后者则是经过观察后生起净信，从净信而生恭敬，从恭敬而趣入，从趣入而获得最胜善果。因此经文说"首先随信行者"直至"是主要因"。
在这里，提到"三种遍智的本体"，是为了表明：
8-26
殊胜所依——般若波罗蜜多单一法，显现为三种智慧的殊胜相，从而展示此佛母一法显现多法的力量；而"具有三种方式"则说明佛母并非如各位佛子各自理解那样成立，而是如同圆满佛陀所见那样存在，表明虽显现为多，却归于一的力量，因为其他三种佛子最终也必须趣向那个究竟。
因此，将佛母分为三种智慧并非分为三种自性，因为（佛母）不能被划分。那么是什么呢？自性本身的力量，即自性本身即是空性，凡是适合成为空性的，也适合成为一切缘起，因此在那时由于产生各种佛子而称为"佛母"。实际上，它只是佛陀至尊的母亲，声闻、缘觉等如同劣种人和穷人，怎能被这如同珍贵女性的佛母所生？因此，带有这种力量，它能使一切众生成就唯一佛陀薄伽梵，所以应当觉得稀有。
8-27
此处分为三智而作顶礼，是因为三种遍智涵摄了八种义，而这些也都是般若波罗蜜多，它又完美涵摄了将要解释的全部七十种义。因此，将这些牢记于心而作礼敬。


 །ཇི་ལྟར་བསྡུས་པ་ཞེ་ན། འཆད་འགྱུར་གྱི་སྐབས་གང་དང་གང་དུ་ཉན་རང་གི་ལམ་ཅི་དང་
ཅི་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་བསྡུས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐམས་ཅད་ལམ་ཤེས་ཀྱིས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཏེ། འཕགས་པས། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་
དུ་མཛད་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་དགོད་པ་ཞེས་གསུངས་པས་དང་། ཡུམ་བར་པ་ལས། རབ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། གནོད་འཇོམས་ལས་ཀྱང་། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཤིན་ཏུ་གྱུར་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །
8-28
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་སར་གཏོགས་པ་ས་བཅུའི་རིམ་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་
ལ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་
ནི་བདག་མེད་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འཇུག་པ་བསྒོམས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་
ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །གོ་རིམ་འདི་ལྟར་དུ་འཇོག་པ་ནི། གཞི་ཤེས་ཀྱིས་ཉན་རང་དུ་བྱང་ཆུབ་པར་བྱས་པ་དེ་ཡང་མཐར་འདིར་བསྟན་གྱི་ལམ་ཤེས་ལ་སྦྱངས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་དུ་འགྲོ་དགོས་སོ་
ཞེས་སྟོན་པའོ། ། གཉིས་པ་ནི། གང་ཟག་ཉན་ཐོས་དང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་བསླན་པ་རང་སངས་རྒྱས་རང་དོན་དུ་ཞི་བ་འཚོལ་བ་རྣམས་ཐབས་གཞི་ཀུན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་
འབྲས་བུ་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕུང་པོ་མེད་པའི་ཉེར་ཞིར་ཁྲིད་པར་འཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་ལུང་མ་ནོད་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས་ཉན་པ་དང་། 
8-29
ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་གཞན་ལ་སྒྲོག་ཅིང་ཐོས་པར་བྱེད་པས་ཐོས་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་སོ། །དེའི་ཕྱོགས་སུ་བསླན་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི། དེ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་པ་སྟེ་ཐེག་དམན་གྱི་ནང་དུའོ། །སེམས་ཅན་མང་པོའི་དོན་མི་མཛད་ཀྱི། བདག་གཅིག་པུ་བྱང་ཆུབ་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྒྲུབ་པས་ན་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །
རྣམས་ཞེས་པ་མང་ཚིག་སྟེ་དེས་ཉན་ཐོས་ཀྱིའང་དབྱེ་བ་བསྟན་ནོ། །གང་ཞེ་ན། ལྟ་བ་ཁས་ལེན་གྱི་ཉན་ཐོས། སྤྲུལ་པའི། རིགས་མ་ངེས་པའི། ངེས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དང་
ལྡན་ཡང་ལྟ་བ་ཉན་ཐོས་ལས་མ་འཕགས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ལྟ་བུར་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་ཉན་ཐོས་སུ་སྤྲུལ་པའོ། །དེ་གཉིས་ནི་ཉན་ཐོས་
བཏགས་པ་བ། གསུམ་པ་ནི། ད་ལྟ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་ཀྱང་ཕྱིས་ལམ་དེ་བོར་ནས་རང་སངས་རྒྱས་སམ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་ཞིག་དང་། དེ་ལ་ཡང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་
པའོ། །དང་པོ་ནི་མཛོད་དུ། གཉིས་སློབ་རིགས་ལས་བཟློག་ནས་ནི། །སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་གཞན་གསུམ་ཡང་། །ཞེས་དྲོད་རྩེ་ལ་གནས་པ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། བཟོད་འབྲིང་ལ་གནས་པ་རང་རྒྱལ་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ །
8-30
གཉིས་པ་དེ་ལ་ཆགས་པ་མ་བྲལ་བ་དང་བྲལ་བ་གཉིས། དང་པོ་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་། སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པར་སྐྱེ་བ་འཛིན་པའོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
如何归摄呢？凡是将要解释的各个章节中所讲述的一切声闻缘觉道，都被遍知一切（基智）的因果所归摄；一切菩萨（法）被道智所归摄；一切佛法被一切相智所归摄。正如圣者所说："依据一切圣者补特伽罗而安立三种遍智的不共功德。"又如《中般若经》中说："须菩提，遍智一切是声闻与独觉的（智慧）；道智是诸菩萨的（智慧）；一切相智是如来应供正等正觉佛陀的（智慧）。"《破恶》中也说："其中，佛薄伽梵们的究竟境界，以金刚喻定所摄的出世间无分别智慧，称为一切相智。
8-28
诸菩萨成就地中所属的十地次第，必然出离的波罗蜜多行等菩萨道本体的智慧，称为了知道相智。声闻与独觉们'一切行无常、一切有漏皆苦、一切法无我'等，以修习一切无常等行相为因所生起的出世间智慧，称为遍智一切。"
按照这种次第安立的原因是：基智使声闻缘觉成就菩提，但他们也终究需要在此所示的道智上修习，最终必须趣向一切相智，这是其意义所在。
第二，众生中的声闻和倾向其方向的独觉，为自利而寻求寂静，他们通过方法——完全了知基法无生，而引导至果位——有蕴依和无蕴依的涅槃。所谓"声闻"，是指未经如来法教授而无法自己觉悟，因此需要听闻，
8-29
以正确智慧证得预流等果位后，向他人宣说使其听闻，故称"声闻"。"倾向其方向"是指与之相顺，即在小乘内部。不为众多众生利益，只为自己一人成就菩提及证得涅槃，故称"独觉"。
"诸"字表示复数，也表明声闻有种种区别。哪些区别呢？有见解承许的声闻、化现的声闻、不定种性的声闻和定性声闻。第一种，虽具大乘发心但见解不超过声闻。第二种，如舍利弗等大声闻，为利益所化众生而化现为声闻。这两种是假名声闻。第三种，现在虽住于声闻道，但日后会舍弃此道而成为独觉或佛陀，此中又分凡夫和圣者。凡夫如《俱舍论》所说："二学从种性退转，可成佛，其他三种也是"，即住于暖位顶位者可成佛，住于中忍位者可成独觉。
8-30
圣者中又分未离贪欲者与已离贪欲者两种。第一种是预流果和一来果，由愿力决定受生。


 །གཉིས་པ་ཕྱིར་མི་འོང་སྟེ། འདོད་པར་སྐྱེ་
བའི་རྒྱུ་འདོད་ཉོན་དགུ་སྤངས་ཀྱང་སྤྲུལ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་འཛིན་པའོ། །དེ་གཉིས་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་དེ་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བར་བསྒྱུར་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །
དེ་གཉིས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་ལས་དང་པོ་པ་ལས་བསྐལ་པ་མང་པོས་འཚང་རྒྱ་བ་བུལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཡིད་འབྱུང་དང་རང་དོན་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས་སོ། །བདེན་
པ་མཐོང་བ་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ལམ་གྱི་དོན་མ་བྱས་པ་ནི་ཞིང་སྟོང་དུ་སྐྱེས་ནས་སྤྲུལ་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བསམ་གཏན་ལ་བརྩོན་ཞིང་སྤྲུལ་པ་དེ་ལ་བརྟེན་
ནས་རང་རྒྱལ་ལམ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། ཉན་ཐོས་མ་ངེས་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སོ། །བཞི་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གཞན་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་མཐར་དགྲ་བཅོམ་དུ་བྱེད་
པར་ངེས་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་གནས་སྐབས་སུ་ཡིན་གྱི་མཐར་ཐུག་ཉན་ཐོས་སུ་རིགས་ངེས་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཞི་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱིས་པ་རྣམས་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་གྱུར་པ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །
8-31
སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་གཞི་དེ་དག་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་སྤོང་བར་བྱེད་པ། རང་རྒྱལ་
དེའི་སྟེང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་གཟུང་བ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་རྒྱུའི་མིང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པས་ཐོབ་པའོ། །ཡང་ན་གདུལ་བྱ་རིགས་གཉིས་པོ་དེ་
རྣམ་མཁྱེན་དུ་འཇུག་པ་ལ་དང་པོར་དེ་ལ་བརྟེན་དགོས་པས་གཞི་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཡིན་པས་གཞི་མཐུན་བསྡུས་ནས་གཞི་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་
བ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་ཕུང་པོ་ཙམ་མ་བོར་བའོ། །ཕུང་པོ་མེད་པའི་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་
སྤངས་ལ། ཕུང་པོ་ལྔའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་ཡང་ཞི་བར་བྱས་པའོ། །གང་ཟག་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་ཕན་པར་བྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐབས་ལམ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་
མེད་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ལ་སྐལ་བ་བཞིན་དུ་འཁྲིད་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་སྒྲུབ་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པས་སོ། །
8-32
བོ་དྷི་བྱང་ཆུབ། ས་ཏྭ་སེམས་དཔའ་འམ་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བ་ལ་བྱ་བས། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་བརྟུལ་ཞིང་མི་ནུར་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཉན་ཐོས་དང་
རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞུགས་པས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །རྣམས་ཞེས་པ་དབྱེ་
བ་སྟེ་ཚོགས་སྦྱོར་བ་མོས་པ་དང་ལྡན་པ། ས་དང་པོ་པ་ལྷག་བསམ་དག་པ། གཉིས་པ་ནས་དྲུག་པའི་བར་མཚན་མར་སྤྱོད་པ། བདུན་པ་མཚན་མེད། བརྒྱད་པ་མན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མེད་
པར་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་ན། སོ་སྐྱེ་དང་། ལྷག་བསམ་དག་པ། རྩོལ་བ་དང་བཅས་པར་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གནས་པ། སྤྱོད་པ་ལ་ངེས་པར་ཞུགས་
པ། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའོ། །ལམ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཉན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གསུམ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་ལམ་གསུམ་གྱི་བྱ་
བ་བྱེད་ཀྱང་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་གསུམ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའོ།

以下是所提供藏文的完整直译成简体中文：
第二，不还果：虽已断除欲界生因——欲界九种烦恼，但仍凭借化现力而受生。这两种圣者虽已获得圣道，却将其转为轮回受生，因此具有不可思议的受生。
这两种圣者比大乘初学者迟钝，要经过多劫才能成佛，因为他们先前已习惯于厌离和追求自利涅槃。见谛者虽未离欲界贪欲，尚未成就道果，却出生于千佛刹土，勤修禅定以追求化现，依靠这种化现而成为独觉或佛陀。如经中所说："不定声闻有两种"等等。
第四，完成声闻道其他方面后必定成为阿罗汉的定性声闻。然而，这只是暂时的，究竟上不可能有定性声闻。所谓"基法"，对凡夫而言就是我及我所执着的蕴等。
8-31
"完全了知无生"是指声闻通过无常等行相了知并断除补特伽罗无我；独觉在此基础上，通过缘起了知并断除所取法无我。这里用共同行为的名称来表示共同行为的结果。
或者，因为这两种所化根机要趣入一切相智，首先必须依靠这种智慧，所以它既是基础，又是这些有情的智慧，因此合称为"基智"。
"有蕴依"是指阿罗汉虽已断除三界烦恼，但未舍弃五蕴。"无蕴依涅槃"是指阿罗汉不仅断除了一切烦恼，也熄灭了五蕴之苦火。
众生中那些对众生行持利益直至轮回尽头的菩萨们，通过方法——了知一切道无生的本性，而引导果位——一切世间众生的增上利益，及依各自根机引导声闻、独觉与菩萨道，最终成就佛果。
8-32
菩提（Bodhi）意为觉悟；萨埵（Sattva）意为勇士或具大勇气者，因为他们专一勇猛无懈地成就无上菩提，故称菩萨。
他们不同于发声闻缘觉菩提心者，而是为了度化一切众生趣入无上菩提，故称大菩萨。"诸"字表示区分，有资粮加行道具胜解行者、初地清净增上意乐者、二地至六地有相行者、七地无相行者、八地以上无功用行者。
或者区分为：凡夫菩萨、清净增上意乐者、有功用无相住者、无相任运住者、决定入行者、一生补处者。
"以了知一切道无生的本性"是指了知声闻、独觉和佛陀三道无自性，虽行三道事业却不证实际，而是成就圆满成熟清净三事。


 །ཐབས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གང་དང་ཡང་དག་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས། 
8-33
གང་ཟག་ཡང་དག་པར་བསྡམས་པའི་སྐུ་ཅན་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་གཙོ་བོ་ཐུབ་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པ་ཀུན་དང་ལྡན་པར་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཐམས་
ཅད་མངོན་དུ་མཛད་པའི་ཚུལ་འདི་ཡིས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་རྣམ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་ཉིད་གནོད་འཇོམས་ལས། དེ་བས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་
མཉམ་པས་མཉམ་པར་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་པས་སོ། །གང་དག་གིས་ཆོས་ཆོས་ཞེས་འཇོག་པ་དེའི་ངོ་བོ་ནི་རྣམ་པ། འབྲས་བུ་ནི་རྟགས།
རྒྱུ་ནི་མཚན་མ་སྟེ། བྱིས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འཕགས་པ་གསུམ་གྱིས་གཟིགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གི་རྣམ་པ་ལ་
སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་དེར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །གང་དང་ཡང་དག་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ། ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་རྟོགས་པ་ཞེས་པ་སྟེ། བུདྡྷ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་དྲངས་ན་གཏི་མུག་གི་གཉིད་སངས་པས་ན་མི་གཉིད་སངས་པ་བཞིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་སངས་པ་དང་། 
8-34
ཡང་ན་བློ་བྱེ་ཞིང་རྒྱས་པས་ན་པདྨ་ཁ་བྱེ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་འདྲ་བས་སངས་རྒྱས་སོ། ། དེས་ཀུན་རྫོབ་འདི་ལྟར་དུ་མི་གཟིགས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ནི་གཏི་མུག་གི་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པའི་དབང་
གིས་བྱུང་བའི་རྨི་ལམ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གཉིད་དེ་སངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མི་གཉིད་སད་པ་ལ་རྨི་ལམ་མི་རྨི་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་ནི་ཡོད་དེ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་སངས་རྒྱས་པར་གཟིགས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་མ་ལུས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་བཤེས་
ཀྱིས། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བྱ་བར་མཛད་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ་
ཞེས་འཆད་པར་མཛད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་འབྱམས་ཚད་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་དེ་ཁོ་ན་ལ་གདུལ་བྱའི་དོན་མཛད་
པའི་དབང་གིས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དུ་མར་བཏགས་པར་ཟད་དོ། །དེ་བས་ན་གདུལ་བྱས་སོ་སོར་འཛིན་པས་རྒྱལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པར་མི་དབྱེ་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཡང་དག་པར་བསྡམས་པའི་སྐུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། 
8-35
དེས་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དྲུངས་ཕྱུང་བས་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་
པ་ཡིན་ནོ། །རྣམས་ཞེས་འཕགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སངས་རྒྱས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་སངས་
རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སྐུ་
ཀུན་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །སྐུ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་གྱི་གསུང་དང་ཐུགས་དག་ཀུན་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཀུན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་པའི་མཆོག་སྟོང་པ་ཉིད་དམ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དབུ་མའི་ལམ་དུ་གཞོལ་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའོ།

 །ཐབས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གང་དང་ཡང་དག་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས། 
8-33
གང་ཟག་ཡང་དག་པར་བསྡམས་པའི་སྐུ་ཅན་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་གཙོ་བོ་ཐུབ་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པ་ཀུན་དང་ལྡན་པར་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཐམས་
ཅད་མངོན་དུ་མཛད་པའི་ཚུལ་འདི་ཡིས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་རྣམ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་ཉིད་གནོད་འཇོམས་ལས། དེ་བས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་
མཉམ་པས་མཉམ་པར་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་པས་སོ། །གང་དག་གིས་ཆོས་ཆོས་ཞེས་འཇོག་པ་དེའི་ངོ་བོ་ནི་རྣམ་པ། འབྲས་བུ་ནི་རྟགས།
རྒྱུ་ནི་མཚན་མ་སྟེ། བྱིས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འཕགས་པ་གསུམ་གྱིས་གཟིགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གི་རྣམ་པ་ལ་
སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་དེར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །གང་དང་ཡང་དག་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ། ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་རྟོགས་པ་ཞེས་པ་སྟེ། བུདྡྷ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་དྲངས་ན་གཏི་མུག་གི་གཉིད་སངས་པས་ན་མི་གཉིད་སངས་པ་བཞིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་སངས་པ་དང་། 
8-34
ཡང་ན་བློ་བྱེ་ཞིང་རྒྱས་པས་ན་པདྨ་ཁ་བྱེ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་འདྲ་བས་སངས་རྒྱས་སོ། ། དེས་ཀུན་རྫོབ་འདི་ལྟར་དུ་མི་གཟིགས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ནི་གཏི་མུག་གི་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པའི་དབང་
གིས་བྱུང་བའི་རྨི་ལམ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གཉིད་དེ་སངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མི་གཉིད་སད་པ་ལ་རྨི་ལམ་མི་རྨི་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་ནི་ཡོད་དེ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་སངས་རྒྱས་པར་གཟིགས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་མ་ལུས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་བཤེས་
ཀྱིས། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བྱ་བར་མཛད་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ་
ཞེས་འཆད་པར་མཛད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་འབྱམས་ཚད་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་དེ་ཁོ་ན་ལ་གདུལ་བྱའི་དོན་མཛད་
པའི་དབང་གིས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དུ་མར་བཏགས་པར་ཟད་དོ། །དེ་བས་ན་གདུལ་བྱས་སོ་སོར་འཛིན་པས་རྒྱལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པར་མི་དབྱེ་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཡང་དག་པར་བསྡམས་པའི་སྐུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། 
8-35
དེས་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དྲུངས་ཕྱུང་བས་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་
པ་ཡིན་ནོ། །རྣམས་ཞེས་འཕགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སངས་རྒྱས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་སངས་
རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སྐུ་
ཀུན་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །སྐུ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་གྱི་གསུང་དང་ཐུགས་དག་ཀུན་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཀུན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་པའི་མཆོག་སྟོང་པ་ཉིད་དམ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དབུ་མའི་ལམ་དུ་གཞོལ་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是藏文文本的简体中文直译：
方便一切相无生通达者，与此圆满故为佛。
具足正律身、瑜伽自在之主尊胜能仁们，作为结果修行的对治，以具足一切相的方式，从各种方面着手而显现一切，以此方式善说一切相之法轮转。"一切相无生通达"是指遍智。如《破害》中所言："因此，具足一切相殊胜之相、无分别、所缘与能缘之事平等而入于平等，是一切相智慧，如是宣说。"凡是称为"法"者，其本性即为相，结果为标记，因为相。不仅凡夫，甚至三种圣者所见亦非如此，无生等一切殊胜相等三种特点具足者，通达于此。
"与此圆满故为佛"是指通达真实边际。若从"佛陀"一词引申，因断除无明睡眠，故如人觉醒；或因智慧开展广大，故如莲花绽放开展，所以称为佛。彼不如此观待世俗，因为世俗是被无明睡眠压制而生的梦，而彼已觉醒，如觉醒之人不梦。因此，有无量智慧，因彼证见一切法皆极觉悟故。因此，通达一切法、无余觉悟，是"佛"字的含义。
法友说："师尊亦说，在世俗中唯以智慧显现为受用圆满身等，通过产生利益之门而成办，故为法身。"因此，世尊恒时唯是无量广大智慧光明，仅仅是由于一智慧为所化众生作利益的缘故，假立为多种身与智慧而已。因此，不应由所化众生各自执著而将胜者本体分为差别。
"具足正律身"是指，彼已根除一切障碍种子，无有习气相续，依靠往昔愿力和众生业力，尽虚空际行利他事业。如《圣如来出现授记经》所言："善男子，如来们现证圆满正觉后，入于'佛极觉悟'三摩地。一入此'极觉悟'三摩地，即刻随有情数量而现等量身于一切处。有多少身即现多少语与意于一切处。"这是为显示此义。
"具一切相"是指具足一切相殊胜空性，或令趋入缘起中道之路。


 །སྣ་ཚོགས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་
ཚོགས་པའི་གདུལ་བྱའི་རིགས་དང་བསམ་པ་དང་སྤྱོད་པ་དང་མོས་པ་དང་དབང་པོ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་སྐད་སྣ་ཚོགས་དང་སྒོ་སྣ་ཚོགས་དང་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་དང་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་དང་འཇུག་པ་སྣ་ཚོགས་དང་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སོ། །
8-36
ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་མཛད་པའི་ཚུལ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐོག་མར་དགེ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་གདུལ་བྱ་གང་གང་གིས་འདུལ་བ་མཁྱེན་པ་གཅིག་གིས་མངོན་དུ་མཛད་དེ་གསུང་རྣམ་
པ་གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་རངས་པར་མཛད་པའི་ཚུལ་འདིས་ནམ་མཁའ་གནས་ཀྱི་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་རྣམ་གྲངས་འདིས། སེམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲི་
བ་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་བསམས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གན་དུ་སོང་ནས་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་སྲིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲི་བ་དེ་དག་གསོལ་ཀྱང་། དེས་སེམས་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་དྲན་
པས་ཐམས་ཅད་གཟུང་ནས། གསུང་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་དེ་དག་གི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲི་བ་ཐམས་ཅད་གཅོད་དེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་རང་གི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲི་བ་འཆད་པར་ཤེས་ཤིང་། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཞུས་པ་ལུང་བསྟན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་རངས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་ཞེས་པ་ནི། རྩ་བའི་སྤྱོད་པ་འདོད་ཆགས་ཞེ་
སྡང་གཏི་མུག་ཆ་མཉམ་བཞི། རེ་རེ་ཡང་དབྱེ་བས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་། དེ་དག་འདིས་འཇོམས་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ནི། དྷརྨ་ཞེས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་བྱིངས་ནི། 
8-37
དྷྲྀ་དྷ་ར་ཎེ་འཛིན་པ་ལའོ་ཞེས་འདོན་པས། འཛིན་པས་ན་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། དེ་ཤེས་བྱ། ལམ། མྱང་འདས། ཡིད་ཡུལ། བསོད་ནམས་ཚེ། གསུང་རབ། འབྱུང་འགྱུར། ངེས་པ། ཆོས་ལུགས་ཏེ་དོན་བཅུ་ལ་གཙོ་
བོར་འཇུག་ལ། གསུང་རབ་ནི། རིགས་པ་སྟོན་པ་དང་། དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ངེས་པར་འཛིན་པ་དང་། ལམ་དང་མྱང་འདས་ངན་འགྲོ་དང་འཁོར་བར་ལྟུང་བ་ལས་ངེས་པར་འཛིན་པས་སོ། །དེ་
དག་ཁོ་ནས་དྡྷརྨ་སྟེ་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དམ་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ལ། དེས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཡིན་པས་སམ། ཡང་ན་དམ་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱང་
ཡིན་པས་གཞི་མཐུན་བསྡུས་ཏེ་འམ། ཡང་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པས་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡིན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་ལོ་ནི་རྒྱུ་བས་སམ་ཚོགས་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །དང་པོ་ནི། འཁོར་
ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འདུལ་བར་བྱ་བའི་སྐལ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་ནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་
ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ངོ་། །ཆོས་ཕུང་གི་ཚད་ལ། ཤློ་ཀ་སྟོང་དང་དྲུག་སྟོང་དང་ཕུང་སོགས་གཏམ་རེ་སྟོན་པ་དང་། 
8-38
གླང་པོ་ཆེ་རབ་བརྟན་གྱི་ཁུར་ཚད་ཀྱི་སྣག་ཚས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་བྲི་བར་ནུས་པཞིག་གོ་ཟེར་ལ། འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མདོ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་གླང་པོ་ཆེ་ལྔ་སྟོང་
གིས་ཁུར་བར་བྱ་བའི་གླེགས་བམ་རྣམས་ཁ་ཏོན་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་འབྱུང་མོད་ཀྱང་དོན་དུ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོ་རེ་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་ཞིག་ལ་བྱའོ། །དེ་ཡང་འགའ་ཞིག་ཚིག་ཏུ་འདོད་
ཅིང་གཟུགས་སུ་འདོད་དོ། །འགའ་ཞིག་མིང་སྟེ་འདུ་བྱེད་དུ་འདོད་ལ། འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་སྨྲའོ། །བསྐོར་བ་ཞེས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གོ་བ་བྱེད་པ་སྟེ་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་
པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
"从各种方面着手"是指：对于世界界中各种所化根机、意乐、行为、志向和根性不同的众生，以各种语言、各种门径、各种声音、各种神变、各种趣入和各种证得果位而教化。
"显现一切之方式"是指：最初以善行等，于一刹那间了知何种所化众生应当以何种方法调伏，以一智慧现前了知，以一种语言方式令一切众生心生欢喜，以此方式直至虚空界存在之间皆宣示。如《寂慧品》中所说："一切众生各自心中生起不同疑问，来到世尊面前，在打指弹响的短暂时间内提出这些疑问。世尊以专注一心的念力摄持所有问题，以一种语言回答一切疑问，所有众生都能了解对自己疑问的解答，世尊对提问的回应令一切众生心生欢喜。"
"作为结果修行的对治"是指：根本行为的贪欲、瞋恨、愚痴以及平等四种，每一种又分为八万四千，此法能摧灭它们。
"法轮"中的"法"，是梵语"dharma"，其词根是"dhṛ dharaṇe"，意为"持"，因能持故称为法。法有十种含义：所知、道、涅槃、意境、福德寿命、经典、将来、决定、宗教，主要是指经典，因为经典能宣说道理，确持不颠倒义，以及道和涅槃能令众生脱离恶趣和轮回。正因如此称为"正法"。正法，或因殊胜圆满佛所宣说的法，或因"殊胜"与"法"为一体，或因殊胜者所修行的法，故称为正法。
"轮"是因为运行或聚集之义。第一种解释：如同转轮王的宝轮，法轮进入适合调伏者的相续中，依照如实了悟的本性而切断一切烦恼。第二种解释：指八万四千法蕴。关于法蕴的量，有说是一千颂、六千颂、每蕴讲述一个故事，或说以大象极坚能负荷量的墨水能书写一法蕴。依此，某些经中记载提婆达多能诵持五千大象所负的经书，但实际上是指能完整宣说一种对治修行。有些人认为是语言和形式，有些认为是名称即行蕴，有些说仅是识。
"转"是指在他人相续中产生理解，令其了知义理。


 །དྲང་བའི་དོན་དུ་རིམ་པ་གསུམ་དུ་བཞག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་གཡེའི་དགོན་པ་མ་ག་དྷ་རྡོ་རྗེའི་གདན་བྱང་ཆུབ་གྱི་སྙིང་པོའི་སྤོ་འཛམ་བུའི་ཤིང་གི་དྲུང་དུ་ས་
གའི་ཉའི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཞག་བདུན་ཕྲག་བདུན་སོང་བ་ན། ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་སྔོན་ཁྱེའུ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་སུ་
གྱུར་པའི་ཚེ། བསྐལ་བཟང་གི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་སྐུལ་བ་པོར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་གཙུག་ཕུད་ཅན་གྱིས་ཤེས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་ལན་གསུམ་དུ་བསྐུལ་བའི་མཐར་གནང་སྟེ། 
8-39
ཆུ་སྟོད་ཀྱི་ཚེས་བཞི་ལ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་གཤེགས་ནས་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་གསུམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཕྱོགས་དེར་ཁྲི་སྟོང་བྱུང་བའི་ཁྲི་བཞི་
པ་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་དང་། སྡེ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་དག་ལྷགས་ནས་སྟོང་ཆེན་པོ་འདིའི་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་མ་ལུས་པར་ཁྱབ་པ་
དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ། ། དེ་ནས་ཚངས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་ཕྱག་བཙལ་ནས། ལྷའི་འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་ལས་བྱས་པའི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་བརྒྱན་པ་ཉིན་མོར་བྱེད་པ་འདི་ཡང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་གསུམ་གྱིས་བཞེས་པ་ཕུལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་བཏབ་བོ། །དེའི་ཚེ་དྭགས་རུ་རུ་གསེར་
གྱི་ཁ་དོག་ཅན་ཟུང་ནགས་ནས་འཐོན་ཏེ་འཁོར་ལོའི་རྩེ་མོ་ལ་མིག་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ལྟ་ཞིང་འཁོད་དོ་ཞེས་ཀྱང་གྲག་གོ །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་ལ་འཕགས་པ་མི་སྨྲ་
བར་བཞུགས། གུང་ཐུན་ལ་འབེལ་བར་གྱུར་པའི་གཏམ་དག་གསུངས། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ཀྱི་ཐུན་ལ་ལྔ་སྡེ་ལ་བོས་ནས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བར་མཛད་པས། 
8-40
སྟོང་ཆེན་འདི་ན་བདེན་བཞི་གཅིག་པུའི་མིང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་རྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་བཞི་ཡོད་པ་ཅིག་ཅར་དུ་གྲག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། གྲོགས་པོ་དག་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་ལན་གསུམ་ཟློས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་སུས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དུ་ཆོས་དང་མཐུན་པ་འགའ་ཡང་མ་བསྐོར་བ་ཞིག་བསྐོར་བས་
ལྷའི་རིགས་འཕེལ་ཞིང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རིགས་ཉམས་སོ་ཞེས་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་པ་རྣམས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་
པ་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འགོག་པ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། སྤང་བར་བྱ། མངོན་སུམ་དུ་བྱ། བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།
ཡོངས་སུ་ཤེས་སྤངས། མངོན་སུམ་དུ་བྱས། བསྒོམས་ཤེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས། བདེན་པ། ཤེས་བྱ། ཤེས་པ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ། བཟླས་པ་རེ་
རེ་ལ་མིག་ཤེས་པ་རིག་པ་བློ་སྐྱེ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། ཆོས་འཁོར་གྱི་ངོ་བོ་མཐོང་ལམ་དུ་འདོད། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། འཕགས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་འཁོར་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ནས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ནས་ལོ་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོར་ཤེར་ཕྱིན་གསུངས་པ་ནི་གཉིས་པར་བཞག་སྟེ། 
8-41
དེ་ཉིད་དུ། ལྷའི་བུ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་མ་ཨ་ལ་ལ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་བ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པས་སོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
不了义经分为三个阶段：世尊在摩揭陀寂靠林金刚座菩提心处阎浮树下，于四月十五日最后时分证得圆满正觉后，过了七个七日，宣说了"甚深寂静离戏"等法。此前，当世尊为童子法慧时，曾发愿成为劝请贤劫诸佛转法轮者，具顶髻梵天知此为娑婆世界之主，三次劝请转法轮，最终世尊应允。
五月初四，前往瓦拉纳西，在仙人坠鹿林中，在前三佛曾转法轮的地方，坐在千座中的第四座上结跏趺坐。善五比丘、八大部众及十方菩萨云集，充满此大千世界，无一毫端不遍，共同安住。尔时，梵天礼敬世尊双足，献上以天界瞻部河金所制千辐轮，以一切相庄严，其光明胜过日光，是先前三佛所用者，并请求转法轮。当时，据说有一对金色鹿从林中走出，专注凝视法轮顶端而立。
那时，世尊在上半夜安住圣默然，中间时分说相关话语，下半夜时分呼唤五比丘，三次重复宣说，转十二相法轮。于此大千世界，四谛一名有九十四千亿百万种称谓同时响起。当时，诸天也宣告："朋友们，世尊在瓦拉纳西三转十二相法轮，此法轮是如法的，世间任何人皆未如法转过，因此转了此法轮，天众增多，阿修罗众减少。"
何谓"三转"？因为对诸谛重复宣说三次。何谓"十二相"？对四谛：苦、集、灭、道，以"应遍知、应断、应证、应修"和"已遍知、已断、已证、已修"三种方式宣说，故为十二相。
毗婆沙师认为，对谛、所知、能知三次重复，每次重复都生起眼、智、明、觉，并认为法轮本质是见道。阿阇黎世亲解释说一切圣道也是法轮。
之后，佛陀成道十六年，在灵鹫山宣说般若波罗蜜多，被确立为第二转，如经中所言："天子们说：'啊！在阎浮提已见转第二法轮'，如此明确宣说。"


 །མདོ་སྡེ་གདམས་ངག་འབོགས་པའི་
རྒྱལ་པོ་ལས། འཇམ་དཔལ་གྱིས། འདྲེན་པའི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག །བཅོམ་ལྡན་ངེས་པར་གསུངས་ལགས་ན། །རྒྱུ་འབྲས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང་། །སངས་རྒྱས་གཞན་ནས་མི་ཚོལ་བའི། །ངེས་པའི་ཐེག་པ་ཅིས་མ་
གསུངས། །ཞེས་ཞུས་པ་དང་། རྒྱུ་ལ་མོས་པ་རྒྱུ་ཆོས་ཀྱི། །འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བྱས་ནས། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཉེ་ལམ་ཞིག །མ་འོངས་དུས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་
གསུམ་པ་ནི་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཉི་མ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཛད་པ་ལས། འདིར་ངེས་པར་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་རྒྱལ་བའི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་པ་ཉན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པས། དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉ་ལ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གསུང་གི་དབང་ཕྱུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་
དང་། དེའི་སྟེང་དུ་དཔལ་ལྡན་རྒྱུ་སྐར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྤྲོས་ནས། དེར་ཉི་མ་དེ་ཉིད་ལ་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་ནས་རྒྱས་པར་དང་བསྡུས་པའི་དབྱེ་བས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་དེ། 
8-42
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་མིའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་གསང་སྔགས་ཐམས་ཅད་དེར་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་འཐད་དེ། དུས་འཁོར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། སྟོན་པས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་རུ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་
ཚུལ་བཞིན། །ཆོས་བསྟན་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སུ། །དེ་བཞིན་གསང་སྔགས་ཚུལ་རབ་གསུངས། །ཞེསབཤད་པས་སོ། །འདིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མ་ལུས་པ་བསྐོར་བ་ཞེས་གསུངས་པས་དང་། དྲི་མེད་འོད་ལས། རྣམ་པ་གཞན་
དུ་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་དོགས་ནས་ཇི་ལྟ་བ་སྨྲས་སོ། །ངེས་པའི་
དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པས་ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་ཀྱང་མ་གསུངས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེའི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་
གྱི་མཐུ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསུང་ངོ་སྙམ་སེམས་པ་དེ་དག་ལ་འབྱུང་ངོ་། །དང་པོར་ནི་ཐེག་
དམན། གཉིས་པར་ནི་རྒྱུའི་ཐེག་ཆེན། གསུམ་པར་ནི་འབྲས་བུའི་ཐེག་ཆེན་ཐམས་ཅད་སྡུད་ཅིང་། དེ་དག་ཚུལ་གསུམ་དུ་བཞག་སྟེ་རིམ་པ་བཞིན། བདེན་པའི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ། 
8-43
གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་ཉམས་ལེན་བྱིན་རླབས་བརྒྱུད་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་བཞད་དོ། །ཟབ་མོ་ལྟ་བའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་པ་དག་གིས་མདོ་ལུགས་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསོད་ནམས་
མ་ཡིན་པ་བཟློག་པ། བདག་བཟློག་པ། ལྟ་བ་ཀུན་བཟློག་པ་སྟེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ལ། དེ་ཡང་འོད་སྲུངས་ཀྱི་ཞུས་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་སྟེ། དང་པོ་ནི། བདེན་པ་བཞིར་
སྟོན་པ། གཉིས་པ་ནི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དུ་སྟོན་པ། གསུམ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་དབུ་མའི་ལམ་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པ། དེ་ལས་དང་པོ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་
དག་པའི་ལྟ་བ་གཙོ་བོར་བྱས་པ། གཉིས་པས་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དོན་དམ་གཙོ་བོར་བསྟན་པས་དྲང་དོན་གྱི་ངེས་དོན། གསུམ་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པས་ངེས་དོན་ནོ་ཞེས་བཞེད་དོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
在《经集教授王》中，文殊师利问道："导师若已确定宣说三乘，为何不宣说因果自然成就，不从他处寻求佛陀的决定乘呢？"回答说："对因生信者已转因法轮，金刚乘近道将于未来时出现。"第三法轮是果乘，如《称赞名号》注释《日光吉祥智》中所说："此处，在殊胜荣耀果蕴大佛塔中，向听闻各种密续的人们应请求释迦狮子佛世尊。在仲春月十五日，示现殊胜法界语自在坛城，其上示现吉祥星宿坛城，原始佛陀显现，当天佛为天等众灌顶，以广略分别宣示了一切密咒方式。"
释迦牟尼世尊于彼处为人道众生宣说了一切密咒。此说合理，因《时轮根本续》中说："导师于灵鹫山，如理宣说般若波罗蜜多法，于吉祥果蕴同样宣说殊胜密咒方式。"此处说"转一切无余法轮"，《无垢光》中说："否则将不成就遍智，因为不是金刚乘的宣说者。"为避免此过失而如是说。
了义上，如来无分别自然成就，恒时入定，虽未说一字一句，然依其往昔愿力与众生业力，随顺所应调伏众生，彼等心中生起"如来如是宣说"之想。
第一为小乘，第二为因大乘，第三摄集一切果大乘，这三者分为三种方式：依次为四谛真实方式、波罗蜜多方式、密咒方式，此为修持加持传承的大车轨者们所说。
甚深见解大车轨者们仅依经典传统分为三种：遮非福、遮我、遮一切见。这依《迦叶问经》等而来：第一宣说四谛，第二宣说三解脱门，第三宣说一切法毫不安住的中道。其中第一主要是世间正见，第二主要宣说名言胜义，是不了义中的了义，第三宣说胜义谛，为了义，如是认为。


 །
རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་པ་དག་གིས། བདེན་བཞི། མཚན་ཉིད་མེད་པ། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཆོས་འཁོར་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ལ། དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་སྟེ་འདིའི་
རྗེས་འབྲང་དག་གིས་དང་པོ་ནི། བདེན་བཞི། བར་པ་ཤེར་ཕྱིན། ཐ་མ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་མཚན་གཞིར་འཛིན་ཅིང་། དེ་ལ་དང་པོ་དྲང་དོན། གཉིས་པ་དགོངས་པ་ཅན། 
8-44
གསུམ་པ་ངེས་དོན་དུ་འཇོག་ལ། དེ་བཤད་པའི་གནས་ནི་རི་མ་ལ་ཡ་ལ་སོགས་པར་འདོད་དོ། །མཚན་གཞི་དེ་ནི་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་རིགས་པས་གནོད་པ་བྱར་རུང་བ་དེ་
ནི་ངེས་པའི་དོན་དུ་བཞག །ལུང་དང་རིགས་པས་གྲུབ་པ་དགོངས་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱས་པས་སོ། །རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནང་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མི་སྲིད་པས། དགོངས་འགྲེལ་
ནས་གསུངས་པའི་གཉིས་པའི་མཚན་གཞི་དབུ་མ་པས་གཉིས་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་སྟེ། མདོ་དེ་ཉིད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས།
སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། འགག་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་
པ་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྨོས་པའི་རྣམ་པས་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ཡང་མེད་པར་དགག་པ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དྲང་བའི་དོན་དང་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོའི་མདོར་ཡང་།
དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་པ་འདོར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་རྟོགས་པར་མཛད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
8-45
གསུམ་པའི་མཚན་གཞི་ཡང་དབུ་མ་པས་གཟུང་བ་དེ་ཉིད་དེ། གང་ཞིག་དང་པོར་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པའི་མཐའ། གང་ཕྱིས་བདག་མེད་པ་ཡིན་
ཞེས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་པའི་མཐའ། མཐའ་དེ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཞེས་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་
སུ་དག་པའི་གཏམ་ཡང་དེའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པས་ལུས་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་དབྱེ་བར་མི་རིགས་པས་ན་དབུ་མའི་ལམ་འདིར་ཐེག་པ་གཞན་གཉིས་ཀྱང་ངེས་པར་འཇུག་
དགོས་པས་ན་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་དུ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། འགག་པ་མ་མཆིས་པ་དང་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་རྣ མ་པར་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་འབྱུང་བས་དང་། སྙིང་པོའི་མདོར་ཡང་། དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་པ་འདོར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། 
8-46
དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གཏམ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གཏམ་གྱིས་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ལ་འཛུད་པར་
མཛད་དོ། །ཞུགས་པར་གྱུར་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་ན་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཡོན་གནས་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
广大行派大车轨者们将法轮分为四谛、无相、善辨分三种，依据《解深密经》。此派追随者认为：第一是四谛，中间是般若波罗蜜多，最后是如来藏经等为代表。对此，他们认为第一是不了义，第二是具密意，第三是了义。他们认为这些讲说之处是在喜马拉雅山等地。
这样的代表认定是有过失的，因为"可被理性推翻的是了义，由教证和理证成立的是具密意"，这样认为故。
我自己的观点是：佛语之间不可能有相互矛盾，因此《解深密经》所说的第二转代表与中观派认定的第二转完全一致，如彼经所说："世尊从诸法无自性、不生、不灭、本来寂静、自性涅槃开始，以空性之相对入大乘者宣说。"由于承认无遮，所以是不了义和争议之基。
同样，在《如来藏经》中也说："如来并未因此放弃精进，随后以空性、无相、无愿的方式了悟如来之义。"
第三法轮的代表也应取中观派所取，即：先说为业果所依的我是有，后说无我等是无边，不住于此二边即为中道，具足善辨分，也是三轮清净之语。
由于真如无有分别，有身之智慧也不应有分别，因此在此中道中，其他两种乘也必须决定趣入，因此最终成立一乘，故说此法所化对象为"正入一切乘者"是合理的。
如是，彼经中说："世尊从诸法无自性、不生、不灭、本来寂静、自性涅槃开始，对正入一切乘者宣说具善辨分之法。"《如来藏经》也说："如来并未因此放弃精进，随后以不退转法轮之语、三轮清净之语，通过种种自性之因引导众生趣入如来境界。入已，若见如来法性，即称为无上福田。"此法轮也称为梵轮。


 །
དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཆོས་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། དང་པོ་ནི། མདོ་སྡེ། དབྱངས་སུ་བསྙད་པ། ལུང་དུ་བསྟན་པ། ཚིགས་བཅད། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ། གླེང་གཞི། རྟོགས་
བརྗོད། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ། སྐྱེས་རབས། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ། རྨད་དུ་བྱུང་བ། གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དེ་དག་ཀྱང་སྤང་བྱ། བསླབ་བྱ། ཤེས་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་
སྡེ་སྣོད་གསུམ། དེ་ཡང་གནས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་དང་། དོན་སྨོས་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་སྟོན་པས་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་དང་། དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་
ན་མངོན་པ། ལྟུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། ལྡང་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནས་འདུལ་བའམ། ཡང་ན། གང་ཟག །བཅས་པ། རབ་དབྱེ། རྣམ་པར་ངེས་པས་སོ། །དེ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། 
8-47
མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྡེ་སྣོད་དག་ནི་གསུམ་མམ་གཉིས་ཀྱང་རུང་། །བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ནི་རྒྱུ་ནི་དགུས་འདོད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཡང་ན་བཀའ་དང་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་ཏེ། ལེགས་པར་གསུངས་དང་དེ་ཡི་དགོངས་འགྲེལ་
ཏེ། །ཞེས་པས་སོ། །མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པའི་ཆོས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། ། གཉིས་པ་ལ། གང་ཞིག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་འགོག་བདེན་དང་། གང་གིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལམ་བདེན་
ཏེ། གང་ཞིག་གང་གིས་ཆགས་བྲལ་བ། །བདེན་གཉིས་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཆོས། །ཆགས་བྲལ་ཉིད་ནི་འགོག་པ་དང་། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་གིས་བསྡུས། །ཞེས་སོ། །དང་པོ་ནི་ཐོབ་བྱ་མྱང་ངན་ལས་འདས་
པ་ཡིན་པས་འབྲས་བུའི་ཆོས། ཕྱི་མ་ནི་འདི་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས། ཡང་ན་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས། ཏིང་ངེ་འཛིན། ཤེས་རབ་བོ། །དེ་དག་
ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་འདྲེས་ལས་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་
པ་གཟུང་། སྙིང་རྗེས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་གཟུང་ནས་བདག་སངས་རྒྱས་ནས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་སྟེ། སྨོན་ལམ་གྱི་འདྲེས་འདི་ལས་དང་པོས་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། 
8-48
ཕྱི་མས་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་གྲུབ་བོ། །འབྲས་བུ་གཉིས་ལས་ཀྱང་སྔ་མ་རྒྱུ། ཕྱི་མ་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དང་བཅས་པས་ཡོངས་
སུ་བསྐོར་བའི་སངས་རྒྱས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐར་
ཐུག་པར་བྱེད་པས་སྐྱེད་པ་དང་གསོ་བས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་སྐྱེད་པའམ་ཕན་ཆེན་པོ་འདོགས་པ་དེ་ལ་མ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་
སྦྱར་བར་མཛད་དོ། །ཞར་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡབ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཕ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། །མ་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་བས་སོ། །གསུམ་པ་ནི།
དེ་ལྟར་ཕྱག་མཛད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་རྩོམ་མོ་སྙམ་དགོངས་ནས་ཡིན་པས་ཕྱག་འཚལ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དམ་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དམ་བཅས་ནས་འགྲེལ་པར།བསྟན་བཅོས་
མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གཞི་དང་། གཉེན་པོ་དང་། རྣམ་པ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བསྡུས་པ་མཛད་ན་ཞེས་པ་ནས། སྙམ་དུ་གཞན་དག་སེམས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་ཞེས་པའི་བར་ནི་བརྒལ་བ་ཡིན་ནོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
如此一切法轮皆摄于教证与证悟二法：第一是经、应诵、授记、偈颂、自说、缘起、譬喻、如是语、本生、广说、希有、论议，这十二分教也依所断、所学、所知而摄为三藏。即因宣说处所、相、法、义故为经藏；因趣向、再三宣说、摧伏及领悟义理故为对法藏；依堕罪、出生、起及决定出离门为律藏，或因人、制戒、分类、决定而得名。这些又摄为大小乘二藏，如《庄严经论》云："藏有三或可为二，为摄故认为有九种因。"或佛语及其密意释，如云："善说及其密意释。"这也称为"说法"。
第二，凡是离贪之法为灭谛，凡能令离贪之法为道谛，如云："凡所离贪、能令离贪，具二谛相即为法，离贪自体即灭谛，道谛所摄。"第一是所证涅槃，故为果法；后者能从此至涅槃城，故为修法，或称增上戒、增上定、增上慧。此等皆由菩萨昔日愿力所致。菩萨誓愿具慧悲本质，因此智慧摄取证得无上菩提，慈悲摄取一切众生，发愿"我成佛已令他亦证菩提"，以此二种本质而入。从此愿力，首先成就无上菩提，后成就转法轮，从二果中，前者称为因，后者称为果。
如是，被声闻菩萨众环绕的佛陀以应成就义，故称为"母"。以小、中、大差别，随各自根机普遍趣入，令至佛果，以生育养育而得名。如世间凡能生育或极大利益者称为母亲。因此，"礼敬彼"。附带说，诸佛之父是大悲，如经所言："父是善巧方便，母是般若波罗蜜多。"
第三，如是作礼拜是念要著《现观庄严论》，所以礼拜在先即是立誓。立此誓后，在注释中"论著《现观庄严论》摄基、对治、方相任一"直至"难道他人不会作如是思惟吗？"之间是质问。


 །
8-49
དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ནས། གཞི་དང་གཉེན་པོ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རིལ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་
བར་གྱིས་ལན་ཏེ། དེ་ཡང་གཞི་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དག་བསྡུས་པས་ནི་ཕྱོགས་རེ་བའི་ཉེས་པ་སྤངས་ལ། གང་ཟག་གཅིག་གི་ཆ་རྐྱེན་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རིལ་བསྟན་པས་ནི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་
དུ་ཐལ་བ་སྤངས་པའོ། །དེའང་འགྲེལ་པར་འདིར་བསྟན་ལ། འཕགས་པ་དང་འགྲེལ་ཆེན་གྱིས་དགོས་འབྲེལ་གྱི་འོག་ཏུ་མཛད་དོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་སོགས་
ཀྱིས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་གསུམ་བཤད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་སངས་རྒྱས་གང་གི་དྲུང་དུ་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་དུས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་
པ་དེ་གྲུབ་པ་སྨོན་ལམ་རྫོགས་པ། དེ་ཇི་ལྟ་བའི་རང་གི་འཁོར་གྲུབ་པ་གདུལ་བྱ་སྨིན་པ། དེ་ཇི་ལྟ་བའི་རང་གི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་ཞིང་གྲུབ་པ་ཞིང་འབྱོངས་པའི་ཚད་དེ། སྨོན་ལམ་
ཀྱི་དབང་གིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་དང་གདུལ་བྱ་ལ་དག་པ་དང་མ་དག་པ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་སྐུའི་བོང་དང་འོད་ཟེར་སོགས་ལ་ཁྱད་པར་སྣང་སྟེ་འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པ་དང་བདེ་བ་ཅན་པ་བཞིན་ནོ། །
8-50
དེ་དག་ལོངས་སྐུ་དང་སྤྲུལ་པ་གཞན་གྱི་གདུལ་བྱའི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་ཆོས་སྐུ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པས་དང་པོར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་
ཇི་ལྟ་བའི་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་པ་དེ་ལྟར་གྲུབ་ལ། འཇམ་དཔལ་ཀུན་བཟང་སོགས་ཞིང་གདུལ་བྱ་སྐུའི་ཁྱད་པར་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཟུང་བས་ད་དུང་ཡང་འཚང་མི་རྒྱ་སྟེ། དེ་དག་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་
ཚོགས་གྲངས་མ་ཚང་བས་སོ།། །།
༄། །བཤད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་དགོད་པ་ལ། བསྟན་བཅོས་ལ་གཞུག་པའི་ཆེད་དུ་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་བྱེད་དགོས་དོན།
གཉིས་པ་བཤད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་དགོད་པ་ལ། བསྟན་བཅོས་ལ་གཞུག་པའི་ཆེད་དུ་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་བྱེད་དགོས་དོན། རྟོགས་པ་དང་འཆད་སླ་བར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་བསྡུས་དོན་ལུས་རྣམ་གཞག །གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར་མཚམས་སྦྱར། བརྒལ་ལན་བསྙད་ཀྱིན་ཚིག་དོན་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལས་དང་པོ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་རྒྱ་
ཆེར་བསྟན་ན། ཡང་འདི་བརྩམས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བསལ་བ་དང་། རང་གི་བསྟན་བཅོས་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་དང་། སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་དང་། འདོད་པར་བྱ་
བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འབྲེལ་པ་མེད་པར་རྟོག་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་བྱ་དང་། ཉིང་དགོས་དངོས་སུ་དང་འབྲེལ་བ་དོན་གྱིས་ཐོབ་པ་གསུངས་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་རིམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་མ་ལུས་པ་དེ་ནི་འདིའི་དོན་གྱིས་བརྗོད་བྱའོ། །
8-51
སྟོན་པའི་བཤད་པ་གང་གི་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པའི་གཞུང་རྣམས་ནི་འདིའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱའོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
"不是这样的"直至"由于摄集基、对治及一切方相，所以显示完整无余的现观，这是合理的"之间是回答。由于摄集了基等一切，故避免了片面的过失；由于显示为一补特伽罗的因缘的全部现观，所以避免了成为三论著的过失。此内容在注释中此处显示，而圣者及大疏则作于必要联系之后。
此处所谓菩萨们了知"声闻道是什么"等，所说的圆满、成熟、净化三者，是指菩萨于某佛前首次发菩提心时所承诺的佛陀形象得以成就，是愿望圆满；相应的自己眷属成就，是所化成熟；相应的自己器情世界成就，是刹土净化的标准。依愿力所现化身刹土和所化众生有清净与不清净，殊胜化身的身量和光明等有差别，如我等导师与极乐世界一样。
彼等报身和其他化身利益所化众生无差别，而法身则完全相同。我等导师最初承诺大释迦牟尼如何的形象，如是已成就；而文殊、普贤等则承诺广大的刹土、所化众生和身相殊胜，故至今未成佛，因为成就这些的因缘数量未足。
第二，安立解释，为引导入论著而生起关于意义的疑问之必要，为易于理解和解释而作摄义体系安立，为确定而作引导、问答并详细解释支分文义。首先，般若经中广说八现观时，为除"又著此论有何必要"的怀疑，为遮除"自论无所诠说、不能成立、非所欲求、无关联"等分别，而直接宣说所诠义及间接表达必要和关联。所有无上正等觉等八种现观次第无误、能获得增上决定善的道，是此论的意义所诠；佛陀所说广、中、略教典，是此论的语言所诠。


 །འདི་ལས་བཤད་པ་གང་གི་རྒྱལ་བའི་གཞུང་དེ་དག་མྱུར་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་ནི་དགོས་པ་གཅིག་
གོ །ཐེག་པ་གཞན་གྱི་གང་ཟག་ཉན་རང་དང་ཕྱི་རོལ་པས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་གདམས་ངག་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཡི་སྒྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་གནས་སྐབས་
བརྒྱད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་དང་། ཡུམ་གྱི་མདོ་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་རྣམས་མདོར་བསྡུས་པ་འདི་ལས་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱས་ནས་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ལ་བཞག་སྟེ་བསམ་
པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་བློ་དང་ལྡན་པས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་མཐུན་པ་ནས་ཆོས་
ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་པས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་འདིའི་ཉིང་དགོས་དེ་
བདེ་བླག་ཏུ་ནི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདིས་ཡིན་པས་འདི་ནི་བྱ་བ་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་འདི་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐབས་དང་ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པར་བསྙད་པའི་ཁོང་ནས་འབྲེལ་པ་བསྟན་ནོ། །
8-52
ཤཱནྟི་པ་ཡི་གེ་འབྲི་མཆོད་སོགས་ཆོས་སྤྱོད་བཅུར་བྱེད། ཆོས་བཤེས་དང་གསེར་གླིང་པ་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་ལ་བྱེད། འགྲེལ་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་འཇུག་པའི་སྤྱོད་པ། གདམས་ངག་སོགས་ལྷག་མ་སྦྱིན་སོགས་བསྒྲུབ་པའི་སྦྱོད་པ། ཆོས་སྐུ་འགྲུབ་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས། སྐབས་བརྒྱད་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདུ་བར་དགོངས་ནས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་
ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཞེས་པའི་དོན། ཆོས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་བསྡུ་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་ཉིད་དེ་
ལ་མེའི་ཁམས་སུ་བརྗོད་པ་ན། མེ་དང་དེའི་ཁམས་ཚ་བ་ཉིད་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དབྱེ་བར་མི་ནུས་ལ། ཐམས་ཅད་དུ་གཅིག་པར་ཡང་མི་བརྗོད་དེ་འཛིན་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་
བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་དང་དེའི་དབྱིངས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བལྟའོ། །དོན་དེ་ཉིད་ལེགས་བར་མཐོང་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐའ་ཡས་པ་ལྟར་དེའི་དབྱིངས་ཀྱང་དེ་དག་ལས་གཞན་དུ་མི་དམིགས་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གནོད་འཇོམས་ལས། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ལ་ནི་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་མེད་དེ། 
8-53
རྣམ་པ་གཅིག་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གང་གི་ཚེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བར་འདོད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཐབས་གཞན་མེད་པས་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད། སྒྲའི་དེ་
བཞིན་ཉིད། དྲིའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་དང་། དེ་དག་ཏུ་བརྗོད་
པར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དགོས་འབྲེལ་གྱི་ངག་འདི་ནི་དབང་རྟུལ་ལ་ངེས་ཤེས་དང་། དབང་རྣོན་ལ་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ཏེ་བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་འཇུག་པའི་
ཕྱིར་ཐོག་མར་སྦྱར་བ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
通过此论迅速通达所解说的诸佛经典，这是第一个必要。对于其他乘补特伽罗声闻外道所未体验的，即菩提心和教授等十种法行修持本质的八种阶位分类，以及般若经义现观为主要所显示的内容，从此论所听闻的智慧确定后，安置于忆念的智识中，以思维智慧抉择后，以修持自性智慧成就自他圆满利益的智者，从顺决择分至通达法界遍行相的欢喜地等次第趣入，从而见到不住涅槃。因此，此论的最终目的是易于了悟，这是着手撰写此论的第二个必要。能诠此论与所诠方便及方便所成之间，从内含义中显示联系。
寂静论师认为书写文字、供养等为十法行；法友和金洲论师认为是十波罗蜜多；注释中所说"菩提心和布施等"是指菩提心入行之行，教授等余下布施等成就之行，法身成就之行，思考八阶段行为摄为三种。"法界遍行"的含义：法是色等一切法所摄，彼等之界是自性。如火的自性是热性，称为火界时，火与火界热性丝毫不可分，但也不说完全相同，因为所执不同。同样，诸法及其法界也应如此观察。由于善见此义，如同一切法无边际，其界也不离彼等而观，故了知法界也无边际而遍行。如《降伏害》中说："一切有为法，以转变方式圆满的方面无差别，虽然是一相，但当为显示而分别宣说时，因无他方便，只是以'色之真如'、'声之真如'、'香之真如'等词语分别显示而已，而彼真如并非彼等相，亦非说为彼等。"
如此必要联系之语，对钝根者生定解，对利根者生有关义利的疑问，为使趣入此论，首先安排此语是有意义的。


། །།
༄། །རྟོགས་པ་དང་འཆད་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྡུས་དོན་ལུས་རྣམ་གཞག།
གཉིས་པ་རྟོགས་པ་དང་འཆད་སླ་བའི་ཕྱིར་བསྡུས་དོན་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ། དངོས་བཏགས་མ་ཕྱེ་བའི་ཤེར་ཕྱིན་ལུས་རྣམ་གཞག་གི་མདོ།
དེ་དངོས་བརྒྱད་ཀྱིས་བཤད་པ་ལུས་རྣམ་གཞག་གི་བསྡུས་པ། དེ་དག་དོན་བདུན་ཅུར་གསིལ་བ་ལུས་རྣམ་གཞག་གི་རྒྱས་པ་བསྟན་པ་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་དགོས་འབྲེལ་བསྙད་ནས་དཀྱུས་ས་བསྟན་
པའི་རྟ་ཐོགས་པ་མེད་པར་རྒྱུག་པ་ལྟར་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་མཐོང་བ་དང་། དཀྱུས་ས་མཐོང་བའི་རྟའི་ཁ་ལོ་པ་སེམས་སྟོབས་ཆེ་བ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ཡང་མི་འཛིངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པོ་བཤད་པ་བྱ་སླ་བར་གཟིགས་ནས་བསྡུས་པའི་དོན་གསལ་བར་མཛད་དེ། 
8-54
གང་ཞེ་ན། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་གསལ་བ་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
དེ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཤེས་རབ་ནི་པྲཛྙཱ་ཞེས་པ། གཞན་སྒྲ་ཤེས་དང་སོ་སོར་ནི། །རང་གིས་རབ་ཏུ་
ཤེས་ཕྱིར་དང་། །རབ་ཞི་ཐོབ་ཤེས་རབ་ཕུལ་བྱུང་། །ཡོན་ཏན་ཐོབ་ཤེས་ཕྱིར་ཤེས་རབ། །ཅེས་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཅེས་བཞག་པ་ཚོགས་སྦྱོར། སོ་སོ་རང་
གིས་རིག་པས་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་མཐོང་ལམ་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས། ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་དེའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས། སྒོམ་སྤངས་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཐོབ་ཅིང་
རྟོགས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འགྲོ་བ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་སྒོམ་ལམ། ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་ཐོབ་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་བར་ཆད་མེད་ལམ། ཡང་ན་པྲ་ཕྲལ་
ཏེ། པ་ར་མཱརྠ་ཞེས་པ་དོན་དམ་པ། ཛྙཱ་ནི་ཛྙཱ་ན་སྟེ་ཡེ་ཤེས། དོན་དམ་པ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྡུད་འགྲེལ་དུ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཕ་རོལ། 
8-55
ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །པཱ་རམ་ཕ་རོལ། ཨཱི་ཏ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ནི་མཐའོ། །ཕྱིན་
པ་ནི་སོན་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །སྒྲ་ཡངས་པ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕར་ཕྱིན་ཞེས་སོ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་ནི་དེ་
བཞིན་ཉིད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཐོབ་པ་ཕྱིན་པ། དེའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཉན་རང་། བྱང་སེམས། སངས་རྒྱས་ཐུན་མོང་མ་
ཡིན་པའི་མཁྱེན་པ་གསུམ་ལ་ཤེར་ཕྱིན་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ། གནོད་འཇོམས་སུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་
བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་མོད་ཀྱི། དེའི་གཞི་དང་འཇུག་པ་དང་ཐ་དད་པས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཞག་སྟེ་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ས་པའོ་ཞེས་སོ། །ཡང་ན་དམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཕགས་པའི་ལམ་རྣམས་ཏེ། དོན་དམ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དམ་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །
8-56
ཡང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་མཐར་གྱུར་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་ན་འབྲས་བུ་ལམ་གཞུང་གསུམ།
ཆོས་བཤེས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དེར་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་དང་པོ་རང་བཞིན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བརྗོད་ཀྱང་། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་གམ། གཞན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱར་མེད་པས་ལོགས་སུ་མ་
བཀར་རོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
为了理解和易于解释而立摄义体系。
第二，为了理解和易于解说而安立摄义体系，分为：未分实假的般若波罗蜜多体系总说；以八事实相解释的体系略说；将彼等分为七十义的体系广说。首先，如是说明必要联系后，如同无碍驰骋的马，使所化众生易于见道；如同见道的有力驭手，以分析论著之义而不混乱，考虑到讲者易于讲解，故明示略义。
是什么呢？以闻思修等智生起次第，通达一切种智，成为明了究竟的般若波罗蜜多，这是一切体系的总说。智慧与波罗蜜多是同基，其中的智慧即梵文Prajñā，如说："因知他声及由各自善知故，证得极寂智慧胜，因得功德知故为智慧。"根据这些含义，因了知他声故立为智慧是资粮加行道；由各自亲证故为智慧是见道等持智；因善知一切所知故为智慧是彼后得智；因证得修所断极寂，了知证悟殊胜故为智慧是修道；因了知获得无余功德故为智慧是无间道。或者，Pra为分离，Paramārtha意为胜义，Jñā即Jñāna为智，因是了知胜义的智慧故为智慧。
因此阿阇黎在《略释》中说："真如自性为彼岸，智慧以善别法相而到彼岸。"即是佛智。Pāram意为彼岸，Īta意为到达，彼岸是边际，到达是抵达，因能使到达彼岸故名波罗蜜多。就此广义而言，一切道皆称波罗蜜多。或者，彼岸是真如，因其为一切法的究竟处，获得彼即是到达，故称波罗蜜多，此即声闻、菩萨、佛不共三智皆称般若波罗蜜多，如《降伏害》中说："一切法真如、法界真如、实际真如，虽然真如皆为一体，但依其基、入及差别安立三种，即道智地者、一切相智地者、一切智智地者。"
或者，因从胜义生故称波罗蜜多，即诸圣道，因缘胜义故为从胜义生。或者，因成为一切法之彼岸，住于一切法的究竟处，故称波罗蜜多，即是佛性。分类则有果、道、论典三种。法友说"自性及所依"，虽将第一称为自性般若波罗蜜多，但因不能说彼为已区分之法或其他，故未单独列出。


 །འབྲས་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྡུད་འགྲེལ་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཙོ་བོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཏེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན། ཞེས་སོ། །དེ་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་བྱང་སེམས་ཀྱི་འཕགས་ལམ་རྣམས་ནི་ལམ་ཤེར་ཕྱིན། སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞུང་། དང་པོ་ནི་དངོས།
ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱིས་བཏགས་པ་བ། དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་མོ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཉིས་མེད་སོགས་ཀྱིས་སམ། བཅོམ་ལྡན་ཉག་ཅིག་
ཕ་རོལ་ཕྱིན། །དྲུག་གི་སྤྱི་ལ་བཞུགས་པ་ལགས། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་མ་ཚང་བ་མེད་པས་ཡང་དག་པར་བཤད་དེ། རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། 
8-57
ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྩེ་མོར་ཕྱིན་པ་དང་། མཐར་གྱིས་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་བཅས་པ་དེ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །དངོས་པོ་ཞེས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་དངོས་པོའམ། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་མངོན་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་ལྷག་
མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་དེ་ནི་ལམ་ཤེས། དེ་ནས་གཞི་ཤེས་ལྟ་བུ་ལྷག་མ་ལ་ཡང་སྦྱར་བས་གོ་རིམས་སྟོན་ཏེ། དང་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྒྱུ་མ་ཙམ་གྱི་བདག་
ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་ལམ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དེ་བསྟན་ལ། དེ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པར་མེད་པས་དང་། དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་
ཤེས་པ་མེད་པར་མ་ཡིན་པས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་བཤད་དོ། །དེ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གསུམ་ཐོབ་པ་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དང་ལམ་དང་གཞི་ཤེས་པ་
རྣམས་བསྡུས་ནས་མཁྱེན་གསུམ་བསྒོམ་པས་དང་། དེ་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པས་ཁྱད་པར་གྱི་བསྒོམ་པ་གསལ་བ་རབ་ཀྱི་ཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བས་དང་། དེ་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པས་སོ་སོ་བ་དང་བསྡུས་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་རིམ་པས་བསྒོམ་པ་དང་། 
8-58
དེ་དང་ལྡན་པས་ཤིན་དུ་གོམས་པར་བྱ་བའི་རྟོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་བཞིའི་གོ་རིམས་སུ་བཞག་གོ །དེ་དང་ལྡན་པས་སྐད་ཅིག་མ་
གཉིས་པ་ལ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པས་སོ། །སློབ་དཔོན་གྱི་སྡུད་འགྲེལ་
དུ། རབ་དགའ་ནས་དྲུག་པའི་བར་ལ་ལམ་ཤེས། བདུན་པར་གཞི་ཤེས། བརྒྱད་པ་ལ་རྣམ་ཀུན། དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་ལ་རྩེ་མོ། བཅུ་པའི་ཁྱད་པར་ལམ་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་དུ་སྦྱོར་བ་
ཕྱི་མ་གཉིས་བཞག་སྟེ། རང་གི་ངོ་ཏི་དེ་དང་དེར་ཡིན་ལ། གཞན་དག་ཏུ་ཆ་ཤས་སམ་དེ་དག་ཉིད་ཁྱད་པར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕར་ཕྱིན་ཕྱི་མ་བཞི་ཤེས་རབ་
ཉིད་ཡིན་ཀྱང་རང་གི་ངོ་ཏི་དྲུག་པ་ལ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། ། གསུམ་པ་ནི། དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོ་ལ་བཅུ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། གདམས་ངག་དང་། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བཞི་
དང་། སྒྲུབ་པ་ཡི་ནི་རྟེན་ནམ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་རིགས་དང་། བསྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་དག་དང་། བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་། བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ནི་གོ་ཆའི་བསྒྲུབ་པ་དང་། 
8-59
འཇུག་པའི་བསྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་དང་། ཚོགས་ཀྱིས་ནི་བསྒྲུབ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བསྒྲུབ་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ནི་ཐུབ་པའི་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐུན་
མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ཉིད་དུ་བཞག་གོ །

以下是藏文文本的简体中文直译：
果是佛陀，即不二智慧。它如幻，如《略释》中说："般若波罗蜜多的主体是世尊，如幻自性。"随顺获得彼者，菩萨圣道是道般若波罗蜜多；《十万颂》等是论典般若波罗蜜多。第一是实相，后两者是为成就彼义而以二方便假立，除此之外的其他都只是影像而已。般若波罗蜜多不二等，或如说："世尊唯一即是波罗蜜多，安住于六度之总。"
第二，以八事实相无误无缺地正确解释：一切相智性、道智性、其次遍智性、现观一切相、到达顶峰、次第性、刹那圆满菩提以及法身，这八种。"事"即现观，意为"一切相智之事"或"一切相智之现观"，其余各项也同样应用。"其次"是指道智，其次基智等，其余也应用，表示次序：首先是发菩提心，摄尽菩萨一切如幻自性之道；因为这无法没有遍知声闻等道，而彼又无法没有遍知一切事，所以以此次序解释三智。
其后，为掌握获得一切相智三智，摄集相、道、基智等而修三智；具备所获成就，以殊胜修持向最究竟光明而行；具备所获成就，为稳固通达各别及总摄义而次第修持；具备彼已，将已极为熟悉的证悟法在一刹那现前，即立为四加行的次序。具备彼已，于第二刹那远离一切俱生习气障碍，无误现前一切相真如，故说法身。
阿阇黎在《略释》中：初欢喜地至第六地为道智，第七地为基智，第八地为遍智，第九地和第十地为顶加行，第十地特殊道与无间道安立为后二加行。各自实质是彼彼，其他处则为部分或特殊彼等，如后四波罗蜜多虽为智慧，但自体说为第六波罗蜜多。
第三，第一事有十：发心、教授、四种顺抉择分、修持之所依或因的法界自性种姓、修持所缘、修持所为、修持即甲胄修持、趋入修持之事业、资粮修持以及决定出离修持。这是能引导至佛陀一切相智，故安立为菩萨不共道。
;


གཉིས་པ་ལ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། འོད་ཀྱིས་མོག་མོག་པོར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་བསྟན་པའི་རྟེན་དང་། སློབ་མ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དང་། བསེ་རུའི་དཔེས་
རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་གང་དང་། ཚེ་འདི་དང་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་དང་། སྒོམ་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་དང་ནི། སྒོམ་ལམ་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་དང་། བསྟོད་
དང་བཀུར་དང་བསྔགས་པ་ཡིད་བྱེད་དང་། བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་ན་མེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་ན་མེད་པ་དག་ཟག་བཅས་སྒོམ་ལམ་དང་། སྒྲུབ་པ་
དང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ནི་ཟག་མེད་སྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་
ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གསལ་བར་རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་དེ་འདྲར་བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་དགུ་སྟེ། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་སྙིང་རྗེས་ཞི་བ་ལ་མི་གནས་པའི་གཞི་ཤེས་དང་། ལྡོག་པས་བསྟན་པ་ཉན་རང་གི་གཞི་ཤེས་དང་། 
8-60
ཐབས་མ་ཡིན་པས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རིང་བ་དང་། ཐབས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རིང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་དང་། དེ་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། སྦྱོར་བ་
དེ་ཡི་མཉམ་ཉིད་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །བཤད་པ་དེ་འདྲ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དང་ཉན་རང་གི་ཀུན་ཤེས་མ་འདྲེས་པར་འབྱེད་པའི་བསྒོམ་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །
བཞི་པ་ལ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། རྣམ་པ་དང་། སྦྱོར་བར་བཅས་པ་རྣམས་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། སྐྱོན་དང་། འབྲས་བུ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་དང་། ཐར་པ་ཆ་མཐུན་དང་། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང་། སློབ་
པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་དང་། མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། ཞིང་དག་བླ་ན་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་ནི་རྣམ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་
པ་སྟེ། འདི་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ལ་བརྒྱད་དེ། རྩེ་སྦྱོར་དེ་ཡི་དྲོད་རྟགས་དང་། རྩེ་མོ་རྣམ་འཕེལ་དང་། བཟོད་པ་བརྟན་པ་དང་། ཆོས་མཆོག་སེམས་ཀུན་ཏུ་
གནས་པ་དང་། མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་ནི་སོ་སོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་བཞི་ཡི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ནི། བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། 
8-61
ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་བརྒལ་ལན་དང་བཅས་པ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །དྲུག་པ་ལ་བཅུ་གསུམ་སྟེ། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག །དཀོན་མཆོག་གསུམ། ཚུལ་ཁྲིམས། གཏོང་བ། ལྷ་རྗེས་དྲན་དྲུག །ཆོས་རྣམས་
ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། མཐར་གྱིས་སམ་རིམ་གྱིས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལྷག་པའི་རྣམ་པ་བཅུའོ། །བདུན་པ་ལ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཆོས་
ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་བཞག་གོ །བརྒྱད་པ་ལ་བཞི་ལས། ངོ་བོ་
ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་། དེ་བཞིན་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་བཅས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་ཕྱེ་བ་
ནི་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། དེ་བཞིན་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཚད་མེད་པས་ཕྱེ་བས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལས་རེ་ཞིག་གཞན་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
8-62
དེ་ལྟར་ཡང་གསེར་གླིང་པས། ཕྱོགས་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཞན་ནི་ཆོས་སྐུ་དང་ཞེས་བཤད་ན་རྟོགས་སླ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
第二有十一：以光令模糊等五种教说所依，声闻弟子之道，以麒麟为例的独觉道，今生后世功德大利益的菩萨见道，修道之作用，修道信解作意，赞叹恭敬称扬作意，无上回向作意，无上随喜作意等有漏修道，修持与极清净这两种是无漏修道。这是菩萨精通三乘道者对他人摄持的道智对境明了证悟，如是解释。
第三有九：以智慧不住生死，以悲心不住寂灭的基智，以反面显示的声闻独觉基智，非方便故佛母遥远，以方便故佛母不遥远，违品分和对治分，彼修的加行，该加行的平等性，及声闻等三者见道。如此解说是区分佛子与声闻独觉的遍智，不混杂地修习。
第四有十一：行相及具加行等，功德，过失，果相及解脱顺分，顺决择分，学位不退转僧团，无学僧团修习生死寂灭平等，成就无上净土，及现观一切相，此具方便善巧。
第五有八：顶加行的暖相，顶胜进，忍稳固，胜法心普住，见道和修道各自对治四种分别的四种对治，无间三摩地，及邪行辩答，即顶现观。
第六有十三：布施等六波罗蜜多，三宝，戒律，舍施，六种随念天，诸法无性自性，即渐次或次第三种余余十相。
第七有四：非异熟无漏一切法刹那现观，同样异熟无漏，无相一切法，及不二相一切法刹那现观，以刹那圆满菩提相立为四种。
第八有四：自性身，及所谓"如是他"即法身，圆满受用身，化身即法身具事业，分为四种是正确宣说。所谓"如是他"，以如来无量无漏功德法分别，故暂时安立为异于自性身。
如是，金洲论师说："若说此方如是他为法身，则易于理解。"
;


 །དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བཅས་ཞེས་པས་དང་པོ་གཉིས་ཟབ་
པ་དང་། དེ་བཞིན་གཞན་པ་སྤྲུལ་སྐུ་ཞེས་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་རྒྱ་ཆེ་བར་ཞར་གྱིས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གོ་རིམས་དེ་ལྟར་དུ་མཛད་དོ།། །།
༄། །རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བའི་གདུལ་བྱའི་ངོར་སྐབས་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཏེ་དང་པོ།
གསུམ་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར་མཚམས་སྦྱར་བརྒལ་ལན་
བསྙད་ཀྱིན་ཚིག་དོན་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བའི་གདུལ་བྱའི་ངོར་སྐབས་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་ནས་བཤད། འབྲིང་པོ་ལ་དགའ་བའི་ངོར་དེ་དྲུག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་ཚུལ་བསྟན། བསྡུས་པ་
ལ་དགའ་བའི་ངོར་དེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཞག་པ་ལས། དང་པོ་ལ་སྐབས་བརྒྱད།
༈ དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད།
དང་པོ་ལ་བཅུ་ལས། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་ལ། ངོ་བོ། དམིགས་པ། རབ་དབྱེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་
དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ་སྙིང་རྗེས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་དམིགས་ལ་སྟོང་པ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ་དེས་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨོན་ནས་དེ་བསྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རྫོགས་པར་བྱའོ་སྙམ་པས་སོ། །
8-63
དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་པོར་སྙིང་རྗེས་ལས་ཐམས་ཅད་བྱས་ནས་ཕྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་སྙིང་རྗེས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་དག་པར་བྱེད་
དོ། །སྙིང་རྗེས་ནི་ལས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བགྲང་ངོ་། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་བྱས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུའོ། །དེ་
བས་ན་ཀུན་རྫོབ་འཛིན་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། དོན་དམ་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་ཏེ་གཅིག་གི་གྲོགས་གཅིག་གིས་བྱས་པ་ལས་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཅིག་ཅར་འཇུག་ཅིང་བསྒྲུབ་བོ། །རྒྱུ་མཚན་འདི་གཟིགས་
ནས་སློབ་དཔོན་གྱི་སྡུད་འགྲེལ་དུ། དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ལུང་
ལས་ངེས་སོ། །རིགས་པས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་དང་། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གཞན་མེད་དེ། གདམས་ངག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་
བསྐྱེད་པའི་དབྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དབྱིག་གཉེན་གྱིས། ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་གཉིས་ལ་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་སྔ་མ་དང་རྣམ་གྲངས་པའོ། །ཡོན་ཏན་གསུམ་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན། 
8-64
དོན་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་འོ། །དང་པོ་སྤྲོ་བ་ཆེན་པོ་གོ་ཅའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །གཉིས་པ་དོན་ཆེན་པོ་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་
པའོ། །གསུམ་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །དོན་གཉིས་ནི་སྔར་བཤད་པ་དེའོ། །སེམས་པ་ཞེས་པ་ནི་མཚུངས་པ། གང་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ན། སེམས་འབྱུང་བ་སྟེ་དོན་
སེམས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྣང་བར་སྐྱེ་བ་ཞེས་སྟོན་པའོ། །མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ། སྤྲོ་བ་ཆེ་དང་རྩོམ་པ་ཆེ་སོགས་སོ། །དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་བསྟན་ཞིང་གཞན་
གྱིས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བའམ་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱའོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
"自性身及圆满受用身"一句表示前两者为深奥，"如是他及化身"一句表示后两者为广大，为附带显示这点而如此安排次序。
针对喜爱广说的所化众生，分为八阶段而解释，第一是一切相智性阶段。
第三，为确定而作引导、问答并详细解释支分文义：针对喜爱广说的所化众生分八阶段解释，为喜爱中等的众生将其归纳为六种方式显示，为喜爱略说的众生将其安立为三种。首先八阶段中，
第一，发心。
第一有十，首先发心分为体性、所缘、分类三种。第一体性是：大乘发心，即以空性和悲心为核心而发心。悲心缘于为利他之所为，空性是智慧，以此欲求正等正觉。以何方式呢？"愿我现前圆满成就无上正等正觉，为利他故如其根器而精进"，如此发愿后以圆满修行而成就。
菩萨初以悲心行一切事，后以智慧清净。因此，悲心是修行者，智慧是净化者。悲心使一切行为成为为利众生而行，故计为福德资粮；智慧因为菩提而行，故计为智慧资粮。因此，安住于持取世俗的悲心和持取胜义的智慧，以一者为另一者的助伴，从而同时趣入如幻并修持。
考虑到此理由，阿阇黎在《略释》中说："因此，如幻自性之发心摄八现观，如是依经典决定。也应以理证了知"和"除了所说的发心外无他法，教授等也只是发心的差别，为显示殊胜义故。"世亲说："缘三种功德和二利的发心"，与前述特征同义。三功德是：作者功德、摄持利益果功德。第一是大精进之铠甲精进和大勇猛之加行精进；第二是大利益，即自他之利；第三是大生起，即正确成就菩提。二利如前所说。"思"是相应，与彼相应者即心所，意为"与思相应之心，于特殊境显现而生"。如《经庄严论》所说："大精进与大勇猛"等。由他人教示并由他人表示而发起的心，是"正受"或"世俗发心"。


 །གྲོགས་དང་རྒྱུ་དང་དགེ་རྩ་དང་ཐོས་པ་དང་དགེ་
བ་ལ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དང་པོ་བཞི་མི་བརྟན་ལྷག་མ་ནི་བརྟན་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡང་གྲོགས་སྟོབས་རྒྱུ་སྟོབས་རྩ་བའི་སྟོབས། །སོགས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་
དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱི་འགྲེལ་ཆེན་དུ། རིགས་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། 
8-65
རྗེ་བཙུན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ། བློ་ལྡན་སེམས་མཆོག་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་། །མཐའ་ཡས་ཉེས་པ་བྱེད་ལས་སེམས་རབ་བསྡམ། །ཞེས་དང་། དེའི་འགྲེལ་ཆེན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མཆོག་དེ་སྐྱེས་མ་
ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་བྱེད་པ་ལས་སེམས་རབ་ཏུ་བསྡམ་པར་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ངན་འགྲོས་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་། གང་ཚེ་གཞན་གྱི་
དོན་ཕྱིར་ལུས་དང་ནི། །སྲོག་ལ་མི་བལྟ་རབ་ངལ་ཁས་ལེན་པ། །དེ་ལྟ་བུ་དེ་གཞན་གྱིས་གནོད་པའི་ས། །ཇི་ལྟར་ངན་པ་བྱེད་པའི་ལས་ལ་འཇུག །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་སྨོན་པ་དང་འཇུག་
པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྨོན་པ་ནི་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་འདྲ་སྟེ། གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ལ། འཇུག་པ་ནི་འགྲོ་བ་དངོས་དང་འདྲ་
སྟེ་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས། འགྲོ་བར་འདོད་དང་འགྲོ་བ་ཡི་སོགས་སོ། །ཡང་ན་སྨོན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་དམ་བཅའ་བ་དང་། འཇུག་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་དམ་བཅའ་བ་སྟེ།
ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི། ཀྱེ་མའོ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཤོག་ཅིག་སྙམ་པའོ། །
8-66
ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཤོག་ཅིག་སྙམ་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུའོ་ཞེས་སོ། །ལུགས་གཉིས་ཀར་སྨོན་
པ་ཆོ་ག་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ཤས་ཆེ་བར་བཤད་པ་ལ་འཁྲུལ་ནས་སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཆོ་གས་ལེན་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་གླེང་ཡང་། ཇོ་བོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་
རིང་མོར་སྦྱངས་པ་རྣམས་ལ་ཆ་རྒྱུས་མེད་པས་བསྙོན་པར་ཟད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་ནི་རྩ་བ། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་སེམས་པ་ནི་བསམ་པ། ཐེག་ཆེན་
གྱི་ཆོས་ལ་མོས་པ་མོས་པ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འཚོལ་བར་དམིགས་པ་དམིགས་པ། གོང་ནས་གོང་དུ་འདུན་པ་ནི་འགྲོ་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རྟེན། ལྡོག་པར་འགྱུར་
བའི་རྒྱུ་ནི་རིགས་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆུང་བ་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་ཞིང་མི་ཟད་པས་འཇིགས་པ་བཞི། ཐེག་པ་
གཞན་གྱི་སེམས་སློང་ཞིང་དང་དུ་ལེན་པ་ཉེས་དམིགས། ཚོགས་གཉིས་འཕེལ་བ་ཕན་ཡོན། རྟག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གོམས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ། སོ་སོ་རང་གི་ས་ལ་སྦྱོར་བས་ཀུན་ཏུ་འོད་ཐོབ་པའི་བར་ནི་མཐར་ཐུག་པའོ། །
8-67
དེའི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེར་འདོད་སོགས་པས་སོ། །ལུང་དང་སྒྲུབ་པ་དང་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མོས་པའི་ས་བོན།
ཤེར་ཕྱིན་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་མ། བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་མངལ། སྙིང་རྗེ་སྐྱོང་བའི་མ་མ་སྟེ། ཁྱད་ཆོས་འདིས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་མཚམས་སུ་བཞག་སྟེ། རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་རབ་མཉེས་བྱས་ལ་སོགས་ཀྱིས་སོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
由亲友力、因缘力、善根力、听闻力和习惯于善法力而获得，前四种不稳固，其余则为稳固生起。如同"亲友力、因缘力、根本力"等所说。如此的世俗发心即是菩萨戒，如阿阇黎在《大疏》中说："由种姓等能力正受菩萨戒等，发起以空性和悲心为核心的心。"
尊者在《经庄严论》中说："智者生胜心的刹那，即制止无边诸过失。"其《大疏》中说："一旦生起殊胜菩提心，便制止以无边众生为所依的过失行为，因此不畏恶道。"又说："若为利他不顾身与命，欣然承担极度劳累，如此之人于他害处，怎会从事恶业行为？"
其又有愿与行两种体性：愿如欲行走，是为利他而欲获得圆满佛果的心意；行如实际行走，是成佛的加行，如"欲行走与实行走"等所说。或者，愿是对果的承诺，行是对因的承诺，如《集论》中说："发心有二种：非殊胜与殊胜。其中非殊胜是：'啊！愿我证得无上正等正觉'；殊胜是：'如是愿圆满布施波罗蜜多'乃至般若波罗蜜多。"
两种传统都主要说明愿心不需仪轨即可生起，有人因误解此点而声称"愿发心以仪轨受取不合理"，但这只是由于对阿底峡尊者等长期修习菩提心者缺乏了解而妄加诽谤。
菩提心发起以悲心为根本，恒常意念利益众生为意乐，信乐大乘法为信乐，寻求大乘智慧为所缘，渐次增上欲求为趣入，菩萨戒律为所依。退转的因是四种：不具种姓、被恶友摄持、悲心微小、畏惧轮回极长久无尽苦。他乘引心且乐意接受是过患，二资粮增长是利益，常修习波罗蜜多是决定出离，于各自地精进而获普光地是究竟。
以"其根本认为是悲心"等所说。以教法、修行和证悟的差别而发心是胜义发心，是大乘法的种子、生般若的母亲、禅定乐的胎藏、滋养悲心的乳母，以此等殊胜特质而成。将其安立在初欢喜地生起之际，如"极令圆满佛欢喜"等所说。


 །ད་ནི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་བརྒལ་བ་སྟོན་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཞེས་ནས་ཞེ་ནའི་བར་ཏེ། འདོད་པ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་
ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །བདེན་མོད་ཀྱིས་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་ནི་ལན་ཏེ། རྒྱུ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདོད་པ། འབྲས་བུ་སེམས་བསྐྱེད། གང་ཆོས་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་
ཉིད་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དགོངས་ནས་རྒྱུས་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་དང་། ཡང་རྒྱུ་འདུན་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འབྲས་བུ་དེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཉེ་བར་གདགས་པས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང་།
ཡང་ན་འདོད་པ་དེ་སྨོན་ལམ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་དེའི་སྒྲར་བསྟན་ནོ་ཞེས་པ་ལན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དམིགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་དང་གཞན་གྱི་དོན་དེ་ནི་མདོའི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། 
8-68
དོན་དམ་པར་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་བཙལ་ན་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་པོ་དང་། ལེན་པ་པོ་མི་དམིགས་པས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྙིང་རྗེས་སྤྱོད་
པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཅི་འདོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པར་བྱེད་པ་འདིས་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བསམ་གཏན་བྱ་བར་བསྟན་ཏེ། སྒྱུ་མ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་གནས་
པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དང་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་དག་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཤེས་སོ། །དེ་ཡང་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་བསྡུས་པར་བསྟན་པ་ནི། འདི་སྐད་དུ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་དང་། དེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་སོགས་སོ། །
8-69
གཞན་གྱི་དོན་བསྡུས་པར་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་བཅུ་རེ་རེ་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་གང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་
དག་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དང་། དེའི་རྒྱས་པར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་
སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་སོ། །དེ་ཡང་འབུམ་ལས་རྒྱས་པ་དང་། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་། དང་པོ་འདུན་པ་དང་
ལྡན་པ་ནི་ས་དང་འདྲ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅན་དང་དེའི་ཚོགས་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གསེར་བཟང་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གིས་བསྡུས་པ་
ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་པས་སོ། །གསུམ་པ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཚེས་ཀྱི་ཟླ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པ་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་བསམ་པའོ། །གསུམ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ལས་དང་པོ་པ་ཚོགས་ཀྱི་སས་བསྡུས་སོ། །བཞི་པ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་མེ་དང་འདྲ་སྟེ། 
8-70
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ལ་སྒྲིབ་པའི་བུད་ཤིང་གི་བྱེ་བྲག་དག་གི་སྲེག་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
现在显示对该定义的质疑："欲求正等正觉"直至"若是如此"，意即"欲求如何成为发心？"从"诚然"直至"为了了知故"是回答：因善法是因，发心是果，由于对法的欲求本身导致发心，考虑到这点，以因表示果；又因欲求寻求的果会增长，故以假立而成为一体；或者，该欲求为愿，与之同行的发心也以其名称显示，这是回答。
第二，发心的所缘是正等正觉和利他，如同经典的所诠和能以下是藏文文本的简体中文直译：
现在显示对该定义的质疑：从"欲求正等正觉"直至"如何"，意为"欲求怎样成为发心？"从"诚然"直至"为令了知"是回答：因是对善法的欲求，果是发心，由于正是对法的欲求而发心，故以因表果，或者因与果（欲求与所追求的结果）将增长，故以假设而为一，或者，欲求是发愿，与之俱行的发心也以其名称表示，此为回答。
第二，发心的所缘是正等正觉和利他，如同经中所说所诠与能诠。胜义中若寻求诸法，则是三轮清净，即不执著布施物、布施者及受施者。世俗中以悲心行事，将众生所欲一切皆予施予。因此，以无所执著方式圆满布施波罗蜜多等，显示当以如幻方式禅修具一切相最胜空性，因安住于如幻方式的世俗谛与胜义谛。
因此，由最初发心所缘是菩提，以及不舍弃众生，菩萨之名具有真实意义，以此可知。如《二万五千颂》中，略说菩提义是："舍利子，于此，欲证菩萨摩诃萨一切法一切相现前圆满菩提者，当学般若波罗蜜多"；其广说是："舍利子，于此，菩萨摩诃萨以不住方式安住般若波罗蜜多"等。
略说利他是："菩萨摩诃萨欲令十方每一方如恒河沙数世界中一切众生获得无余涅槃，当学般若波罗蜜多"；其广说是："菩萨对悭吝众生以布施"等。《十万颂》中广说，《八千颂》中略说。
第三，发心又有：首先，具欲求者如地，为增长一切佛法及其资粮故。第二，具意乐者如精金，以六波罗蜜多所摄利益安乐意乐直至菩提无变而住故。第三，具增上意乐者如新月，因一切善法将增长故。"增上"是指殊胜了悟之意乐。这三种小、中、大的初业者，由资粮地所摄。第四，具加行者如火，因从低至高殊胜进展，焚烧障碍三种一切智性的柴薪差别故。


 །འདི་ནི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པ་སྦྱོར་བའི་ལམ་
མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས ས་བསྡུས་སོ། །ལྔ་པ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པ་ནི་གཏེར་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་
དང་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལས་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདུན་པ་བཟོད་
པའི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། མི་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་བབས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱད་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པ་ནི་
རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པ་བརྟན་པས་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགུ་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པ་ནི་རིའི་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། དམིགས་པའི་གཡེང་བས་བསྐྱོད་མི་ནུས་པའི་
ཕྱིར་རོ། །བཅུ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པ་ནི་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་ནད་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་གཅིག་པ་ཐབས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འདྲ་སྟེ། 
8-71
གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་གཉིས་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྨོན་པའི་
འབྲས་བུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་གསུམ་པ་སྟོབས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པ་ནི་ཉི་མ་དང་འདྲ་སྟ ེ། གདུལ་བྱའི་ལོ་ཏོག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་བཞི་པ་ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པ་ནི་དྲི་ཟའི་གླུ་དང་འདྲ་སྟེ། གདུལ་བྱ་འདུན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་པོ་དེ་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ས་བཅུས་བསྡུས་སོ། །བཅོ་ལྔ་པ་མངོན་
པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། མཐུ་ཐོགས་པ་མེད་པས་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་དྲུག་པ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ནི་བང་མཛོད་
དང་འདྲ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མང་པོའི་མཛོད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་བདུན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ནི་ལམ་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་སྟེ།
འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུའང་གཤེགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོ་བརྒྱད་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་ནི་བཞོན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་དུ་ཡང་མི་ལྟུང་བས་བདེ་བླག་ཏུ་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །
8-72
བཅུ་དགུ་པ་གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བཀོད་མའི་ཆུ་དང་འདྲ་སྟེ། ཐོས་པ་དང་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་དང་དོན་འཛིན་པས་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་
བསྡུས་སོ། །ཉི་ཤུ་པ་ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་དང་ལྡན་པ་ནི་སྒྲ་བརྙན་དང་འདྲ་སྟེ། ཐར་པ་འདོད་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྙན་པར་སྒྲོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་དང་འབྲེལ་
བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འཇུག་པ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་སོ། །ཉེར་གཅིག་པ་བགྲོད་པ་གཅིག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་དང་འདྲ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་
རྟོགས་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་པའི་དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །
ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་
རག་ལས་པས་སོ། །དེ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །འདི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་སོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
这是进入初地的加行道，由胜解行地所摄。第五，具布施波罗蜜多者如大宝藏，因以财富资具令无量众生满足且无尽故。第六，具持戒波罗蜜多者如宝源，因从中生出一切功德珍宝故。第七，具忍辱波罗蜜多者如大海洋，因一切不悦降临时皆不动摇故。第八，具精进波罗蜜多者如金刚，因坚定确信而不可摧故。第九，具禅定波罗蜜多者如山王，因所缘散动不能动摇故。第十，具智慧波罗蜜多者如药王，因能息灭二障一切疾病故。第十一，具方便波罗蜜多者如善知识，因在一切时候不舍弃众生利益故。
第十二，具愿波罗蜜多者如如意宝，因如所愿的果实得以成就故。第十三，具力波罗蜜多者如太阳，因使所化众生庄稼完全成熟故。第十四，具智波罗蜜多者如天音乐，因为所化众生宣说令其向往之法故。这十种依次由十地所摄。第十五，具神通者如国王，因无阻碍力能成办他人利益故。第十六，具福德智慧资粮者如宝库，因是众多福德智慧资粮的藏处故。第十七，具菩提分法者如大道，因一切圣者行走且随行故。第十八，具止观者如坐骑，因不堕入轮回与涅槃任何一方而轻易承载故。
第十九，具总持与辩才者如灌溉之水，因持受已闻与未闻之法义而无尽故。这五种由殊胜道所摄。第二十，具法宴会者如回声，因对希求解脱的所化众生悦耳宣说故。这与菩萨地相联系，由进入佛地的加行道所摄。第二十一，具一趣性者如河流，因通达能知所知平等性，以大悲与智慧不间断地利益他人故。这是获得佛地正行阶段所摄。具法身者如大云，因以化身显示住兜率天等一切处，众生一切利益事业皆依赖于此故。包括此在内共二十二种。这是随后获得，由佛地所摄。


 །མདོ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་འཕགས་པས་ཐ་མ་གསུམ་བྱང་སེམས་ཀྱིར་བཤད་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་མིང་དྲང་དོན་ཏེ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ལྟ་བུ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དགུ་པ་ཡན་སྟོན་པའི་སྐབས་ལ་དེར་བཏགས་པས་སོ། །
8-73
དཔེ་ནི་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ལ། དེ་དང་འདིར་ལྷག་བསམ་དང་སྦྱོར་བ་བསྣོར་ཏེ་བཤད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་མོས་སྤྱོད་ལ་མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ས་བདུན་ལ་ལྷག་
པའི་བསམ་པ་རྣམ་དག་དང་། དག་པ་ས་གསུམ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར། སེམས་བསྐྱེད་དེ་ནི་ས་རྣམས་ལ། །མོས་དང་སོགས་ཀྱིས་སོ།། །།
༈ གཉིས་པ་གདམས་ངག།
གཉིས་པ་གདམས་
ངག་ལ། ངོ་བོ། རབ་དབྱེ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དགར་ཏེ་བཤད་པ་ལས། དང་པོ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་མགོ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁུར་ཆེན་པོ་ཐོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཐོགས་པས་ཕ་རོལ་གནོན་
པ་དག་དལ་གྱིས་འགྲོ་བ་མི་མཛེས་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ལས་བརྒྱ་འགྱུར་དུ་བྱ་བར་རིགས་ཏེ། མགོ་ལ་སེམས་ཅན་ཁུར་ཆེན་ཁྱེར་བ་ཡི། །སོགས་ཀྱིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་བརྩོན་པར་
བྱ་བ་ནི་གདམས་ངག་ཡིན་པས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་པ། ཐེག་ཆེན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་དོན་ཐོབ་པའི་བྱ་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་
ངག་དག་མཚན་མཚོན་ནོ། །འདོམས་པ་དང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །མཚན་གཞི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་དུས་ཇི་ལྟ་བ་ནས་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་བར་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་བབ་པའི་བསླབ་པར་བྱ་བའོ། །
8-74
དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྡུད་འགྲེལ་དུ། དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསྒྲུབས་པས་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་པར་
འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་བསླབ་པ་ནི་གདམས་ངག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ཐོབ་ཟིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བ་ནི་མི་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་
དོན་གྱིས་གདམས་ངག་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལས་སོ། །མངོན་པར་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་མ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ་སྙིང་རྗེའི་ལས་
སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུའོ། གཉིས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ལ་འདོམས་པ་དང་། དེའི་དམིགས་པ་བདེན་པ་
རྣམས་ལ་འདོམས་པ་དང་ནི། རྟེན་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འདོམས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མ་ཞེན་པ་ལ་འདོམས་པ་དང་། མི་ལྡོག་པར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་
མི་ངལ་བ་ལ་འདོམས་པ་དང་། ཐེག་པ་གཞན་གྱི་མི་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་སྤྱན་ལྔ་དང་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་མངོན་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་། 
8-75
མཐར་ཐུག་པའི་རྒྱུ་དང་པོ་མཐོང་ལམ་དང་གཉིས་པ་བསྒོམ་ལམ་ཞེས་བྱ་ལ། འདི་ཙམ་ཁོ་ནས་དོན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བས་གདམས་ངག་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་དུ་ཤེས་
པར་བྱ་བའོ། །དེ་དག་བསྡུ་ན།རྣམ་དམིགས་རྟེན་རྒྱུ་བཞིར་རོ། །དང་པོ་དེ་འགྲེལ་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལ་གཉིས། རྣམ་པ་དང་། དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་
རོ། །རྣམ་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་མི་འདའ་བས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པའོ། །དེ་ཡང་གདམས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་དེ་རིག་པས་བཤིག་ནས་བདག་
རྣམ་པ་གཉིས་མེད་པར་ཤེས་པས་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་པ་འཚོལ་བའོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
《经庄严论》中圣者将最后三种解释为菩萨的，菩萨之名是权说，如最高化身示现十二事业中的第九以上时称之为"彼"故。
例子是依据《无尽慧经》，此处将增上意乐与加行互换解释。这些又在胜解行地由信解生起，在七地为清净增上意乐，在三清净地为异熟，在佛地为无障碍，如"发心于诸地，信解"等所说。
第二，教授。
第二教授分为体性、分类和作为僧宝而解释。第一，发心是将众生的大担子扛在头上，扛着担子的人缓慢前行不适宜，因此应当比声闻精进百倍，如"头上担负众生大重担"等所说。因此所精进的是教授，紧接发心之后显示，指示获得大乘发心所追求目标之事业，并以大乘教授为能相所相。"教诫"与"开示"是异名。所相体是从初发心时到无间道期间，随具体情况而应学习的。
阿阇黎在《略释》中说："因此，为保护以空性悲心为核心的发心等法修成所得功德，及为令其增长，殊胜补特伽罗的学处即是教授。"守护已获功德意为使其不退失，是教授的智慧作用；"显著增长"是指其后为获得未得功德而教示，是悲心作用。因此，"以智慧清净，以悲心成就"一语通于一切。第二，有对修持相教诫，对其所缘谛理教诫，对所依佛等三宝教诫，对特殊趣入因无执著教诫，对不退转因无疲厌教诫，对不趣他乘因全持道教诫，对无需仰赖他而行因五眼教诫，对圆满一切相智因六神通功德教诫，对究竟因初见道与第二修道教诫，仅此即能令一切义成就，当知教授有十种体性。
总结之：相、所缘、所依、因四种。第一，在注释中以菩提心等表示，此有二：相与其不共殊胜。相是不违世俗与胜义谛，以无所缘方式趣入。所教导的对境是世俗，以理拆解后了知无二我而生起决定，是依世俗而寻求胜义。


 །དོན་དམ་འཚོལ་བའི་རིག་ངོར་བརྟག་མི་བཟོད་ལ་མ་བརྟགས་པའི་ངོར་ཉམས་དགའ་བ་ཙམ་
དུ་འཆར་བས་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གདམས་པ་ལྟར་དུ་བསླབ་པའོ། །དེ་གཉིས་ནི་གཅིག་གི་གྲོགས་གཅིག་གིས་བྱས་ནས་མཐར་ཐུག་པ་ན་བདེན་པ་གཉིས་སུ་མི་ཕྱེད་པར་འགྱུར་ལ། རེ་ཞིག་ནི་
ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་གནས་པས་མོས་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེའང་མདོར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པ་ཞུས་པའི་ལན་དུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། 
8-76
ཞེས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡོད་པར་བསྟན་ནས། དེའང་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པར་བསྟན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེའི་མིང་དང་། ཡུམ་དང་དེའི་མིང་དང་། དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་
བཞི་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་བཀག་པ་དང་། འཐད་པར་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་སྟོང་པར་གསུངས་པའོ། །དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་
སྟེ། འཛམ་བུའི་གླིང་ནས་སྟོང་གསུམ་མང་པོའི་བར་དྲུག་པོ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་ཤ་སྟག་གིས། འདམ་བུའི་ཚལ་དང་འོད་མའི་ཚལ་དང་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཚལ་ལམ་སྨྱིག་
མའི་ཚལ་ལམ་འབྲས་ཀྱི་ཞིང་ངམ་ཏིལ་གྱི་ཞིང་ལྟར་གང་བར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཉིན་གཅིག་བསྒོམས་པའི་བརྒྱའི་ཆ་ནས་རྒྱའི་བར་དུ་
ཡང་མི་ཆོག་པ་དང་། དེའི་འཐད་པར་འདིའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་སྦྱོར་བ་དང་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཞུགས་པ་གསུངས་པས་སོ། །ཉན་རང་གི་ངེས་འབྱེད་བཞི་མཐོང་སྒོམ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཚུལ་
དྲུག་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འདྲེན་ནུས་པས་སོ། །
8-77
ཞེས་དགོངས་ནས་མར་མེའི་སྙིང་པོ་ཚིག་པའི་དཔེ་འདིར་ཡང་བསྙད་པར་མཛད་པ་ནི་འཕགས་པས་སོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གཉིས་པ་འགྲེལ་པར། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། དོན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་
ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་བྲལ་བར་དམིགས་དགོས་ཞེས་མདོར། གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྟོང་ཉིད་དང་ཤེར་ཕྱིན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་གཅིག་པར་བསྟན་པས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་ལ་
སྤང་བྱ་སྤོང་བྱེད་དང་བྲལ་བར་དམིགས་དགོས་སོ་ཞེས་མདོར། གཟུགས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གཟུགས་སོགས་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཐ་མི་དད་པ་བཤད་པས་སོ། །འགོག་པ་ལ་ཐོབ་བྱ་
ཐོབ་བྱེད་དང་བྲལ་བར་དམིགས་དགོས་སོ་ཞེས་མདོར། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་སོགས་ཀྱིས་འགོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བརྗོད་པ་དང་། གང་ཡང་འདི་འདྲ་བ་དེ་ལ་ནི་གཟུགས་མེད་སོགས་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་
དགག་པ་གཉིས་གསུངས་པས་སོ། །ལམ་ལ་རྟེན་བྱ་རྟེན་བྱེད་བྲལ་བར་དམིགས་དགོས་སོ་ཞེས་མདོར་ཡང་། བདག་ཉིད་ལ་སྦྱིན་པའི་སོགས་ཀྱིས་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དང་། ནང་སྟོང་པ་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་
རྟོག་པའི་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའ་སོགས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱིན་པར་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་གསུམ་གྱིས་ཡུལ་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་མི་སྦྱོར་བ་དེ་ཁོ་ན་བཀག་པས་སོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་ཡུལ་བཞི་པོ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བདེན་པར་གཟིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བཅས་པས་བདེན་པར་མི་མཐོང་བས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཞེས་བྱའོ། །
8-78
འཁོར་བའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའི་ཟག་བཅས་མཚན་ཉིད། མཚོན་བྱ་སྡུག་བདེན། འཁོར་བའི་རྒྱུས་བསྡུས་པའི་ཟག་བཅས། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ། རྣམ་བྱང་གི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས། འགོག་བདེན། རྣམ་
བྱང་གི་རྒྱུས་བསྡུས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས། ལམ་བདེན། འགོག་བདེན་ནི་ལྷག་མ་གསུམ་དང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ནོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
在寻求胜义的智识面前不能经受观察，而在未经观察的状态中仅仅显现为悦意，因此应按照如幻的教导而学习。这两者互为助伴，最终不再分为二谛，暂时则以相互关联而安住，使信解渐增长。如经中，当菩萨询问"如何修行般若波罗蜜多"时，回答为"此中菩萨行母时"，表明有世俗入行；又表明胜义中无所缘，说菩萨及其名、佛母及其名、对之行持等四种和五蕴都被否定，并合理地宣说它们的自性为空。
其不共法是指与声闻等不共，即使从阎浮提至多个三千世界都充满像舍利子和目犍连那样的人，如同芦苇林、甘蔗林、竹林、稻田或芝麻田一般，他们的智慧与修习一日般若的王子之智慧相比，连百分之一乃至百分之一的一百分之一都不及。其合理性在于此之所为、加行和果皆有殊胜差别，如是所说。声闻独觉的四顺决择分、见修次第如六种方式相应。这是就决不退转者而言，从初发心起即是如此，并且具有如是世俗发心智慧者能引导一切相智果。
考虑到这点，圣者也在此处引用灯芯燃烧的比喻进行解说。第二分类在注释中以苦等说明：意为应缘苦无所知所知者之别；如经中以"色空性"等显示果苦之空性与般若真如体性为一。应缘集无所断断者之别；如经中以"色有生法"等说空性与色等为因无差别。应缘灭无所得得者之别；如经中以"彼空性"等说灭定，及以"于如是中无色"等说二种遣除戏论。应缘道无所依依者之别；如经中以"于自行布施"等说道体性，以"内空"等说无分别，以"前际"等说能出离三殊胜，唯破彼境上的修习与不修习。
如是四种所缘境，如同圣者们世俗中见为真实那样，凡夫因颠倒而不见为真实，故称四圣谛。轮回果所摄有漏特征，所表征即苦谛；轮回因所摄有漏，集谛；清净果所摄无漏法，灭谛；清净因所摄无漏法，道谛。灭谛与其余三者非一非异。


 །ཞེས་བརྗོད་དུ་མེད་པ། སྡུག་ཀུན་གཞི་གཅིག་ལ་ལྟོས་ནས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་
ལྟོས་ས་ཐ་དད་ལ་ལྟོས་ནས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་སྲིད་དེ་སྔ་མའི་ལས་ཉོན་ཕྱི་མའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡོད་པས་སོ། །ལམ་ཟག་བཅས་དང་སྡུག་ཀུན་ངོ་བོ་གཅིག་པ་སྲིད་དོ། །རིམ་པ་བཞིན་
ཐར་འདོད་ཀྱི་ཤེས་བྱ། སྤང་བྱ། ཐོབ་བྱ། བརྟེན་བྱའོ། །རྒྱུད་བླར། ནད་ནི་ཤེས་བྱ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྤང་བྱ་ལ་སོགས་ཀྱིས་སོ། །འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་ངེས་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་ཟད་
པས། དང་པོ་གཉིས་འཁོར་བའི་དང་། ཕྱི་མ་འབྲས་བུ་མྱང་འདས་དང་དེའི་རྒྱུར་བཞག་གོ །མཚན་གཞི་དང་པོ་ལ་སྣོད་བཅུད་གཉིས་སམ། ཟག་བཅས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ནི་འགྱུར་བའི་
སྡུག་བསྔལ། མི་འོང་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ། དེ་གཉིས་ལ་མ་གཏོགས་པ་དེས་བསྡུས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སྤྱི་མཚན་ནི་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཤིང་རྐྱེན་དང་བྲལ་ན་ནི་འགག་སྟེ་རང་དབང་མེད་པས་ན་མི་རྟག་པའོ། །
8-79
གནོད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ། བདག་གིར་མེད་པར་སྟོང་པ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བཏགས་པའི་བདག་དང་སེམས་ཅན་སོགས་པ་མེད་པས་ན་བདག་མེད་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་ལ་མཚན་གཞི་སྤྱི་མཚན་གཉིས་ལས། དང་པོ་
ལ་ཉོན་མོངས་ལས། དང་པོ་ལ་རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་འབྲས་བུ་གསུམ་ལས། རྒྱུའི་རྐྱེན་རང་རང་ནི་རིགས་འདྲ་སྔ་མས་བཞག་པའི་བག་ལ་ཉལ། དམིགས་རྐྱེན་སྡུག་མི་སྡུག་གི་ཡུལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ།
བདག་རྐྱེན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་བྱེད། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་རིག་པ་སྔ་མ་སྟེ། ཕྲ་རྒྱས་སྤངས་པར་མ་གྱུར་དང་། །ཡུལ་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དང་། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བ ྱེད་ལས། །
ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཆོས་མངོན་པའི་སྐབས་སུ་ཕྲ་རྒྱས་ཞེས་གདགས། མདོ་སྡེའི་སྐབས་སུ་བག་ལ་ཉལ་ཞེས་གདགས་ཞེས་སྔོན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་གསུང་ངོ་། །གཉིས་པ་
ལ་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་གཉིས། གང་བྱུང་བས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ། མཐོང་སྤངས་དང་སྒོམ་སྤངས་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཉན་ཐོས་ལྟར་ན་འདོད་པ་ཁམས་ན་སྡུག་
བསྔལ་མཐོང་སྤངས། ཀུན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་ལྟ་བ་དང་པོ་གཉིས་དང་ཐ་མ་བོར་བས་བདུན་བདུན། ལམ་ལ་ལྟ་བ་དང་པོ་གཉིས་བོར་བས་བརྒྱད་དེ་སོ་གཉིས་སོ། །མཛོད་དུ། དེ་དག་བཅུ་དང་བདུན་བདུན་བརྒྱད། །
8-80
ལྟ་བ་གསུམ་གཉིས་མ་གཏོགས་སོ། །ཞེས་སོ། ཁམས་གོང་གཉིས་ན་ཁོང་ཁྲོ་བོར་བས་དེ་དག་དགུ་དང་དྲུག་དྲུག་བདུན་དུ་འགྱུར་བས་ཉེར་བརྒྱད་པ་གཉིས་ཏེ་བསྡོམས་པས་གྱ་བརྒྱད་དོ། ཐེག་ཆེན་ལྟར་
ན་འདོད་ཁམས་ན་བདེན་པ་བཞི་ལ་བཅུ་བཅུ་སྟེ་བཞི་བཅུ། ཁམས་གོང་གཉིས་ན་ཁོང་ཁྲོ་མེད་དེ་རྒྱུད་ཞི་གནས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདིས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས་སོ་བྱེད་དོ་བྱེད་པར་
འགྱུར་རོ་གསུམ། བདག་གི་གཉེན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་གསུམ། བདག་གི་དགྲ་ལ་ཕན་བཏགས་སོ་འདོགས་སོ་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ་གསུམ་སྟེ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དགུ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་
ན་བདེན་པ་བཞི་ལ་དགུ་དགུ་སྟེ་སོ་དྲུག་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་ལོག་པར་ཞུགས་ཚུལ་གྱིས་ཕྱེ་ན། སྡུག་ཀུན་ལ་དངོས་སུ་དང་། ལོག་པ་ལ་དང་། དབང་གིས་ལོག་ཞུགས་དང་གསུམ་མོ། །འགོག་
ལམ་ལ་དངོས་སུ་དང་། ལོག་པ་ལ་ལོག་ཞུགས་གཉིས་སོ། །དངོས་སུ་ལོག་ཞུགས་ནི་བདེན་པ་བཞི་ལ་འཇིག་ལྟས་གང་ཟག་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་དང་བདག་གིར་བལྟས། མཐར་འཛིན་གྱི་རྟག་པའམ་ཆད་པར་
བཟུང་། ལོག་ལྟས་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་མི་སྲིད་པར་སྐུར་པ་བཏབ། མ་རིག་པས་ཡུལ་དང་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྨོངས། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཉེན་པོ་ལ་སོམ་ཉི་ཟོས། ལྔས་སྡུག་ཀུན་ལ་དངོས་སུ་ལོག་པར་ཞུགས་ལ། 
8-81
འགོག་ལམ་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་བདག་མེད་ལ་སྐྲག་སྟེ་མནར་སེམས་པའི་ཁོང་ཁྲོ་དང་དྲུག་གིས་དངོས་སུ་ལོག་པར་ཞུགས་སོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
所谓不可言说：苦集二谛依同一基础而言，体性各异；依不同所依而言，体性可为一体，因为前者的业惑可成为后者的因。道谛有漏部分与苦集可为一体。依次为求解脱者的所知、所断、所得、所依。如《宝性论》："病是所知，病因是所断"等所说。
轮回与涅槃可确定为二，而它们仅是因与果。前两者安立为轮回及其因，后两者安立为涅槃果及其因。
第一者的事例有器世间与有情世间二种，或者有漏果中悦意者为变苦，不悦意者为苦苦，不属于这两种而为其所摄者为行苦。其共相是依赖于缘，缘若断绝则灭，无自在故为无常；因有害故为苦；无我所故为空；因无外道所计的我与众生等，故为无我。
集谛中有事例与共相两种：第一中，从烦恼方面说，首先有因、体性、果三方面：因缘是各自前行同类所留下的种子，所缘缘是悦意或不悦意境界的临近，增上缘是非如理作意，等无间缘是前行意识。如说："未断随眠，境界临近，非如理作意，烦恼由此生。"其中，在阿毗达摩中称为"随眠"，在经部中称为"种子"，如昔日译师们所说。
第二，特征与分类两方面。特征是：生起后使心相续不得安宁。分类有见所断和修所断两种。第一，按声闻观点，欲界中苦谛见所断，集灭谛中前两种见和最后一种见以外的七种见各七，道谛中除前两种见以外的八种，共三十二。如《俱舍》所说："彼为十与七七八，除去三见与二见。"上二界中除去嗔恨，则彼为九、六六七，成为二十八种两组，总计九十八。
按大乘观点，欲界中对四谛各十种，共四十。上二界中无嗔恨，因其心相续具止，且无"此人已害我、正害我、将害我"三种，无"对我亲人如是"三种，无"利益我敌人已利益、正利益、将利益"三种，故无九种恼害事。因此，四谛各九种，即三十六两组。
又若以邪入方式分类：对苦集谛有直接邪入、对颠倒邪入、因势力邪入三种。对灭道谛有直接邪入和对颠倒邪入两种。直接邪入是：对四谛，以萨迦耶见执著人我、法我和我所；以边执见执为常或断；以邪见否认这些相不存在；以无明迷惑于一切境和见；以疑对治法生怀疑。五种对苦集直接邪入，对灭道则加上对无我恐惧而生嗔恨，共六种直接邪入。
;


 །དེས་འགོག་ལམ་དང་ས་གོང་མ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དངོས་སུ་དམིགས་མི་
ནུས་ཀྱང་བློས་དེ་དག་ཏུ་བཏགས་པ་དངོས་སུ་དམིགས་པས་དངོས་སུ་ལོག་ཞུགས་སུ་བཏགས་སོ། །ལོག་པ་ལ་ལོག་ཞུགས་ནི་ལྟ་བ་ལ་མཆོག་འཛིན་གྱིས་ལྟ་བ་དང་པོ་གསུམ་ལ་བཟང་པོར་བལྟས།
ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་ལྟ་ངན་དང་འབྲེལ་བའི་སྤྱོད་ངན་ལ་འདག་གྲོལ་ངེས་འབྱིན་གྱི་ལམ་དུ་བལྟས། འདོད་ཆགས་ང་རྒྱལ་གཉིས་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་བསྒོམ་སྤངས་ཡིན་ཀྱང་ལྟ་
ངན་གསུམ་པོ་ལ་ཞེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་གསུམ་པོས་སེམས་ཁེངས་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམས་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་ལྟ་བ་དང་པོ་གསུམ་དུ་འཁྲུལ་ལ། དེ་ལ་དམིགས་ནས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ལོག་པ་ལ་
ལོག་ཞུགས་སོ། །ཁོང་ཁྲོས་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ལོག་ལྟའི་དབང་གིས་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ལྟ་བའམ་གྲུབ་མཐའ་ལ་མནར་སེམས་པ་སྟེ་དབང་གི་ལོག་ཞུགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་
མཚན་གཞི། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་གཞོམ་པར་བྱ་བའི་ཟག་བཅས་མཚན་ཉིད། མཐོང་སྤངས་མཚོན་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཉན་ཐོས་ལྟར་ན། འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་མ་རིག་པ་བཞི། ཐེག་ཆེན་ལྟར་ན་དེའི་སྟེང་དུ་འཇིག་ལྟ་དང་མཐར་འཛིན་གཉིས་ཏེ་དྲུག་གོ །
8-82
དེ་ཉིད་འདོད་ཁམས་སུ་དྲུག་དང་། ཁམས་གོང་གཉིས་སུ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་གཏོགས་པ་ལྔ་ལྔ་སྟེ་བཅུ་དྲུག །དེའང་འདོད་ཁམས་ས་གཅིག །གཟུགས་ཁམས་བསམ་གཏན་ས་བཞི། གཟུགས་མེད་བཞི་ས་བཞི་སྟེ་ས་
དགུ་ལ་འདོད་ཆགས་དགུ་དགུ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཅིག །དེ་བཞིན་དུ་ང་རྒྱལ་གྱ་གཅིག །མ་རིག་པ་གྱ་གཅིག །འཇིག་ལྟ་གྱ་གཅིག །མཐར་འཛིན་གྱ་གཅིག །འདོད་པའི་ཁོང་ཁྲོ་དགུ་སྟེ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་
བཞི་མཚན་གཞི །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་གཞོམ་པར་བྱ་བའི་ཟག་བཅས་མཚན་ཉིད། བསྒོམ་སྤངས་མཚོན་བྱའོ། །གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ནི། སྤྱིར་མཐོང་བསྒོམ་གྱི་སྤང་བྱའི་འབྲས་བུ་འཁོར་བ། བྱེ་བྲག་ཏུ་མཐོང་སྤངས་ཀྱི་
འབྲས་བུ་ནི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་དང་། རིགས་མི་འདྲ་གཙོ་ཆེར་ལུས་ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ངན་སོང་གསུམ། བསྒོམ་སྤངས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་དང་། རིགས་མི་འདྲ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ལུས་སོ། །ཉན་ཐོས་
ཀྱི་ལུགས་ལ། དེ་དག་སྤངས་ཟིན་ནས་རིགས་འདྲའི་འབྲས་བུ་མེད་ཅིང་། རིགས་མི་འདྲའི་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་ཀྱང་སྔར་སྐྱེས་ཟིན་ཡོད་པ་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་ལས་ལ། སེམས་དང་བསམ་པའི་ལས་སོ། །དང་
པོ་ནི། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ། འདོད་པའི་བདེ་འགྲོའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་དང་། ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། ཁམས་གོང་གི་རྒྱུ་མི་གཡོ་བའི་ལས་སོ། །གཉིས་པ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ལས་ཏེ་མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་། 
8-83
ཟག་བཅས་ཀྱི་དགེ་བཅུའོ། །གཉིས་པ་ནི། ས་བོན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ན་རྒྱུ། འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་
སྐྱེ་བ། མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་རྐྱེན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་བློས་གང་དུ་ཟག་བཅས་ཀྱི་དངོས་པོ་འགག་པར་བྱས་པའོ། །
མདོ་ལས་ཀྱང་། གང་དུ་མིག་དང་རྣ་བ་དང་། དེ་བཞིན་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས། །ཡིད་དང་དེ་བཞིན་མིགདང་གཟུགས། །མ་ལུས་པར་ནི་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་མུ་བཞིར་བརྟག་པ་ལས་འདས་
ཏེ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟབ་བོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
虽然声闻不能直接缘取灭道和上地，但由心假立并直接缘取，故称为直接邪入。对颠倒邪入是指：以见取见将前三种见解视为殊胜，以戒禁取见将与恶见相关的恶行视为净化、解脱、出离之道。贪执与我慢二者缘境属修所断，然而对三种恶见的贪著，以及因三见而心生傲慢的我慢，皆缘四谛而误为前三种见解；因缘于彼而产生错误，故为对颠倒邪入。嗔恨是由邪见力量对四谛，对与之不相符的见解或宗派生起恼害之心，是由势力而邪入。
如是一百一十二种烦恼为事例，见道所应摧毁的有漏为特征，见所断为所表征。第二，按声闻观点有贪、嗔、慢、无明四种；按大乘观点则加上萨迦耶见和边执见，共六种。
此六种在欲界为六，上二界因无嗔故各五，共十六。又，欲界一地，色界四禅四地，无色界四地，共九地，贪欲九九八十一，同样我慢八十一，无明八十一，萨迦耶见八十一，边执见八十一，欲界嗔九，总计四百一十四为事例，修道所应摧毁的有漏为特征，修所断为所表征。第三，果：一般而言，见修所断之果是轮回；具体而言，见所断之果是同类后续和异类主要为身语恶行与三恶趣，修所断之果是同类后续和异类三界之身。按声闻传统，已断彼等则无同类果，虽不再生异类果，但先前已生者可能存在。
第二，业有思业和思已业。第一是心意造作，即意业：欲界善趣因为福业，恶趣因为非福业，上界因为不动业。第二是身语意三业：十不善和有漏的十善。
第二，以种子法则成为五蕴之因故为因，以生起方式故为集，因果关系生起故为遍生，以成就之义故为缘。
第三，体性与分类：第一，由缘真如之智于何处灭除有漏事物。如经中说："于何处眼、耳，如是鼻、舌、身，意及眼与色，无余皆灭尽。"这超越四边推度，因无戏论故甚深。


 །སྤྱི་མཚན་ནི། ཕུང་པོ་འཇིག་ཅིང་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་འགོག་པ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གི་མེ་རྣམ་པ་གསུམ་མེད་པར་བྱས་པས་ན་ཞི་བ།
གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གྱ་ནོམ་པ། སྐྱོན་རྣམས་ལས་འབྱུང་བའམ་བྲལ་བས་ན་ངེས་འབྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་ཉམས་སྨད་པས་འགོག་པ་སྟེ་
བརྡའི་འགོག་པ་བཏགས་པ་བ་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་ཀུན་ཏུ་བཅོམ་པས་འགོག་པ་དོན་དམ་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་པ་དང་གཉིས་སོ། །ཕྱི་མ་ལ་སློབ་པའི་འབྲས་བུ་བསྡུས་པ་མ་རྫོགས་པ་དང་། 
8-84
མི་སློབ་པའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པ་རྫོགས་པ་གཉིས། གཉིས་པ་དེ་ལ་རྒྱན་ཅན་རྒྱན་མེད། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད། མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འགོག་པ་དང་ལྔའོ། །བཞི་
པ་ལམ་བདེན་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གཉིས་སོ། །རྟེན་ལ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྟེན་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཉན་ཐོས་དག་མཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་བྱས་པ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ། ཟ་མ་མ་ནིང་ཉོན་མོངས་
པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ངན་སོང་གསུམ་སྒྲ་མི་སྙན་པ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཤས་ཆེ་བ་ལམ་གང་གི་ཡང་རྟེན་དུ་མི་འདོད་དེ། མཚམས་མེད་པ་ཡི་ལས་རྣམས་
དང་ཞེས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ཚོགས་ལམ་དང་སྦྱོར་ལམ་དང་པོ་གསུམ་གླིང་གསུམ་གྱི་མི་ཁོ་ན་ལ་གསར་དུ་སྐྱེ། སྐྱེས་ཟིན་ལྷ་ལའང་ཡོད། ཆོས་མཆོག་མཐོང་ལམ་མི་དང་འདོད་ལྷ་གཉིས་ལ་གསར་
སྐྱེ། སྒོམ་ལམ་དང་མཐར་ཕྱིན་ལམ་ཁམས་གསུམ་གའི་རྟེན་ལ་སྲིད་པར་འདོད་དེ། མཛོད་དུ། ཐོས་བསམ་ལས་བྱུང་ལས་གསུམ་པོ། །མི་ཡི་ནང་ནས་འཕེན་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་ནི་སེམས་བསྐྱེད་
སྐྱེ་བའི་རྟེན་དང་འདྲའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཚོགས་ལམ་ནི་ཐོས་བསམ་གཙོ་བས་འདོད་སེམས་ལ་བརྟེན་པ་གཙོ་ཆེ། སྦྱོར་མཐོང་གཉིས་ནི་སྒོམ་བྱུང་ཡིན་པས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས། དངོས་གཞི་ཙམ་པོ། 
8-85
རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱད་པ་ཙམ་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ་གསུམ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་གསུམ་པ་བཞི་པ་སྟེ་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནོ། །འདོད་སེམས་རྣམ་གཡེང་ཆེ་བས་ཞི་གནས་མེད་ལ། གཟུགས་མེད་ལ་
ཆུང་བས་མི་བརྟེན། སྒོམ་ལམ་ནི་ས་དྲུག་པོ་དེ་དང་། གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནོ། །སྲིད་རྩེ་རྒྱུ་བ་མི་བསལ་བས་རྟེན་དུ་མི་རུང་། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་
པས་འོག་མའི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་སླའོ། །མཛོད་དུ། སྒོམ་བྱུང་མི་ལྕོགས་མེད་པ་དང་། །ཁྱད་པར་བསམ་གཏན་ས་པའོ། །གཉིས་ནི་འོག་ནས་ཡོད་པའམ། །ཞེས་སོ། །ཐེག་ཆེན་པ་མཐོང་ལམ་བསམ་གཏན་བཞི་
པའི་རབ་མཐའ། སྒོམ་ལམ་ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་ལ་རྟེན་པར་འདོད། དབྱེ་བ་ནི། ཚོགས་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་དང་ལྔ། ཐེག་པས་ཕྱེ་ན་བཅོ་ལྔའོ། །དང་པོ་ལ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་
མངོན་རྟོགས་དང་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པས་སོ། །དབྱེ་བ་ནི་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོའོ། །འདིར་ཐོས་བསམ་གཙོ་བོ་དང་། སྒོམ་བྱུང་ནི་ཕལ་པའི་ཚུལ་དུའོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ།
སྦྱོར་ལམ་དེ་ཁོ་ཉིད་ལ་འདིས་སྦྱོར་བས་སོ། །དབྱེ་ན་དྲོད་རྩེ་བཟོད་པ་ཆོས་མཆོག་བཞི། གསར་དུ་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མཐོང་ལམ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསར་དུ་མཐོང་བས་སོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་ན་བཅུ་དྲུག །
8-86
རྗེས་ལ་མངོན་རྟོགས་སྒོམ་ལམ། མཐོང་ལམ་དུ་མཐོང་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པས་སོ། །དབྱེ་ན་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་སྒོམ་ལམ། དང་པོ་མོས་པ་བསྔོ་བ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་གསུམ།
ཕྱི་མ་ལ་བསྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ་དང་། རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་མོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
共相是：蕴灭尽而无故为灭，贪嗔痴三火熄灭故为寂，无害故为妙，从过患生起或脱离故为出离。第二分类：以世间道使烦恼种子减弱的灭，是名言灭，假立的；以圣者智慧彻底摧毁的灭，是胜义灭，为真实的，共二种。后者分为有学果所摄未圆满者，和无学果所摄圆满者两种。其次又有有装饰无装饰、有余无余、以不住涅槃所摄的殊胜灭，共五种。
第四，道谛分所依和能依两种。所依分身依和心依两种。第一，声闻认为造无间业者为业障，两性人为烦恼障，三恶趣、北俱卢洲、无想天为异熟障显著者，不适合作为任何道的所依，如说"无间业"等。具体而言，资粮道和加行道前三种唯在三洲人中新生，已生者天中亦有。顶法见道在人和欲界天两者中新生。修道和究竟道则认为三界所依皆可能，如《俱舍》说："闻思所生三种，从人中发起"。大乘则与发心所依相同。
第二，声闻资粮道以闻思为主，主要依于欲界心。加行见道二者为修所生，故依初禅近分、单纯根本定、无寻唯伺的殊胜根本定三种，及第二、第三、第四禅共六种。欲界心散乱大故无止，无色界太细故不依。修道依上述六地及前三无色定。有顶不除游散，故不适为所依。第二禅以上的近分比依下地根本定容易，如《俱舍》所说："修生不系属及殊胜禅地，二从下有或"。大乘认为见道依第四禅究竟边，修道依三界九地。
分类有资粮、加行、见道、修道、无学道五种，按乘区分则有十五种。第一，由解脱分相顺现证，成为解脱器故。分类为小、中、大三种。此中闻思为主，修所生为次要方式。决择分相顺，加行道是由此趣入真如故。分为暖、顶、忍、胜法四种。新生现证真谛的见道，由新见真如故。分类则有十六种。
随后现证修道，是对见道所见不断熏习故。分为有漏修道和无漏修道。第一种有信解、回向、随喜三种。后者有修习修道和清净修道。


 །སྤྱིར་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཅེས་པ་ཟག་པའི་སྒོ་དྲུག་དང་འབྲེལ་མ་འབྲེལ་དང་། འདོད་པ་སྲིད་པ་མ་རིག་པ་ལྟ་བའི་ཟག་པ་
སྤངས་མ་སྤངས་དང་། ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་མ་སྤངས་ཀྱིས་འཇོག་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་འདིར་ཕྱི་མ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་བཤེས་ཀྱིས། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དེ་དང་བྲལ་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའོ་ཞེས་སོ། །ཐོགས་མེད་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་ལམ་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་བརྒྱད་དང་། འདས་པ་བདེན་བཞི་ཤེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་
དགུར་བཞེད་དོ། །ལྔ་པ་ལ་ངོ་བོ་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོར་མཐར་ཐུག་པའི་མངོན་རྟོགས། མི་སློབ་ལམ་རང་ལུགས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྫོགས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ལ་བརྟེན་ནས་གནས་མ་ལུས་པར་གྱུར་པའི་ཟད་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སམ་མི་སློབ་པའི་ཆོས་བཅུའོ། །ལམ་གྱི་སྤྱི་མཚན་འཕགས་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བས་ལམ། 
8-87
རིགས་པ་དང་ལྡན་པར་བཤད་པས་ལམ་དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཅིང་ཚད་མར་གྱུར་པས་རིགས་པ། ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་སྒྲུབ་པ། ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་སླར་འཁོར་བར་མི་
སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བྱིན་པའོ། །གདམས་ངག་གི་རབ་དབྱེ་གསུམ་པ། སངས་རྒྱས་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པས་དམིགས་བྱ་དམིགས་བྱེད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་དགོས་ཞེས་མདོར།
སངས་རྒྱས་ལ་རྣམ་མཁྱེན་ཉིད་ཀྱི་སོགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚོན་བྱ་སངས་རྒྱས་དང་མཚོན་བྱེད་རྣམ་མཁྱེན་དུ་མི་སྦྱོར་བར་དང་། བྱང་ཆུབ་ལ་རྣམ་མཁྱེན་ཉིད་
ཀྱི་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་མཁྱེན་རྟོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བཞག་གོ་ཞེས་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མི་སྦྱོར་བར་དང་། གཟུགས་ལ་རྣམ་མཁྱེན་ཉིད་ཀྱི་སོགས་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་རྣམ་མཁྱེན་ཉིད་མི་དམིགས་པས་ཡུལ་
གཟུགས་སོགས་ལ་མི་སྦྱོར་བས་བསྟན་པས་སོ། །ཆོས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའམ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་དམིགས་དགོས་སོ་ཞེས་མདོར། གཟུགས་དངོས་པོ་ཡོད་སོགས་
ཀྱིས་གཞི་ཤེས་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་སོགས་ཀྱིས་ལམ་ཤེས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སེམས་ཅན་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡུལ་གཞི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
8-88
དགེ་འདུན་ལ་འདུས་མ་བྱས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་དགོས་སོ་ཞེས་མདོར། གནས་པ་འདིས་གནས་པའི་སོགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པར་ཟད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་ནི་དགེ་འདུན་
མ་ཡིན་པས་ལོགས་སུ་བཞག་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མིང་གིས་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཉི་ཤུ་ཚང་བའོ། །འདིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་
ཤེས། དེ་ནི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་ནོ། །བརྒྱད་ནི། འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཐུགས་རྗེ་
དང་། ནུས་པ་དང་། རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །སྔ་མ་དྲུག་གི་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་རང་དོན། དེའི་འོག་མ་གསུམ་གྱིས་གཞན་དོན། ཡང་ན་མཁྱེན་པའང་
མཆོག་ཏུ་རྟག་པ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བས་རང་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་གནས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་རང་དོན། ཐུགས་རྗེ་དང་ནུས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་
ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་གཞན་དོན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས་འབྱུང་ལ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་སོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
一般而言，有漏无漏之说，有与六种漏门相关不相关、欲漏有漏无明漏见漏已断未断、所知障已断未断三种安立方式，此处取后者。如法友所说："有漏与无漏的区别，主要在于有分别与离分别。"无着认为世间修道是八种禅定与无色定，出世间则是了知四谛的九种大中小三三昧。
第五有体性与分类两方面，第一为究竟现证，无学道因自宗学处圆满故。第二是依金刚喻定而获得的无余断尽与不生智慧，或无学十法。道的共相是入圣道后趣向涅槃故为道，如理解说故为道，于此道中无错谬且为量故为理，能正获得故为修习，极为正生故为确定施与不再轮回。
第三教授分类，以"于佛"等，佛不可示，应以所缘能缘平等性而缘。如经中以"于佛一切相智"等说明，佛与菩提同一特征，不施设所表相佛与能表相一切相智；以"于菩提一切相智"等说明，通达一切相智而立为菩提，故因相与有因相不相应；以"于色一切相智"等说明，由主体一切相智不可得，故与境色等不相应。
法离贪或不可言说，应缘一切法无自性。如经中以"色有事"等说明基智，以"布施彼岸"等说明道智，以"不退转众生"等说明一切相智，遮遣对基、对治、一切相三种境界的行持故。
于僧众应以无为无生而缘。如经中以"住于此住"等说，灭尽无余障碍是佛，彼非僧众，故另立，以声闻名称，下文将说明的二十种圆满。此中所谓佛，即二利圆满的自生智慧，具八种功德。八者：无为、任运成就、非由他缘而证得、智慧、悲心、力量、自利圆满、他利圆满。前六中，前三为自利，后三为他利。或者，智慧因最极常恒且寂灭，为自己证悟之处功德，故为自利；悲心与力量是大转法轮之功德，故为他利。从佛出生法，清净二谛自性为法。


 །དེ་ནི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་ཏེ། བསམ་དུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། 
8-89
རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། དག་པ་དང་། མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལས་སྔ་མ་དྲུག་
གི་དང་པོ་གསུམ་འགོག་བདེན་གྱི་དང་། ལྷག་མ་གསུམ་ལམ་བདེན་གྱིའོ། །ཆོས་ལས་དགེ་འདུན་འབྱུང་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་པ་དང་ཉེ་བར་གནས་པའི་རིག་གྲོལ་དང་ལྡན་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་
སོ། །དེ་ཡང་རྒྱུད་བླའི་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ནང་གི་ནི་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་ཆེན་དུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ཇི་སྙེད་པ་ཡོད་པ་སྟེ། རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་གཟིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དཀོན་མཆོག་བླ་ན་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ལ། དེའི་རྒྱུ་གཉིས་ནི་ཆགས་པ་མེད་
པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་རིམ་པ་བཞིན། ཇི་ལྟ་བའི་ཡུལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་དང་། ཇི་སྙེད་པའི་ཡུལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་
པའོ། །ཡུལ་མཐོང་ཚུལ་ལ་ཆགས་ཐོགས་གཉིས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བས་གྲོལ་བ་དང་། ཡུལ་ཅན་དེ་གཉིས་རིག་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་བཞག་པ་ནི་རྒྱུད་བླ་མ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟིགས་པ་གཉིས་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ནང་གི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་གཟོ་བ་དང་། 
8-90
དམན་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཞེས་རློམ་ཚོད་ཀྱིས་བཞག་པ་དང་། རིག་གྲོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལ་སོགས་པར་སྨྲ་བ་དག་ནི་སྨྱོན་པའི་གར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་སྐྱབས་གནས་གསུམ་ཡང་བསྐལ་པ་
ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མང་པོར་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྲུན་པ་རྣམས་དེ་དང་ཕྲད་པ་མི་འཐོབ་པས་འབྱུང་བར་དཀོན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐམས་ཅད་དུ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་དྲི་མ་མེད་
པར་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་མཐུ་དང་ལྡན་པར་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱན་དུ་
གྱུར་པར་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྟོད་སྨད་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་
མཐུན་པར་བཞག་གོ །དེ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་རྣམ་པ་དྲུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུམ་དུ་བཞག་སྟེ། གནས་སྐབས་སུ་གདུལ་བྱ་ཐེག་པ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་དོན་དུ་ཡིན་
ནོ། །དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་གནས་ནི། སྤང་ཕྱིར་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཕྱིར་སོགས་ཀྱི་རིགས་པའི་གནོད་པ་འབབ་པ་ཅན་དག་ནི་མ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཐུབ་པ། 
8-91
རྣམ་པར་བྱང་བའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་པའི་ཚོགས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་
པས་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའོ། །དེ་དག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སྦྱོར་ལམ་པ་
དག་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་། རི་མོར་བྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྙན་པོ་དང་། པོ་ཏི་དང་། ཚོགས་ལམ་པ་དག་ནི་མདུན་ན་བཞུགས་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྟེ། ཇོ་བོས། ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་པའི་གཞུང་གིས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་། མདུན་ན་བཞུགས་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མོ། །ཞེས་
པ་ལ་སོགས་པས་སོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
它具有八种功德：不可思议性、无二性、无分别性、清净、明显显现、对治分、离贪、离贪之因。前六中，前三属于灭谛，其余三者属于道谛。
从法中生起僧众，即具有佛之见解与安住、明解脱的不退转众。如《宝性论》"如所有尽所有内之"等大疏中所说："如实存在与尽所有存在，由二因超世间智慧见解清净故，不退转菩萨众宝具无上功德。"其二因为无执著与无障碍。此二依次为如所有境出世间智慧见解与尽所有境出世间智慧见解。对境见方式上从执著与障碍二障解脱故为解脱，将彼二所缘建立为明之功德，是《宝性论》本论与注释之意趣。与二见解分离而别立内在智慧见解观察，及从下劣障碍解脱等臆测安立，及言明解脱八功德等，皆是狂人之舞。
如是三处皈依，纵经多劫转变，未积集善根者也不能与之相遇故为稀有；于一切方面离垢故为无垢；六神通等功德力不可思议故为具威力；是一切众生欢喜之因故为世间庄严；超越世间故为最胜；无为本性故不为赞毁等所改变，故与珍宝相顺而立。
这是针对三种义理的六种补特伽罗所安立的三处，是为暂时令所化众生次第入乘之故。真实皈依处，非是"因舍弃、具欺诳性"等推理所损害者，而是以无生灭区分的能仁，具清净二谛相离贪法身故，及三乘众亦由获得究竟清净法身而圆满故，唯佛一者。
这些是真如三宝，彼等后得所摄身与智加行道者是现证三宝，绘画等像、经函与资粮道者是在前三宝。如至尊所说："大乘论典中，三宝如是，即真如三宝、现证三宝、在前三宝。"等等。


 །ཐེག་དམན་པ་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་མི་སློབ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་གཙོ་བོར་འཛིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན་ཟད་པ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་དང་
བཅས་པ། བྱེ་བྲག་བཤད་པ་ལས། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་སངས་རྒྱས་སུ་མ་བཀག་ཅིང་། འདུལ་བར་དཀོན་མཆོག་གཞན་ཞེས་པའང་དེ་ལ་དགོངས་པས་དེའང་སངས་རྒྱས་སུ་བཟུང་ངོ་། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ནི་ཆོས་སོ། །
8-92
དགེ་འདུན་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ནི་དགེ་འདུན་ནོ། །སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། སྐྱབས་ཀྱི་དོན་ནི། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་
སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་གཏན་དུ་ཐར་པའོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་དགོས་པ་ནི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་སྟོན་པ།
ཆོས་ལ་སྐྱབས། དགེ་འདུན་ལ་གྲོགས་ཀྱི་ཚུལ་ལོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ནི། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། ཁས་ལེན་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་བཞིས་ཐེག་དམན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །
དེ་ཡང་ངོ་བོ། རྒྱུ། འབྲས་བུ། ལས། ལྡན་པ། དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཉིད་འདོད་པས་ཁས་ལེན་པའོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་གང་ཁོ་ན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དེ་ཁོ་ནའི་དངོས་པོ་
དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །རྒྱུ་ནི་སྙིང་རྗེ། འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །གནས་སྐབས་ནི་རང་དོན་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་། གཞན་དོན་བསམ་པ་སྙིང་རྗེས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་དང་།
སྦྱོར་བ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ། །ལས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱེད་ཅིང་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་དག་ལ་མི་སྐྱོ་བའོ། །
8-93
ལྡན་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བྱ་བ་ལ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཏོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། །དབྱེ་བ་ནི། བརྡར་བཏགས་པ་རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཕྲ་
བ་དོན་དམ་པའི་འོ། །གདམས་ངག་བཞི་པ་འདིར། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོ་ངེས་པར་བྱུང་ཞིང་མོས་པས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་
འཕེལ་བ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་ཞིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་དྲང་པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཛིན་པའི་ཐོས་པ་བཙལ་
ལ་སེམས་པར་བྱེད་པས་ལེགས་པར་ཤེས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཚོགས་བསགས་ནས། །རྒྱལ་སྲས་གཟོད་ནས་དག་པ་པོ། །ལེགས་པར་ཤེས་པའི་
སེམས་དགེ་ལ། །བསྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །ཞེས་གསུངས་པ་འདིའི་སེམས་དགེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་འཆད་འགྱུར་གྱི་རློམ་སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་མི་ངལ་བ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་
ཕྱིར་བསྒོམ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ལ་ཞེས་པ་ན། དེ་ནས་དང་པོར་སྡོམ་བརྩོན་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་སྒོམ་པའི་རིམ་པ་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་དག་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱའོ། །
8-94
ལུས་ལ་བསོད་ཉམས་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་བདེ་བའི་རོ་མྱང་བ་བསོད་ཉམས་ཏེ་དེའི་རྒྱུས་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དྲི་
མ་སྐྱེ་བ་དག་གོ །ལུས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པས་འདོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོ་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བསླབ་པར་རོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
小乘以无学法为成佛之法，主要执持无学为佛。那些又是什么呢？即尽智等及其眷属。《毗婆沙论》未禁止色身为佛，《律藏》中所说"其他宝"也是指此而言，故也执为佛。由择灭的涅槃是法。
能成僧众之法——有学和无学是僧众。皈依的自性是语表业，皈依的意义是依此而永远解脱一切苦。暂时的目的是成为受持一切律仪的入门。如何行持：以佛为导师，以法为皈依，以僧为道友的方式。
大乘通过普遍性、誓愿、证悟和胜伏四种方面胜过小乘。又分为体性、因、果、业、具足、分类。第一，由愿求成佛而立誓。即唯于佛皈依，唯追求彼体性。因是悲心，果是一切相智。暂时利益是自利功德增长，他利心悲遍一切，加行广大乘法，成为一切戒律所依。业是为一切有情作利乐而不厌难行。
具足者，具有以一切乘导向出离事业的功德。分类是粗分名言假立的世俗皈依和细分法尔所得的胜义皈依。
第四教授中，"以发勤精进"是指菩萨于第一无数劫出离并增长信解行，积累福德资粮，净化菩萨戒，为使大乘见解正直，寻求无颠倒义的闻法并思维，善解后精勤修习三昧，如说："如是积集资粮已，佛子本来清净者，于善解了善心中，专勤修习而用功。"此中"善心"指下文将说的无高慢障碍之无疲厌，意为为修习而修习。
"如所说义"，即从"最初持戒勤"等所示修习次第，是阿阇黎自身在他处所说的那些，应当精勤。
"由身享受而生执著"是指身语意的安乐受用为享受，由此因缘生起懈怠等三昧垢染。"以教示身等无自性而教诫"是指应学习八种对治行。
;


 །དེ་ཡང་ཤེར་འབྱུང་གི གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་མི་བཟློག་པ་དེས་ན་བསྒྲུབ་པ་དང་། དམིགས་པ་དང་། རྟེན་རྣམས་
སུ་དམིགས་པ་ལོག་ན་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རློམ་སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་སེམས་བརྟེན་པ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས། གང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ལོག་པ་ནི་མི་
རྟོག་པར་དབུ་མའི་གཞུང་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ཡང་། ལུས་ཀྱི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སོགས་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ནོ། །བསྒོམ་རིམ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་སྡུད་འགྲེལ་དུ། 
8-95
འདི་ལྟར་དང་པོར་རེ་ཞིག་གནས་ཡིད་དུ་འོང་བར་བྱས་པའི་ཕྱོགས་སུ། སྟོན་པར་མཛད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་
ལྡན་པ། ཇི་བཞིན་དུ་མཆོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བར་བསམས་ལ་ཕྱག་བྱའོ། །དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། ལུས་དྲང་པོར་
བསྲང་སྟེ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅས་ལ། ལྕེ་རྐན་ལ་སྦྱར་ནས་མིག་སྣ་གོང་དུ་གཏད་དེ། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དམིགས་ཏེ། དེ་
དག་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མན་ངག་མནོས་ལ། རྩ་བའི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ལ་དམིགས་ནས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བྱེ་བྲག་དང་། ལེའུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ལ་རྗེས་
སུ་དཔྱོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་དེ། དེ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་གྲངས་བརྩི་བ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་སོ་སོར་ངེས་པ་དང་། སྒྲོ་འདོགས་པ་
དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་དང་། མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་བརྟག་པའི་ཕྱིར། སོ་སོར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་རྣམ་པ་བཞིར་རྣམ་པར་དཔྱད་དོ། །
8-96
ཡི་གེ་ཡང་གསིལ་བུ་དང་། བསྡུས་པའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་མེད་པ་དང་། དོན་དང་བཅས་པ་ཉིད། རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་སེམས་སོ། །
དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི་རྨོངས་པའོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ངེས་པར་གཟུང་ནས། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་
མཚན་ལ་དམིགས་པ་རྩ་བའི་སེམས་སུ་སྡུད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བཅུག་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་འདུད་པ་ནི་འདུན་པའི་སེམས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་སྒྱུ་མ་
ལྟ་བུ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བས་མ་གཟིགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དེ། དེ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རང་
དང་སྤྱིའི་མཚན་མ་མེད་པས་ན་མཚན་མ་མེད་པའོ། །དེས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བའི་
རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས། ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བཅིངས་པས་འཁོར་བ་ན་སྤྱོད་པའི་འཆིང་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ངེས་པར་ལེགས་པར་ལ་འགོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
如《般若现起》中所说："由于分别是菩萨的烦恼，而有所缘行也不能制止那种分别，因此若能息灭对修持、所缘与所依的执着，则能遣除一切执着，于一切事物无高慢心，因此以恒时无怯弱之本性而安住大乘，心得坚固，因获得三昧而远离疑惑与颠倒。"因为离分别即称为无分别，这在中观论典中众所周知。经中也说："不执着身业罪过等，即是菩萨之道。"
修习次第也如阿阇黎在《般若摄释》中所说："首先，在悦意之处，观想作为导师的薄伽梵释迦王坐于狮子座上转法轮之印相，如实以供养为先，被佛菩萨等围绕，然后礼拜。其后结金刚跏趺坐，身直正摆设等持手印，舌抵上腭，眼视鼻端，如前观想十方诸佛菩萨，从彼等领受显明般若波罗蜜多的教授，缘于根本心相，以随思经文细节、品章等差别的心进行分析。然后计数八现证阶位的差别数目，确定各各现证自性，无增无减地行持，以现量和比量二量检验，这种择法即是以四方面分析般若波罗蜜多的含义。
文字也按照详细与摄略次第，分析无义与有义两种相，故为分析之心。此时，以分析之因而确信'此是真实，他者为迷乱'之决定心作决定后，如实将所分析的义相摄入根本心的摄心中，礼敬无上正等正觉佛陀是胜解心。以慧眼未见如幻一切法真实智慧之现而无分别，彼无因果体性故为空性，无自共相故为无相，不见所求之事故为无愿。同样，以本性光明解脱门三昧及发心等次第，应修大悲心，决定安立不了解法性者被颠倒所束缚而在轮回中行的有缚众生界于善处。"


 །
8-97
དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལེ་ལོ་དང་། དམིགས་པ་བརྗེད་པ་དང་། བྱིང་རྒོད་དང་། མ་རྩོལ་བ་དང་། རྩོལ་ཆེས་པ་དང་སྐྱོན་དྲུག་པོ་དེ་དག་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བར་སྐྱེས་པ་ན་དེའི་གཉེན་པོ་
འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དད་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་འདུན་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེའོ། །
འདུན་པ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །དེ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་ལེ་ལོ་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་
དད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིས་ལེ་ལོ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དམིགས་པ་བརྗེད་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དེས་ཡང་དག་པའི་དམིགས་པ་ལ་གནས་སོ། །ཤེས་བཞིན་ནི་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་
དགའ་བའི་དངོས་པོ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བྱིང་བ་སྤོང་ངོ་། །ཡང་དག་པར་སྐྱོ་བའི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་རྒོད་
པ་སྤོང་བ་འགྱུར་རོ། །བྱིང་རྒོད་ཞི་བར་བྱ་བའི་དུས་སུ་མི་རྩོལ་ན་ཡང་སྐྱོན་ཡིན་པས་སེམས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱའོ། །བྱིང་རྒོད་ཞི་བ་ན་གང་གི་ཚེ་སེམས་དམིགས་པ་ལས་རབ་ཏུ་མི་གཡོ་བས་ན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ན། 
8-98
དེའི་ཚེ་ཡང་རྩོལ་བ་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་པོ་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །རིམ་པ་དེ་ལྟར་བསྒོམས་ནས་ལངས་ཏེ། སྔར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་
འཆང་གི་གཟུགས་སུ་མོས་པར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་
མ་ཞེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐུན་མཚམས་བཞིར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་བསྟན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་
གདམས་ངག་འདི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུར་བཞག་གོ །ལྔ་པ་དུས་རིང་མོ་སོགས་ཀྱིས་ཏེ་རློམ་སེམས་པ་ཡོད་ན་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བས་མདོར། གཟུགས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་རློམ་པ་མེད་པ་
བསྟན་པ་འདི་གསུངས་ལ། དེ་ཡང་མ་ཞེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཐོབ་པ་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་མེད་ལ། སེམས་ཅན་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་
པ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཆར་འབྱེད་པ་མེད་པས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཚན་མར་འཛིན་པ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མི་ངལ་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གོ །
8-99
དྲུག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་གྱུར་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཐོབ་ཅིང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་དེ་སྦྱངས་ན་
བསམ་གཏན་བཞི་པའི་རབ་ཀྱི་བར་དུ་འགྱུར་ལ། དེས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཐོང་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་
མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་གདམས་ངག་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ནི། མདོར་ཡང་། ཡེ་ཤེས་གང་དང་ལྡན་པས་ཤར་ཕྱོགས་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ་། །དེ་རྣམས་ལས་ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་མཉན་ནོ་སོགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་འདི་ལ་ཆོས་
ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
于此，三昧有懈怠、忘失所缘、沉掉、不勤作、过度勤作等六种过失，当它们依情况生起时，应如理依靠八种对治行，即：对三昧功德生起确信之信相，瑜伽士会生起正确的胜解。由此胜解之力而发起精进。之后，以精进之力使身心极为调柔。身心极为调柔则能对治懈怠。如是，以信等四种克服懈怠。
以正念作为忘失所缘的对治，由此而安住于正确所缘。正知是沉掉的对治，以此忆念佛陀等功德这些欢喜事物而断除昏沉；忆念无常等厌离事物而断除掉举。对治沉掉时若不勤作亦为过失，故应习惯于作意。当沉掉寂静，当心不动摇于所缘，此时若进入强行造作，则过度勤作也是过失。由此散乱心故，应修习其对治——舍。
按此次第修习后起座，如前观想摄持者为金刚持之形，迎请诸菩萨等，以讲说般若波罗蜜多而做法布施，然后以无执著瑜伽为一切众生利益回向无上圆满菩提。应在四个时分如此修习。因此，此教授被立为特别增进之因。
第五，以"长时"等，因若有高慢则会厌倦，故经中从色至菩提宣说无高慢，这也是因为获得无执三昧之因相时，由了知如幻之力而无我想，无他众生想。因此，无自他分别故，远离贪嗔，背离执相，于菩提行无疲倦而不退转。
第六，如是三昧中，以身心极为调柔而逐渐增上，获得禅定正行，若为神通而修习，则能至第四禅最胜，由此心堪能力，住于三昧中见无量佛，从彼等获得获得广大止观智慧的教授，如经中所说："具何智慧，能见东方世界恒河沙数如来应正等觉恒河沙数，亦闻彼等所宣法"等，这称为法流三昧。


 །དེའི་ཚེ་གང་ལ་གང་གིས་གང་གསུངས་ཞེས་དཔྱོད་ཅིང་འོན་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་རྣམས་འགའ་ཡང་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། དེ་ནི་ལམ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ། །བདུན་པ་ཤའི་སྤྱན་དང་སོགས་ཀྱིས་ཏེ། ཡུལ་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དང་། 
8-100
གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། གདུལ་བྱ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པས་སྤྱན་ནོ། །ཤའི་སྤྱན་ནི། དམན་པ་དཔག་ཚད་བརྒྱ་མཐོང་བ་ནས། རབ་ནི་སྟོང་གསུམ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་
ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོའི་ཚད་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སྐྱེའི་རབ་ཀྱིས་དེ་ལས་གཞན་མི་མཐོང་སྟེ། ཤའི་མིག་དེ་བདག་པོའི་འབྲས་བུའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྟོང་གསུམ་
གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷའི་མིག་ནི་ཁམས་གོང་གཉིས་ཀྱི་སས་བསྡུས་པའི་མིག་ལས་ནི་འདས་ཏེ་དེའི་ཡུལ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡུལ་དུ་བྱས་ཏེ་གཟིགས་པའི་
ཡུལ་ཅན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོའི་རྣོ་རྟུལ་དང་རྟོགས་པ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་གཟིགས་པའོ། །གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཤེས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ཞེས་བཙུན་
པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྨྲའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ཅིང་རྟོགས་པའི་ཡུལ་གཟིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །འབུམ་ཊཱིཀ་ཏུ། གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཤའི། 
8-101
ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལྷའི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་མ་གཏོགས་པའི་ཤེས་པ་དགུ་ནི་ཆོས་ཀྱི།
རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་ལྔར་བཞག་ལ། རྒྱུ་ནི་མདོ་ལས། མིག་ལྔ་སྦྱང་བར་འདོད་པ་
དང་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། སྤྱིར་བསམ་གཏན་དང་། ཁྱད་པར་འདིར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱན་ལྔའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ཤེས་
རབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའོ། །ཚོགས་ཀྱི་ས་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤྱན་སོ་སོར་ཐོབ་བོ། །དེ་བས་ན་གཞན་གྱིས་དྲིང་མི་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། །བརྒྱད་པ་རྫུ་འཕྲུལ་
དང་སོགས་ཀྱིས་ཏེ། འདི་ལ་རྒྱུ། ངོ་བོ། འབྲས་བུ། བྱེད་ལས། ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན། འཇུག་པའི་རབ་དབྱེ། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དེ་བདུན་ལས། དང་པོ། རྟེན་ནི་ཐེག་ཆེན་པས་
བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ལ་བརྟེན་ལ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མངོན་ཤེས་གང་དང་གང་རྣམ་པ་གང་དང་གང་གིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལན་མང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲུབ་སྟེ། 
8-102
དཔེར་ན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་ལ་ལུས་ཡང་བར་མོས་པ་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པས་འགྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཤིན་ཏུ་དག་ཐོབ་ནས། །མི་
རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། །ཇི་ལྟར་རྣམ་གནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས། །མཐུ་གྲུབ་པ་ཡི་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གཞན་ནི་དངོས་གཞི་དག་པ་བ་གང་རུང་ལས་སོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
此时思考"谁以何对何说"，然而因为如幻的缘故，"这些法无任何可说"等进行观察；这是于摄受道中，学习诸法本性无生。第七，以"肉眼"等，由见境、明显和引导所化而为眼。
肉眼，下等见百由旬，上等则见三千世界内诸色，因从异熟生，故于境界量有各自限定。凡夫最上者不能见超过此，因肉眼以增上果为境，而此摄于三千大千世界。菩萨天眼超过上二界所摄之眼，其境为十方一切众生的死亡与转生，因为是见彼之境者故。慧眼以一切法无分别为境而为观察之境者。法眼是以一切圣补特伽罗根器利钝与证悟为境的观察。尊者无自性师说知十二分教为法眼。佛眼是以一切法于一切相中证悟菩提与证悟为境的观察之境者。
《十万释》中也说："入一切色是肉眼，知一切三昧与等至是天眼，一切智智慧是慧眼，除了知处非处智之外的九智是法眼，金刚喻三昧智慧是佛眼。"这些以境界差别而立为五种，其因如经中所说："欲净修及获得五眼者，应精勤六波罗蜜"，一般是禅定，尤其此处是法流三昧。如是以慧证明五眼的境与有境同一真如性。从资粮地开始逐渐获得各眼，因此将不依赖于他。
第八以"神通"等，此中有因、体性、果、作用、具足功德、趣入差别、利他性质等七方面。第一，所依是大乘者依极净第四禅正行，由无分别智摄持，依多次作意能生起何种神通以何相而修习而成就，如以身轻想等入定而成就神通。《经庄严论》说："获得极清净第四禅，由无分别智慧摄持，及如何安住作意故，获得殊胜成就神力。"其他则从任何清净正行生起。


 །སྤྱིར་
མངོན་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ནི་བདག་རྐྱེན་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་རིག་པ་ཡིན་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ནི་བདག་རྐྱེན་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་
ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ། བྱེ་བྲག་ཕྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་འཇོག་ན་གཞན་འདྲ་བ་ལས། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་ཞེས་རིམ་
པར་སྦྱར་བས་སོ། །ཡུལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་མངོན་ཤེས། ཡུལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱ་བ་ཐོགས་མེད་དུ་བྱེད་པས་མཐུའོ། །དེ་ཡང་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། ཤེས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཐོགས་པ་མེད་
པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་མངོན་པར་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ས་གཡོ་བ་དང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་མང་པོར་འགྱུར་བ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་དང་། 
8-103
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་སྒྲ་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་ཐོས་པ་ལྷའི་རྣ་བའི་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་
སེམས་ཤེས་པའི་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་དང་གཟུགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་
ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་སོ། །འདིར་འཕགས་པས། སྤྱན་ལྔས་བསྡུས་པའི་ལྷའི་སྤྱན་གང་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། མངོན་པར་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་འདི་ནི་བསམ་གཏན་མངོན་པར་
འདུ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །འདི་ལྔའི་ཆ་འདྲ་ཙམ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ལ་ཡང་ཡོད་ལ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་ཤེས་
ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་ཟག་ཟད་ཙམ་ཡིན་པས་སོ། །འབྲས་བུ་ནི་འཕགས་པའི་གནས་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ལྷའི་གནས་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་དང་། ཚངས་
པའི་གནས་ཚད་མེད་བཞི་སྟེ། དེ་དག་གི་བདེ་བས་གནས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་བགྲོད་ནས་སངས་རྒྱས་མཆོད་ཅིང་ཆོས་ཉན་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྦྱོང་བ་རྣམས་སོ། །བྱེད་ལས་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། 
8-104
མཐོང་བའི་ལས་འཇིག་རྟེན་སྒྱུ་མར་མཐོང་བ། སྟོན་པའི་ལས་དབང་བཅུ་དང་ལྡན་པས་འཇིག་ཆགས་དང་། སྒྱུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པའོ། །འོད་ཟེར་གྱི་ལས་ངན་འགྲོ་ལ་རེག་པས་བདེ་འགྲོར་འཕེན་པ་དང་།
བདུད་སྤ་བཀོང་ཞིང་སྐྲག་པ། རྣམ་པར་རོལ་པའི་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་མང་པོས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ནོ། །སྤྲུལ་པའི་ལས་ནི། བཟོའི་ལས་
ཀྱི་གནས་དང་སྐྱེ་བ་དང་། དགའ་ལྡན་ན་བཞུགས་པ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལས་ནི། ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དག་པར་སྟོན་
པ་དང་། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་མི་གྲག་པར་སྐྱེས་པ་ལ་མཚན་བསྒྲགས་པས་སངས་རྒྱས་དང་མི་འབྲལ་བར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའོ། །ལྡན་པ་ནི། སེམས་ཅན་སྨོན་པར་བྱེད་ནུས་པ། སངས་
རྒྱས་ཀྱིས་བསྔགས་པ། ཚིག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བར་འོས་པ་གསུམ་མོ། །འཇུག་པའི་རབ་དབྱེ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག །རིག་པ་གསུམ། རྣམ་ཐར་བརྒྱད། ཟིལ་གནོན་བརྒྱད། ཟད་པར་བཅུ། ཏིང་ངེ་འཛིན་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཇུག་པའོ། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་ཆེ་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོག་ལ་དབང་ཐོབ་པས་འགྲོ་བ་ཉོན་མོངས་པས་དབང་མེད་པ་རྣམས་རང་དབང་ཡོད་པ་ལ་འགོད་པས་དབང་ཆེ་བ། 
8-105
རྟག་ཏུ་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་དགའ་བས་དགའ་བ་ཆེ་བ། སྲིད་པས་མི་འཇིགས་པས་མི་འཇིགས་པ་ཆེ་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་བས་འདི་རྣམ་
པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྫོགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
一般而言，仅仅神通是依靠增上缘禅定而对境现前的了知；大乘的神通则是依靠极为清净的第四禅定，对境现前的无缘三昧与无执慧相应。若立差别定义，则在相似的基础上分别加上"神变对境现前"等次第组合。对境现前的智慧是神通，于一切时处无碍作业故为神力。如世亲所说："现前无碍之智慧，是菩萨神力所摄的神通。"
区分有：震动大地、一变多等神变神通；闻一切世界中微小和巨大声音的天耳通；遍知他人心具贪或离贪的他心通；忆念自己与他人多生前世的宿命通；见众生死亡、出生和一切色相的天眼通。此处圣者说："五眼所摄之天眼是异熟所生，而神通所摄者是由修习禅定所生。"这五者的相似形态外道也有，而能断烦恼障与所知障的漏尽通，声闻仅有其随顺，因为只是烦恼障的漏尽。
果是圣处解脱、天处禅定无色定、梵处四无量，住于彼等之乐，前往诸佛国土供养诸佛闻法，及净化众生等。作用有六种：
见业——见世间如幻；示现业——具十自在而示现成住坏空、种种神变；光明业——触恶趣使投生善道，及降服恐吓魔众；游戏业——在佛会坛城中以多种三昧示现游戏；变化业——示现工匠事业处及出生，及兜率天所住之最胜化身；净土业——由智自在而随意示现清净器世界，及向未闻佛名而出生者宣说佛名，使之生于不离佛处。
具足者为：能令众生希愿、诸佛赞叹、语言应被众生接受三种。趣入差别是：进入六神通、三明、八解脱、八胜处、十遍处、无量三昧。
利他殊胜是：由获得殊胜智慧之自在而将无自由的众生安立于自由故为大自在，恒常欢喜利他故为大欢喜，不畏生死故为大无畏。这些应了知为本来寂静，因此此成为一切种智圆满之因。


 །དགུ་པ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་དམིགས་ཏེ་ས་ལ་ལྟ་བ་དང་འདྲ། རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཁམས་གོང་གི་ཉོན་
མོངས་པའི་གཉེན་པོ་གནམ་ལ་ཡར་ལྟ་བ་དང་འདྲ་བས། གཅིག་གི་ཡུལ་གཅིག་གིས་མཐོང་བ་བཀག་ནས་རྣལ་འབྱོར་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཞིན་དུ་ཐམས་
ཅད་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་དེས་མཐོང་སྤངས་དྲུངས་ཕྱུང་བའི་དོན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་འདུས་བྱས་ཏེ། ལམ་འདུས་བྱས་པ། སྤངས་པ་འདུས་མ་བྱས་པ། དེ་གཉིས་ཕན་
ཚུན་ཐ་དད་པར་གདགས་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བཏགས་པ་བ་ཡིན་གྱི་མཚན་ཉིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་
བྱས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ག་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པས་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྒྱུ་མ་ཙམ་གྱིས་ཐ་དད་དུ་བྱས་ནས་སྒོམ་སྤངས་དྲུངས་འབྱིན་པའི་དོན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །
8-106
འདིར་དཔྱད་པ། དང་པོར། སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུ་གདམས་ངག་ཡིན་ལ། དེ་ལེན་ཁྱེར་ལ་འདོམས་པ་བསྒྲུབ་པ། ཡུལ་གང་ལ་དམིགས་ནས་ལེན་པ་དམིགས་པ། བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པས་དཀོན་
མཆོག་གསུམ་ལ་དང་བ་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོགས་བསགས་པས་མོས་པ་འཕེལ་ལ། དེ་འཕེལ་བས་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟློག་ནས་མི་
རྟོག་པར་གྲུབ་སྟེ། ཞེན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ། དེའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་མི་ངལ་བར་ལམ་འཛིན། དེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་གྱུར་པས་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་བསྒྲུབས་ཏེ་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ཕྱིན་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཉེས་པར་བྱེད་ཅིང་ཡང་གདམས་ངག་ནོད་ལ་དེའི་ཚེ་ནོད་པའི་གདམས་ངག་ཀྱང་མཐོང་ལམ་བསྒོམ་ལམ་ལ་རིམ་པར་བསླབ་པ་ཡིན་ལ།
མཐར་ཕྱིན་པ་ན་དེ་དང་དེར་འགྱུར་གྱི་ད་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྒྱུར་བཞག་གོ །དེ་བས་ན་གདམས་ངག་འདི་ཚོགས་ལམ་པའི་བསླབ་བྱ་གཙོ་བོར་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་
གྱིས་སྡུད་འགྲེལ་དུ། གདམས་ངག་ཐོབ་པའི་ལས་དང་པོ་པ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པ་ཡིས་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གོམས་པར་བྱས་ནས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཞེས་དང་། འགྲེལ་ཆེན་དུ། 
8-107
དེ་ནི་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པས་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་
སློབ་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ན། བསམ་གཏན་ལ་ཐོབ་མངོན་པར་ཤེས། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ། །མཆོད་པའི་ཕྱིར་དང་ཉན་པའི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་
ནི་རྣམས་སུ་འགྲོ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་དཔག་མེད་ལ། །བསྐལ་དཔག་མེད་གྱུར་བསྙེན་བཀུར་བྱས། །དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་ལས་རུང་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་
ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས། དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ཞི་གནས་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཡངས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། །གདམས་ངག་
རྒྱ་ཆེན་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གདམས་ངག་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་གྱི་གདམས་ངག་ནི་ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་དང་པོ་ནས་སེམས་
ལས་སུ་རུང་བའི་བར་གསུངས་ལ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་དུའང་འདིའི་བར་དུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དེ་འདྲར་གྱུར་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་བཞག་པས། །
8-108
སོགས་ཀྱིས་སྦྱོར་ལམ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
第九，法智是缘于欲界，如同观地；随后了知智是上界烦恼的对治，如同仰望天空；因禁止一者的境为一者所见，瑜伽士了知一切法无自性，故如幻术师一般，以无执著一切为境界者，为根除见所断而应修习。
第六，有为，即道是有为，所断是无为，如同此二者不能互相异立一样，所安立的修道次第是假名安立，而非本性，因为如同以见道现证的事物，又怎能趣向现前？由此见道与修道在体性上无差异。然而，为了根除修所断，应以仅如幻缘起而作差别来修习。
此处观察：首先，发心后所修的是教授，实行教授是修行，缘于何境而取为所缘，缘四谛而对三宝生起净信，依三宝积集资粮而增长胜解，胜解增长则闻思慧得以圆满，由此遮止分别而成就无分别，获得无执三昧，以其功德不疲倦持道，由此三昧极为殊胜而成就眼与神通，恒常从一佛土至另一佛土，令善知识欢喜并再获教授，此时所获教授也是次第修学见道修道，圆满时则成为彼等，现在则不是，故安立二者为圆满之因。
因此，此教授主要是资粮道者的学处，如阿阇黎在《般若摄释》中说："获得教授的初业者获得资粮道，修习信等法后，顺决择分"。在《大疏》中说："如是由发起初等菩提心，随时求取之菩萨，学习布施等善法而积集福德资粮时，'获得禅定现神通，藉此成就之门径，为供养闻法故，前往无量世界。由此于无量佛，经无量劫承事，因承事彼等故，心成最极堪能。'由心堪能之力住于三昧，以三昧门径，'此时于法流中，为从诸佛获得，止观广大智慧，而得广大教授。'以此方式而趣入教授。"如此说明与趣入菩萨相关的义理教授，是从初发心到心堪能。在《经庄严论》本释中也说：此间是世间正成就，之后"如是已成就，菩萨入等持"等解说加行道。


 །འགྲེལ་ཆེན་གྱི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་གདམས་ངག་ལ་འཇུག་གོའི་བར་ཏེ། དེར་སྒོམ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ཚོགས་ལམ་
ཆེན་པོར་བཞག་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པར་སྣང་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་གདམས་ངག་གི་ཕན་ཡོན་ལྔ་བཤད་པར། སྣོད་དུ་གྱུར་པ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དང་ཀུན་བཏུས་སུ། དེ་བསྒོམས་པས་མངོན་པར་
རྟོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་གནས་ཀྱི་སྣོད་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་ཚོགས་ལམ་ལ་གསུངས་པས་སོ།། །། གསུམ་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་
འདུན་དེ་དག་ཀྱང་ཞུགས་པ་དང་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་དབྱེ་བས་སྐྱེས་བུ་ཟུང་བཞི་གང་ཟག་བརྒྱད་དུ་བཞག་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། རྣོན་
པོ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། དད་པས་མོས་པ་དང་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དང་། རྒྱུན་ཞུགས་མིའི་རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེ་དང་། ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེ་དང་། ཕྱིར་འོང་ཚེ་གཅིག་བར་ཆད་གཅིག་པ་
དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བར་མ་དོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། སྐྱེས་ནས་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མིན་པ་དང་། འོག་མིན་འགྲོ་འཕར་བ་དང་། 
8-109
འོག་མིན་འགྲོ་ཕྱེད་འཕར་བ་དང་། འོག་མིན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དུ་འཕོ་བ་གསུམ་དང་། སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཆགས་པ་བཅོམ་པ་གཟུགས་མེད་ཉེར་འགྲོ་དང་། མཐོང་བ་ཡི་ཆོས་ལ་ཞི་
བ་དང་། ལུས་མངོན་བྱེད་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་དོན་རྣམ་གྲངས་སུ་བསྟན་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞུགས་པ་དང་། བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་ནི་ཉི་ཤུའོ། །དད་མོས་མཐོང་ཐོབ་ལ་
རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་ཙམ་པོ། ཕྱིར་འོང་ཞུགས་པ་དང་འབྲས་གནས་ཙམ་པོ། །ཕྱིར་མི་འོང་ཞུགས་པ་དང་འབྲས་གནས་ཙམ་པོ་རྣམས་བསྡུས་པར་འཕགས་པའོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས། འབྲས་བུ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་
ལ་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུ་བཞི་པ་ལ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི་གོ་སླ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པར་མ་བཤད་དོ་ཞེས་གསུངས་ནས། རང་གི་བཞེད་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་
སོགས་ཀྱིས། རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ་དབང་པོ་རྟུལ་རྣོ་གཉིས། རྒྱུན་ཞུགས་རིགས་སྐྱེ་གཉིས། རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས། ཕྱིར་འོང་ཞུགས་པ་དང་མཐོང་དོགས་པ་གཅིག །དེའི་འབྲས་གནས། བར་ཆད་གཅིག་པ། ཕྱིར་མི་འོང་ཞུགས་
པ་དང་མཐོང་གཅིག །འདའ་བ་བཞི། འོག་མིན་འགྲོ་གསུམ། སྲིད་རྩེར་འགྲོ་གཉིས། དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ། རང་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཉི་ཤུར་བཤད་ཅེས་གྲགས་སོ། །འདིའི་སྲིད་རྩེར་འགྲོ་ལ་མཐོང་ཆོས་ཞི་དང་ལུས་མངོན་བྱེད་ཅེས། 
8-110
ནུབ་སྒོ་བ་དང་། གསེར་གླིང་པས་སོ། །ཟླ་ཟེར་དང་། ཆོས་བཤེས། གཟུགས་ཀྱི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། མཐོང་ཆོས་ཞི་བའི་ལུས་མངོན་བྱེད་གཞན་རྣམས་འདྲ། རཏྣ་ཀཱིརྟིས། དད་མོས། མཐོང་ཐོབ་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་
པར་བསྐྱལ་ནས་ལྷག་མ་རྣམས་ནུབ་སྒོ་བ་དང་མཐུན་ལ། དབང་པོ་རྟུལ་རྣོ་བཤད་བཞིར་བྱས་སོ། །དག་ལྡན་དང་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེར་འོག་མིན་འགྲོ་ལོགས་སུ་བགྲང་། དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ་མ་བསྟན། གཞན་
འཕགས་པ་བཞིན་དུའོ། །རང་གི་འདོད་པས་ན། འགྲེལ་པར། དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་སྟེ། ཞེས་པས་ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་གནས་ཙམ་པོ་བསྟན། གཟུགས་ཀྱི་གོང་འཕོ་གཅིག་ཏུ་བགྲངས། སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་
འགྲོ་བ་ནི་ཞེས་པས། གཟུགས་སུ་སྐྱེས་ནས་དེར་འགྲོ་བ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དག་སྟེ་ཞེས་པས། གཟུགས་མེད་ཉེར་འགྲོ་གཉིས་གཅིག །མཐོང་ཆོས་ཞི་དང་། ལུས་མངོན་བྱེད་སོ་སོ། གཞན་
སྔ་མ་བཞིན། སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པར་མངོན་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་དུ། གཟུགས་ཀྱི་ཆགས་པ་མ་བཅོམ་པའི་དབྱེ་བར་མངོན་པ་བཞིན་སྲིད་རྩེ་འགྲོ་བགྲངས་པས་སོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
《大疏》中"由三昧门趣入教授"这一段，似乎是为了表明其中有修所生慧和获得法流三昧被安立为大资粮道而说的，如《经庄严论》中解说教授五种利益时提到"成为法器"，以及《集论》中说："由修习此成为现证和解脱处之法器"，是对资粮道的描述。
第三，行般若波罗蜜多的菩萨僧伽也以入道和住果的差别而安立为四双八辈，即：钝根随信行和利根随法行，信解和见至，预流果的从人趣至人趣和从天趣至天趣，一来果的一间隔，不还果的中般涅槃、生般、有行般、无行般、上流般至色究竟有三种（全超、半超、遍没）、有顶行、色贪尽的无色近行、现法寂、身证——这些词义作为同义词所指的阿罗汉向，及独觉，共二十种。
信解、见至包括预流住果位、一来向和住果位、不还向和住果位，圣者如是总摄。阿阇黎说："住于第一和第二果，及趣向第四果之补特伽罗，因易于了解而未说为总摄。"然后解说自己的主张，即以下所说的"道智"等：预流向分钝利二种、预流果的二种趣至、预流果住果位、一来向与见怀疑一种、一来住果位、一间隔、不还向与见一种、四般涅槃、三种上流色究竟、二种有顶行、阿罗汉向、独觉，共二十种，如是广为人知。
对于此中有顶行，努卜戈瓦和金岛说为"现法寂及身现证"。月光和法友说为"离色贪与现法寂的身现证，其余相同"。罗怛那祺尔谛将信解、见至归为预流向，其余与努卜戈瓦相同，并将钝利根说为四种。《净炬》和《般若灯论》中单独计算上流色究竟，未说阿罗汉向，其他如圣者所说。
按自己的理解，在注释中"其次为不还"表示不还果住果位，将色界上行计为一种，"至有顶行"指生于色界后前往彼处，"离色贪"指无色近行二种为一，现法寂与身证分别单列，其他如前。这似乎是阿阇黎的意趣，因为在《大疏》中，以未断色贪的差别而如阿毗达磨般计入有顶行。
;


 །མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་སྟོན་པར་ནི་འདིའི་འགྲེལ་
མཛད་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ལ་བརྟགས་ཀྱིན་མི་ནུས་པས་རང་མོས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་འོས་པ་ཉིད་དོ། །སློབ་དཔོན་གྱི་དེ་ལྟར་ཡང་། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་སོགས་ཞལ་འཕངས་པ་ལྟར་འཆད་ན། 
8-111
ད་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་འདི་ལ་མིང་དེ་སྐད་དུ་བཞག་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་མདོ་ལས་གསུངས་ཤིང་གསུང་བའི་དགོངས་པ་ཡང་། དེ་ཉིད་དུ། ལོག་པ་བརྒྱད་ལས་ཡང་དག་
འདས། །རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་རེག །ཡང་དག་བརྒྱད་ལ་ཞེན་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་མཐོང་ལ་ཆགས་མེད་དེ། །སེམས་ཅན་དཔག་མེད་དད་པར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་བློ་ལྡན་དད་
པས་འབྲང་། །ཆོས་རྒྱུན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། །རྒྱུན་དེ་ལས་ཀྱང་འདའ་མི་བྱེད། །ཆོས་ཉིད་དེ་ཡི་རྗེས་སུ་ཐོབ། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་རྗེས་འབྲང་ཞེས་གསུངས། །ལམ་ལ་རྒྱུན་ཞེས་ངས་བརྗོད་དེ། །བསམ་དུ་མེད་
པས་སངས་རྒྱས་ལམ། །གང་དག་ལ་ལ་དེར་ཞུགས་པ། །དེ་དང་དེ་ནི་རྒྱུན་ལ་གཞོལ། །གང་གིས་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་འགྱུར་བའི། །རྐྱེན་རྣམས་མང་པོ་གང་གསུངས་པ། །བདག་གིས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས། །དེ་ཚོལ་
བ་ནི་འོངས་པ་ཡིན། །འགྲོ་བ་རྣམ་གསུམ་གང་དུ་ཡང་། །དེ་ནི་ཕྱིར་ཞིང་མི་འགྲོ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པས་ན། །དེས་དེ་ཕྱིར་མི་འོང་ཞེས་བརྗོད། །གང་གི་སེམས་ཅན་རབ་སྡུག་བསྔལ། །
ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིས་བཅོམ། །ཉོན་མོངས་པ་ལས་རབ་ཏུ་གྲོལ། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མ་རིག་ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་དུ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད། །འདི་ནི་མངོན་སུམ་གྱུར་པས་ན། །
8-112
རང་རྒྱལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང་སེམས་ཅན་དད་པར་བྱེད་ལ། དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་། ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་མི་འདའ་བར་ལམ་ཡོངས་
སུ་གཟུངས་བ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་། སངས་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུན་ལ་ཞུགས་པས་རྒྱུན་ཞུགས། འདོད་པའི་ཁམས་འདིར་འཚང་རྒྱ་བ་སྟོན་པར་ལན་ཅིག་འོང་བས་ཕྱིར་འོང་། ཁམས་གསུམ་
དུ་མི་འོང་བར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ཕྱིར་མི་འོང་། རང་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ནས་གཞན་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པ་ལས་འབྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པས་དགྲ་བཅོམ།
རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པས་རང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །དགོས་པ་ནི་དེ་ཉིད་དུ། ཀུན་དགའ་བོ་སེམས་ཅན་གང་དག་དམན་པ་ལ་མོས་པ་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཐམས་མཁས་པས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་དང་། གཞན་ལས། འདི་ན་སེམས་ཅན་དམན་ལ་མོས་རིག་ནས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ཉན་ཐོས་འགྱུར། །རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་པར་ཡང་རབ་ཏུ་
སྟོན། །ཞེས་སོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་མདོར། ཤཱ་རིའི་བུས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་འདིས་སྤྱོད་པ་དེ་གང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་འདིར་སྐྱེས་པ་ལགས། 
8-113
འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ནི་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་ནས་ཚེ་འཕོས་ཏེ་འདིར་སྐྱེས་པའམ། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷའི་རིགས་དང་། མིའི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་
འདིར་སྐྱེས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ནས། ཡང་དང་པོ་དེ་ནི། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རྣལ་འབྱོར་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པ་སྟེ། ཚེ་རབས་འདི་འདས་ནས་ཀྱང་
ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་དག་དེ་ལ་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ ་ནས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་མཉམ་པར་གཞོག་གོ །

以下是藏文文本的简体中文直译：
对此作出绝对断言，通过考察本论诸注释家的论著是不可能的，所以依照自己的信解而行是合适的。如果按照阿阇黎所说："如《二万五千颂》中广说"等所引述来解释，
现在将菩萨众立为这些名称，如《不退转轮经》所说，其中的意趣是："超越八种错误，触八解脱，于八正道无执，故名为八。见佛无贪著，令无量众生生信，故智者随信行。不可思议法流，不离彼等流，随得彼法性，故说为随法行。我说道为'流'，佛道不可思，若有入此者，彼等趋入流。'我当了知成就菩提之众多因缘'，如是求者而来。于三有何处，彼不再前往，由获得佛法，故称'不还'。众生极苦恼，彼灭一切惑，从烦恼解脱，故称'阿罗汉'。如同无明空，诸法无相，现证此义故，说为'独觉'。"
见佛和令众生生信而于此无贪执者为随信行；不离法流三昧而摄受道路，随顺彼者为随法行；入于趣向佛果之流者为预流；来此欲界示现成佛一次者为一来；不再来三界而获得佛果者为不还；灭尽自己一切痛苦烦恼后，为他说法使其离烦恼者为阿罗汉；现证自生智慧者为独觉。
目的如彼经中说："阿难陀，为了那些信解下乘的众生，如来善巧示现如是法。"又如他处所说："知晓此处众生信解下乘，示现这些菩萨成为声闻和独觉菩提。"
在本经中，舍利子向世尊如是请问："世尊，行此般若波罗蜜多瑜伽的菩萨摩诃萨从何处死后生于此处？从此处死后将生于何处？"
回答说："应知从其他佛土死后生于此处，或从兜率天众或从人间死后生于此处。"接着又说："首先，他于般若波罗蜜多瑜伽中迅速成就瑜伽，即使过了今生，这些甚深法也将对他现前。之后，他将安住于般若波罗蜜多瑜伽。"


སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་དང་གང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་བཞུགས་ཤིང་འཚོ་སྐྱོང་བ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་དེ་དག་ལ་ཡང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དང་། གཉིས་པ་དེ་ནི་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཉམས་པ་མེད་པའོ། །གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དང་། ཏིང་
ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེར་མ་འདུས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་དང་། གསུམ་པ་དེ་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མ་གཏོགས་པར་དབང་པོ་རྟུལ་བ་ཡིན་ཏེ། 
8-114
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཡང་མྱུར་དུ་མཉམ་པར་གཞོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་དེ་ལ་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་རྣམས་ཀྱང་མྱུར་དུ་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་དང་པོ་མཆོག །གཉིས་པ་བར་མ། གསུམ་པ་དམན་པར་བསྟན་པ་རིམ་པ་བཞིན་ཕྱིར་མི་འོང་དང་། ཕྱིར་འོང་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་སྟེ། དང་པོ་དག་པའི་ཞིང་དུ་འཚང་རྒྱ་བར་
འགྱུར་བ། གཉིས་པ་མ་དག་པའི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་འཚང་རྒྱ་བ་སྟོན་པར་འགྱུར་བ། གསུམ་པ་དེ་གཉིས་གང་རུང་དུ་གདོད་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་
ཙམ་ལ་དགོངས་ནས་རྟུལ་པོར་བཞག །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་བཀོལ་པ་ནི། དེ་ལ་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བར་བཤད་བྱའི་ཚིག་ཐ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །འཕགས་པས་སྔ་མ་
གཉིས་དབང་རྣོན། ཕྱི་མ་དབང་རྟུལ་དང་སྦྱར་རོ། །ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་དག་ཅེས་ནས། དེ་དག་དབང་པོ་རྟུལ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་
པའི་བར་གྱིས་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་བསྟན་ཏེ། འདི་ལ་མདོ་གཉིས། དང་པོས་བསམ་གཏན་དང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་བརྩོན་པར་གྱུར་ཀྱང་ཐབས་མི་མཁས་པའི་ཕྱིར་ལྷ་ཚེ་རིང་པོར་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་རིང་བརྩོན་པ་ལྷོད་པར་འགྱུར་ལ། 
8-115
ཕྱིར་མིའི་ནང་དུ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་སྔོན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་སྤྱོད་པའི་མཐུས་བརྩོན་པར་བྱེད་ཀྱང་དབང་པོ་རྟུལ་པོར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་གཞན་འདྲ་ལ། བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་བཏང་ནས་
ལྷའི་ནང་དུ་མ་སྐྱེས་ཤིང་མིར་སྐྱེས་ཀྱང་ཐབས་མི་མཁས་པས་དབང་རྟུལ་དུ་བཞག་གོ །དེ་ནས་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ཉིད་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་
པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དབང་རྣོན། དེ་དག་ནི་བསམ་གཏན་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབས་ནས་སྙིང་རྗེས་འབྲས་བུ་བསམ་གཏན་སྤངས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་ལྷུར་
ལེན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་མཉེས་པར་བྱ་བ་ལྷུར་ལེན་པས་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རིང་ལ་འཚང་རྒྱ་བས་སོ། །འཕགས་པས་འབྲས་བུ་བར་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་དད་ཐོབ་ལ་རིམ་པར་
སྦྱར་རོ། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་ཆེ་ཞིང་མཐོ་བའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ཡང་སྲིད་པ་ལ་བརྐམ་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མིའི་
རིགས་སྐྱེ། ཡོན་ཏན་སྔ་མ་བཞིན་དང་ལྡན་ཞིང་སྔོན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མིར་སྐྱེ་བ་བསྟན་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་མཉེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ལྷའི་རིགས་སྐྱེ་སྟེ། 
8-116
ཡོན་ཏན་སྔ་མ་བཞིན་དང་ལྡན་ཞིང་འདོད་ལྷ་དྲུག་གི་ནང་དུ་སྐྱེས་ནས་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱ་བ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་པར་བྱ་བ། སངས་རྒྱས་
མཉེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་བྱེད་པའོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
将生于任何诸佛国土中有如来、应供、正等正觉佛陀住世教化之处，并将承事供养彼等如来、应供、正等正觉诸佛。又说，第二种是一生所系，他不退失六波罗蜜多，一切陀罗尼门与三昧门都无不摄于其中。又说，第三种除不退转菩萨摩诃萨外皆为钝根，不能迅速安住于般若波罗蜜多瑜伽，陀罗尼门与三昧门也不能迅速现前。
所说的第一种为上等，第二种为中等，第三种为下等，分别是不还、一来与预流。第一种将于清净刹土成佛，第二种将于不清净欲界成佛，第三种将来于其中任一处成佛。这也是仅就他们获得菩提的难易程度而言，安立为钝根。单独提到不退转是因为后面经文说他们迅速生起陀罗尼与三昧门。
圣者将前二者配为利根，后者配为钝根。"舍利子，菩萨摩诃萨不善方便"直到"彼等是钝根"之间的经文说明随信行者。此中有两段经文：第一段说明虽精进于禅定和六波罗蜜多，但因不善方便而生于长寿天，其间精进松懈，之后再生人间时，虽由先前行波罗蜜多之力而精进，却成为钝根。第二段与前相似，但因舍弃禅定果报而不生于天中，虽生为人，但因不善方便而成为钝根。
接着说"于此贤劫将现前成就无上正等正觉菩提"这段经文显示利根，他们学习禅定和菩提行后，由悲心舍弃禅定果报，专注利益众生和令佛欢喜，故于此贤劫即可成佛。圣者将中等两果的趣入者依次配于信解和见至。
然后说"生于大富高贵家，非因贪著生死，而是为成熟众生"之间的经文说明从人趣至人趣者，具足前述功德并为成熟先前所摄受的众生而转生为人。直到"令诸佛欢喜"之间的经文说明从天趣至天趣者，具足前述功德，生于六欲天中，住于圆满威力，为成熟众生、净化佛土、令诸佛欢喜而行事。


 །དེ་ནས་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་ཏེ་དེ་དག་དེའི་ཚེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་གནས་ནས་དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་དང་། དྲན་བཞིན་ཤེས་བཞིན་
དུ་ལྷ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མས་བསྐོར་ཏེ་མདུན་དུ་བྱས་ནས་འདིར་སྐྱེ་བ་བསྟན་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་དག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་བར་འདིས་ཚེ་གཅིག་བར་ཆད་གཅིག་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་མདོ་གཉིས་བྱུང་བའི་དང་པོས་ཚངས་པའི་འཇིག་
རྟེན་དུ་དེའི་བདག་པོར་སྐྱེས་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཆོས་ཉན་པ་དང་། དེ་དག་མཉེས་པར་བྱ་བ་ལྷུར་ལེན་པ་དང་། སྔོན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་གསོལ་བ་
འདེབས་པ་པོར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས་སངས་རྒྱས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་བའོ། །གཉིས་པ་སྣང་ཚུལ་དུ་རྗེ་བཙུན་ཇི་ལྟ་བའོ། །དེ་ནས་དེ་དག་ནམ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་མི་སྐྱེ། 
8-117
གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་ཡང་མི་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་དག་ཏུ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་དོའི་བར་གྱིས་བར་མ་དོར་འདའ་བ། འཕགས་པས་འདིར། ཚངས་རིགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་
ནས་འོག་མིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་དྲངས། འདི་ལ་མདོ་ལྔ། དང་པོས་མངོན་ཤེས་ཀྱི་མཐུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཆོད་
པ། གཉིས་པས་མངོན་ཤེས་ལ་གནས་ཤིང་། ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ཉིད་ན་གནས་པར་འདོད་པ་བསྐྱེད་པ། གསུམ་པས་མངོན་ཤེས་ཀྱི་མཐུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྐྱེས་ནས་
ཚེ་ཇི་སྲིད་ཐུབ་ཀྱི་བར་དུ་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ། བཞི་པས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྒྲ་དང་བྲལ་བར་སྐྱེས་ནས་
སྒྲ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་བཤད་པས་དགའ་བ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ། ལྔ་པས་མ་དག་བའི་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་གསུམ་གྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་
ཡང་བྱེད་པ་བསྟན་ནོ། །དེ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཐོབ་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ། ཡོན་ཏན་སྔ་མ་དེ་དག་ཉིད་དང་ལྡན་ཞིང་དག་པའི་ཞིང་དུ་སྐྱེས་ཏེ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་འཕྲལ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དགེ་སློང་མི་འཁྲུགས་པ་ལྟ་བུ། 
8-118
དེ་ནས་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་གནས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སྐྱེ་གནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་བསྟན་ཏེ། གནོད་འཇོམས་ལས། ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཉིད་དང་ལྡན་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་གི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་ཤིང་རྩོལ་བ་ཆུང་ངུས་དང་པོ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་འཕྲལ་ཁོ་ན་ཆེན་པོ་འབད་མི་དགོས་པར་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ་དུས་ཇི་སྲིད་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་བསྟན་པ་གནས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་
དོན་དུ་འདོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་འདའ་བར་བསྟན་ཏེ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཉིད་དང་ལྡན་ཞིང་དག་པའི་ཞིང་དུ་སྐྱེས་ནས་འབད་མི་
དགོས་པར་ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་བྱས་ཏེ་ས་གོང་མ་རྣམས་མ་སྐྱེས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་
པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
然后与兜率天众同等出生，彼等当时如法而住，诸根未衰退，具正念正知，被数百千俱胝那由他天众围绕、前导，示现生于此处，现证无上正等正觉后，于种种清净佛土中转法轮。这段经文展示了"一生一间隔"。
此中有两段经文：第一段说明生为梵世界之主后，以神通前往佛土闻法，专注令佛欢喜，由于先前发愿请求转法轮，所以在诸佛成佛不久后请他们转法轮。第二段现象如尊者所示。
然后说"彼等永不生于欲界，不生于色界和无色界，但在彼处仍作众生利益"这段经文展示中阴般涅槃。圣者在此引述："将从梵天众乃至色究竟天众中出生。"此中有五段经文：第一段说明以神通力前往一切佛土供养如来；第二段说明住于神通并发起愿望住于清净刹土；第三段说明以神通力生于佛土寿命无量之处，尽所能住世，精进成熟众生和佛法；第四段说明生于无三宝名声之处，为因听闻具有三宝名声的法教而欢喜者令生佛土；第五段说明不生于不清净三界，但也利益三界众生。
然后经文至"有得不退转地者"展示无行般涅槃，具足前述功德并生于清净刹土，获得初地后立即进入无过失菩萨行，获得不退转地，如不动比丘一样。
然后经文至"有住于超过一劫者"展示生处般涅槃，如《除害》中说："具足彼等功德，并增长佛土之力，以功德净化自心相续，少许努力得初地后，即刻无需大力精进而现前成就圆满菩提，转法轮并令教法住世尽所有时。"
然后经文至"有为清净佛土故愿生者"展示有行般涅槃，具足彼等功德并生于清净刹土，无需努力而获得初地，尚未生起上地时，入于般若波罗蜜多的一切瑜伽，为清净佛土而从一佛土转生至另一佛土。
;


 །དེ་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་དག་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་པར་བསྣན་ཅིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོའི་བར་གྱིས་འཕར་བ་སྟེ། 
8-119
རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་ཐོད་བརྒལ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱེད་དོ། །འཕགས་
པས་འདི་ལུས་མངོན་བྱེད་ལའོ། །དེ་ནས་དེ་དག་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོའི་བར་གྱིས་ཕྱེད་འཕར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་
ཞིང་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་ཤེས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པར་གཞན་དག་ལམ་དང་འབྲས་བུ་དེ་དག་ལ་སོ་
སོར་འགོད། རང་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་གཞན་དག་དེར་འཕར་བས་ཕྱེད་འཕར་དུ་བཏགས་སོ། །ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་གཉིས་འཕགས་
པས། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོར་ཞེས་དང་། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་གནས་གཙང་མར་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། ཉི་ཁྲིར་འབུམ་ཊཱིཀ་བཞིན་ལས་དེ་མ་བྱུང་། དེ་
ནས་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཕོ་བ་སྟེ། གང་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ཉིད་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་དག་སྟེ། དེ་དག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་གནས་ཏེ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །
8-120
འདི་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་འཕོ་བ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ཁམས་སུ་འཚང་རྒྱ་ཞིང་། ཡང་དགའ་ལྡན་ནས་འདིར་འོངས་ནས་འཚང་རྒྱ་བའི་ཚུལ་སྟོན་པས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་
ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སྲིད་རྩེར་འགྲོ་བ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ཞིང་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་ཤེས་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་འཚོལ་བ་ལ་གནས་པའོ། །
འདི་འཕགས་པས་ཕྱིར་མི་འོང་ཚེ་གཅིག་བར་ཆད་གཅིག་པ་ལ་སྦྱར་ཞིང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚངས་རིས་ནས་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་ཞེས་སྦྱར་ཡང་ལུང་དུ་མི་སྣང་། དེ་ནས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཚད་
མེད་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གཟུགས་མེད་ཉེར་འགྲོ་སྟེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པར་གནས་ཏེ། དཔེར་ན་བདག་གི་ཡོངས་འཛིན་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །སྣང་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་ཀྱི་ཞིང་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་མེད་ཉེར་འགྲོ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་སྦྱར་དེ་ནས་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མཐོང་ཆོས་ཞི་སྟེ། 
8-121
ལུས་སོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཞི་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ངན་སོང་གི་ལམ་རྒྱུན་གཅོད་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་རེ་རེ་ལྷུར་བླང་བ་དེ་དེ་ལྟར་བརྒྱད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་
བར་གནས་པས་ངན་འགྲོའི་ལམ་ཞི་བར་བྱེད་པས་སོ། །འཕགས་པས་འདི་ཡང་འདི་གར་སྦྱར་ལ། གཞན་ཡང་བདག་མི་བསྟོད། ངན་འགྲོར་མི་ལྟུང་། དགེ་བའི་ལམ་མི་གཏོང་བ་རྣམས་འདིར་སྦྱར་རོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
然后说"有反复修习及入于这些等至者"的经文表示全超，住于无分别般若波罗蜜多，安住于次第超越等至中而住于这些等至。圣者将此配于身证。
然后至"应知彼等为不退转"的经文表示半超，具足菩提分法和佛法并以熟悉智慧了知预流果等，但不亲证彼等，而是安立他人于彼等道果。由于区分自他，使他人超越彼处，故称为半超。此熟悉智慧即是殊胜菩萨忍。这两种（全超、半超），圣者解释为："从初禅退失后再入初禅"和"从梵世界死后生于净居天"，但这些在《二万颂》和《十万颂注》中未出现。
然后至"应知贤劫者"的经文表示遍没，即将于此贤劫现证圆满菩提者，他们住于无分别六波罗蜜多而净化兜率天处。此处称"遍没"是因为示现在色界成佛，又从兜率天来此成佛的方式。
然后至"应知一生所系"的经文表示至有顶行，具足声闻、独觉和佛陀一切法及熟悉智慧，住于寻求圣谛。圣者将此配于不还一生一间隔，又说"从梵众天至遍净天"，但在经中未见。
然后至"将以无数无量劫成就无上正等正觉"的经文表示无色近行，以无数百千亿劫而现证圆满菩提，住于精勤利益众生，例如"我的善知识文殊师利童子"等。由于遍行无现相法界广大刹土成就之方便，故称为无色近行。圣者配以空无边处等。
然后至"有为超越一切恶趣而说法者"的经文表示现法寂，即寂灭身等不善种子，断绝众生恶趣之流，专注于六波罗蜜多的每一种，如是以八者使一切众生于现法中安乐而寂灭恶趣之道。圣者也将此配于此处，又将"不自赞"、"不堕恶趣"和"不舍善道"等配于此处。


 །དེ་ནས་
ཚེ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ལུས་མངོན་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་བྱད་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུར་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱས་ཏེ་དེར་སངས་རྒྱས་
མཉེས་པར་བྱ་བ་ལྷུར་བླངས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་མཐོང་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་གཟུང་ནས་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་ནས་གདུལ་བྱ་དེ་དག་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐོགས་
པར་བྱེད་པའོ། །འདི་ཕྱོགས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་དབྱེ་བས་མདོ་ཚན་བཅུ་གཅིག་གོ །དེ་ནས་མཐར་གྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད ་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་
བར་གྱིས་བསེ་རུ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་ཞིང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་བྱད་དུ་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྤྱོད་ལམ་ཞི་བ་དང་། 
8-122
དབང་པོ་གསལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དགའ་བར་བྱས་ནས། དགའ་བ་དང་མགུ་བའི་མཐུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ཏེ་དེ་
དག་རིམ་གྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་དོ། །སྒྲ་མེད་ལུས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པར་མཐུན་པས་སོ། །འཕགས་པས་མཐོང་ཆོས་ཞིར་སྦྱར་རོ། །དེས་རང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་
བ་ཡོད་དེ་ཞེས་པ་མདོར་མ་བྱུང་། ཆོས་བཤེས་འཕགས་པ་དང་མཐུན། ཤཱནྟི་པ་གཞན་དུ་འཆད་དེ་མ་བྲིས་སོ། །དེ་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱང་ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
ཏུ་མངོན་པར་སངས་མ་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྣང་བ་དེ་དང་ནམ་ཡང་འབྲལ་བར་མི་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ་སྟེ་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཐོབ་ནས་བདག་ལ་མི་བསྟོད་གཞན་ལ་མི་སྨོད་པ་
དང་། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་དབུལ་བ་དང་ངན་འགྲོར་མི་སྐྱེ་བ་དང་། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་མི་གཏོང་བ་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཚེ་རབས་མང་པོར་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་སྡུད་པ་དང་། 
8-123
དེ་གཉིས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བར་ལན་མང་པོར་གྱུར་ནས་སངས་རྒྱས་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དང་། འདི་འཕགས་པས་འོག་མིན་འགྲོ་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་གནས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྣང་
བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རབ་ཏུ་གནས་སོ། །འདི་
ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མྱུ་གུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་འཕེལ་བའི་རིམ་པ་ཡིན་པས་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ་ཞེས་སོ། །ཟླ་ཟེར་བས། མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ཞུགས་པ། བཅུ་དྲུག་ལ་
རྒྱུན་ཞུགས། མངོན་གྱུར་ཞུགས་པ། རིང་སོང་ཕྱིར་འོང་། མི་གཡོ་ལེགས་བློ་ཞུགས་པ། བཅུ་པ་ཕྱིར་མི་འོང་དུ་བྱས་ཏེ་འདི་དག་སྤངས་པས་ཕྱེ་བ་མིན་ཞིང་རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཞིག་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་
ཡིན་པས་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།། །། ད་ནི་ཞར་བྱུང་དུ་མཚོན་བྱེད་པའི་དགེ་འདུན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་དང་སྔོན་དུ་མ་སོང་བ་གཉིས། དང་པོ་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་
ལ་གནས་པ་དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་དང་དབང་རྣོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་། བདག་ཉིད་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་མེད་ཀྱི་ལུང་ལས་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་དད་པས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་། 
8-124
གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་རིགས་པ་དང་སྦྱོར་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་། དེ་དག་སྔར་སྒོམ་སྤངས་ཡེ་མ་སྤངས་པའམ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤངས་
ལྔ་མན་ཆད་སྤངས་ན་ཡང་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པ། འདི་ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་མིན་ནོ།

以下是藏文文本的简体中文直译：
然后说"有唯一生所系而生者"的经文表示身证，以佛陀形相在十方成熟众生，专注令佛欢喜，把握彼佛土所见功德后，"我将清净佛土，使所化众生成为一生所系"。此处按总别分类共有十一段经文。
然后至"有以次第三乘令涅槃者"的经文表示独觉，具足佛陀殊胜相好等法，由先前愿力而变化为佛陀形相、寂静威仪、明净诸根、具足清净，令众多人欢喜，以此欢喜满足之力成熟众生，使他们次第以三乘而般涅槃。因与无声以身示法相符合。圣者将此配于现法寂。"有自己成就菩提者"在经中未出现。法友与圣者相同，寂天另有解释但未记录。
然后说"有自己直至现证无上正等正觉之前，永不离佛法显现者。舍利子，这是菩萨摩诃萨真实出现于佛法"之间的经文表示阿罗汉向，获得极明净诸根后，不自赞不毁他，以布施和持戒不贫困、不生恶趣、不舍善业道，由此二者多生为转轮王而摄受众生，多次成为转轮王而令佛欢喜。圣者将此配于上流般，住于六波罗蜜多，以一切佛法显现成熟众生，并成熟佛法显现本身，而住于现证圆满佛果。这是菩萨们佛法芽增长的次第，故称阿罗汉向。
月光说：见道十五刹那为预流向，十六刹那为预流果，现前向为一来向，远行为一来果，不动善慧向为不还向，第十地为不还果。这些不是由断所分，而仅因某些理由相似而立，所以不妥当。
现在附带解释能表示的僧伽：先离贪和未先离贪两种。首先，住于见道十五刹那的钝根随信行和利根随法行。由于没有自己智慧证悟，而是依照经教所闻，以信仰随顺圣道，故为随信行；不依赖他人，以符合法理的推理与修习，故为随法行。这些先前未曾断除修所断，或以世间道断除欲界修所断五品以下，是初果向，这不是先离贪。


 །དྲུག་པ་ནས་བརྒྱད་ཀྱི་བར་སྤངས་ན་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་ཞུགས་པ། འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་
དང་བྲལ་བའམ། དེར་མ་ཟད་གོང་མ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ། དེ་རྣམས་སེམས་བཅུ་དྲུག་པ་སྐྱེས་པ་ན་གང་ལ་
ཞུགས་པ་དེའི་འབྲས་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དེ་མཐོང་ལམ་གྱིས་སྒོམ་སྤངས་སྤོང་བ་དང་། མཐོང་ལམ་གྱི་སྔོན་དུ་སྲིད་རྩེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་པོ་གང་ལ་གནས་ཀྱང་འདྲ། དེའི་ཚེ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་དང་དབང་རྣོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་བ་ཞེས་མི་བྱ་བར་དབང་རྟུལ་ནི་དད་པས་མོས་པ།
དབང་རྣོན་ལ་ནི་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དད་པ་དང་ཤེས་རབ་ལྷག་པས་མོས་པ་དང་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ོ། །འོ་ན་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤངས་ལྔ་སྤངས་པ་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་གནས་པ་དེ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། 
8-125
འབྲས་བུ་ཐོབ་ནས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་མ་ཐོབ་པས་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཇི་སྲིད་དུ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཞན་ཐོབ་པ་ལ་མི་བརྩོན་པ་དེ་སྲིད་དུ་
ཞུགས་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་ཅིག་ཅར་བ་དང་རིམ་གྱིས་པ། དང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ། ཅིག་ཅར་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ནི་གང་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་མི་ལྕོགས་པ་
མེད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པས་ཅིག་ཅར་སྤོང་བ་སྟེ། འདི་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་པོ་དགྲ་བཅོམ་
པའི་འབྲས་བུ་གཉིས་ལ་གདགས་སོ། །ཕལ་ཆེར་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་སམ་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཀུན་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་མི་བྱེད་ན་ཡང་དེ་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་ཡིན་ཏེ་
སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཉིད་དུ་སྐྱེས་ཏེ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་པ་ན་རང་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་རྒྱུན་ཞུགས་ཕྱིར་འོང་ཕྱིར་མི་འོང་དགྲ་བཅོམ་པ་བཞི་
ལས། དང་པོའི་ཞུགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ལ། འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ནི་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་དང་རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེའོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དགུ་པོ་བཞིན་དུ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་ཡང་དགུ་ཡིན་ལ། 
8-126
ས་དང་ས་ན་དེའི་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དགུ་དགུ་སྟེ། རྩ་བའི་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ། དེ་དག་རེ་རེ་ཡང་ཆུང་ངུ་འབྲིང་
ཆེན་པོར་ཕྱེ་བས་སོ། །དེ་དག་ལས་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྤོང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བར་སྤོང་སྟེ།
དང་པོ་ཁོ་ནར་ལམ་ཆེན་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལམ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྒྱུན་ཞུགས་ཏེ་དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་
མཚོར་འབབ་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པས་སོ། །འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཚེ་དེ་ལ་སྒོམ་སྤངས་གཅིག་ཀྱང་མ་སྤངས་ན་ཚེ་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྐྱེ་ལ། མཐར་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་
པའི་རྟེན་དང་འདྲ་བའི་རྟེན་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་བོ། །ཐམས་ཅད་ཚེ་བདུན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་བུལ་ཤོས་ཡིན་པས་རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ལན་བདུན་པའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལྷ་དང་
མི་བར་སྲིད་དེ་ཉེར་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་ལེན་ཡང་བདུན་ཚན་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ལན་བདུན་པ་སྟེ་ཤིང་འདབ་མ་བདུན་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར་རོ། །དེ་ཡང་བར་སྐབས་སུ་འཕགས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་ཅིང་མྱ་ངན་མི་འདའ་བར་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་ན་རང་རྒྱལ་དུའོ། །
8-127
ཡོད་ན་དགྲ་བཅོམ་མོ།

 །དྲུག་པ་ནས་བརྒྱད་ཀྱི་བར་སྤངས་ན་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་ཞུགས་པ། འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་
དང་བྲལ་བའམ། དེར་མ་ཟད་གོང་མ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ། དེ་རྣམས་སེམས་བཅུ་དྲུག་པ་སྐྱེས་པ་ན་གང་ལ་
ཞུགས་པ་དེའི་འབྲས་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དེ་མཐོང་ལམ་གྱིས་སྒོམ་སྤངས་སྤོང་བ་དང་། མཐོང་ལམ་གྱི་སྔོན་དུ་སྲིད་རྩེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་པོ་གང་ལ་གནས་ཀྱང་འདྲ། དེའི་ཚེ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་དང་དབང་རྣོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་བ་ཞེས་མི་བྱ་བར་དབང་རྟུལ་ནི་དད་པས་མོས་པ།
དབང་རྣོན་ལ་ནི་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དད་པ་དང་ཤེས་རབ་ལྷག་པས་མོས་པ་དང་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ོ། །འོ་ན་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤངས་ལྔ་སྤངས་པ་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་གནས་པ་དེ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། 
8-125
འབྲས་བུ་ཐོབ་ནས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་མ་ཐོབ་པས་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཇི་སྲིད་དུ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཞན་ཐོབ་པ་ལ་མི་བརྩོན་པ་དེ་སྲིད་དུ་
ཞུགས་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་ཅིག་ཅར་བ་དང་རིམ་གྱིས་པ། དང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ། ཅིག་ཅར་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ནི་གང་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་མི་ལྕོགས་པ་
མེད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པས་ཅིག་ཅར་སྤོང་བ་སྟེ། འདི་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་པོ་དགྲ་བཅོམ་
པའི་འབྲས་བུ་གཉིས་ལ་གདགས་སོ། །ཕལ་ཆེར་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་སམ་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཀུན་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་མི་བྱེད་ན་ཡང་དེ་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་ཡིན་ཏེ་
སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཉིད་དུ་སྐྱེས་ཏེ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་པ་ན་རང་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་རྒྱུན་ཞུགས་ཕྱིར་འོང་ཕྱིར་མི་འོང་དགྲ་བཅོམ་པ་བཞི་
ལས། དང་པོའི་ཞུགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ལ། འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ནི་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་དང་རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེའོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དགུ་པོ་བཞིན་དུ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་ཡང་དགུ་ཡིན་ལ། 
8-126
ས་དང་ས་ན་དེའི་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དགུ་དགུ་སྟེ། རྩ་བའི་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ། དེ་དག་རེ་རེ་ཡང་ཆུང་ངུ་འབྲིང་
ཆེན་པོར་ཕྱེ་བས་སོ། །དེ་དག་ལས་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྤོང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བར་སྤོང་སྟེ།
དང་པོ་ཁོ་ནར་ལམ་ཆེན་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལམ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྒྱུན་ཞུགས་ཏེ་དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་
མཚོར་འབབ་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པས་སོ། །འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཚེ་དེ་ལ་སྒོམ་སྤངས་གཅིག་ཀྱང་མ་སྤངས་ན་ཚེ་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྐྱེ་ལ། མཐར་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་
པའི་རྟེན་དང་འདྲ་བའི་རྟེན་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་བོ། །ཐམས་ཅད་ཚེ་བདུན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་བུལ་ཤོས་ཡིན་པས་རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ལན་བདུན་པའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལྷ་དང་
མི་བར་སྲིད་དེ་ཉེར་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་ལེན་ཡང་བདུན་ཚན་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ལན་བདུན་པ་སྟེ་ཤིང་འདབ་མ་བདུན་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར་རོ། །དེ་ཡང་བར་སྐབས་སུ་འཕགས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་ཅིང་མྱ་ངན་མི་འདའ་བར་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་ན་རང་རྒྱལ་དུའོ། །
8-127
ཡོད་ན་དགྲ་བཅོམ་མོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
汉语翻译
如果舍弃了从第六到第八，则是趋入第二果位。若已断除对欲界的贪欲，或不仅如此，甚至已经断除了上至无所有处的贪欲，则是趋入第三果位。当这些人生起第十六心时，即成为所趋入的相应果位住者。成为阿罗汉是不可能的，因为见道不能断除修所断烦恼，而且在见道之前不可能断除对有顶的贪欲。
无论住于哪一果位，在此时，根器迟钝者不再称为随信行者，根器敏锐者不再称为随法行者，而是称迟钝者为信解，敏锐者为见至。这是因为他们分别以信心和智慧为主，通过胜解和见解而区分。
那么，已断除欲界五种修所断，住于第十六心的人，难道不应该趋入一来果吗？
8-125
获得果位后，若未获得殊胜果位之道，只要一直住于果位中，为了进一步提升而不精进于获取其他果位，在此期间就不是趋入者。
第二，有顿悟者和渐修者。第一类，《集论》中说："顿出离者，即在现证诸谛后，依靠无间道，以出世间道一时断除三界中的所有烦恼。这适用于初果（预流果）和最后果（阿罗汉果）两者。大多数人在现法中或临终时获得遍知。如果未能如此，则此人具有强大的愿力，以愿力之力在欲界出生，在无佛出世时成为独觉。"
第二类包括预流、一来、不还和阿罗汉四种。第一种的趋入者已经解释过，住果者包括极七返和家家。如同欲界的九种烦恼，直至有顶也有九种。
8-126
在每一地中，它们的对治——无间道和解脱道也各有九种功德：根本的小、中、大，每一种又各分小、中、大。其中，小的小道断除大的大烦恼，依此类推，大的大道断除小的小烦恼。因为最初不可能生起大道，而生起大道者不可能有大烦恼。
这就是预流，因为他已进入流向涅槃之海的圣道水流。住果者若此生未断除任何修所断，则会转生七次，最终在与见道生起时相同的依身上证得阿罗汉果。并非所有人都是七生者，这只是最慢的情况，故称为极七返。
说一切有部主张，在天、人、中有之间，虽有二十八次受生，但因七组相似，故称为七返，如同七叶树。此人在中间会现前圣道，不入涅槃，在最后一生时若无佛出世则成独觉，
8-127
若有佛出世则成阿罗汉。


 །གཉིས་པ་རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེ་ནི། སྤངས་པ། མཐོང་ལམ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་དེ་ལ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་ཆེན་པོ་གསུམ་མམ། འབྲིང་པོའི་ཆེན་པོ་སྟེ་བཞི་སྤངས་པ་རྟོགས་པ།
སྒོམ་ལམ་ཟག་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་ཆུང་ངུའི་གསུམ་མམ། འབྲིང་གི་ཆུང་དུ་ཐོབ་པ། སྐྱེ་བ་འདོད་ཉོན་གསུམ་སྤངས་ན་གསུམ། བཞི་སྤངས་ན་གཉིས་ལེན་ནོ། །དེ་ཡང་མཐོང་ལམ་འདོད་ལྷའི་རྟེན་ལ་ཐོབ་
ན་འདོད་ལྷའི་ནང་དུ་གསུམ་མམ་གཉིས་སྐྱེ་བ། ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེ། མིའི་རྟེན་ལས་ཡིན་ན་མིའི་ནང་དུ་གསུམ་མམ་གཉིས་ལེན་པ་མིའི་རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེའོ། །གཉིས་པ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་
ལ་ཞུགས་གནས་གཉིས་ལས། དང་པོ་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤངས་གཅིག་ནས་ལྔའི་བར་དུ་སྤངས་པ་དང་། དྲུག་པ་སྤོང་བ་ལ་སྦྱོར་བ། གཉིས་པ་ནི་འདོད་ཉོན་དྲུག་པ་སྤངས་པ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་
སྟེ། ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ཡི་ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་སོང་ནས་མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ལན་ཅིག་འོང་བས་སོ། །འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དེ་ཉིད། སྤངས་པ་འདོད་ཉོན་བདུན་ནམ་
བརྒྱད་སྤངས་པ། རྟོགས་པ་སྒོམ་ལམ་ཟག་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་བདུན་ནམ་བརྒྱད་ཐོབ་པ། སྐྱེ་བ་གཅིག་བླངས་ནས་མྱང་འདས་སམ་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་པ་ཚེ་གཅིག་བར་ཆད་གཅིག་པ་སྟེ། མྱང་འདས་ལ་ཚེ་གཅིག་གིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རམ། 
8-128
ཕྱིར་མི་ཡོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་བར་ཆད་གཅིག་གིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ཕྱིར་མི་འོང་ལ་ཞུགས་འབྲས་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་བདུན་ནམ་བརྒྱད་པ་སྤངས་པ་དང་། དགུ་
པ་སྤོང་བ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །སྔོན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་མམ་བཞི་སྤངས་པ་དང་། བདུན་ནམ་བརྒྱད་པ་སྤངས་པ་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དེ་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་མངོན་
དུ་མ་བྱས་པ་དེ་སྲིད་དུ་རིགས་སྐྱེ་འམ་བར་ཆད་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འདོད་ཉོན་དགུ་སྤངས་པ་ཕྱིར་མི་འོང་སྟེ། ཐ་མའི་སྐལ་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམ་པ་ལྔ་སྤངས་
པས་སླར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་མི་འོང་བས་སོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན། ལུས་མངོན་བྱེད་དང་བརྒྱད་དོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་
སྤངས་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་ལྔ། གཟུགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་དང་། མཐོང་ཆོས་ཞིའོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་འདའ་བ་དང་། སྐྱེས་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པར། འདུ་བྱེད་མེད་
པར། གོང་དུ་འཕོ་བའོ། དབང་པོ་རྣོན་པོའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཀུན་སྦྱོར་སྤངས་ལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་མ་སྤངས་པ་དེ་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་བར་དོ་མངོན་པར་གྲུབ་ནས་དེར་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་བསྒོམས་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ། 
8-129
འདའ་བ་ལྷག་མ་གསུམ་རིམ་བཞིན། དབང་པོ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འབྲིང་དུ་གྱུར་པ་གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་བླངས་ནས་སྐྱེས་མ་ཐག་ལྷག་བཅས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
ཐོབ་པ། ཚེ་དཀྱིལ་ལ་འབད་རྩོལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པ། ཚེ་མཇུག་ཏུ་འབད་མི་དགོས་པར་ཐོབ་པའོ།

汉语翻译
第二，家家生者：已断除的部分，在见道生起时已断除欲界修所断大品的三种或中品的大品即四种；证悟的部分，已获得修道无漏根的小品三种或中品的小品；转生方面，若断除欲界烦恼三种则受生三次，若断除四种则受生两次。其中，若在欲界天的依身获得见道，则在欲界天中受生三次或两次，称为天家家生；若在人的依身获得，则在人中受生三次或两次，称为人家家生。
第二，一来有趋入和住果两种。第一，已断欲界修所断第一至第五品，并修习断除第六品。第二，已断除欲界烦恼第六品者是一来，因为此生不般涅槃，前往天界后会再一次返回人世。住果者，已断除欲界烦恼第七或第八品，证悟方面已获得修道无漏根的第七或第八品，受生一次后获得涅槃或不还果，称为一生一间隔，因为与涅槃之间隔一生，
8-128
或者与不还果之间隔一生。
第三，不还有趋入和住果两种。第一种，已断除烦恼的第七或第八品，并修习断除第九品。若先前以世间道断除三或四品，或已断除第七或第八品成为住果者，只要未现前殊胜果位之道，在此期间不是家家生或一间隔者。
第二，已断除欲界烦恼九品者是不还，因为断除了最后五种性质的法，不再返回欲界。细分有七种圣者趣处和第八身现证者。七种圣者趣处是：为断除色界烦恼的五种不还，已断除色界烦恼和现法寂灭者。第一类又分为中阴般涅槃、生已有行般涅槃、无行般涅槃和上流般涅槃。根器敏锐者已断除色界小品烦恼结使但未断除化生结使，在色界中阴生起后，在那里修习无漏道而证得阿罗汉果，
8-129
余下三种般涅槃者依次是：根据根器，一切烦恼成为中品者，受生色界一次，刚生即证得有余涅槃；在寿命中期通过精进获得；在寿命终时不需努力而获得。


 །གོང་དུ་འཕོ་བ་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་པ་འོག་མིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་དང་།
ཞི་གནས་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་པ་སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་གཉིས་ལས་དང་པོ་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གོང་དུ་འགྲོ་བས་ན་གོང་འཕོ། དེ་ཡང་འདོད་
པའི་རྟེན་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་པས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་མཉམ་བཞག་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཟག་མེད་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་རྗེས་ཐོབ་ཟག་བཅས་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་
སྤེལ་བ་ཆུང་ངུ་གསུམ་སྤེལ། བཞི་པ་གཉིས་སྤེལ་བ་འབྲིང་པོ་དྲུག་སྤེལ། དྲུག་པ་གསུམ་སྤེལ་བ་ཆེན་པོ་དགུ་སྤེལ། བརྒྱད་པ་བཞི་སྤེལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་བཅུ་གཉིས་སྤེལ། བཅུ་པ་ལྔ་སྤེལ་
བ་ཆེས་ཆེར་ཆེ་བ་བཅོ་ལྔ་སྤེལ། དེ་ལས་མ་ཉམས་ན་གཙང་མ་རིས་ལྔར་རིམ་པ་བཞིན་སྐྱེ། ཉམས་ན་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་དུ་འོངས་ཏེ། ཤི་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོར་སྐྱེ། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་འོག་མིན་དུ་འདའ་བ་སྟེ། 
8-130
དེ་ལ་རྟུལ་རྣོ་འབྲིང་གསུམ་གྱིས་འཕར་བ། ཕྱེད་དུ་འཕར་བ། གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བ་གསུམ། དང་པོ་འདོད་པ་ནས་ཚངས་རིས་སུ་སྐྱེས་དེར་བཅོ་ལྔ་སྤེལ་བསྒོམས་ནས་འོག་མིན་དུ་སྐྱེས་
ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པ། གཉིས་པ་འདོད་པ་ནས་ཚངས་རིས། དེ་ནས་གཙང་མའི་གནས་གཅིག་གམ་གཉིས་སུ་སྐྱེས་ནས་དེ་ནས་འོག་མིན་དུ་ཐོབ་པ། གསུམ་པ་ནི་འདོད་པ་ནས་ཚངས་རིས་ཚངས་མདུན་སྐྱེ།
ཚངས་ཆེན་ལྟ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང ་། གཙོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པས་མི་སྐྱེ། བསམ་གཏན་གྱི་གནས་གཞན་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་ནས་འོག་མིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། གོང་དུ་
འཕོ་བ་བསམ་གཏན་མ་སྤེལ་བར་ཞི་གནས་ཤས་ཆེར་བསྒོམས་ཤིང་སྙོམས་འཇུག་གི་རོ་མྱངས་པས་ཚངས་རིས་ནས་འབྲས་བུ་ཆེའི་བར་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་ནས་གནས་གཙང་མ་བོར་ཏེ་གཟུགས་མེད་བཞིར་རིམ་
གྱིས་སོང་སྟེ་མཐར་དགྲ་བཅོམ་པ་སྲིད་རྩེར་ཐོབ་པའོ། །གོང་དུ་འཕོ་བ་དེ་དག་བར་སྐབས་སུ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདར་རུང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་བར་མ་དོ། སྐྱེས་ནས་གོང་འཕོ་གསུམ་དུ་བསྡུས།
དང་པོ་ལ། དཔེ་གསུམ་གྱིས་མྱུར་བ། མྱུར་བ་མ་ཡིན་པ། ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་འདའ་བ་གསུམ། བར་པ་ལ་སྐྱེས་ནས། དེར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པ། འདུ་བྱེད་མེད་པར་ཏེ་གསུམ། 
8-131
གོང་དུ་འཕོ་བ་ནི་འཕར་སོགས་གསུམ་གྱིས་ཏེ་དགུ །ཡང་ན་གསུམ་གར་མྱུར་བ་མྱུར་བ་མ་ཡིན་པ། ཡུན་རིང་མོས་འདའ་བས་ཕྱེ་བ་དགུ །དེ་དག་ཀྱང་ལས་དང་ཉོན་མོངས། དབང་པོའི་བྱེ་
བྲག་གིས་གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོ་དགུར་བཞག་གོ །དྲུག་པ་གཟུགས་མེད་ཉེར་འགྲོ་སྟེ། ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་པའི་རྟེན་དེ་ལ་གཟུགས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཡང་གཟུགས་མེད་པ་ལས་མ་བྲལ་བས་གཟུགས་མེད་
དུ་སྐྱེས་ནས་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གཟུགས་མེད་ལ་བར་དོ་མེད་པས་དེར་འདའ་བ་མེད་ཅིང་། གཞན་སྐྱེས་གནས་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད། འདུ་བྱེད་མེད་པ། སྲིད་རྩེའི་གོང་འཕོ་
རྣམས་སོ། །དེ་དག་ནི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་རྟེན་དེ་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་ལས་གཞན་མི་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །བདུན་པ་ནི། མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་རྟེན་དེ་ལས་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་ཅིང་ཁམས་
གོང་མའི་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡང་ཚེ་དེ་གར་རྫོགས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་དག་ནི་ལས་དམ་པ་དགེ་བ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་ཅིང་དམ་མིན་མི་དགེ་བ་
ལ་མི་འཇུག་པ་དང་། འགྲོ་བ་འདི་དག་ཏུ་སོན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕྱིར་འོང་བ་མེད་པས་དམ་པའི་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ཉེར་འགྲོ་ཁོ་ནར་འདོད་པ་ནོངས་པ་སྟེ། 
8-132
སློབ་དཔོན་གྱིས་མཐོང་ཆོས་ཞི་བདུན་པར་འཇོག་པའི་དགོས་པ་མ་མཐོང་བར་ཟད་དོ། །དེ་དག་ལས་ཙམ་པོ་གཉིས་དང་བཞི་པའི་ཞུགས་པ་གཅིག་བསྣན་ནས་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱང་འབྱེད་དོ།

汉语翻译
上流者中，主修毗婆舍那者最终至色究竟天，主修禅定者最终至有顶。其中第一种，不在所生之处般涅槃而前往上界，故称为上流。这种人在欲界依身获得不还果后，依靠第四禅心，交替修习等持中无漏具真谛相和后得有漏世间相：小品交替三次，第四交替二次为中品交替六次，第六交替三次为大品交替九次，第八交替四次为极大品交替十二次，第十交替五次为最大品交替十五次。若不退失，则依次生于五净居天；若退失，则降至初禅，死后生于初禅，然后逐渐至色究竟天般涅槃，
8-130
此中根据根器利钝分为三种：跳升者、半跳升者和遍死者。第一种，从欲界生于梵众天，在那里修习十五次交替，然后生于色究竟天成为阿罗汉。第二种，从欲界至梵众天，然后生于一或二净居天处，再从那里至色究竟天获证。第三种，从欲界生于梵众天和梵辅天，因梵大天是见处且只有一主尊故不生，生于所有其他禅定处后，在色究竟天获证阿罗汉果。
第二种，上流者不交替修禅，主要修习止观而贪着三摩地之味，从梵众天至广果天遍历所有处，舍弃净居天，依次前往四无色处，最终在有顶获证阿罗汉果。这些上流者在中间阶段也可以般涅槃。这些可归纳为中阴、生已上流三类。
第一类，通过三种譬喻分为：速般涅槃、非速般涅槃和经长时般涅槃三种。中间类分为生已、有行般涅槃和无行般涅槃三种。
8-131
上流者通过跳升等三种分为九类。或者三类都可通过速、非速和长时般涅槃分为九类。这些又因业、烦恼、根器的差别而安立为九种往色界者。
第六，往无色界者：在获得不还果的依身上，虽已离色界贪但未离无色界贪，生于无色界后获证阿罗汉果。其中因无色界无中有，故无中般涅槃者，而有其他生般、有行、无行和有顶上流者。这些是针对在获得见道的依身上除不还果外不能获证其他果位的情况。
第七，在获得见道的依身上证得不还果，并且在同一生中圆满上界一切烦恼的对治而获得般涅槃。这些人只行善法而不行不善，且生于这些处所后不再返回，故称为圣者趣处。有人认为只有往色界者，这是错误的，
8-132
因为论师未见将现法寂灭作为第七种的必要性。在这些基础上加上两种凡夫和第四向，也可分为十八种有学僧众。


 །
བརྒྱད་པ་ནི། མིའི་རྟེན་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། དེ་ནས་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པར་བྱས་ཏེ་འདའ་བ་ལ་འདོད་པར་ཚེ་ཡོངས་
སུ་གྱུར་པའི་འཕགས་པ་ཡིན་ན་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་འདའ་སྟེ་ཁམས་གོང་དུ་མི་འགྲོ །འདོད་པར་ཡང་མི་སྐྱེ། ཚེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དབང་པོ་རྟུལ་ན་ཉམས་སྲིད་པས་ཕྱི་མ་ལ་གཟུགས་ཁམས་
སུ་སྐྱེས་ཏེ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་ཏེ་སེམས་མེད་པས་ལུས་
ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚུལ་ཡང་དེ་འགོག་པ་དེ་ལས་ལངས་ནས་གང་ལས་དེ་འདི་སྙམ་དུ། ཀྱེ་མ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བར་
ཞི་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཞི་བ་སྔོན་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་འདིས་དེའི་ཞི་བ་ཉིད་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །
8-133
དེ་དག་ཕྱིར་མི་འོང་གི་དབྱེ་བ་རགས་རིམ་ཏེ་རྒྱས་པར་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག །བཞི་པ་དགྲ་བཅོམ་ལ་ཞུགས་གནས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཕྱིར་མི་འོང་དེ་བསམ་གཏན་
དང་པོའི་ཉོན་མོངས་གཅིག་སྤངས་ནས། སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་བརྒྱད་སྤངས་བའི་བར་དང་། དགུ་པ་སྤོང་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པའོ། །གཉིས་
པ་འབྲས་གནས་ནི། ཉོན་མོངས་པ་དགུ་པ་དེ་ཟད་པ་ཐོབ་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཟད་པ་ཤེས་པ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་དེ་ཐོབ་པ་ན་འབྲས་བུ་གཞན་གྱི་ཕྱིར་བསླབ་པར་བྱ་བ་མེད་
པས་མི་སློབ་པ། ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པར་འོས་པས་སམ་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དད་པས་མོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དེ་
ཐོབ་པའི་ཚེ། དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་གདགས་ཏེ། དུས་དང་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ན་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་ཞིང་འབྲས་བུ་འཐོབ་ཀྱི། མ་ལྡན་ན་ཐར་པ་ཐོབ་མི་ནུས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དག་འབྲས་བུ་དེ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་དུས་དང་མི་སྦྱོར་བར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་གདགས་ཏེ། དུས་དང་ཡོ་བྱད་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་ནུས་པས་སོ། །
8-134
ཡང་ན་ཉམས་པ་སྲིད་མི་སྲིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དུས་གཞན་དང་གཏན་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དང་པོ་ལ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན། འཆི་བར་སེམས་པའི། རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི། གནས་པ་ལས་
མི་བསྐྱོད་པའི། རྟོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལྔ། ཕྱི་མ་ནི་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་དྲུག་གོ །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་སློབ་པ་ཡང་དབྱེར་རུང་སྟེ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་དེ་རྣམས་
སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་ན་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་མ་བསྒྲུབ་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟག་པ་ཉི་ཚེ་ལས་གྲོལ་བར་བྱས་པས་ཤེས་རབ་རྐྱང་པའི་རྣམ་གྲོལ་དང་། ཉོན་སྒྲིབ་དང་སྙོམས་འཇུག་
གི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་ལས་གྲོལ་བས་ན་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་ལམ། ཡང་ན་ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་གཉིས་སོ། །གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རིགས་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་
ཕྱེ་ན་རེ་རེའང་འབུམ་བཞི་ཁྲི་བདུན་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་འགྱུར་རོ། །རང་སངས་རྒྱས་བསྐལ་པ་བརྒྱའི་བར་དུ་ཚོགས་བསགས་པ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཕལ་དང་མི་འདེ་བར་བསེ་རུ་དང་
འདྲ་བར་གཅིག་པུར་བཞུགས་པས་ན་རང་སངས་རྒྱས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཕལ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་གཤེགས་ཤིང་བཞུགས་པ་དང་སྤྱོད་པ་ན། ཚོགས་དང་སྤྱོད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།

汉语翻译
第八，在人的依身获得不还果后，从初禅到有顶圆满成就，然后获得灭尽定而般涅槃。如果是欲界寿命已尽的圣者，则在当生般涅槃，不往上界，也不再生于欲界。如果是寿命已尽但根器迟钝者，可能会退失，因此来世生于色界，入灭尽定后，以身证明与涅槃相似的法，故称为身证者，因为无心而依靠身体转生。其方式是：从灭尽定出定后，他会想："啊，灭尽等至如同涅槃一样寂静。"因此，他将获得以前未得的具有识的寂静身体，这样他就以身证得了寂静。
8-133
这些是不还果的粗略分类，详细分类有一万二千九百九十六种。
第四，阿罗汉有趋入和住果两种。第一，不还果者从断除初禅烦恼的第一品到断除有顶烦恼的第八品，以及住于断除第九品的无间道金刚喻定者，皆为趋入阿罗汉果者。第二，住果者，当断尽第九品烦恼并同时获得尽智解脱道时，由于无需为其他果位学习，故为无学；因为值得天人等一切供养，或因为已断尽烦恼敌，故称为阿罗汉。其中，信解者获得此果时，称为时解脱，因为只有在具备时间、资具等条件时才能解脱烦恼获得果位，若不具备则不能获得解脱。见至者住于此果时，称为不时解脱，因为不依赖时间和资具也能断除烦恼。
8-134
或者，根据是否可能退失，分为时解脱和永解脱。其中第一类有五种：退失法者、思法者、护法者、住不动法者、通达法者。后一类是不动法者，共六种阿罗汉。这样，有学者也可以通过这六种方式分类，因为这些阿罗汉是由那些有学者发展而来。
或者，不修习灭尽定而仅以智慧从部分漏中解脱者称为慧解脱；从烦恼障和等至障两者中解脱者称为俱分解脱；或者称为有余涅槃和无余涅槃两种。若将八种补特伽罗通过种姓等进行细分，则每一种又可分为四万七千八百二十五种。
独觉在百劫中积集资粮，根器敏锐，不与众同处，如同独角兽那样独自安住，称为犀角喻独觉；与众同行同住同修的独觉称为部行独觉，共三种。


། །།
8-135
༈ གསུམ་པ་ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག།
གསུམ་པ་ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་བཤད་པ་ལ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་བཞི། བཅུ་གཉིས་སུ་འབྱེད། དེ་དག་གི་རྣམ་དམིགས་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་རྟོག་པ་མཚུངས་ལྡན་ཡོངས་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་
ཚུལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། བསོད་ནམས་ཚོགས་ནི་ཡང་དག་རྫོགས། །དེ་ནས་བློ་ལྡན་བསམ་པ་བརྟན། །དད་སོགས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས། །རྒྱུད་ནི་ཡོངས་སུ་བསྒོས་གྱུར་པ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ངེས་འབྱུང་
བས། །ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱིར། །མངོན་ཤེས་གདམས་ངག་བསྟན་པ་ཡི། །སྤྱོད་པའི་ས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག །ཅེས་པ་བཞིན་ཚོགས་ལམ་དད་པའི་ས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྙེད་
པ་ལྟར་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱས་ཤིང་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་སྒོམ་པ་ན། གང་གི་ཚེ་རིམ་གྱིས་དོན་ཐ་དད་པར་གྱུར་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་
པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཅུང་ཟད་གསལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་མཐོང་བ་ནི་དྲོད་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཚོགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རོ། །ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་དང་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་བཞག་པས། །ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་མ་གཏོགས་པར། །དོན་ཀུན་རབ་ཏུ་མི་མཐོང་ངོ་། །
8-136
ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྲིང་ཙམ་དུ་གསལ་བར་གྱུར་པ་རྩེ་མོ་སྟེ་
དགེ་བའི་རྩ་བ་གཡོ་བའི་རྩེ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕེལ་བྱའི་ཕྱིར། །བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་ཀུན་ཏུ་རྩོམ། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་སེམས་ཙམ་
དུ་གནས་པས་ཕྱིའི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཤེས་པའི་སྣང་བ་སྐྱེས་པ་བཟོད་པ་སྟེ། ངན་འགྲོ་མེད་པས་ཆོས་ཆེན་པོ་ལ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་
དོན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཁོ་ནར་ཟད་ཀྱི། དོན་སེམས་ལས་གཞན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མཐོང་སྟེ། དེས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་སྤངས། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་
བ་འབའ་ཞིག་ལུས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་ཡང་། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕེལ་ནས་ནི། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་རྣམ་པར་གནས། །དེ་
ནས་དོན་ཀུན་སྣང་བ་ནི། །སེམས་སུ་རབ་ཏུ་མཐོང་བར་འགྱུར། །དེ་ཚེ་དེ་ཡི་གཟུང་བ་ཡི། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེ་སྤངས་འགྱུར། །དེ་ནས་དེ་ལ་འཛིན་པ་ཡི། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་འབའ་ཞིག་ལུས། །
8-137
ཞེས་སོ། །དེ་ནས་གང་གི་ཚེ་དོན་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བར་སྣང་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ཆོས་མཆོག་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། འཇིག་རྟེན་པའང་ཡིན་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཐོབ་པར་
འགྱུར་བའི་སྐབས་དེ་ན་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་ཚེ་བར་ཆད་མེད་པ་ཡི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མྱུར་དུ་རེག །ཅེས་སོ། །གནས་སྐབས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ལྷག་པར་
མོས་པ་བརྟན་པ་ཡིན་པས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ན་ཡང་། བྱིས་པའི་རྒུད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་
དག་པར་འདས་ཤིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྲངས་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་གསུངས་སོ།

汉语翻译
8-135
第三 决定分
第三，解释决定分，包含四种特殊加行道，分为十二种。这些的各种所缘、因的差异、相应分别、摄持的特点可从三方面讲述：首先，"福德资粮已圆满，智者意志坚定后，以信等诸善法熏习相续。经无数劫必定出离，为成就智慧资粮，以神通教诫示现，趣入行地。"如是在资粮道信地法流中获得广大教诫后，以正确分别诸法并以等持心修习一切法无我时，当逐渐没有对差异义的执著时，由智慧光明稍微明显，见一切法唯是意言，此为暖相，因为是无分别资粮智慧火的前兆。也称为决定观察法的忍和获得光明的三摩地。《庄严经论》中说："菩萨在等持中，除了意言以外，不见一切境。"
8-136
之后，为增长此法光明，精勤修习无我，中等智慧光明明显时为顶位，因为是善根动摇的顶峰。这是光明增长的三摩地。"为增法光明，坚固精进全面修。"之后，住于唯心而无对外境的执著时，生起极为明显的智慧光明，称为忍位，因为无恶趣而能忍受大法。此时见到一切显现为境的仅是心而已，境不离于心，由此断除所取的散乱，仅余能取的散乱，也称为趣入真实义一分的三摩地。如云："法光明增长后，安住于唯心，尔后见一切，诸境唯是心。此时彼已断，所取诸散乱，此后唯剩余，能取之散乱。"
8-137
之后，当无执取对境的散乱显现时，智慧光明圆满，称为世第一法，因为是一切世间法中最胜的，或者因为它既是世间的，又是获得无漏法的最胜方便。这也是刚好获得出世间智慧之机会，称为无间三摩地。如云："尔时速触证，无间三摩地。"这些所有阶段都是坚固的胜解，故称为胜解行地。住于此地的菩萨虽是凡夫，但如《宝云经》中所说，已超越一切愚童过失，并具足无数三摩地、陀罗尼、解脱、神通等功德。


 །རྣམ་
པར་མི་རྟོག་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་རྟོགས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པ་སྟེ་མཐོང་ལམ། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་པའི་ཕྱིར་མཐུན་པ་ནི་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་དང་། 
8-138
ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཐབས་ལ་
མཁས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོབ་པ་སངས་རྒྱས་སུ་ཆས་པ་ཡི་དྲོད་སོགས་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་ལམ་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཤིང་། གཞན་ཡང་གྲངས་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལྟར་འོག་ནས་འཆད་པའི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་བསྡུས་པ་མཐོང་སྒོམ་ལམ་གྱིས་སྤངས་
བ་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ལ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་དག་བཅུ་གཉིས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། དྲོད་ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ། དེ་
བཞིན་རྩེ་མོ། བཟོད་པ། ཆོས་མཆོག་རྣམས་ལའོ། །འདིས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་། བཅས་པ་དག་གི་སྦྱོར་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་གཟུགས་སུ་
རུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། བདག་ལྟའི་གཉེན་པོ་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་དང་། རང་གི་ཐེག་པ་ཁོ་ན་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། 
8-139
རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས་ན་གང་གི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲེས་པ་གྱུར་ཀྱང་མ་འདྲེས་པར་སྐྱེས་པ་ཡིན ་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ །
གཞན་ཡང་བྱང་སེམས་ཀྱི་དེ་དག་འཚང་རྒྱ་བའི་རྒྱུ་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བཟོད་པ་འབྲིང་དུ་རྣམ་དག་གི་རྒྱུའི་སྒོ་ནས། ཆོས་མཆོག་ཆུང་ངུར་ཏིང་འཛིན་གྱི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་བཟོད་པ་ཆུང་
ངུར་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས། གཞན་རྣམས་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་འགྲེལ་པར། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།
དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཞན་ལ་བསྟན་ནས་ནི་གང་དུ་ཡང་སུན་འབྱིན་པར་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ། ཐེག་པ་དམན་པའི་ལུང་རིགས་དང་མི་
མཐུན་ནོ་སྙམ་བསྙོན་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐ་དད་པས་སོ་ཞེས་དགོངས་པ་སྟེ། དེང་སང་ནི་དེ་འདྲ་བ་མང་ངོ་། །དེ་བས་ན་འདིར་འགྲེལ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་
བཀར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་ལ། དེ་ཡང་། སྔར་ལུང་མ་བསྟན་ལྷན་ཅིག་བྱུང་། །སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་གྲུབ་པ་དང་། །ཡོད་དང་མེད་ན་ཡོད་མེད་དང་། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྒྲ་གཞན་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལས་སྔར་ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་པ། 
8-140
གལ་ཏེ་འདི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པར་ཕྱིས་འགའ་ཞིག་གིས་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་བཞིན་དུ་སྔ་ནས་ལུང་མ་བསྟན། ལྷན་ཅིག་བྱུང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་
ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བྱུང་བར་དམིགས་ཀྱིས། ཕྱིས་ནི་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཤེས། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཟབ་ཅིང་
རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་འདི་ནི་རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

汉语翻译
通过无分别必定证悟的是决定，即见道。对其一分生起而有益，故与之相顺的是决定分。这些通过无常等相缘于事物，
8-138
因属于法对治分而具无执著等行相，是三乘证悟的因，具有善知识和方便善巧相的摄持，菩萨救护者趣向佛果的暖等四种自性殊胜加行道。此外，依照数量顺序，有所取分别二种和能取分别二种，这样与下面将解释的顶现观所摄的见修道所断的四种分别相应，依据所述相应关系的这些有十二种，即：小暖、中暖、大暖，同样地，顶、忍、世第一法各有三种。这也比声闻、独觉的加行道更为殊胜。那些是缘于四谛中的色等所缘，入于无我见对治的无常等行相，仅为获得自乘的因，无有摄持，四种分别非自觉悟的障碍，因此虽与彼相混，但未混杂而生起，如是安立。
此外，菩萨[加行道]由通达成佛因的智力，中忍从清净因方面，小世第一法从定的果方面，小忍从自性方面，其余则从法性行相方面，缘于四谛。此处释论说："由于此是另一种安立，因此在解释他乘后不应作任何诋毁。"这表明对于大乘的安立，不应以小乘教理不相符而诋毁，因为二者安立方式不同，如今这种[诋毁]很多。因此此处注释家阐明大乘为佛说，
8-139
如前所述："先未预言同时起，非境成立有与无，若有若无对治故，及由异名故[为佛说]。"其中"先未预言"是说：
8-140
如果这是后来有人造成的正法障碍，为何未像[预言]未来的怖畏那样提前预言？同时起，大乘与小乘同时出现，而非后起，怎能知道这不是佛说？非境，如此甚深广大的法非是论师们的境界，因在外道论中不见如此[教法]。


 །བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལ་མ་མོས་པའི་
ཕྱིར་འདི་གཞན་དག་གིས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གྲུབ་པ་དང་། འོན་ཏེ་གཞན་ཞིག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བཤད་དོ་ཞེ་ན་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པ་ཉིད་
དུ་གྲུབ་སྟེ། གང་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་དེ་སྐད་འཆད་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ། །ཡོད་དང་མེད་ན་ཡོད་མེད་དང་། །གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་ན་
ནི་དེ་ཡོད་དང་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པར་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལས་གཞན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མེད་ན་ནི་དེ་མེད་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་མེད་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། 
8-141
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་དང་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྒོམ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་
ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་གཞན་ཕྱིར། འདི་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་
དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་མི་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། བཅུ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་
པ་བཅུ་དྲུག་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་བརྟེན་ཅན་ལ་དམིགས་པའོ། །དྲོད་ཆུང་ངུ་དེ་ཡི་ནི་རྣམ་པ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། དམིགས་པ་
ལ་སོགས་པ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་རང་གི་སྡུག་བདེན་སོགས་རང་མཚན་དམིགས་པ་དེ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྣམ་པ་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱིས་དམིགས་ལ། དེའི་རྣམ་
པ་དེ་ཀ་ཆོས་སུ་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་སྡུག་བདེན་གྱི་མི་རྟག་པ་སོགས་དེའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ལ། དེའི་རྣམ་པ་ཆོས་སུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །
8-142
དེ་བས་ན་འདིར་ཆོས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས། ཆོས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་སོགས་གཉེན་པོ། མི་བདེན་པའི་རྟོག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་འཛིན་
པས་སྔ་མར་འགྱུར་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དེ་དག་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་གྱུར་པས་ཕྱི་མའོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གཉེན་པོ་དགག་པ་ཙམ་སྟེ། ཞེན་པའི་དངོས་
པོ་མེད་པ་ཞིག་གི་ཞེན་པ་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ལ་མི་འཛིན་ཏོ། །ཉན་རང་རང་གི་ཙམ་ལས་མ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་རྟོགས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུའོ། །རྒྱུ་ནི་
ལྷག་མ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཡང་དེ་སྐད་ཡིན་ནོ། །དྲོད་འབྲིང་གི་དམིགས་པ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་ཙམ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་
བརྟག་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་གཟུགས་སོགས་བསྒྲུབ་པ་ནི་འདུ་བ། དགག་པ་ནི་འགོད་པའོ། །བསྒྲུབ་དང་དགག་པ་མ་གཏོགས་པ། །སྒྲ་ལས་
བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་གཞན། །ཡོད་མིན་ཞེས་པས་མི་དམིགས་ཤིང་མ་མཐོང་བའོ།

汉语翻译
即使能表达，但因不信受，故不可说"这是由他人所说"。成立，若有人说是他人成佛后所说，则此即成立为佛语，因为谁成正等觉后如是宣说，他即是佛。有与无，若大乘有少许存在，则存在，且成立为佛语，因为除此外无其他大乘。若无，则不存在，声闻乘也不存在，则"声闻乘是佛语而大乘不是"之说不合理，
8-141
因为无佛乘则佛不出世。对治故，修习大乘成为一切无分别智的所依，能成为烦恼的对治，因此是佛语。由异名故，此非文字表面意义，因此不应依照文字表面意义而认为此非佛语。
第二，在十二[加行]中，第一，小暖的所缘是十六种无常等行相所依的苦等圣谛。小暖的行相是遮止对苦等谛的执著和所缘等。声闻缘觉以苦谛等自相为所缘，作为我见对治，其行相是以无常等为所缘，而其行相本身是法见。此处则是以苦谛的无常等法为所缘，其行相作为法见对治，故为无执著等。
8-142
因此，此处法执等为违品，无法执等为对治。由不真实分别所引起的有无执著成为前者，由了知真实中彼等不存在而成为后者。所谓"无执著"仅是对治的否定，并非执著于一个离开执著的实体。
声闻缘觉仅为自乘，而此是获得三乘证悟的因。此因在余下十二种中也同样适用。中暖的所缘，如"此等一切唯是名，安住于唯想，除言说外，不应分别所说"的方式，在真实中唯有言说的色等，肯定是积聚，否定是排除。"除肯定否定外，无其他言说施设"，故不缘不见。


 །དེའི་རྣམ་པ་ནི་མིང་དེ་ཡང་རྒྱུན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡང་མ་ལགས། དགག་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །ཡང་དག་ཏུ་ནི་བཀག་མེད་གསལ། །
8-143
ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་ནི། །སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྣམ་པར་རྟོག་ལ་བརྟེན་ན་ཡང་། །ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་ཡང་དག་མིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ལགས་པ་
དང་། རྒྱུན་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ལགས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས་པ་ཡང་མ་ལགས་པ་དང་། དྲོད་ཆེན་མོའི་དམིགས་
པ་ནི། གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་དང་། རྣམ་པ་དེ་ནི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་གང་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་པས་སོ། །
འདི་གསུམ་བར་ཆད་མེད་ན་མཐོང་བའི་ལམ་ཆེས་ཉེ་བ་ཡིན་པས་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ། རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་
ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་དངོས་པོར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་གནས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི། གཟུགས་སོགས་དེ་ཡི་ངོ་བོར་རང་བཞིན་མེད་པས་སོ། །གཟུགས་སུ་རུང་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་
ཉིད། དེ་དུ་མ་སྤུངས་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ། དེ་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཚོར་བའི། མཚན་མར་འཛིན་པ་འདུ་ཤེས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་འདུ་བྱེད། རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །
8-144
གོ་རིམ་ནི། རིམ་ནི་རགས་དང་ཀུན་ཉོན་མོངས། །སྣོད་སོགས་དོན་ཁམས་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཟུགས་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །དང་པོ་ནི། གཟུང་བ་
དང་འཛིན་པའི་ཚུལ་གྱི་བརྟགས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ལ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟགས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ཁོ་
ན་ཉིད་དུ་གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །ལྷག་མ་བཞི་ཡང་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དག་ནི་
ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་གཅིག་ཡིན་པ་དེས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མི་རྟག་པའམ་རྟག་
པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་གནས་པར་མི་བྱ་བས་མི་གནས་པའོ། །རྩེ་མོ་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ནི་དེ་དང་དེ་ཡི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཕན་ཚུན་བདག་ཉིད་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་གཅིག་པས་སོ། །དེའི་རྣམ་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་གིར་མི་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། 
8-145
རྩེ་མོ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མར་མི་མཐོང་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་རྣམ་པ་ནི། ཆོས་ཡང་དག་
པར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་དེས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་རོ། །བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ནི། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་གྱི་
མཚན་ཉིད་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཅིག་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་ནི་སྤྱི་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་ནོ། །དེའི་རྣམ་པ་ནི་དོན་དམ་པར་
དེ་ལྟར་ཟད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་སྐྱེ་བོ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ངོར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའོ། །བཟོད་འབྲིང་གི་དམིགས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་
ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མེད་པའོ།

汉语翻译
其行相是，名称既不以相续方式安住，"所遮不存在，真实中无所遮，
8-143
无境界中的否定，不是善巧的运用，若依于分别，则成世俗非真实"，以这种方式既非不安住，也非因相续不同而离安住，也非如其本性而离安住，也不是非离安住。大暖的所缘是，从色乃至称为佛的一切法仅是假立，其行相是以"善等性质不可言说任何法"。
这三种因为无间而极接近见道，所以比解脱分更为殊胜。小顶的所缘是，因为在真实中不存在，故不以实体缘取方式住于色等，因为色等以色等之性无自性。堪为色是色的相，多种积聚为色蕴，同样地，感受是受，执取相是想，心造作是行，了别是识。
8-144
次第是，"次第依粗细，烦恼，器等，境界界如是"。色有遍计色、分别色和法性色。第一是所取能取方式的计度。第二是，因为是非真实遍计，是识显现为彼而如此分别。第三是，在真实中色本身成就为空性自性。其余四蕴也应如是了知。胜义中，色等法与空性互为一体自性，因此内空性中无有无常等，故色等不以无常或常等行相安住，因此不住。
中顶的所缘是，法界体性的无常等与一切相智空性，因为彼彼自性空，故彼等互为一体自性。其行相是，从法性角度对色等诸法不执为我所，
8-145
大顶的所缘是，因无自性故不见色等为青等相，其行相是，以正法简择慧所通达的一切事物无所缘。小忍的所缘是，相的自性与自性相在空性中为一，故色等无自性。相是共相，自性是差别他相。其行相是，虽然胜义中如此，但在世俗有情执取者前，色等是无事自性。中忍的所缘，自性不生的色等既无生，也无决定出离涅槃。


 །དེའི་རྣམ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཁོ་ནས་
རྣམ་པར་སྨིན་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་དང་ལུས་ངག་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ། ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ། 
8-146
ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ནི་མདོར། འདི་ནམ་ཡང་མའི་མངལ་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། །བཟོད་
པ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པས། ཆོས་དེ་དག་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ། དེ་ཡི་རྣམ་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་མར་མི་བརྟེན་པས་དང་། ལྷག་
པར་མོས་པ་མིན་པ་དང་། འདུ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ཆོས་མཆོག་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཞེས་སོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། དེའི་རྣམ་
པ་ནི། དཔའ་བར་འགྲོ་བ་སོགས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཡི་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་མཆོག་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ནི། ལུང་སྟོན་པ་ཐོབ་པ་དང་།
དེའི་རྣམ་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པར་མི་རྟོག་པས་བདག་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རློམ་སེམས་པ་ཟད་པའོ། །ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་པོ་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་གཅིག་པ། དེའི་རྣམ་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །དེ་ལྟར་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི། 
8-147
ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་པར། དམིགས་པ་མི་རྟག་ནས། ཤེས་པར་བྱའོའི་བར་ནི་དང་པོ་ལས་གཞན་པ་བཅུ་གཅིག་པོའི་དམིགས་རྣམ་དུ། ཆོས་ཅན་བདེན་པའི་རྟེན་
ཅན་མ་བསྟན་པས། རྟེན་ཆོས་ཅན་མེད་པའི་ཆོས་ཙམ་ནི་བསྒོམ་པར་མི་རིགས་སོ། ཞེས་བརྒལ་བ། སྒྲ་གཉིས་བརྗོད་བྱ་ཐ་དད་མེད་པ་དང་། དོན་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་གོ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་
ནོ། །ཞེས་པ་ལན་ནོ། གསུམ་པ་ནི། སྲིད་པར་བརྒྱུད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་གཞི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྟོག་པ་དང་། དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ལམ་ལ་དམིགས་པ་ཡི་རྟོག་པ་སྟེ། གཟུང་བར་
རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་རིམ་པ་བཞིན་རྨོངས་པ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དགུ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དགུའི་བྱེ་བྲག་གིས་གཉིས་པོ་དེ་ནི་སོ་སོར་ཡང་རྣམ་པ་དགུ །
གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་དང་། སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད་དོ། གཉིས་པོ་དེའང་རིམ་པ་བཞིན། རང་དབང་ཅན་གྱི་
བདག་ལ་སོགས ་པའི་རྟེན་དགུའི་ངོ་བོ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དགུའི་རྟེན་ལས་བརྟེན་པ་འཛིན་རྟོག་གཉིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དགུ་དགུར་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་གེ་བས་སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་བའི་ཤེས་པ་ཞིག་ལ་རྟོག་པ་ཟེར་ལ། 
8-148
འདིར་ནི་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞིག་ལ་ཟེར། དེ་ནམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མིང་བཏགས་དེ་ཉིད་དོན་ལ་མེད་པ་སྣང་
བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་ལ་མེད་པ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཛིན་པས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་
དང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བས་གཉིས་སྣང་གི་རྟོག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་ན་གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་གཉིས་ཏེ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལ་རྟོག་པ་གཉིས་ཡོད་པའོ།

汉语翻译
其行相是，唯有通过了悟一切法的自性而获得成熟所生的清净，这也包括超越成熟、身语意遍净、超越恶趣因、不生贪欲等心，
8-146
超越衰损，如经中所说："此人将不再入母胎，而常恒不断地化生。"
大忍的所缘是，由于自相和共相不成立，故于诸法无相相应，其行相是，不依一切法的相，无有胜解，无有想。小世第一法的所缘是，"一切法无生"等菩萨因三摩地。其行相是，勇猛行等一切三摩地的自性如何，即入于其作用。
中世第一法的所缘是，获得授记，其行相是，由于对三摩地等无分别故，灭尽"我在等持中"等增上慢念。大世第一法的所缘是，法性三摩地与菩萨及般若波罗蜜多三者互为一体，其行相是，于三摩地无分别。如是决定分，
8-147
分为小、中、大三种。
释论中说："所缘无常"至"应知"之间，作为除第一外其余十一种的所缘行相，因未说真谛所依法，有人质疑："无所依法，仅法本身不应修习。"答复是："二种词语所诠无别，且从义理力能了知所依法。"
第三，[分别有]缘于轮回相续作用基础烦恼的分别和缘于其对治道的分别，这两种所取分别依次以迷惑无明等九境和蕴等九境差别而各分为九种。[又有]以实有补特伽罗为所依和以假立士夫为所依的二种能取分别。这两种又依次以自在我等九种所依体性和蕴等九依处所依的能取分别，同样各分为九种。论师们称可混合声义的认识为分别，
8-148
此处则是指对境不如实执著。当其颠倒显现时，被名为分别，因为显现实际不存在的事物，故为非真实；在一切方面皆增益实际不存在而执取，故为遍计；因此称为非真实遍计及二取显现分别。若分类，则有所取分别和能取分别两种，即对境和有境的两种分别。
;


 །དང་པོ་ལའང་ཡུལ་
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་། ཡུལ་རྣམ་བྱང་ལ་རྟོག་པ་གཉིས་ཡོད་པས། གཞིའི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། གཉེན་པོའི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སམ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས། ཀུན་ཉོན་
གཟུང་རྟོག །རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག །དང་པོ་དེ་ལ་ཡང་། མ་རིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཕུང་པོའི། མིང་དང་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི། མཐའ་གཉིས་ལ་ཆགས་པའི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་
རྣམ་བྱང་མི་ཤེས་པའི། འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མི་གནས་པའི། དམིགས་པའི། བདག་ལ་སོགས་པའི། རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུའོ། །གཉིས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཕུང་པོའི་དོན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། 
8-149
སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་ནམ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་གྱི། རིགས་ཀྱི་དོན་ནམ་ཁམས་ཀྱི་དོན་གྱི། སྐྱེ་བའི་དོན་གྱི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་གྱི། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི། སྒོམ་
པའི་ལམ་གྱི། མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་དགུའོ། །གཉིས་པ་འཛིན་རྟོག་ལ། གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་དང་། སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ནམ། རྫས་འཛིན་རྟོག་
པ་དང་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཞེས་པ་གཉིས་དང་པོ་ལ། རང་དབང་ཅན་གྱིས་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། གཅིག་པུའི་བདག་ཏུ། རྒྱུའི་བདག་ཏུ། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཏུ། ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ། སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ། དོན་བྱས་པའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་སྟེ་རྣམ་པ་དགུའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་། ཕུང་པོར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཏགས་པའི། ཁམས་སུ་བཏགས་པའི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་དུ་བཏགས་པའི། རྣམ་བྱང་དུ་བཏགས་པའི།
མཐོང་ལམ་དུ་བཏགས་པའི། སྒོམ་ལམ་དུ་བཏགས་པའི། ཁྱད་པར་ལམ་དུ་བཏགས་པའི། མི་སློབ་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་རྣམ་པ་དགུའོ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ལས་ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སྒྲ་ལ་རྟོག་པ་གཟུང་རྟོག་ཁོ་ནའི་མུ། 
8-150
རང་གི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མར་རྟོག་པ་འཛིན་རྟོག་ཁོ་ནའི་མུ། གཞན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་རྟོག་པ་གཉིས་ཀའི་མུ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡུལ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མུ་སྟེ་མུ་བཞི། འདི་
དག་གི་རགས་པའམ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆ་མཐོང་སྤངས། ཕྲ་བ་འམ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཆ་སྒོམ་སྤངས་སོ། །དང་པོ་ནི། སྦྱོར་བའི་ལམ་དུ་མགོ་ནོན་གྱིས་སྤོང་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཟུང་བ་རང་
བཞིན་མེད་པའམ་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་དྲོད་ལ། རྣམ་བྱང་གི་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་འམ་དོན་དུ་མེད་པར་ཤེས་པ་རྩེ་མོ་ལ། རྫས་འཛིན་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་བཟོད་པ་
ལ། བཏགས་འཛིན་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་ཆོས་མཆོག་ལ་ལྡན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་པོ་གྲངས་བཞིན་དུ་ལྡན་པ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །། ཡོངས་འཛིན་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚེ་དང་པོར་བཀོད་ཀྱང་། རྒྱས་པར་སྟོན་པ་ན། ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཁྱད་པར་འགྱུར་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཟིན་པ་ལའོ་ཞེས་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་ཐོགས་སུའོ། །དེ་ཡང་སེམས་དཔའ་མི་འགོང་བ་ཉིད་དང་མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ལ་བཙུན་མོ་སྡུག་པ་ཤི་བ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཚུལ་དུ་རིམ་གྱིས་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། 
8-151
དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་བའི་ཆོས་བོར་བ་ནི། བདེ་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་པས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་
སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།

汉语翻译
第一种也有境界烦恼和境界清净的两种分别，所以有基础所依分别和对治所依分别两种，或称为烦恼所取分别、清净所取分别。第一种又有无明分别、蕴分别、对名色执著分别、对二边贪著分别、不了知烦恼清净分别、不住圣道分别、所缘分别、我等分别、生起清净等分别九种。第二种又有蕴义分别、
8-149
生门义或处义分别、类义或界义分别、生义分别、空性义分别、波罗蜜义分别、见道分别、修道分别、无学道分别九种。第二能取分别有实有补特伽罗所依和假立士夫所依，或称为实执分别和假执分别两种。
第一种有自在我分别、单一我分别、因我分别、见等我分别、烦恼依处我分别、离贪依处我分别、见道依处我分别、修道依处我分别、已作义依处我分别九种。第二种有蕴假立分别、处假立分别、界假立分别、缘起假立分别、清净假立分别、见道假立分别、修道假立分别、殊胜道假立分别、无学道假立分别九种。
如是，在这些分别中，对外在色声的分别仅是所取分别之情况；对自己刹那识的分别仅是能取分别之情况；对他人识的分别是两者兼有之情况；对非二取境的分别是两者皆非之情况，共有四种情况。这些的粗分或遍计部分为见所断，细分或俱生部分为修所断。
8-150
第一种在加行道由压伏而断除：了知烦恼所取无自性或仅是言说在暖位，了知清净所取无自性或无实义在顶位，了知实执无自性在忍位，了知假执无自性在世第一法位。因此，论师说四种分别与四种决定分依次相应。
虽然在摄持身安立时首先提出，但详细阐述时，如前所说特殊变化是由善知识摄持，故随后解说。菩萨以不屈不怯等方便善巧，随顺如国王亲爱王妃死亡时逐步示知的方式，逐渐显示一切事物无自性等，
8-151
远离吝啬等违品法，因为这能获得善趣等果，故为善知识，是一切方面的摄持。


 །མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བ་མ་བྱས་པར་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གོམས་པར་བྱས་པའི་དམིགས་པ་བཀག་སྟེ་མོད་ཁོ་ནར་ལས་
དང་པོ་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡང་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཏུ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་པོ་བདུད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སླུ་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའོ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་
ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བཞེད་ཟེར་ཏེ། དེ་དེའི་བཞེད་པ་མིན་ནོ།། །།
༈ བཞི་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན།
བཞི་པ་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རིགས་བཤད་པ་ལ། རྟེན་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་དབྱེ་བས་རིགས་བཅུ་གསུམ་
དུ་ཕྱེ་བ། ཆོས་དབྱིངས་རིགས་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་དབྱེར་མི་རུང་བའི་བརྒལ་ལན། ཞར་ལ་འདིར་བསྟན་གྱི་ཆོས་དབྱིངས་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་བཤད་པ་ལས། དང་པོ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་དང་ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ཡིན་པས་དང་པོ་ཁོ་ནར་རིགས་བཤད་པར་འོས་པ་ལ་འདིར་ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་ཅེ་ན། 
8-152
དོན་གྱི་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་འཐད་མོད་ཀྱང་། འདིར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་སྦྱངས་ཏེ་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་ན་རིགས་ལ་གནས་པར་བགྲང་ངོ་ཞེས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་བཤད་པའི་གོ་རིམ་ཡིན་
པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་མདོར། ནམ་མཁའ་ལ་བྱའི་རྗེས་མེད་དོ་སོགས་དཔེས་བསྙད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་དེ་རྟོགས་པ་ཡིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་བཞི་མཐོང་སྒོམ་གྱི་རྟེན་ཏེ་དྲུག་དང་།
གཉེན་པོ་བཞི་དང་ནི། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བྲལ་བ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་དང་། དེ་ནས་འཁོར་འདས་ལ་མི་གནས་པའི་ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེར་
བཅས་པ་དང་། དེ་ནས་སློབ་མ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་ཉིད་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྡེམ་པོར་
དགོངས་པའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམ་ཀྱི་རྟེན་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་
མངའ་བར་འཇུག་པའི་རྟེན་རྣམས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རིགས་ཞེས་བྱའོ། །དགུ་པ་ནི་འོད་བྱེད་ནས་མངོན་གྱུར་གྱི་བར་པ། བཅུ་པ་ནི་ས་བདུན་པ་བ། བཅུ་གཅིག་པ་དག་ས་གསུམ་པ་བ། བཅུ་གཉིས་པ་ཁྱད་པར་ལམ་པ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་དང་སྲིད་པ་ཐ་མ་བ། 
8-153
བཅུ་གསུམ་པ་རྒྱུན་མཐར་ཆོས་བཤེས་ཀྱིས་སོ། །འདིར། གཉེན་པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་དང་། ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྐུན་པོ་ཕྱུང་བ་དང་སྒོ་འཕར་བཅད་པ་ལྟར་
དུས་མཉམ་ཏུ་གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་གོ །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སྤང་བྱ་ཇི་ལྟར་སྤོང་བ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་སྤོང་བ། གང་ཞིག་
གང་ལ་སྤོང་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་བཞི་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། འབྲས་བུ་བདག་
གཞན་ལ་གནོད་པ་ལ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་སྐྱེས་པ་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་མ་སྐྱེས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་བརྟེན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། འདྲེས་པ་ལ་
དམིགས་པ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའམ་བདག་མེད་དུ་ཤེས་པས་སོ།

汉语翻译
什么是违品？不分世俗谛与胜义谛而直接阻止从无始以来串习的所缘，仅仅对初学者宣说无生等，这将成为感受地狱等果报和诽谤正法的因，此外，教授离波罗蜜多的意义者，以魔法欺骗教示者是恶友。有人说论师认为唯有方便善巧才是摄持，但那不是他的意愿。
第四 修行所依
第四，解释修行所依法界自性种姓，包括：依所修法的分类分为十三种种姓；若法界是种姓则不应如此分类的质疑与回答；附带说明此处所示法界即如来藏的解释。首先，因为发心、解脱分、决定分的先导是此，故应该首先解说种姓，为何此处才解说呢？
8-152
虽然义理次第如是合理，但此处是说明修习发心等因而获得加行道时，计为住于种姓，这是因果次第的解说，故无相违。经中用"空中无鸟迹"等譬喻所说的法界，由通达此而成为四种法决定分、见修的六种所依，四对治、断除违品、解脱、获得解脱究竟，然后不住轮回涅槃的慧及悲，然后是声闻等学生不共功德的所依，其后依照如其根机而安住等隐密意趣而安立三乘道的自性，为他利次第的所依，其后尽未来际无勤而起他利智慧的所依，这些在世俗中称为种姓。第九是从光明地至现前地，第十是第七地，第十一是三清净地，第十二是殊胜道一生所系和最后有，
8-153
第十三是究竟道，如法友所说。此处"对治与断除"的注释中说："其后，依彼等生起之力，如同驱逐盗贼及关闭门扇一样，对治与违品同时生灭。"关于此，有三点：如何断除所断、以何种作意断除、谁断何者。第一，遍知烦恼的四种因缘，遍知烦恼自性未息灭，遍知果报损害自他等过患，因此不受已生烦恼，为断未生而依止对治。第二，缘于混杂，即了知一切法空或无我。
;


 །གཉེན་པོ་དེ་ཡང་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་དང་། ཉེ་བར་སྤོང་བའི་དང་། ཕྱོགས་གཅིག་སྤོང་བའི་དང་། མཐའ་དག་སྤོང་བའི་
གཉེན་པོ་བཞི་ལས་དང་པོ་ཚོགས་ལམ་དུ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཡུལ་སྒྲོ་བཏགས་བློ་འཁྲུལ་པ་རུ་ཤེས་པས། སྤོང་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྲངས་འབུར་གྱི་ཆུ་སེར་རྣག་ཏུ་སྨིན་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །
8-154
གཉིས་པ་སྦྱོར་ལམ་སྟེ། དེས་སྤང་བྱའི་ཡུལ་དང་འགལ་བའི་སྟོང་པ་བདག་མེད་སོགས་པས་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྣག་གཟག་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གསོག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་གཉིས་སྔོན་དུ་རྒྱུ་སྤོང་བའི་
གཉེན་པོ་ས་བོན་གྱི་ནུས་པ་འཇོམས་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་མཐོང་ལམ་སྟེ་ཞི་གནས་ཀྱིས་མཐོང་སྤངས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྤོང་ལ་ལྷག་མཐོང་གིས་ས་བོན་ཟད་པར་བྱེད་པས་རྣག་མཚོན་གྱིས་ཟག་པ་དང་
ཁ་འཁྱིམས་པ་བཙིར་བས་དག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཙམ་གྱི་གཉེན་པོ། བཞི་པ་སྒོམ་ལམ་སྟེ་མཐོང་བའི་རྒྱུན་གོམས་པར་བྱས་པས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ས་བོན་སྤོང་ཞིང་རྣམ་གྲོལ་
གྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་རྣག་ཟགས་པའི་རྨ་གསོས་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། མཐོང་ལམ་ཀྱིས་སྤང་བྱ་མངོན་དུ་རྒྱུ་མི་སྤོང་སྟེ་འདས་པ་འགགས་ཟིན། མ་འོངས་བ་མ་
སྐྱེས། ད་ལྟ་བ་ལམ་དང་མཉམ་དུ་འཇུག་པ་མེད་པས་མི་སྤོང་། དེས་ན་ས་བོན་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་སྐྱེ་བ་དང་མཐོང་སྤངས་རྣམས་སྤོང་བ་ཅིག་ཅར། སྒོམ་སྤངས་ནི་སྒོམ་
ལམ་དགུར་རིམ་པ་བཞིན་ཇི་ལྟར་ས་བོན་སྤོང་བ་ཡང་གཉེན་པོ་སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེ་འགག་པ་སྣང་བ་བྱུང་བ་དང་མུན་པ་འགག་པ་དུས་མཉམ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ནི། 
8-155
བསྟན་པ་གནས་པའི་རྒྱས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། དོན་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། འགྲེལ་ཆེན་དུ། མཐོང་བས་སྤང་བར་
བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་སྤོང་སྟེ། བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ས་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ལས་གཞན་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་བརྗོད་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གང་ལས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་ཏུ་འོད་ཐོབ་པའི་བར་
འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མཆོག་གི་དོན་ལ་སོགས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རིགས་ཡིན་ན་དེ་ལ་རྣམ་
པར་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི། འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི། འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རིགས་ནི་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
བརྒལ་བའོ། །ལན་ནི། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་དག་ནི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཡང་རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པའི་རྟོག་པ་ཐ་དད་པ་ཙམ་གྱིས་རིགས་ཐ་དད་པ་འཇོག་པ་ལྟར། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་ལས་རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་བཅུ་གསུམ་དུ་འདོད་དོ་ཞེས་དང་། 
8-156
བླ་ཆོས་ཉིད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བསྔགས་སམ་གྲགས་པས་ལན་དུ། དཔེར་ན་འཇིམ་པ་གཅིག་ལས་མངོན་པར་འགྲུབ་ཅིང་མེ་ལྕེ་གཅིག་གིས་སོ་བཏང་བའི་རྟེན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ། བརྟན་པ་སྦྲང་རྩི་
དང་ལི་ཁར་ལ་སོགས་པས་བཀང་བའི་ཚེ། འདི་ནི་སྦྲང་རྩིའི། འདི་ནི་ལི་ཁ་རའི་སྣོད་དོ་ཞེས་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བརྟེན་པའི་ཆོས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་
གིས་རྟེན་དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

汉语翻译
这对治又有四种：成熟相续的对治、近断对治、部分断对治和全部断对治。第一种在资粮道中，了知烦恼境是增益的迷乱心，使其趋向于断除，如同使肿块的脓液成熟。
8-154
第二种是加行道，由与所断境相违的空性、无我等使其明显，如同积聚使脓流出的条件。这两者先行，是断除因的对治，能摧毁种子的力量。第三种是见道，止能断除见所断的体性，观能使种子穷尽，如同用针刺脓使其流出，挤压脓包使其清净。这是仅对遍计的对治。第四种是修道，由串习见道的相续而断除俱生种子，并使解脱身完全成熟，如同脓已流出的伤口得以痊愈。
第三，见道不断现行所断，因为过去已灭，未来未生，现在与道不同时运行而不断，因此断除的是种子。苦法忍生起与见所断的断除同时，而修所断则随着九种修道依次断除。种子的断除与对治的生起，就如同光明生起与黑暗消失同时一样。因此，十六刹那见道是
8-155
教法住世的广大安立，带有戏论，实际上只是与真如智相应的唯一[刹那]，如《大疏》中说："断除见所断的一百一十二种烦恼，因为对诸谛的现证是一体的。因此，初地第一刹那是见道，其余从第二刹那乃至称为金刚喻无间道、随即获得佛地遍光之间的所有这些，皆因以殊胜义等别择法界，故说为修道。"
第二，若法界是种姓，则因其无有差别，不应该划分为"此是声闻、此是独觉、此是大乘"等差别种姓，这是质疑。答复是：如同声闻虽然种姓体性是一，但仅由缘所造成的分别差别而安立不同种姓，同样地，我们也认为，由证悟唯一法界种姓自性的次第而安立十三种殊胜种姓。
8-156
又以世间赞叹或著名的胜法性回答：譬如由一土制成并用一火烧制的器皿如瓶等，当以稳固的蜂蜜或甘蔗汁等填满时，称为"此是蜂蜜的、此是甘蔗汁的容器"而有差别，同样地，依三乘证悟差别的所依法而宣说彼所依的差别。


 ། གསུམ་པ་ནི། འདིར་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་
སྙིང་པོའི་མདོ་སོགས་དང་། རྒྱུད་བླར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་བསྒྲུབས་སོ། །གཏན་ཚིགས་གང་གིས་ཞེ་ན། དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་འཕྲོ་བ་དང་། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དབྱེར་མེད་པས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཡོད་པའི་དོན་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ལུས་པ་མེད་
པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཁྱབ་པའི་དོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གཟུགས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སོང་། །དེ་བཞིན་འདི་ཡང་སེམས་ཅན་ཚོགས་ཀུན་སོང་། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ལ། 
8-157
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །སོགས་ཀྱིས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་གསུམ་སྐྱེད་
པའི་རིགས་ཡོད་པའི་དོན་ཏེ། རིགས་ནི་ས་བོན་ནམ་རྒྱུའོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཁམས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡོད་པས་ནི་འགྲོ་ཀུན་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པའང་འཐོབ་པ་ཡིན། །
ཞེས་དང་། དེ་ཉིད་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པའི་རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་སོ། །འདིར་རིགས་ངེས་པ་ཞེས་པ་ཡང་མཐར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱ་རུང་ལ་དགོངས་སོ། །དེ་ཡང་ངོ་བོ། རྒྱུ། འབྲས་བུ།
ལས། ལྡན་པ། འཇུག་པ། གནས་སྐབས་ཀྱི་རབ་དབྱེ། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ། མི་འགྱུར་བ། དབྱེར་མེད་པའི་དོན་བཅུས་རྒྱས་པར་བཤད་དེ། ཆོས་སྐུ་བསམ་པའི་དོན་འགྲུབ་པའི་མཐུ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་གཞན་དུ་
མི་འགྱུར་བ་དང་། རིགས་ནི་སྙིང་རྗེས་བརླན་པ་སྟེ། རང་མཚན་གསུམ་རིམ་པ་བཞིན་ནོར་བུ་ནམ་མཁའ་ཆུ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དཔེ་གསུམ་གྱི་དག་པ་དང་མཐུན་པ་ངོ་བོའི་དོན་ནོ། །
8-158
ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་ལོག་ལྟ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་རིམ་པ་བཞིན་འདོད་ཆེན་མུ་སྟེགས་ཉན་རང་གི་སྒྲིབ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་དག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་
ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པ། ཤེར་ཕྱིན། ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་རྒྱུའི་དོན་ནོ། དེ་བཞི་ལས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ལས་བཟློག་པའི་གཙང་
བདག་བདེ་རྟག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞི་ནི་འབྲས་བུའི་དོན་ནོ། །བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐྱོ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདུན་འདོད་དོན་གཉེར། སྨོན་པ་
སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་དོན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་དང་། དེབཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་སྟེ་གནས་གསུམ་
པོ་རྣམས་ཀྱི་སྣོད་དང་རིན་ཆེན་ཆུས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་མོས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙིང་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་རྒྱུ་དང་ལྡན་
པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་སྟེ་སྤངས་པས་བསྡུས་པ་ཐེག་ཆེན་མི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་གསུམ་སྣང་བ་དང་དྲོད་དང་མདོག་གིས་མར་མེ་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་འདི་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུའི་ལྡན་པ་སྟེ་ལྡན་པའི་དོན་ནོ། །
8-159
དང་པོས་ནི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱི་མས་གཞི་འབྲས་དབྱེར་མེད་དུ་བསྟན་ནོ།

汉语翻译
第三，此处所说的法界是有垢真如，依此而言，《如来藏经》等和《宝性论》中证明一切众生皆具如来藏。以何理由呢？由具备如来身遍流、与如来真如不可分离、具如来种性三种含义。第一是如来法身无遗漏地遍及众生界的含义，如说："如虚空遍一切色，此亦遍一切众生众。"第二是，真如于一切无差别，
8-157
如来即是彼清净自性的含义，以"真如于一切"等说明。第三是，能生三种佛身的种性存在的含义，种性即种子或因。"无始时来界，是诸法所依，由此有诸趣，及证得涅槃。"又，无着说："如法身广大、与如来不可分离相的决定种性自性如来藏，于一切时遍一切无差别而存在。"此处所谓"种性决定"是指最终一切众生皆能成佛而言。
这又以体性、因、果、业、相应、趣入、阶位差别、遍行、不变、不可分离十义广说。法身成就所愿的力量、真如不变易、种性为悲润泽，三自相依次与宝石、虚空、水相顺，本性清净的共相与三喻的清净相符，这是体性义。
8-158
对法愤怒、邪见、畏惧痛苦、背离众生利益，依次为多欲、外道、声闻缘觉四种障碍，能净除它们的因是信乐大乘、般若、空藏等三摩地、大悲四种，这是因义。从这四种依次逆转四颠倒而得清净、我、乐、常功德的四种波罗蜜多，这是果义。因有善逝藏而厌离苦、希求涅槃、追求目标、生起愿，这是业义。
法身清净之因、获得佛智之因、如来大悲趣入之因，此三处如器、宝水、大海相顺的信解、智慧、三摩地和悲悯三种中具有如来界之因；以无漏神通、无漏智、漏尽摄于断证的大乘无学相续中三处，以光明、暖与色与灯相似，这些与法界互相无法分离，为果相应，这是相应义。
8-159
前者显示道与果，后者显示基与果不可分离。
;


 །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེར། དེ་ཁོ་ན་
མ་མཐོང་བ་སོ་སྐྱེ་དང་། མཐོང་བ་འཕགས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟིགས་པའི་འཇུག་པ་ལས་རིམ་པ་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་།
ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་གོ །འདི་ནི་འཇུག་པའི་དོན་ནོ། །འདིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ལ་མ་དག་པ་སྣང་བ་དང་། དག་པ་དངོས་པོ་བ་
ཞིག་སྣང་བ་བཀག་གོ །གང་ཟག་དེ་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ངོ་བོ་སོགས་སྔར་བཤད་པའི་དོན་དྲུག་པོ་འདིས་བསྡུས་པའི་ཁམས་དེ་ནི་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་སེམས་
ཅན་གྱི་ཁམས། མ་དག་པ་དང་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱང་སེམས། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །དེ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་དོན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་
རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། ཉེས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དག་པ་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དེར་རིམ་པ་བཞིན་རྗེས་སུ་སོང་བ། རྗེས་སུ་ཞུགས་པ། 
8-160
མཚུངས་པ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གྱུར་པས་ཁྱབ་པ་རིམ་པ་བཞིན་ཟངས་གསེར་གྱི་སྣོད་དུ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་ནོ། །མ་དག་པ་དང་དག་པའི་
གནས་སྐབས་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་གློ་བུར་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་ཅིང་བྲལ་མི་ཤེས་པ་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་གཏན་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་
མི་འགྱུར་བའི་དོན་ནོ། །འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་དཔེ་དངོས་པོ་བ་ཞིག་ཁྲ་མེར་རེ་དེའི་སྟེང་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་མེད་པས་ཐོག་མ་
ཐ་མ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་འཆར་རུང་ལ་དགོངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དང་། དེའི་རིགས་རང་བཞིན་གྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་པ་ཐོབ་པའི་དོན་དང་།
རྫུན་པ་དང་སླུ་བ་མེད་པའི་དོན་དང་། གཏན་དུ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་བཞིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དོན་དམ་བདེན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་གྲངས་གཞི་གཅིག་ལ་འདུ་བས་དོན་གཅིག་ཅིང་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པས་དབྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ནོ། །
8-161
དེ་ལྟར་དོན་བཅུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་དཔེའི་སྒོ་ནས་སྙིང་པོར་བརྗོད་པར་ཡང་བྱ་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་ཉིད་
དང་། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཉེ་བར་གནས་པ་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་གཉིས་ཡེ་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དཔེ་དགུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན་མོངས་པའི་
སྦུབས་བྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པས་གཏུམས་པར་བཤད་དེ། དཔེ་དགུ་ནི། པདྨའི་ནང་ན་སངས་རྒྱས་དང་། བུང་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་སྦྲང་རྩི་དང་། སྦུན་པའི་ནང་ན་སྙིང་པོ་དང་མི་གཙང་བའི་ནང་ན་
གསེར་དང་། ས་ལ་གཏེར་དང་། འབྲུའི་ལྐོག་ན་ཤིང་གི་མྱུ་གུ་ཁ་འབུས་པ་དང་། གོས་སྲུལ་ནང་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལས་བྱས་པའི་སྐུ་དང་། མི་མོའི་མངལ་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་དང་། ས་ལ་
རིན་པོ་ཆེའི་གཟུགས་ཡོད་པའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དཔེ་དང་རིམ་པ་བཞིན་ཆོས་མཐུན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གཏུམ་པར་བྱེད་པ་དག་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ།
ཞེ་སྡང་གི །གཏི་མུག་གི །དུག་གསུམ་དྲག་པོ་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང་། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་སས་བསྡུས། མཐོང་སྤང་། སྒོམ་སྤང་། མ་དག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་པ། དག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་པའོ།

汉语翻译
凡是显示一切法真如清净共相之处，对于未见真实的凡夫、已见真实的圣者、清净究竟的如来的观察趣入，依次安立为颠倒、无颠倒、
如实无戏论三种。这是趣入义。这也否定了佛有不净显现和清净实体显现。依三种补特伽罗的阶位差别而说，由前述六义所摄的界，在不净阶位是众生界，在不净与清净阶位是菩萨，在极清净阶位是如来。这是阶位差别义。心自性无分别，在过失、功德和功德清净究竟三种阶位中依次随行、趣入、
8-160
相等，恒时无差别，如同铜器、金器中的虚空，这是遍行义。在不净与清净阶位中与客尘烦恼及随烦恼相应，而在极清净阶位中无差别且不可分离，具足不可思议、超过恒河沙数的自性佛法，因此如来界前后永不变异，这是不变义。此处，佛陀相好并非实体形式明亮地存在其上，若问是什么，则是指真如无自性，故于始终一切时皆可显现。
佛法无差别义、其种姓自性获得不可思议相义、无虚妄欺诳义、永远寂静义四者，法身、如来、胜义谛、涅槃这些异名集于一体，意义相同且不可分为二，这是不可分离义。
8-161
如是以十义安立，也可从譬喻角度说明其为藏性：从无始时来相续不相离的自性烦恼蕴，与从无始时来相续相联的自性清净法性，二者本来俱生，从此角度以九喻说明如来藏被无量亿烦恼蕴所覆盖。九喻是：莲花中的佛陀、蜂群环绕的蜂蜜、糠秕中的精华、不净中的黄金、地中宝藏、种子壳中的树芽、破旧衣中的宝制身像、女人胎中的转轮王、地中的宝石形象。
与外在譬喻依次相顺的覆盖如来藏的烦恼是什么呢？贪欲习气、嗔恨习气、愚痴习气、三毒猛烈现行、无明习气所摄、见所断、修所断、依不净地、依净地。
;


 །དང་པོ་གསུམ་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ། 
8-162
མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་པ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞོམ་བྱའོ། །བཞི་བ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་
གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་འདོད་པའི་ཁམས་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྒོམ་པའི་ཤེས་པས་གཞོམ་པར་
བྱ་བའོ། །ལྔ་པ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་འཇུག་པའི་རྒྱུ། དྲི་མ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ལུས་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞོམ་པར་བྱའོ། །
དྲུག་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་སློབ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང་པོར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་མཐོང་བའི་ཤེས་པས་གཞོམ་པར་བྱ་བ། བདུན་པ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་སློབ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་
ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་བསྒོམ་པའི་ཤེས་པས་གཞོམ་པར་བྱ་བ། བརྒྱད་པ་མཐར་མ་ཐུག་པའི་བྱང་སེམས་མ་དག་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་
པར་བདུན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས། བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ས་གསུམ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་པས་གཞོམ་པར་བྱ་བ། དགུ་བ་མཐར་ཐུག་པའི་བྱང་སེམས་དག་པ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གཞོམ་པར་བྱ་བའོ། །
8-163
རྒྱས་པར་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བས་ཀྱང་ངོ་། །མདོར་བསྡུ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྦྲང་རྩི་སྙིང་པོ་གསུམ་གྱི་དཔེས་ཁམས་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན། གསེར་གྱི་དཔེས་དེ་
བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ། གཏེར་དང་། ཤིང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་དང་། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་དང་། གསེར་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་དཔེ་ལྔས་རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ། སྙིང་པོ་དེ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པས་འབྲལ་མི་ཤེས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀུན་དང་། མ་འབྲེལ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་འབྲལ་ཤེས་པ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་དང་
གནས་དང་རྟེན་ཡིན་ནོ། །སྙིང་པོ་དེ་མཆིས་པས་དེ་མ་རྟོགས་ན་འཁོར་བ་དང་། ཚུལ་བཞིན་རྟོགས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་ཀྱང་རུང་གི མེད་ན་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་ཁམས་
ཡོད་པས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྤྲིན་དང་བཅས་ལ། ལ་ལར་སྤྲིན་མེད་པར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །གློ་བུར་གྱི་ཉེས་པ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བརྟག་མི་བཟོད་པ་སྤྲིན་ལྟ་བུ། ཆོས་དབྱིངས་དེར་བརྟག་བཟོད་
པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུས་ན་འདོད་ཆགས་སོགས་གློ་བུར་བ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཞུགས་ན་དེ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་དག་གི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
8-164
དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མེད་ལ། ཕྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་པོ་དེ་མཐོང་བ་ལ་གང་ཟག་བཞི་
ནི་མིག་དང་མི་ལྡན་ཏེ། སོ་སྐྱེ་ཉན་རང་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའོ། །ས་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཙམ་ལས་མ་མཐོང་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་གནས་འདི་
ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་གཟིགས་པ་མངའོ། །དེ་ལྟར་ལྟ་བར་དཀའ་བ་དེ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་ཞི་བའི་དབྱིངས་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ན། དེ་སེམས་ཅན་ལ་
ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་ན་འགལ་བར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཞུམ་པ་སོགས་སྐྱོན་ལྔ་སྤངས་ནས་སྙིང་པོ་འདི་ལ་དྲང་བའི་དོན་དུ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་མཛད་དོ།

汉语翻译
前三种是存在于世间离贪者相续中的烦恼，
8-162
不动行等因，能成就色界和无色界，为出世间智慧所破。第四种是存在于行贪等众生相续中的烦恼，是福与非福行等因，唯成就欲界，为不净观等修习智慧所破。第五种是存在于阿罗汉相续中的无漏业趣入因，能以无垢意成就身，为佛智所破。
第六种是存在于凡夫学者相续中的[烦恼]，为初见出世法的智慧所破。第七种是存在于圣者学人相续中的[烦恼]，为如所见出世法的修习智慧所破。第八种是存在于未究竟菩萨住不净地相续中的[烦恼]，为七种智慧的违品，为修习第八等三地的智慧所破。第九种是存在于究竟菩萨净地相续中的[烦恼]，为三种智慧的违品，为金刚喻三摩地所破。
8-163
详细分类则有八万四千等。简言之，以佛像、蜂蜜、精华三喻显示彼界为法身自性；以黄金之喻显示为真如自性；以宝藏、树木、宝制身像、转轮王和金像五喻显示为种性自性。因为此藏性是永恒的，故不相联的无法分离，为无为法之基础；相联的有分别，可以分离，是有为法一切的基、处、依。
因有此藏性，不了知则轮回，如理了知则涅槃，若无则不然。譬如因有虚空界，某处有云，某处无云而显现。客尘过患在胜义中不能忍受观察，如云；法界在胜义中能忍受观察，如虚空。因此，若如理趣入唯贪等客尘，则将从彼等解脱，因为遍知它们即是它们的出离。
8-164
因此，法界自性无烦恼，后来成为清净，这种说法是合理的。见此藏性，有四类人不具眼，即凡夫、声闻缘觉、新入大乘者。即使入大地者也仅见少许，唯如来对此境界具无迷乱见。如是难见者是寂静、寂灭界。
若问：若一切法界如此，说众生有此岂不矛盾？答：不矛盾，应知为了避免心怯等五种过失，对此藏性宣说为权义。


 །ཚུལ་
འདིས་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་ཡི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལོགས་པ་མི་བརྗོད་པ་དང་། རྟོགས་བྱ་སྙིང་པོ་ནི་གཅིག་ཏུ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་
པའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཡིན་པ་ཡང་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ནས། །ཡོད་པ། མཆོག །མཚན་ཉིད། རྟགས། 
8-165
རབ་དབྱེ། ཉེས་དམིགས། ཕན་ཡོན། དཔེ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཡོད་པ་ཞེས་པ། དེ་ལྟ་བུའི་སྙིང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་རྣོ་
བའམ་ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་དབང་པོ་རྟུལ་བ་ཞིག་ཏུ་ངེས་ཐང་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་འདི་ཅི་ལས་གྱུར་སྙམ་ན་བདེན་མོད་ཀྱང་། རང་བཞིན་ལས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པས་མཐར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད་དོ། །གནས་སྐབས་སུ་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་བས་དེ་དང་དེར་བཞག་སྟེ། ས་སྣ་ཚོགས་པས་རྙོགས་ན་ཆུ་ཡང་མདོག་
ཐ་དད་དུ་སྟོན་ལ་མ་དཀྲུགས་པར་བཞག་ན་དྭངས་པར་གཅིག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་རྐྱེན་ཁམས་མོས་པ་སྒྲུབ་པ་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པ་བཞིས་རིགས་ཐ་དད་པར་བཞག་སྟེ། ལང་གཤེགས་ནས། བློ་
གྲོས་ཆེས་པོ་གཞན་ཡང་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་པའི་རིགས་ལྔ་ཡོད་དེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་
པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་དང་། གང་དུ་ཡང་མ་ངེས་པའི་རིགས་དང་། རིགས་མེད་པ་དང་ལྔའོ་ཞེས་འབྱུང་ལ། བམ་བརྒྱད་མར། རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཅན་དང་། 
8-166
རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཅན་དང་། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བདག་གིས་སོ་སོ་རང་གིས་རྟོགས་པར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཕྱིར་
རོལ་ཡངས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཅན་ཞེས་བཞིར་བཤད་དོ། ། དེ་དག་ལས་མཆོག་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཏེ། དགེ་རྩ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་སྟོབས་སོགས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་དང་།
གཞན་གྱི་དོན་ཆེན་པོ་དང་། མི་ཟད་པ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི། འཕགས་ཆོས་བསྐྱེད་པའི་དབྱིངས་ནུས་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ཡང་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་
དང་རྒྱས་འགྱུར་གཉིས། དང་པོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དང་། གཉིས་པ་རྐྱེན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ཡང་བྱང་ས་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་
པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ཡང་དེར། སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་
ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་པ། དང་པོ་རྟེན་དང་ཕྱི་མ་བརྟེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ཡོད་ལ་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་པོར་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་། གོ་ཏྲའི་སྒྲ་གུ་ཎ་ཏ་ར་ཞེས་པའི་དབང་གིས། 
8-167
འདི་ལས་ཡོན་ཏན་སྒྲོལ་ཞིང་འབྱུང་བས་རིགས་ཞེས་སམ། གོ་ནི་དོན་བཅུ་ལ་འཇུག་པ་ལས། ཕྱོགས་དང་ས། ཏཱ་ཡི་སྐྱོབ་པ། བྱང་ཕྱོགས་སམ་སས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་སྐྱོབ་པས་རིགས་སམ། ཡང་ན་
ཀུ་ལཱ་སྟེ། སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་ངན་པར་ཐིམ་པའམ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པས་རིགས་སོ། །རྣམ་གྲངས་ནི་ས་བོན། ཁམས། རང་བཞིན་ནོ། །འདིར་འཕགས་པས། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་
དུ་གནས་པའི་རིགས་ལ་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པའི་དོན་བརྗོད་དགོས་སོ།

汉语翻译
以此方式，此称为佛藏，而不另外称为声闻藏等，所证藏性唯一是彼，如实了知彼境者也唯定为佛陀见，因此容易了知究竟乘唯一。这在《庄严经论》中以存在、殊胜、特征、标志、
8-165
差别、过患、利益、譬喻等来说明。关于"存在"，若如此藏性平等存在于一切中，那么是否一切众生都应如菩萨般利根，或如声闻般钝根呢？若不是这样，为何见到差别？虽然这是事实，但从自性上，一切皆定为佛种姓，最终成佛，无有一个众生不会成佛。暂时由缘变异而安立为彼此，如水被各种土搅混则显现不同颜色，若不搅动则澄清一致。
因此，依缘、界、信解、修行、果报四种差别而安立不同种姓。如《楞伽经》中说："大慧，又有五种将证悟的种姓。哪五种？即将证悟声闻乘的种姓、将证悟独觉乘的种姓、将证悟如来乘的种姓、不定种姓和无种姓五种。"《八千颂》中说："将证悟自性法的种姓者，
8-166
将证悟无自性法的种姓者，将证悟无自性法，通达此为自己各别证悟，为广阔外在佛土将证悟的种姓者"，说为四种。其中殊胜是大乘种姓，因为具有殊胜善根、具足力等一切[功德]、成就广大他利以及获得无尽不住涅槃的原因。
特征是能生起圣法界的功能即为种姓特征，又有本住种姓和引发种姓两种。第一种是法尔获得，第二种是由缘特殊造作。如《菩萨地》中说："菩萨六处差别，即从一个相续到另一个相续，无始时来法尔所得。"第二种也在彼中说："从先前熏习善根而得到的。"前者为所依，后者为能依的自性，作为因存在，但作为佛果体性尚不存在。又，"gotra"一词由"guṇa-tra"之力，
8-167
因从此出生并解脱功德故称为种姓。或者，"go"有十义，其中包括方位和地，"tā"为救护，因救护方位或地所摄众生而称为种姓。或者，"kulā"，由悲心之力沉入恶趣，或为功德集之所依而称为种姓。异名有种子、界、自性。此处圣者说："对于他们本住种姓，应说明所谓自性的含义。"


 །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲེངས་ནས་རང་ཉིད་འདིར་ནི་བར་ཆོད་མེད་པ་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་སུ་མངོན་
པར་འདོད་དོ་ཞེས་གསུངས། ཉན་ཐོས་དག །རིགས་ནི་ཐར་པའི་རིགས་མ་ཆགས་པའི་དགེ་བར་འདོད་དེ། མ་ཆགས་འཕགས་རིགས་ཞེས་འདོན་པས་སོ། །རྟགས་ནི། སྦྱོར་བའི་སྔ་རོལ་ནས། སྙིང་རྗེ། ཐེག་ཆེན་ལ་
མོས་པར་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཆོས་བཅུ་པ་ལས་གཉེན་པོ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ལུས་ངག་ཡིད་འཇམ་པ། གཡོ་རྒྱུ་ཆུང་
བ། སེམས་ཅན་ལ་བྱམས་པ། དང་བ་དག་ཀྱང་བཤད་དོ། །རབ་དབྱེ། ངེས་མ་ངེས་གཉིས་རྐྱེན་གྱིས་མི་འཕྲོག་པ་དང་ཕྲོགས་པ། སྔ་མ་གཉིས་སུ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བཞག་གོ །ཆོས་བཤེས་ཀྱིས་སྦྱོར་ལམ་ནས་མི་བཟློག་པ་དང་། 
8-168
ཨ་བྷ་ཡས། དབང་འབྲིང་རབ་དགའ་ནས་དབང་རྟུལ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ། དབང་རྣོན་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་པ་ནས་མི་བཟློག་པར་བཞེད། འོན་ཀྱང་ས་དེ་དག་ཏུ་དམན་པར་བཟློག་པ་
མེད་ཅིང་དེས་ཅུང་ཟད་གཞན་དོན་རྒྱུན་ཆད་པ་ལ་དགོངས་ཀྱི། དབང་པོ་རྟུལ་འབྲིང་ཡང་དམན་པར་ནི་སྦྱོར་ལམ་ཐོབ་ནས་མི་བཟློག་པར་ཐག་ཆོད་དོ། །ཉེས་དམིགས་ནི། ཉོན་མོངས་མང་བ། མི་དགེ་
བའི་གྲོགས་པོ། ཡོ་བྱད་ཀྱིས་འཕོངས་པ། གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་བཞིས་རིགས་ཡོད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དག་ལ་མི་འཇུག་གོ །ཕན་ཡོན་ནི་སྡིག་པ་མཉམ་པར་སྤྱད་ཀྱང་འདི་ངན་འགྲོར་མྱུར་དུ་མི་འགྲོ །
སོང་ཡང་མྱུར་དུ་འཐོན། དེར་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་། དེར་སྐྱོ་ཞིང་དེའི་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །དཔེ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་གསེར་མང་གསལ་དྲི་མ་མེད་ལས་སུ་རུང་བ་བཞི་བཞིན། རིགས་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་
བ་མང་པོའི་གནས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི། དྲི་མ་མེད་པའི། མཐུའི་གནས་སུ་ཆོས་མཐུན། རིན་པོ་ཆེ་རིགས་མདོག་དབྱིབས་ཚད་བཞི་བཞིན་རིགས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཚན། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི། འཕགས་པའི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་གྱི། སེམས་ཅན་མང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སོ། །རིགས་ཆད་དེའི་དུས་དང་གཏན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདའ་བའི་རྒྱུ་མེད་པ། དང་པོ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ། 
8-169
དགེ་རྩ་ཆད་པ། ཐར་པ་ཆ་མཐུན་མ་ཐོབ་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དམན་པ་ཡོད་པ་བཞིར་བཤད་ཀྱང་། འཚང་རྒྱ་བ་བུལ་བ་དང་། ཆེས་བུལ་བའི་ཁྱད་ལ་དགོངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་
གཉིས་རིགས་ཀྱིས་ཆེ་བ་དང་འབྲས་བུས་ཀྱང་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་མཛད་དོ།། །།
༈ ལྔ་པ་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ།
ལྔ་པ་བསྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ནི། བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གི་དམིགས་པ་གང་
ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བསྡུས་ན་བཅུ་གཅིག་གོ །དེ་ཡང་མ་ཆགས་མི་སྡང་རྨོངས་པ་མེད་པས་བསྐྱེད་པའི་ལས་དགེ་བ་སྟེ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ལྟ་བུ། ལ་སོགས་པ་དུག་གསུམ་
གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ལས་མི་དགེ་བ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔས་ལས་ཀྱི་དངོས་གཞི་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་སྲོག་གཅོད་ལྟ་བུ། དགེ་མི་དགེ་གང་དུ་ཡང་བཞག་ཏུ་མེད་པའི་ལས་ལུང་མ་བསྟན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་
ལས་འཆག་པ་ལྟ་བུ། དང་པོ་བླང་བ། བར་མ་དོར་བ། ཐ་མ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བས་མངོན་མཐོའི་གནས་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

汉语翻译
如此等言后，自己于此明确主张无间性即是本住种姓。声闻们认为种姓是解脱种姓，即无贪善，因为诵"无贪圣种"故。标志是：在加行前，悲心、难于信解大乘、对难行无所谓的忍耐、行六波罗蜜善。《十法经》中也说明不依对治而身语意柔和、少有欺诳、爱护众生、纯净。差别中，决定与不决定二者是由缘不可夺与可夺，前二者由后二者原因而安立。法友说从加行道不退转，
8-168
阿毗耶说：中根从极喜地、钝根从第八地不退转，利根从刚发心即不退转。然而，这些地位中虽无退为小乘，但是指稍微中断利他，而钝根与中根获得加行道后绝不退为小乘。过患是：烦恼多、恶友、缺乏资具、受他控制四种，虽有种姓但不趣入功德。利益是：虽同造罪，此者不速入恶趣，即使堕入也速出，在彼处苦少，厌离彼处并成熟彼处众生。
譬喻以二者显示金多、明、无垢、堪用四种相似，种姓也是多善根之处、智慧之处、无垢之处、力量之处。珍宝种类、色、形、量四者相似，种姓也是大菩提因相、大智慧因相、圣三摩地因相、成熟多众生因相。
断种姓者无有暂时与永远般涅槃之因。第一种情况说有四种：一向行恶、断善根、未获解脱分、仅有微弱善根，是指成佛缓慢和极其缓慢的差别。另外，应知大乘种姓以二者的大和果报而殊胜。
第五 修行所缘
第五，修行所缘：作为修行所依的菩萨之所缘是什么？一切法，摄为十一种。即：由无贪无嗔无痴所生的善业，如沙门行等；由三毒所生的不善业，如由五支圆满业体的杀生等；不能安立为善不善的无记业，如身业行走等。第一应取，中间应舍，最后应保持平等，是为善巧于增上生处。
;
;


 །གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་དགེ་བ་སྤྱད་གཞིར་བྱེད་
ནས། སོ་སྐྱེའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྟོགས་པ་སྟེ། དགེ་བ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལྟ་བུ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བ་གང་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ་ཟག་མེད་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ངེས་ལེགས་ལ་མཁས་པར་འདོད་པས་སེམས་པར་བྱེད་པ་དང་། 
8-170
ཟག་པའི་སྒོ་དྲུག་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཟག་བཅས་ཏེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་མིན་པ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུ། ཟག་པའི་སྒོ་དྲུག་ནི། ཟག་པ་དེའི་བདག་ཉིད། དེ་དང་འབྲེལ་བ།
དེས་བཅིངས་པ། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཟག་པའི་སྒོ་དྲུག་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཏེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཉིད་
ཀྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ལྟ་བུ་སྤང་གཉེན་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་གང་དག་འདུས་བྱས་ཏེ་འདོད་པའི་ཁམས་ལྟ་བུ་དང་། ཟག་མེད་བྱང་ཕྱོགས་ལྟ་
བུ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་མ་ལས་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལྟ་བུ་ལམ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ། སློབ་མ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་གྱི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་ཡོན་
ཏན་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་ཏེ་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་ལྟ་བུ་རྣམས་དང་། གང་དག་ཐུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཆོས་ཏེ་སྟོབས་བཅུ་ལྟ་བུ་འབྲས་བུ་མཁས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་
བསྒོམ་མོ། །འདི་དག་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་ཚུལ་ནི། དངོས་པོ་དེ་དང་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་རིག་པས་བཤིག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ། བྱ་བ་བྱེད་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ། 
8-171
ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་
བུར་ཤེས་པ་ཉིད་དག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རང་བཞིན་གཙོ་བོར་བྱས་པ་ནི་རིགས་ཡིན་ལ། དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀ་ཡང་གཉིས་
ཀ་ཡིན་པ་མ་བཀག་པས་དམིགས་པ་དག་པའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་ཡང་འཐད་པར་འགྱུར་རོ།། །།
༈ དྲུག་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ།
དྲུག་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི། དམིགས་པ་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆེད་དུ་བྱ་
བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ལས་བརྩམས་ཏེ་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་སྡེ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་
ལ་སོགས་པ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བར་ཀུན་གྱི་མཆོག་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བྱའོ་ཞེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནས་གཟུང་ལྟ་བ་
ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པས་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་ནས་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ལ་རིམ་པ་བཞིན་སེམས་ཆེན་པོ་དང་། 
8-172
སྤོང་བ་ཆེན་པོ་དང་། རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་བཞག་ནས་སངས་རྒྱས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་བསྒྲུབ་པ་དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་འདི་གསུམ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དམིགས་པ་ནི་དེའི་
ཆེ་བ་ཡིན་ལ། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐལ་བ་སྟེ། མདའ་གཏོང་བ་དང་། འབེན་ལ་འཕོག་པའི་ཁྱད་བཞིན་ནོ།

汉语翻译
以那三种作为修行的基础，凡夫道所摄的善为世间证悟，如有漏的五蕴等；圣道所摄的善为出世间，如无漏的四禅等，为希求通达决定胜而思维；
8-170
与六种漏门相关的法为有漏，如非我见对治的取蕴等。六种漏门是：彼漏自性，与彼相关，被彼束缚，随彼关联，随彼顺应，从彼因生起。不与六种漏门相关的法为无漏法，如我见对治的念住等，为善巧断除对治而修；依赖因缘者为有为，如欲界等，及无漏菩提分法等；不依赖因缘者为无为，如真如等，为善巧于道而修；声闻等一切圣者相续中生起的共同功德法，如圣者相续中的四禅等，以及佛陀不共功德法，如十力等，为善巧于果而修习。
对这些所缘的方式：彼彼事物是遍计所执，以智慧分析一切是无体性，如显现的作用是胜义谛，
8-171
通过听闻等智慧生起，以无执着修习一切能障蔽真实的自性，由此如实了知如幻，这是清净。因此，以自性为主是种姓，与之相关的转变是所缘。两者互不排斥，所以所缘最终趣向清净是合理的。
第六 修行的目的
第六，修行的目的：了悟所缘菩萨的修行目的是什么？从"菩萨摩诃萨"名称安立的原因开始阐述：为使从众生大蕴、八大部众等乃至不退转者，一切皆成就最胜佛果而发金刚心；为令所化者舍弃我见乃至一切所取见及习气而说法；及舍弃贪欲等一切而证悟菩提。对这三方面依次安立为大心、
8-172
大断、大证三种名称，应知佛陀自生智慧修行的目的是此三者。所缘是其广大，目的是未来的果位，如射箭和命中靶子的区别。
;


། །།
༈ བདུན་པ་གོ་ཆའི་བསྒྲུབ་པ།
བདུན་པ་གོ་ཆའི་བསྒྲུབ་པ་ནི། གནས་རྩོམ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་བདག་
ཉིད་ཅན་གྱི་ལེན་བཟོད་དོན་ཆེན་པོའི་བྱ་བ། བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད། །གནས་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ། རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་གྱི་དོན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ནི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་
དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ལེན་པ་ཆེ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ལེན་པ། བཟོད་པ་ཆེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་དུ་ལེན་པ། དོན་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པ་ཐོབ་པའི་
བྱ་བ་བྱེད་པ། དང་པོ་ཡང་བདག་གཞན་མཉམ། གཞན་ལྷག །གཞན་དོན་གྱི་རབ་དབྱེ། གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས། བསྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ། སྤྱོད་ཡུལ་བསྔོ་བ་དག་གིས་དང་། བར་མ་བཟློག་པས་དང་།
ཕྱི་མ་ཟིལ་གནོན་མྱང་འདས་ཡོན་ཏན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཆེ་བ་བཞིས་བཤད་དོ། །ཡང་དག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། གོ་ཆའི་བསྒྲུབ་པ། འཇུག་བསྒྲུབ། 
8-173
ཚོགས་བསྒྲུབ། ངེས་འབྱུང་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། བསམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བྱ་བ། དབྱེ་ན་དྲུག་གམ་སོ་དྲུག །གཉིས་པ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བྱ་བ་དགུ །གསུམ་པ་མ་ཞུམ་པ་དང་མི་འཁྲུགས་
པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བྱ་བ་བཅུ་བདུན། བཞི་པ་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བྱ་བ་བརྒྱད་དོ། །གོ་རིམ། གོ་བགོས་པ་ནི་འཇུག་གོ །ཞུགས་པས་ནི་དཔུང་གི་ཚོགས་བསོག་གོ །དཔུང་གི་ཚོགས་
བསགས་པས་ནི་མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཐོབ་པས་སྔ་མ་ཕྱི་མ་དང་ངོ་བོ་མི་གཅིག་པ་ཡོད་ལ། ཕྱི་མ་སྐྱེས་
པ་ན་སྔ་མ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ས་མཚམས་ནི་ཐོགས་མེད་སློབ་དཔོན་གཉིས་ཀས། གོ་ཆ་དང་འཇུག་པའི་བསྒྲུབ་པ་དག་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བརྒྱུད་པ་དང་། དངོས་སུ་སྦྱོར་བའི་
རང་བཞིན་ཚོགས་དང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་བརྩེ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་གཟུངས་ཀྱི་བར་ནི་མངོན་སུམ་དུ་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོས་བསྡུས་པ་ཡིན་
ནོ། །ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཚོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། ས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། 
8-174
གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བསྒྲུབ་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་དོ། །
འགྲེལ་པར། དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་ནས་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་གོམས་པའི་མཐུ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དཀར་པོའི་ཆོས་སྤྱིའི་རྟེན་ཅན་སྒོ་དུ་མ་ནས་སྤྱོད་
པའི་བྱ་བ་ནི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡུལ་གྱི་བསྒྲུབ་པ་དང་། སྦྱོར་བཞི་ལ་ཡུན་རིང་དུ་འདྲིས་པའི་མཐུས་མངོན་རྟོགས་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་རྟེན་ཅན་དུ་བསྡུས་ཏེ་བསྒྲུབ་ནུས་པའི་བྱ་
བ་སྦྱོར་བའི་བསྒྲུབ་པ་དང་པོ་སྤྱི། ཕྱི་མ་ཁྱད་པར་རོ། །ཆོས་སྐུ་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་དེའི་བསྒྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པའོ། །ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན་དུ་བགོ་བར་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆ་ཡིན་ལ། དེ་བསམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་ནི་གོ་ཆའི་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་
དྲུག་པོ་དེ་དག་སོ་སོར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡི་དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པས། གོ་ཆའི་བསྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་དང་། སོ་དྲུག་ཏུ་ཇི་བཞིན་བཤད་དོ།

汉语翻译
第七 铠甲修行
第七，铠甲修行：以安住、开始、大元素为自性，能忍受、堪能的广大事业，是修行的特征。大安住是发心，大开始是本性义，大元素是大菩提果，为此依次为大摄取即摄受一切众生，大忍即忍受一切苦，大义即成就正确的事业。第一种又以自他平等、他胜、利他差别、圆满利他、修行殊胜、行境回向等来解释；中间以不退转；最后以胜伏涅槃、功德、不舍众生的四种大来说明。因能获得正果，故称为修行。分类有：铠甲修行、趣入修行、
8-173
资粮修行、出离修行。第一为意乐精进的事业，分六或三十六。第二为加行精进的事业，有九种。第三为不怯不扰精进的事业，有十七种。第四为不知足精进的事业，有八种。顺序：披甲即是趣入，已趣入则积聚军队资粮，积聚军队资粮则必定从未胜转为胜利。因此，依次获得时，前者与后者体性不同，当后者生起时，则与前者成为一体。
关于界限，无著与世亲二师皆言："铠甲与趣入修行依次为间接与直接加行自性，属于资粮道与胜解行地所摄。资粮修行从慈悲至总持，是直接加行自性，为大胜法所摄。极喜地自性的资粮修行为见道自性，第二地等自性为修道体性，
8-174
对治分自性的资粮修行通两者为行境。出离修行依于修道。"
在《释论》中，从"彼自体"至"修行"所说，因未获得修习三智之道的力量，故以一般白法为所依，从多方面行持的事业是三智境的修行；由长时熟练四加行之力，能于每一现证中都摄为具足六波罗蜜多所依的修行事业为加行修行，前者为总，后者为别。法身为事业果，故无其修行，如是显示。
为使六波罗蜜多不被违品所屈，而披上具足六波罗蜜多铠甲，这是铠甲；以意乐精进成就此为铠甲修行。若问如何，将布施等六波罗蜜多各自分为布施等六种所摄的六组六种而安立，铠甲修行也相应说明为六种和三十六种。


 །
8-175
དེ་ཡང་། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་སྦྱིན་པའི་གོ་ཆ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བས་སྦྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གོ་ཆ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས་མི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་བཟོད་པ་ཉིད་སྦྱིན་པའི་བཟོད་པའི་གོ་ཆ། འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་སྦྱིན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གོ་ཆ། ཐེག་པ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་རྩེ་གཅིག་པ་སྦྱིན་པའི་བསམ་གཏན་
གྱི་གོ་ཆ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་སྦྱིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གོ་ཆ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ལ་དྲུག །བཟོད་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་དྲུག །བརྩོན་
འགྲུས་རྩོམ་པ་ལ་དྲུག །བསམ་གཏན་བསྒྲུབ་པ་ལ་དྲུག །ཤེས་རབ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ལ་དྲུག་གོ །འདིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་མཚན་མ་མེད་
པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པས་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ཐབས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པས་དེ་བགོས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་ནོ།། །།
༈ བརྒྱད་པ་འཇུག་པའི་བསྒྲུབ་པ།
བརྒྱད་པ་
འཇུག་པའི་བསྒྲུབ་པ་ནི། བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ལྡང་བའི་འཇུག་པ་དང་། སྦྱིན་སོགས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་འཇུག་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་འཇུག་པ་དང་། 
8-176
བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པའི་འཇུག་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇུག་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་འཇུག་པ་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་འཇུག་པ་དང་། མངོན་ཤེས་དྲུག་
གི་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་ནི་འཇུག་པ་དགུ་པོ་འཇུག་པའི་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དང་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཕྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་རྟོགས་
པས་དེ་ལ་འཛེག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཧཱ་ཆེན་པོ་སྟེ་བདུན་གྱིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་། དམིགས་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་
དང་། བསྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་རང་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་རྟོགས་པའི་དུས་ན་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཤེས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་བསྐལ་
པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་རྟག་ཏུ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་སྦྱོར་བ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞིང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འགྲུབ་
པ་ཆེན་པོ། སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པར་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཆེན་པོ་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། 
8-177
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའོ། །དང་པོ་ལྔ་རྒྱུ། ཕྱི་མ་གཉིས་འབྲས་བུ། ཡཱ་ན་འགྲོ་བ་དང་ཐེག་པ་རྣམ་གྲངས་ཏེ། འདིས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། ལམ་ལ་ཐེག་པ་དང་། འདིར་
འགྲོ་བའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་ལ་ཐེག་པའོ། །སྔ་མ་བརྒྱད་ནི་ལམ་དང་། དེ་བས་ན་ལས་དང་བྱེད་པས་བསྒྲུབ་པའོ། །ཕྱི་མ་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཐེག་ཆེན་ནི། རིགས་མོས་སེམས་བསྐྱེད་ཕར་ཕྱིན་དྲུག །
ས་དང་པོ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ས་བདུན་པའི་བར་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དག་ས་ཞིང་སྦྱོང་བ་དང་། མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་དང་། བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་
འདའ་བ་སྟོན་པ་བཅུར་འདུ་བ་འམ། ཡང་ན། ཆོས་ལྔ་དག་དང་རང་བཞིན་གསུམ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཉིད་དང་། །བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་ནི། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་འདུས། །ཞེས་ཀྱང་
བཤད་དོ།

汉语翻译
8-175
这又如：以施予法布施等为布施铠甲，以舍弃声闻作意等为布施持戒铠甲，以忍受一切众生的恶语为布施忍辱铠甲，以生起意乐为布施精进铠甲，以不与他乘混杂的专注为布施禅定铠甲，以回向无上菩提为布施智慧铠甲。同样地，守持戒律有六，圆满忍辱有六，发起精进有六，成就禅定有六，修习智慧有六。
以此具足一切智性的心，使诸波罗蜜无相，以无所缘而成为善巧方便的大铠甲，并由了知大善知识摄持而与披甲相契。
第八 趣入修行
第八，趣入修行：入出禅定和无色定的趣入，布施等六波罗蜜多的趣入，圣道趣入，
8-176
慈悲等无量的趣入，与无所缘相应的趣入，三轮清净趣入，为所作趣入，六种神通趣入，及一切相智性方法趣入，这九种趣入为趣入修行。应知此为先趣入大乘法，后渐次通达殊胜而升进。
"大乘"是由七种"大"所成：大所缘，即具足无量广大经典等法；大修行，即成就自利和他利二者；大智慧，即了知时通达二种无我；大精进勤勉，即于三无数劫中恒时恭敬加行；大方便善巧，不舍轮回而无烦恼；大正成就，即成就力、无畏和佛不共法；大佛事业，即一再示现圆满证悟菩提和
8-177
大般涅槃的显示。前五为因，后二为果。"yāna"是行进和乘的异名，因由此而行故，道为乘；因往此处故，果也为乘。前八是道，因此是业和作用所成就。最后是果。
如是大乘，种姓、信解、发心、六波罗蜜多，入初地无过失，至第七地成熟众生，净地净土，不住涅槃，证菩提，示现涅槃，摄为十种。或者，"五法、三自性、八识、二无我体性，大乘一切皆摄此"，如是也有所说。


 །གོ་རིམ་ནི། དང་པོར་སེམས་གནས་པར་བྱེད་པ། གནས་པ་བརྟན་པའི་ཕྱིར། ཚོགས་གཉིས་གསོག་པ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་དག་གིས་བསླབ་པ། བསླབས་པས་མཐོང་བསྒོམ་མི་སློབ་པའི་དགེ་
འདུན་ཁྱད་པར་ལམ་གྱི་བར་དུ་འགྲོ་བ། དེ་ཉིད་མཐོང་ནས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ། གཞན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་འཆིང་བ་དམིགས་པ་ཡིན་པས་དེ་བཅིལ་བ། བཅིལ་ནས་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དག་པས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་གཞན་དོན་སྤྱོད་པ། 
8-178
སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཆེད་དུ་བྱ་བ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་དུ། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ཐབས་མངོན་ཤེས། མངོན་ཤེས་ཐོབ་ནས་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་དུ་སྤྲོ་བས་དེ་ལྟར་དུ་བཞག་སྟེ། འགྲེལ་ཆེན་དུ། དེ་ལྟར་
ན་རྟོགས་པའི་རིམ་པས་ཡང་དག་པར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་གནོན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འཇུག་པའི་བསྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །
ཞི་གནས་སྐྱེས་ནས་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ། ཀུན་ལས་བཏུས་སུ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་གྱིས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། འདུ་ཤེས་མེད། འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་
སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པས་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ། ས་དེ་དང་། དེའི་ཉེར་བསྡོགས་སུ་གྱུར་པ་དྲུག་དང་། དངོས་གཞིར་གྱུར་པ་སྟེ་བདུན་ནོ། །དང་པོ་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་
པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། འདོད་པ་རྣམས་ལ་རགས་པའི་བདག་ཉིད་ཉེས་དམིགས། གནོད་པ་མང་བ་ཡམས་དང་འགོ་ནད་ལྟ་བུ། བསམ་གཏན་དང་པོ་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ཞི་བའི་རང་བཞིན་དུ་
ཤེས་པའི་ཡིད་བྱེད་ཐོས་བསམ་དང་འདྲེས་པའོ། །དེ་ཡང་ཐོས་བསམ་གྱིས་བར་བར་དུ་གྲོགས་བྱེད་པས་ཡིན་གྱིས་ཐོས་བསམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མིན་ནོ། །མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་བྱེད་ནི། ཐོས་བསམ་ལས་འདས་ནས་སྒོམ་པ་གཅིག་པུས་ཞི་རགས་སུ་ཡང་ཡང་ཡིད་བྱེད་དོ། །
8-179
དབེན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་བྱེད་ནི། ཡང་ཡང་གོམས་པས་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཆེན་པོ་སྤོང་བའོ། །དགའ་བ་སྡུད་པའི་ཡིད་བྱེད་ནི། འདོད་ཉོན་ཆེན་པོ་སྤངས་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྤོང་བ་ལ་
དགའ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བའི་དབེན་པ་ལ་དགའ་བས་འདོད་ཉོན་འབྲིང་སྤོང་བར་བྱེད། དཔྱོད་པ་ཡིད་བྱེད་ནི་འབྲིང་སྤངས་པས་བདག་ཉིད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་དུ་
མི་རྒྱུ་བར་མཐོང་བ་ན། ཅི་ཉོན་མོངས་སྤངས་ནས་མི་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནམ། མ་སྤངས་ཀྱང་མི་རྒྱུ་བ་ཡིན་སྙམ་ནས་སྡུག་པའི་མཚན་མ་སོགས་ཡིད་ལ་བྱས་པས་ན་ཉོན་མོངས་མངོན་དུ་རྒྱུ་
བར་མཐོང་སྟེ་དེས་སྐྱོ་ཞིང་བསམ་གཏན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །སྦྱོར་བ་མཐའི་ཡིད་བྱེད་ནི་འདོད་ཉོན་ཆུང་ངུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ལ་ཐུག་གི་བར་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་དེ་མ་ཐག་
རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་དང་། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འདོད་ཉོན་སྤོང་མི་ནུས་པ་མེད་པས་ན་དང་པོའི་འདི་ཁོ་ན་ལ་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དྲུག་གོ །
སྦྱོར་བའི་མཐའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་དང་པོའི་དངོས་གཞིའོ། །དེ་དག་གི་དང་པོ་གཉིས་སྦྱོར་བ་དང་། རབ་དབེན་སྦྱོར་ཐ་གཉིས། བར་ཆད་མེད་དང་། དགའ་སྡུད་བཞི་ཆར། དཔྱོད་པ་ཁྱད་པར་ལམ། 
8-180
འབྲས་བུ་ཡིད་བྱེད་རྣམ་གྲོལ་ལམ་མོ། ཡང་། དང་པོ་གཉིས་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན། བར་མ་བཞི་ནི་སྤོང་བ། འབྲས་བུ་ཡིད་བྱེད་རྟེན། དེའི་གོང་མ་རྣམས་ཐག་སྲིང་གཉེན་པོའོ། ཡན་ལག་ནི་བསམ་གཏན་
དང་པོ་ལ། རྟོག་དཔྱོད་དགའ་བདེ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལྔ། གཉིས་པ་ལ་ནང་རབ་ཏུ་དང་བ། དགའ། བདེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ། གསུམ་པ་ལ། བཏང་སྙོམས། དྲན་པ། ཤེས་བཞིན། བདེ་བ། སེམས་རྩེ་གཅིག་
པ་ལྔ། བཞི་པ་ལ། འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མིན་བདེ་བ་ཡང་མིན་པའི་ཚོར་བ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་བཞིའོ།

汉语翻译
顺序是：首先使心安住，为稳固安住而积集二资粮，以三轮清净学习六波罗蜜多，通过学习而行至见道、修道、无学道的特殊僧伽道，见到真理后为他人利益而行，趣入他利之束缚是所缘，故要摧毁它，摧毁后以三业清净如幻化人般行持他利，
8-178
一切行持皆为三种所为而行，所为之方便是神通，获得神通后以趣向证悟佛果之精进而如是安立。如《大疏》中说："如此，以证悟次第而具有正确安住特征，为压服一切大乘法的本质，趣入修行即是九种。"
生起止观后，入定于禅定和无色界。《摄集论》中说："以七种作意入定于初禅，至无想及非想非非想处亦同。"此为胜观道，该地及其近分所成六种，加上根本定共七种。第一特征明了作意是：了知欲界粗重本性过患、害多如瘟疫和传染病，初禅远离这些为寂静自性的作意，与闻思混合。这也是闻思间断助缘，而非闻思作意。胜解所生作意是：超越闻思后仅以修习反复作意寂静与粗重。
8-179
远离所生作意是：由反复熟习而断大欲烦恼。摄喜作意是：已断大欲烦恼而再三欢喜于断除，并乐于远离大烦恼习气，由此断除中等欲烦恼。观察作意是：已断中等烦恼，见自身烦恼不再现行时，思考"是已断烦恼而不现行，还是未断但不现行"，于是作意可爱相等，见烦恼现行而生厌离，作意禅定。
边际加行作意是：为断微细欲烦恼而修对治，直至初禅根本定，以立即获得解脱，因依此不可能有不能断欲烦恼的情况，故初禅此作意也称为"无所不能"。如此有六种。
加行边际果作意是初禅根本定。其中前两种是加行，极远离加行边际两种，无间断及摄喜均是四种，观察是殊胜道，
8-180
果作意是解脱道。又，前两种是厌患，中间四种是断除，果作意是所依，其上诸地是远离对治。支分是：初禅有寻伺、喜、乐、心一境性五支；第二禅有内净、喜、乐、心一境性；第三禅有舍、念、正知、乐、心一境性五支；第四禅有行舍清净、念清净、不苦不乐受、心一境性四支。


 །བསམ་གཏན་དང་པོར་རྟོག་
དཔྱོད་ཀྱི་སྤང་བྱ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་རྟོག་གསུམ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཆལ་ཚུལ་དང་། རྣམ་གཡེང་ལྔ་སྤོང་། དེ་གཉིས་གཉེན་པོའི་ཡན་
ལག །དེས་དང་པོར་ཡིད་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་དགའ་བ་སྐྱེ། དེ་ནས་ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་བདེ་བ་སྐྱེ་བས་འདིར་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་ལས་གྲོལ་ལོ། །དེ་གཉིས་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་
ལག །དེ་ལྟ་བུའི་དགའ་བདེའང་སྤང་བྱ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པར་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་པས་ན་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། གཉེན་པོ་དང་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གཉིས་ཀྱི་གནས་ནི་དངོས་གཞི་སྟེ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །
8-181
གནས་འདི་འོག་མ་གསུམ་ལ་ཡང་ངོ་། །རྟོག་པ་ནི་བློ་རྩིང་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ལ། དཔྱོད་པ་ནི་ཞིབ་པའི་འོ། །དེ་བས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ངང་དུ་གཉེན་པོ་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྔའི་
སྤང་བྱ་ལས་གྲོལ་ཞིང་འབྲས་བུ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བདེ་མྱོང་བ་ཙམ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞིའོ། །བསམ་པའི་གཏན་པ་བཅས་ཏེ་བསྒོམ་པས་ན་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ། དང་པོ་དེ་རྟོག་
པ་མེད་དཔྱོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཚེ་ན་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུར་བཤད་དོ། །ནང་རབ་ཏུ་དང་བས་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྟོག་དཔྱོད་ལས་གྲོལ་བར་
བྱེད་པས་གཉེན་པོ་དགའ་བདེ་ཕན་ཡོན། རྟོག་དཔྱོད་ལས་གྲོལ་བས་དགའ་བདེ་སྐྱེ་བས་ན་འདི་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ངང་དུ་གཉེན་
པོ་ནང་རབ་ཏུ་དང་བས་སྤང་བྱ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྟོག་དཔྱོད་ལས་གྲོལ་ཞིང་འབྲས་བུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བདེ་མྱོང་བ་ཙམ་གཉིས་པའི་དངོས་གཞིའོ། །བཏང་སྙོམས་དྲན་ཤེས་བཞིན་གསུམ་
གྱིས་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་དགའ་བ་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་པས་གཉེན་པོ་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ལུས་གཉིས་བདེ་བའི་འཚོར་བ་བདེ་བ་ནི་ཕན་ཡོན། བཏང་སྙོམས་དྲན་ཤེས་ནི་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ཀྱི་གསུམ་པོ་དེའོ། །
8-182
སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ངང་དུ་གཉེན་པོ་བཏང་སྙོམས་དྲན་པ་ཤེས་བཞིན་གསུམ་གྱིས་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་དགའ་བའི་ཆགས་པ་ལས་གྲོལ་ཞིང་འབྲས་བུ་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཙམ་
མྱོང་བ་གསུམ་པའི་འོ། །འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་དག་གིས་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་པས་གཉེན་པོ། དེ་ཡང་འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་དང་རྟོག་དཔྱོད་བདེ་སྡུག་ཡིད་
བདེ་ཡིད་མི་བདེ་དབུགས་རྔུབ་སྟེ་བརྒྱད་ལས་གྲོལ་བས་ན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ། ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ནི་ཕན་ཡོན། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ངང་དུ་གཉེན་པོ་འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་ཡོངས་དག་དང་
དྲན་པ་ཡོངས་དག་གཉིས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བའི་ཆགས་པ་ལས་གྲོལ་ཞིང་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཙམ་མྱོང་བ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞིའོ། །བསམ་གཏན་དེ་དག་ལ་ཡན་ལག་མང་དུ་ཡོད་
ཀྱང་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཚོགས་པས་བསམ་གཏན་གྱི་ལུས་གྲུབ་པར་འཇོག་པ་རྣམས་གཙོ་བོར་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ན་ཡན་ལག་ཚོགས་པའི་ལུས་ཀྱང་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡིན་གྱིས་ཉེར་བསྡོགས་
ཀྱི་དུས་སུ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་མི་འདྲ་བ་མེད་དེ་རྩེ་གཅིག་པ་དང་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་སུ་མཚུངས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཡང་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ཚེ་ལྷག་མཐོང་ཡོད་ཀྱང་དངོས་གཞིའི་ཚེ་ཞི་གནས་འབའ་ཞིག་པའོ། །
8-183
ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ཚེ་ནི་ས་འོག་མའི་ཕུང་པོ་དང་ནམ་མཁའ་ཙམ་ལ་དམིགས་ཤིང་། དངོས་གཞིའི་ཚེ་རང་སའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་དམིགས་སོ།

汉语翻译
初禅中，寻伺所断的对治对象是欲界的贪欲、害心、害想三种分别念，以及苦、忧、犯戒、散乱五种，这两种是对治支。由此首先生起使心受益的喜，然后生起使身受益的乐，因此在此解脱苦受和忧受。这两种是功德支。这样的喜乐也是从见到远离那些所断而生，故称为"离生喜乐"。对治支和功德支二者的所依是正行，即心一境性。
8-181
此所依在下面三禅也相同。寻是粗略状态的心，伺是细微的。因此，在心一境性中，以对治支寻伺远离五种所断，并体验离生喜乐果报，仅此即是初禅正行。由心专注而修故称为禅定。初禅若无寻仅有伺时称为特殊禅定，说是大梵天因。
内净使解脱初禅的寻伺，作为对治，喜乐是功德。因解脱寻伺而生喜乐，故此称为"定生喜乐"。心一境性中，以对治内净解脱初禅寻伺，并体验定生喜乐果报，仅此是第二禅正行。舍、念、正知三者断除对第二禅喜的贪著，作为对治；身体与极轻安身二者感受乐受为功德。舍、念、知是八种断行的三种。
8-182
心一境性中，以对治舍、念、正知三者解脱对二禅喜的贪著，并体验身心二者乐受，仅此是第三禅。行舍清净和念清净断除对三禅乐的贪著，作为对治。行舍因远离寻、伺、乐、苦、喜、忧、呼吸共八种而称为清净。舍受是功德。心一境性中，以对治行舍清净和念清净二者，解脱对三禅乐的贪著，并仅体验舍受，是第四禅正行。
虽然这些禅定有许多支分，但主要提及那些足以构成禅定身的关键部分。因此，支分聚集的身也是在禅定正行阶段，而非近分时。无色定中没有不同的支分，仅相同于心一境性和舍受。虽然在近分时有胜观，但正行时纯粹是止。
8-183
空无边处近分阶段，缘于下地蕴和虚空而已，正行时也缘于自地诸蕴。
;
;


 །དེས་ན་ཏིང་
ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པའམ་སྣང་བ་ལ་མི་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས། སྔོན་པོ་སོགས་ཁ་དོག་གི་འདུ་ཤེས་ནུབ། གྱང་སོགས་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནུབ། གོས་རྒྱན་སོགས་སྣ་ཚོགས་པའི་འདུ་
ཤེས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པར་སྣང་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ། །ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་དེ་ཡང་རགས་པར་མཐོང་བས་བཟློག་ནས་ནམ་མཁར་མོས་པའི་
རྣམ་ཤེས་དེ་ཉིད་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ཞིང་རང་སའི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དེ་ཡང་རགས་པར་མཐོང་ནས་བཟློག་ལ། གཟུགས་ཅན་དང་ནམ་མཁའི་
འདུ་ཤེས་ནི་སྔར་བཟློག་ཟིན་པས་གཟུགས་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་ནི་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ་རགས་པར་མཐོང་ནས་
བཟློག་ཅིང་འདུ་ཤེས་ལ་ནད་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་རྨོངས་པར་བལྟས་ནས་འདུ་ཤེས་རགས་པ་མེད་ཅིང་འདུ་ཤེས་ཕྲ་མོ་ཙ་མ་ལ་དམིགས་ནས་དངོས་གཞི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད། 
8-184
འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་གཉིས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རིམ་པས་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕར་ཕྱིན་དྲུག་
ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ས་འོག་མ་དང་གོང་མའི་དབྱེ་བས་རགས་པ་དང་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པ། ས་གང་ལ་ཚོར་བ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྟགས། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་
བའི་རོ་མྱོང་བ་ནི་མཚན་མ་སྟེ། དེས་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་ལ་འཇུག་ཅིང་ལྡང་བ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཡང་དུ་གོམས་པས་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་དམིགས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་རྣམ་རྟགས་མཚན་མ་ནི་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནི་འདིར་བསྟན་གྱི་ཉམས་ལེན་ནོ། །དེ་ལ་
བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་བསྒོམས་པས་འབྲས་བུ་བསམ་གཏན་པ། ཚངས་རིས་འདུན་ན་འདོན་ཆེན་པོར། གཉིས་པས་འོད་ཆུང་ཚད་མེད་འོད་འོད་གསལ། གསུམ་པས་དགེ་ཆུང་ཚད་
མེད་དགེ་དགེ་རྒྱས། བཞི་པས་སྤྲིན་མེད་བསོད་ནམས་སྐྱེས་འབྲས་བུ་ཆེ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་ལ། དེའི་གོང་གི་མི་ཆེ་བ་སོགས་ལྔ་ནི་འཕགས་པའི་གནས་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་འབའ་ཞིག་པས་སྐྱེ་བ་ནི་མེད་དོ། །
8-185
གནས་ཀྱི་རྟེན་མེད་པས་གཟུགས་མེད་ལ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོར་བསྒོམས་ན་ཚེ་རིང་ཐུང་གི་དང་ཉོན་མོངས་མང་ཉུང་གི་བཟང་ངན་གྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་དག་ཏུ་སྲེད་པ་ལྟ་བ་
ང་རྒྱལ་མ་རིག་པ་བཞིས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དག་པའི་བསམ་གཟུགས་ནི་དགེ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་
བྱང་ཞེས་བྱ་ལ། རབ་ཀྱི་མཐའི་ཆ་ལས་བྱུང་བའི་བསམ་གཟུགས་ནི། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ལས་སུ་རུང་བས་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་
དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ཤེར་ཕྱིན་ཉིད་ལྡོག་ཆ་དེ་དག་དང་མཐུན་པར་ལྡང་བ་ཙམ་སྟེ། ཀུན་བཏུས་སུ། བསམ་གཏན་དང་པོས་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་སྙེད་ལ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་གི་མིང་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སོ།

汉语翻译
因此仅以禅定所缘或境相的不同而划分，青等色想消失、墙等障碍想消失、衣饰等杂想不作意，而入定于无边虚空境相，这是空无边处。当见到虚空想也是粗重而舍弃，思维缘于虚空的那个识本身是无边的，并缘于自地诸蕴，这是识无边处。当见到识想也是粗重而舍弃，由于色想和虚空想之前已经舍弃，故无任何色所缘，谓"无所有"而入正行，这是无所有处。当见无所有为粗重而舍弃，并视想为病、无想为愚痴，无粗想而仅缘于细微想而入定于正行，这是非想非非想处。
8-184
因此，以离贪受和想二者的次第，安立禅定和无色定。行持六波罗蜜多时，通过下地和上地的区别而显现粗重和寂静等是"相"，某地有某受是"标志"，体验入定的乐味是"相"。通过入出禅定和无色定，将善根回向无上菩提，反复熟习，把一切法视为如虚空无所缘的行相之道，从而使相、标志、相皆成无，这是此处所示的修行。
依初禅正行修习小中大三种，其果报为色界一禅天、梵众天、梵辅天、大梵天；二禅得少光天、无量光天、光明天；三禅得少净天、无量净天、遍净天；四禅得无云天、福生天、广果天。上面的五净居天等是圣者住处，仅凡夫禅定不能生于彼处。
8-185
无色界无处所依，以小中大方式修习，只有寿长短和烦恼多少的优劣差别而已。为爱、见、慢、无明四种所染污，成为有覆无记。
清净禅及无色定因为善，远离随烦恼垢染，称为"净"；胜解作意所生的禅及无色定，为成就殊胜功德而如意堪能，能至最胜，称为"清净"。此处般若波罗蜜多仅随顺出入那些行相，如《摄集论》所说："初禅所摄诸三摩地，诸佛菩萨所能入定，彼等名称声闻缘觉皆不能知。"
;


 ། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་གྲངས་ངེས། མཚན་ཉིད། གོ་རིམ། ངེས་ཚིག །སྒོམ་པ།
རབ་དབྱེ། བསྡུ་བ། མི་མཐུན་ཕྱོགས །ཡོན་ཏན། ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་ངེས་པ་བཅུ། དང་པོ་ནི། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་རིམ་པ་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད། ལུས། འཁོར། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་སྟེ་མངོན་པར་མཐོ་བ་བཞི། 
8-186
ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བ། བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གཉིས་ཏེ་རང་དོན་ལ་ལྟོས་ནས་གྲངས་ངེས་པ་དང་། དང་པོ་གསུམ་གྱིས། གཏོང་བ། མི་གནོད་པ། གནོད་པ་བྱེད་
པ་ལ་བཟོད་པ་གསུམ་གྱིས་གཞན་དོན་བྱེད་པ་དང་། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་གནས་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་བྱེད་པས་རང་དོན་གསུམ། གཉིས་དོན་ལ་ལྟོས་
ནས། ཡོ་བྱད་ཀྱིས་མི་འཕོངས་པ་དང་། མི་འཚེ་བ་དང་། འཚེ་བ་བཟོད་པ། དགེ་བའི་གྲོགས་བྱ་བས་མི་སྐྱོ་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་
སྒོ་ནས་ལེགས་པར་བརྗོད་པ། གཞན་དོན་ལ་ལྟོས་ནས། ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་ལྟ་བ། བསླབ་པ་ལ་གུས་པ། སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་སྐྱོ་བ། དགེ་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བ། ཞི་གནས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར། ལྷག་
མཐོང་གི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ་ཐེག་ཆེན་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། ཡུལ་རྣམས་ལ་མི་ཆགས་པའི་ལམ་དང་། དེ་ཐོབ་པའི་རྣམ་གཡེང་སྡོམ་པའི་ལམ་དང་། སེམས་ཅན་མི་གཏོང་བའི་ལམ་
དང་། དགེ་བ་འཕེལ་བའི་ལམ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ལམ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ལམ་སྟེ་ལམ་ལ་ལྟོས་ནས། དང་པོ་གསུམ་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི། 
8-187
བསམ་གཏན་ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི། ཤེས་རབ་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི། བརྩོན་འགྲུས་ཐམས་ཅད་ལ་གཏོགས་པ། བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ལྟོས་ཏེ་གྲངས་ངེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གཏོང་བའི་ཆོས་བཞི་ལྡན་སྦྱིན་
པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མཚན་ཉིད། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ཉམས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། གང་ཅི་འདོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྦྱིན་པས་འདོད་པ་ཐམས་
ཅད་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤོང་བའི་སེམས་པའི་ཆོས་བཞི་ལྡན། མི་
འཁྲུགས་པའི་ཆོས་བཞི་སྔན། དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་སྤྲོ་བའི་ཆོས་བཞི་ལྡན། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཆོས་བཞི་ལྡན། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཞི་ལྡན་ནོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི་རིམ་པ་བཞིན། འཆལ་
ཚུལ། ཁོང་ཁྲོ། ལེ་ལོ། རྣམ་གཡེང་། འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ནི། ལུས་དང་ངག་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པས་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་། དགེ་
བ་ལ་གྲོགས་དང་། ཡིད་ལ་འཐད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་ལྟ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ན་བཟོད། 
8-188
བཟོད་ན་བརྩོན། བརྩོན་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ། སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའོ། །སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམས་དམན། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་མཆོག །དེ་བཞིན་རགས་ཕྲ་
ཡང་ངོ་། །བཞི་པ་ནི། རང་གཞན་གྱི་དབུལ་བ་འདོར་བས་ན་སྦྱིན་པ། ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་ལས་བསིལ་བ་ཐོབ་པས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས། ཁོང་ཁྲོ་བ་བཟོད་པས་ན་བཟོད་པ། དགེ་བ་མཆོག་དང་
སྦྱོར་བས་ན་བརྩོན་འགྲུས། ཡིད་ནང་དུ་འཛིན་པས་ན་བསམ་གཏན། འདིས་དོན་དམ་པ་ཤེས་པས་ན་ཤེས་རབ། ལྔ་པ་ནི། རྒྱུ་དང་། རྣམ་སྨིན་དང་། སྨོན་ལམ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་
པ་བཞི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའོ། །མོས་པ་དང་། རོ་མྱང་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་པའོ།

汉语翻译
布施等六波罗蜜多的数量决定、特征、次第、词义解释、修习、分类、摄集、违品、功德、互相决定十种。第一，依照六波罗蜜多的次序，受用、身体、眷属、事业边际一切成就，即四种增上；
8-186
不为烦恼所控、诸事无错谬二种，以此从自利角度数量决定；前三以施予、无害、忍受害三种作他利，后二使心安住和解脱，精进为这两者基础，故自利三种；从二利角度，资具不匮乏、无害、忍受害、善友不厌倦、以神通等力令欢喜、断疑而善说；从他利角度，不顾资财、恭敬学处、不厌苦、不厌善、止观瑜伽、胜观无分别；从摄大乘一切角度，于境无著之道、获得此道后防止散乱之道、不舍众生之道、增长善法之道、净除烦恼障之道、净除所知障之道，从道的角度；前三增上戒，
8-187
禅定增上定，般若增上慧，精进属于一切，从三学角度决定数量。第二，具足四种舍法是布施波罗蜜多的特征：违品悭吝损减、通达法无我的无分别智慧、随众生所欲而施，满足一切所愿、以布施摄受后按根机安置于三乘而成熟众生。同样，具足四种舍心法、具足四种不瞋法、具足四种乐善根法、具足四种心一境性法、具足四种择法法。违品依次是：毁坏戒律、瞋恚、懈怠、散乱、错误的智慧。满足所愿的方式：正确护持身语、忍受伤害、作善友、契合意乐、断疑。
第三，依前生后，即：不顾财物而正受持戒律，持戒则能忍，能忍则精进，精进则生定，心等住则如实了知。前前为劣，后后为胜，粗细亦同。
8-188
第四，舍弃自他贫乏故为布施，从烦恼热恼获得清凉故为戒律，忍受瞋恨故为忍辱，与殊胜善相应故为精进，摄心于内故为禅定，由此了知胜义故为智慧。第五，依靠因、异熟、愿力、思择力四种是依靠事物；胜解、体味、随喜、作意欢喜四种是依靠作意。


 །ངོམས་མི་ཤེས་པའི་
བསམ་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོའི། དགའ་བའི། ཕན་པའི། མ་གོས་པའི་དགེ་བའི་བསམ་པ་སྟེ་དྲུག་བསམ་པ་ལ་བརྟེན་པའོ། །འཁོར་གསུམ་དག་པ་ཐབས་ལ་བརྟེན་པའོ། སྐུ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། སྟོན་པ་ལ་
དབང་འབྱོར་པ་གསུམ་དབང་འབྱོར་རོ། །དྲུག་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ལེན་པ་པོ་རྣམས་ལ་དོན་གཏོང་བ་ངོ་བོ། མ་ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སེམས་པ་རྒྱུ། ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྲས་བུ། 
8-189
རང་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལས། སེར་སྣ་མེད་པ་ལྡན་པ། ཆོས་ཟང་ཟིང་མི་འཇིགས་པའི་རབ་དབྱེ་ལ་འཇུག་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་དྲུག་ནི་
ངོ་བོ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ། སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ། ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ལ་ཡང་
འཇིགས་པར་ལྟ་བ། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པ་རྣམས་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་གོ །ཞི་བ་མྱང་འདས་ཀྱི་བསམ་པས་ཟིན་པ་རྒྱུ། བདེ་བ་སྦྱིན་བྱེད་འབྲས་བུ། ཡོན་ཏན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གདུང་བ་ཞི་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་རྒྱུས་འཇིགས་པ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་འཁོན་རྣམས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་མེད་པ་ལས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་
ལྡན་པ། བརྡར་བཏགས་པ་སོར་སྡོམ། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་བསམ་གཏན། ཟག་མེད་གྱི་སྡོམ་པའི་རབ་དབྱེ་ལ་འཇུག་པའོ། །བཟོད་པ་ནི། གནོད་པ་ལ་མི་མཇེད་པ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ།
ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ངོ་བོ། སྙིང་རྗེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོས་སོགས་དགེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་རྒྱུ། འཁོན་མེད་པ། དབྱེན་མེད་པ། ཡིད་བདེ་བ། འགྱོད་པ་མེད་པར་འཆི་བ། ཤི་ནས་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་ལྔ་འབྲས་བུ། 
8-190
རང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལས། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གཙོ་བོ་དང་ཀུན་ཏུ་ལྡན་པ། སྔར་གྱི་མི་མཇེད་མི་སྙམ་ངེས་རྟོགས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་ལ་འཇུག་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི། དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་ངོ་
བོ། དད་པ་དང་དོན་གཉེར་རྒྱུ། དད་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བ་འབྲས་བུ། ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་ལས། མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ།
བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་དྲུག་དང་གུས་སྦྱོར་བསྣན་པས་བདུན་གྱིས་རབ་དབྱེ་ལ་འཇུག་པའོ། །བསམ་གཏན་གྱི། སེམས་ནང་དུ་གནས་པ་ངོ་བོ། དྲན་བརྩོན་རྒྱུ། བདེ་བ་
སྐྱེ་བ་འབྲས་བུ། མངོན་ཤེས་འཕགས་པ་ལྷ་ཚངས་པའི་གནས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལྡན་པ། རྟོག་དཔྱོད་དང་བཅས་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་། རྟོག་
དཔྱོད་གཉིས་ཀ་མེད་པའམ། ཡང་ན་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ། སིམ་པ་དང་ལྡན་པ། བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པའི་རབ་དབྱེ་ལ་འཇུག་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་དྲུག་སྟེ། ཤེས་བྱ་ཡང་དག་པར་རབ་
ཏུ་འབྱེད་པ་ངོ་བོ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བ་འབྲས་བུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པར་འཚོ་བ་དང་། ལེགས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ལྡན་པ། 
8-191
འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དམན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རབ་དབྱེ་ལ་འཇུག་པའོ། །བདུན་པ་ནི། དཀར་པོའི་ཆོས་སྦྱིན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་གཡེང་
བ་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི། བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་མཉམ་བཞག་གི །བཟོད་བརྩོན་གཉིས་ཀས་བསྡུས་སོ། །བརྒྱད་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ། ལོངས་སྤྱོད་ལ། གདོལ་པ་ལ དོགས་པ་། དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ། རྣམ་
སྨིན་ལ། དེ་དག་གི་བག་ལ་ཉལ་བའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དང་། འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོག་པའི། གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་ཆགས་པ་བདུན། དེ་ལས་
རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་མ་ཆགས་པ་ཉིད་ལན་བདུན་དུ་བཤད་དོ།

汉语翻译
不知足的意乐、广大的、欢喜的、利益的、不染的善意乐，这六种依于意乐。三轮清净依于方便。身、行、教授自在三种是自在。第六，布施有六种：本体是对受者施舍利益，因是与无贪同生的思，果是身体受用圆满，
8-189
因能成就摄受自他的大菩提资粮，故具足无悭，趣入法施、财施、无畏施的分类。持戒的六支是本体：住于持戒、以别解脱戒律摄持、轨则圆满、行境圆满、于微细罪过亦生畏惧、受持学处而学习，这六种是支分。由寂静涅槃意乐摄持是因，能施乐是果，一切功德所依、息灭烦恼热恼，因无不善因所生怖畏、过失与怨害，故无毁坏而具足福德资粮，名言安立的别解脱戒、法尔所得的禅定、无漏律仪的分类而趣入。忍辱是：对损害不瞋恚、对苦不在意、于法决定了解为本体，依靠悲心、持戒、闻等善法为因，无怨、无争、意喜、无悔而死、死后生善趣五种为果，
8-190
成办自他利益，具足苦行之首，趣入前述不瞋、不在意、决定了解的分类。精进的本体是乐于善法，因是信心与希求，果是增长信心、禅定等功德，作为烦恼对治，具足无贪等功德，以身心恒常精进于三学的六种，加上恭敬加行为七种而趣入分类。禅定的本体是心住于内，因是念与精进，果是生起安乐，神通、圣者、天、梵天住处得自在，具足一切法之首要，有寻有伺、无寻唯伺、无寻无伺，或者具喜、具悦、具舍的分类而趣入。智慧分为六种：本体是正确抉择所知，因是禅定，果是从烦恼中解脱，以无上智慧生活和善说二者，具足一切法之最胜，
8-191
趣入世间智慧、出世间下劣智慧和出世间广大智慧的分类。第七，白法布施、持戒是散乱后得，禅定智慧是等持，忍辱精进二者所摄。第八，对布施，对财物，对下贱，怀疑，执为足够，对异熟，对它们的习气违品，对大乘作意及三轮分别二者本性散乱的贪着七种，为从中解脱而七次说明无贪。
;


 །སྦྱིན་པ་ལ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ལྔ་ལ་ཡང་། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པའི་སྦྱིན་པར་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་
ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དགུ་པ་ནི། རེ་རེ་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བ། ཟང་ཟིང་མེད་པ། དོན་ཆེ་བ། མི་ཟད་པ་བཞིས་དང་། རྟེན་གཞི། རྒྱུ་མཚན། ཡོངས་སྔོ། རྒྱུ། ཡེ་ཤེས། ཞིང་། གནས་བརྒྱད་ཀྱིས་སོ། །བཅུ་
པ་ནི། ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་མི་འཇིག་པའི་སྦྱིན་པར། བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པར། བརྩོན་འགྲུས་དེ་གཉིས་ཀས་བསྡུས་སོ། །དེ་བཞིན། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱིས་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། 
8-192
དེ་བཞིན་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི། སྦྱིན་སོགས་རེ་རེར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཏུ་བཤད་པ་དག་གོ །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི། སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་
དོན་བརྗོད་བྱ་དང་མདོ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་རྗོད་བྱེད་དུ་བསྡུས་པའོ། །རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པར་ངེས་པ། སྦྱིན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་
པའི་རྒྱུ་མཚན། དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་དག་ཀྱང་ངོ་། །གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་དང་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་བྱ་བ་གཙོ་ཆེ་བ། ཚོགས་གཉིས་ཡང་དག་པའི་
སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་གསུམ་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པས་
བྱང་ཕྱོགས། རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ཏེ་མཐོང་བ་རྣམས་དྲན་པས་གསལ་བར་འཛིན་ཏེ་དྲན་པ་ཤས་ཆེ་བས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གོ །རབ་དབྱེ་ལུས་ཚོར་སེམས་ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་
སྟེ་བཞིའོ། །དེ་ལ་ཡང་། རྟེན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ། གཉེན་པོ་ལུས་སོགས་བཞི་ལ་བདག་མེད་པར་འཇུག་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་ཡང་གཉེན་པོ། འཇུག་པ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞིས། 
8-193
བདེན་པ་བཞི་ལ་བདག་འཇུག་ཅིང་གཞན་ཡང་འཛུད་པ། དམིགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་སོགས་བཞི་ལ་དམིགས་པ། ཡིད་བྱེད་ལུས་སོགས་དེ་དག་མི་དམིགས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ། ཐོབ་པས་ལུས་
སོགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མིན། མི་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་པ། མཐུན་པས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མཐུན་པས་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ། རྗེས་སུ་འཇུག་པས། འཇིག་རྟེན་
ཉན་རང་གི་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་དེ་དག་ལ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལུས་སྒྱུ་མ་ཚོར་བ་རྨི་ལམ་སེམས་ནམ་མཁའ་ཆོས་གློ་བུར་བ་སྤྲིན་སོགས་ལྟ་བུར་ཤེས་
པ། སྐྱེ་བས་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ན་ལུས་ཚོར་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་མེད་པ། ཆེན་པོས་རང་བཞིན་གྱི་དབང་པོ་རྣོ་བ་འདིས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་
བསྒོམ་པ་ཆུང་ཡང་གཞན་དག་པས་ཆེ་བ། མཆོག་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྣམས་འདྲེས་པ་ཉེ་བར་འདྲེས་པར་བསྒོམ་པ། བསྒོམ་པས། ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་ན་ཡང་མི་ཟད་པའོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པས། ས་བཅུ་དང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པ་བཅུ་བཞིའོ། །དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དེ་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་སྒོམ་པ་སྟེ། 
8-194
བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་དགེ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་བས་ན་ཡང་དག་པར་སྤོང་བའོ། །རབ་དབྱེ་སྡིག་པ་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད། སྐྱེས་པ་ཡང་དག་པར་སྤོང་། དགེ་བའི་ཆོས་
མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད། སྐྱེས་པ་ཡང་དག་པར་འཕེལ་པའོ།

汉语翻译
如同布施，对持戒等五种也是，说明贪着财物的布施、毁坏的持戒等，应当了知。第九，每一种都具有广大、无染、大义、不尽四种，以及所依基础、理由、回向、因、智慧、田、处所八种。第十，互相决定：持戒和忍辱是不坏的布施，禅定和智慧是法布施，精进由这两者所摄。同样，善法摄集包含所有五种，
8-192
同样，其余诸法亦然。分类决定是：每一布施等都说为六波罗蜜多。法性决定是：布施等之义为所诠，经等互为能诠所摄。理由决定：布施是持戒等的理由，持戒也是布施等的理由，同样，其余诸法亦然。
又应了知果报、决定转变、必须做的、常做的主要、二资粮正确加行的差别。
所谓圣道，此处讲述菩萨修习三十七菩提分法：因为成为三种菩提的助缘故称为菩提分；以智慧考察自相共相而见者，由念明确持取，故念增上称为念住。分类为身、受、心、法四念住。
其中，所依是大乘闻思修慧，对治是入于身等四种无我，故是四颠倒的对治，趣入是以四念住，
8-193
自入于四谛并引导他入，所缘是缘于一切众生的身等四法，作意是将身等作无所缘作意，获得是因远离身等故非有，因不远离故非无，随顺是随顺波罗蜜多，作为其违品的对治，随入是随入世间声闻缘觉，为向他们开示而修习，遍知是了知身如幻、受如梦、心如虚空、法如暂时云等，生起是思择于有中受生时身受等圆满而无烦恼，广大是自然根器敏锐者，虽修念住为小，也胜过他者而为大，殊胜是修习圆满融合无别，修习是极善修习，即使在无余涅槃中也不灭尽，圆满成就是成就十地及佛果十四种。
那些念住的违品过失之对治是修习正断，
8-194
以精进生善断除罪恶不善法，故为正断。分类为未生恶不生、已生恶断除、未生善令生、已生善令增长。


 །དེ་ཡང་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་ཉོན་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ལྔ་དོར་བ་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཡིད་བྱེད་དོར་བ་
དང་། ས་དྲུག་ལ་འཇུག་པ། ས་བདུན་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ། བརྒྱད་པ་ལ་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པ། དགུ་པར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ། བཅུ་པ་དབང་བསྐུར། གསུམ་ཆར་ལ་
ཞིང་དག་བྱ་བ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་མཐར་ཐུག་པར་བྱ་བ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པ་སྟེ། ཕྱི་མ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དུ་འདུན་པ་བསྐྱེད་ནས་ཞི་ལྷག་གི་རྣལ་འབྱོར་
ལ་འབད་ཅིང་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་ཞི་གནས་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དག་དང་ལྷན་ཅིག་བསྒོམ། ཞུམ་རྒོད་ཀྱི་གཉེན་པོར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། རྩོམ་པ་དེའི་ཐབས་ཤེས་རབ་ཀྱི་
སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན། ཞི་གནས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འཇོག །མཉམ་པ་ཐོབ་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པའོ། །དེ་ལས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ། དེ་ཡང་རྟེན། བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན། 
8-195
རབ་དབྱེ་འདུན་པའི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི། སེམས་ཀྱི་དཔྱོད་པའི་འོ། །ཐབས་ནི་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ལས། འདུན་བརྩོན་དད་པ་ནི་འབད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཕན་
འདོགས་ཀྱི་ཐབས། དྲན་ཤེས་བཞིན་ཉེ་བར་གཏོད་པའི་ཐབས་ཏེ། སྔ་མ་སེམས་མི་འཕྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱི་མ་འཕྲོ་བར་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ནི་གཉེན་པོའི་ཐབས་ཏེ།
ཞུམ་རྒོད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མཐོང་བ་སྤྱན་ལྔ་གདམས་ངག་མངོན་ཤེས་དྲུག །གནས་པས་རྣམ་པར་བརྩེ་བ། སྨོན་ལམ། དབང་། ཐོབ་པའོ། ། རང་གི་གཞི་
ལ་དབང་བྱེད་པས་སམ། དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེད་པ་ལ་དབང་བས་དབང་པོ། རབ་དབྱེ་དད་སོགས་ལྔའོ། །དད་པའི་དབང་པོའི་གཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། དད་པས་དབང་བྱེད་པས་དད་པའི་
དབང་པོ། དེ་བཞིན། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའི་གཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ། དྲན་པའི་དབང་པོའི་གཞི་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཐོས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའི་གཞི་ནི་ཞི་གནས།
ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་གཞི་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ་། །དད་སོགས་དབང་པོ་དེ་དག་མོས་པའི་ས་ལ་འཇུག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལྔ་ཉམ་ཆུང་ནས་འདི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་པས་དད་སོགས་མཐུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྟོབས། 
8-196
མ་དད། ལེ་ལོ། དྲན་པ་ཉམས་པ། གཡེང་བ། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །རབ་དབྱེ། དད་པའི་སྟོབས། བརྩོན་འགྲུས། དྲན་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ།

汉语翻译
此外，对轮回过患无烦恼地受用，舍弃五障，舍弃大乘作意，趣入六地，在第七地无相安住，在第八地获得授记，在第九地令众生圆满成熟，第十地灌顶，三者中净化佛土，于佛地究竟，修为违品之对治；后者一切中生起欲乐，勤于止观瑜伽而修习，这也是与止、正持和舍的理由一起修习，为调伏沉掉的对治而勤修精进，这修习的方法以智慧持心，以止善安，获得平等后安住舍。由此成就世间与出世间一切义，这也依于禅定波罗蜜多，
8-195
分类为欲、神足、精进、心寻思。方法是八断行中：欲、精进、信为努力之方法，轻安为利益之方法，念与正知为专注之方法；前者使心不散乱，后者了知散乱之故。思与舍是对治之方法，因为是沉掉之对治。
证得有六种：见（五眼）、教授、六神通、安住、遍爱、愿、权、获得。由自在于自基或自在于生起善根故为根，分类为信等五根。信根的基础是缘于菩提，以信为主导故为信根。同样，精进根的基础是菩萨行，念根的基础是大乘所摄闻法，定根的基础是止，慧根的基础是观。虽然信等诸根于入胜解地有染，但违品五种已弱，不能胜过信等力，故为力。
8-196
不信、懈怠、失念、散乱、不正知是违品。分类为信力、精进力、念力、定力、慧力。
;


 །མཐོང་བའི་ལམ་
ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་སམ། སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་དུ་འགྲུབ་པའི་ཉེར་རྒྱུར་འགྱུར་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག །རབ་དབྱེ་བདུན། དེ་ཡང་འཁོར་ལོས་གཡུལ་མ་
ཕེབས་པ་ཕེབས་པ་ལྟ་བུ་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག །གླང་པོས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་འཇོམས་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ། རྟ་མྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་
མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས། ནོར་བུ་སྣང་བས་དགའ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕེལ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ལུས་དགའ་བས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་
དགའ་བ། བུད་མེད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་བཅོམ་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ། ཁྱིམ་བདག་གིས་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པ་བཞིན་བསམ་པའི་དོན་
གནས་གྱུར་པའི་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་ཅིང་འབྱུང་བ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། བློན་པོ་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པས་འབུལ་བར་བྱ་བ་ཡང་འབུལ་ལ། དོར་བར་བྱ་བ་ཡང་འདོར་ཞིང་མ་དུབ་པས་དེར་སོན་ཏེ་གནས་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་གནས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་དེའི་གནས་པས་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་ཅིང་སྐྱོན་འདོར་བ་དང་། 
8-197
དེར་རྩོལ་བ་མེད་པར་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། ཚུལ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་ས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཇུག་པར་
བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བས་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག །བྱང་ཆུབ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལགམཐར་ཐུག་པ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་གཅོད་
པས་ངེས་འབྱུང་གི་ཡན་ལག །སེམས་དགའ་བར་བྱེད་པས་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག །གང་གི་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། དང་པོ་བཞི་རིམ་
པ་བཞིན། ལྷག་མ་གསུམ་ནི་ལྔ་པའོ། །མཐོང་ལམ་དུ་འཕགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྔོན་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སམ། སྒོམ་པའི་ལམ་འདི་བརྒྱད་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་
འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་ན་འཕགས་ལམ། རབ་དབྱེ་བརྒྱད། དེ་ཡང་། དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་དང་
ལུང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ལས་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལས་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག །ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའོ། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་། 
8-198
ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་བཞིན་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་འཕགས་པའི་ལམ་
ཡན་ལག་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །ཉན་རང་གིས་འཁོར་བ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་མཐོང་ནས་ཡིད་འབྱུང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོན་ཏན་དུ་མཐོང་ནས་དེ་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་སྒྲུབ་པ་དེ་དག་གིས་ནི་
སྔོན་གྱི་བརྩོན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་རྣམས་སྒོམ་པའི་རྒྱུས་འབད་མི་དགོས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཁོར་བ་དང་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སེམས་མཉམ་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཡང་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་དུ་གཟིགས་ལ། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་གནས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་འཁོར་བ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པར་གཟིགས་པ་དང་ཆོས་ཉིད་ཙམ་
དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཀ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས་པས་དམིགས་སུ་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་དམིགས་པས་ན་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཤེས་པ་ཐ་མལ་པས་སོ་སོར་རྟོག་གོ །

汉语翻译
在见道中因为真如成为觉悟之因，或在修道中成为三种菩提的近因，故为菩提支分。分类有七种。其中，如轮王未抵达战场而抵达般的正念菩提支分；如象击败敌对者般的择法；如马迅速前行般迅速成就神通的精进；如宝珠放光令人欢喜般精进所生法明增长，及身常生喜满足的喜；如女性令王体验欢喜般，断除一切随眠的轻安；如家主成办一切受用般，成办意乐所转一切受用并生起专注禅定；如大臣以四支军队既能献上所应献之物，也能舍弃所应舍之物，不疲倦到达并安住之处般，随欲安住于无分别智后得，由此住处生功德弃过失，
8-197
因为无功用而安住，故为舍正菩提支分。以此方式，菩萨如转轮王般趣入越来越高的地位。一切依此而生，故为所依支分；菩提是其本体，故为自性支分；直至获得究竟前相续不断，故为决定出离支分；令心欢喜，故为利益支分；依何于何无有烦恼，故为无烦恼支分。前四依次，后三是第五。
见道中获得圣果，或因见以前未见的真如，修道中因此八支获得阿罗汉果，故为圣道。分类为八支。其中，随后如实了解随顺是正见，运用那了解及典籍安立是正思维，三业清净之业是正语、正业、正命。对治所知障、道障和殊胜功德障的修习次第依次是正精进、正念、正定，称为八支圣道。
8-198
声闻缘觉见轮回过患而生厌离，见涅槃功德而希求证得，他们以往昔精进力修习念住，不需努力即能证得涅槃。菩萨们对轮回与涅槃心平等，专注利乐一切众生，因为是利益众生之因，故见轮回如涅槃般具功德；因为不是利益众生之处，故见涅槃如轮回般不顺；因为唯是法性，故见二者平等，以无所缘方式缘于菩提分，故以未入定的平常分别智进行观察。
;
;



8-199
དེ་བས་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱམས་སོགས་ཚད་མེད་དང་ཞེས་པའི་དོན་ལ། ངེས་པའི་ཚིག །རྒྱུ། ངོ་
བོ། རབ་དབྱེ། སྐྱོན། ཡོན་ཏན། ལས། དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པས་ཚད་མེད། ཚོགས་ཚད་མེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་སམ། ཆོས་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་སམ། ཡེ་ཤེས་
ཚད་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་བཏང་སྙོམས་བཞི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས། ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །རྒྱུ་ནི། ཀུན་བཏུས་སུ། དག་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་
ལ་བརྟེན་ནས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་མངོན་པར་འགྲུབ་བོ་ཞེས་པ་དེའོ། །ངོ་བོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚད་མེད་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་པ། གཉེན་པོ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ། དམིགས་པ་རྣམ་པ་
གསུམ་ལ་འཇུག་པ། ལས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བཞི་ལྡན་ནོ། །བྱམས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ། སྙིང་རྗེ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པ། དགའ་བ་
བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བའི་རྣམ་པ། བཏང་སྙོམས་ཚོར་བ་དེ་དག་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་མེད་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའོ། །
8-200
འཇུག་བྱ་སེམས་ཅན་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ། གང་ལ་གནས་པས་དེ་དག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས། རྒྱུ་བཞིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འཇུག་པས་བྱམས་པ་སོགས་རེ་རེ་ཡང་རིམ་པ་བཞིན་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་
བྱམས་པ། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི། དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པར་སོང་ལ། དེ་བཞིན་ལྷག་མ་གསུམ་ལའོ། །སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ། མི་མཐུན་ཕྱོགས། སྤོང་བ། རྣམ་དག །འབྲས་བུ་ཡོངས་
སུ་འཛིན་པ་བཞི་དང་། ཆོས་དམིགས། དེ་དག་ཏུ་བྱེད་ཆོས་གཅིག་པུས་དང་། དམིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་དང་། མཐའ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པ་
ལ་དམིགས་པར་འཕགས་པ་བཞེད་དོ། ། རབ་དབྱེ་ནི། གཡོ་བ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །དང་པོ་ལ།
བདེ་བས་དབྱེན་སྤྱོ་བ་སེམས་རྒྱ་ཆུང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་བཞིར་བཞག་གོ །ཡང་ན་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་གཉིས། དང་པོ་ལ།
མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་གཞག་པའི་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་། གོང་མའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་ལ་ལྟོས་ནས་ས་འོག་མ་དམན་པའི་ས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསམ་པ་དམན་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་དྲུག་གོ །
8-201
དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ལྷག་པའམ་ཆེན་པོའོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་རྟགས་ཀྱི་གསུམ། ཚངས་པའི་གནས་པ་དག་གིས་གནས་པ་རྒྱུ། འདོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་རྣམ་
སྨིན། ཚོགས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་བདག་གོ །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ། ཐམས་ཅད་དུ་ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་དག་དང་མི་
འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་རྒྱུ་མཐུན། དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་བྲལ་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ་འབྲས་བུ། བག་མེད་པ་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པས་དང་། རྐྱེན་
མི་ཟད་པས་ཀྱང་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི་ཉེས་པ་མེད་པས་ཆེན་པོར་ཕྱིན་པའི་རྟགས་སོ། །སྐྱོན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། རིམ་པ་བཞིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས། གནོད་སེམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་།
མི་དགའ་བ་དང་། གནོད་སེམས། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སོ། །དེ་དག་ལས་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས་གནོད་པ་འབྱུང་བ་ནི་ཉེས་དམིགས་ཏེ་མཐོང་བའི་ཆོས་དང་། ཕྱི་མའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་
འཕེལ་ཞིང་དེ་ལས་སྐྱེས་བའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ།


8-199
དེ་བས་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱམས་སོགས་ཚད་མེད་དང་ཞེས་པའི་དོན་ལ། ངེས་པའི་ཚིག །རྒྱུ། ངོ་
བོ། རབ་དབྱེ། སྐྱོན། ཡོན་ཏན། ལས། དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པས་ཚད་མེད། ཚོགས་ཚད་མེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་སམ། ཆོས་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་སམ། ཡེ་ཤེས་
ཚད་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་བཏང་སྙོམས་བཞི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས། ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །རྒྱུ་ནི། ཀུན་བཏུས་སུ། དག་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་
ལ་བརྟེན་ནས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་མངོན་པར་འགྲུབ་བོ་ཞེས་པ་དེའོ། །ངོ་བོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚད་མེད་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་པ། གཉེན་པོ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ། དམིགས་པ་རྣམ་པ་
གསུམ་ལ་འཇུག་པ། ལས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བཞི་ལྡན་ནོ། །བྱམས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ། སྙིང་རྗེ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པ། དགའ་བ་
བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བའི་རྣམ་པ། བཏང་སྙོམས་ཚོར་བ་དེ་དག་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་མེད་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའོ། །
8-200
འཇུག་བྱ་སེམས་ཅན་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ། གང་ལ་གནས་པས་དེ་དག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས། རྒྱུ་བཞིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འཇུག་པས་བྱམས་པ་སོགས་རེ་རེ་ཡང་རིམ་པ་བཞིན་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་
བྱམས་པ། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི། དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པར་སོང་ལ། དེ་བཞིན་ལྷག་མ་གསུམ་ལའོ། །སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ། མི་མཐུན་ཕྱོགས། སྤོང་བ། རྣམ་དག །འབྲས་བུ་ཡོངས་
སུ་འཛིན་པ་བཞི་དང་། ཆོས་དམིགས། དེ་དག་ཏུ་བྱེད་ཆོས་གཅིག་པུས་དང་། དམིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་དང་། མཐའ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པ་
ལ་དམིགས་པར་འཕགས་པ་བཞེད་དོ། ། རབ་དབྱེ་ནི། གཡོ་བ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །དང་པོ་ལ།
བདེ་བས་དབྱེན་སྤྱོ་བ་སེམས་རྒྱ་ཆུང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་བཞིར་བཞག་གོ །ཡང་ན་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་གཉིས། དང་པོ་ལ།
མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་གཞག་པའི་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་། གོང་མའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་ལ་ལྟོས་ནས་ས་འོག་མ་དམན་པའི་ས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསམ་པ་དམན་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་དྲུག་གོ །
8-201
དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ལྷག་པའམ་ཆེན་པོའོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་རྟགས་ཀྱི་གསུམ། ཚངས་པའི་གནས་པ་དག་གིས་གནས་པ་རྒྱུ། འདོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་རྣམ་
སྨིན། ཚོགས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་བདག་གོ །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ། ཐམས་ཅད་དུ་ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་དག་དང་མི་
འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་རྒྱུ་མཐུན། དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་བྲལ་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ་འབྲས་བུ། བག་མེད་པ་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པས་དང་། རྐྱེན་
མི་ཟད་པས་ཀྱང་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི་ཉེས་པ་མེད་པས་ཆེན་པོར་ཕྱིན་པའི་རྟགས་སོ། །སྐྱོན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། རིམ་པ་བཞིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས། གནོད་སེམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་།
མི་དགའ་བ་དང་། གནོད་སེམས། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སོ། །དེ་དག་ལས་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས་གནོད་པ་འབྱུང་བ་ནི་ཉེས་དམིགས་ཏེ་མཐོང་བའི་ཆོས་དང་། ཕྱི་མའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་
འཕེལ་ཞིང་དེ་ལས་སྐྱེས་བའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是简体中文的直译：
8-199
因此，即使具备止观的缘由，也不会现证真实边际。关于"慈等无量"的含义，有确定名称、因、体性、分类、过患、功德、业用几方面。第一，确定名称：因为缘于无量众生故名无量，或因为成为无量资粮的因，或因为成为获得无量法的因，或因为成为无量智慧的所行境界。慈、悲、喜、舍四者的异名也称为"四梵住"。因：《集论》中说："依止清净四禅而成就无量。"体性：菩萨的无量具备四个方面：断除违品、具备殊胜对治、趣入三种所缘、事业令众生成熟。慈是对众生具足安乐的行相，悲是远离痛苦的行相，喜是不离安乐的行相，舍是成就众生于这些感受无烦恼的行相。所谓行相，是指具有等持、智慧及其相应法。
8-200
所入众生的大众，住于何处而对彼等所示现的法，由四因而趣入真如，慈等每一种依次都有缘众生的慈、缘法的慈、无缘的慈，其余三者也是如此。缘众生是指近修、违品、断除、清净、摄取果四种；缘法是指由唯一法而成就；无缘是以法无我为主要而缘世间的特征与完全无边际，这是圣者所许。分类：有动摇而完全衰减者，不动摇而成就殊胜资质者，完全不衰减者。第一种又分为：安乐缺乏喜悦心量狭小者、有烦恼者、无烦恼者三种，合为四种。或者分小与大两种。第一种包括：未入定者和已入定者中的小、中，相对上地菩萨而言下地者，声闻劣意乐者，具有我慢而无不生法忍者，共六种。
8-201
与此相反的是殊胜或大的无量。或者可分为因、果、标记三种。以清净梵住而住是因；"生于欲界众生之中"是异熟果；"圆满诸资粮"是士用果；"成熟彼等众生"是士用果；"于一切处不离四梵住"是等流果；"远离其违品"是离系果，这是果；"即使放逸"是对治分未现前，"缘不穷尽"是无过失而已达到广大的标记。过患分类：依次的违品是害心、损害、不喜、害心、欲贪。从这些生起自害、他害、两害是过患，即现法和后世过失增长，以及由此所生果报的感受。


 །ཡོན་ཏན་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །
8-202
སྙིང་རྗེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམ་པ་བཅུ་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་ཡང་། རབ་ཏུ་འབར་བ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ་སོགས་སོ། །འབྲས་བུ་ལྔ་དང་། འཁོར་འདས་ལ་མི་
གནས་པ་དང་། འཁོར་བ་དང་དེ་སྤོང་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། རབ་དབྱེ་ནི། རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ། ཚེ་རབས་གཞན་ནས་ཡོངས་སུ་གོམས་པ། འདོད་ཆགས་དང་
བྲལ་བ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱ་བ་བཞི་སྟེ། ཕྱི་མ་ཡང་མཉམ་བཞག་སོགས་ལྔས་སོ། །སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་དེ་རྒྱུ་ལམ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པས་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་ལྟ་བུར་
བསྟན་པ། སྙིང་རྗེའི་ཕན་ཡོན་ནི། སྙིང་རྗེའི་ཆགས་མེད། སྙིང་རྗེས་བྱམས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ། སྐྲག་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་རྒྱུ་མཚན། སྙིང་རྗེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེ་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ།
སྙིང་རྗེས་བྱས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕན་ཡོན། སྙིང་རྗེས་སྡུག་བསྔལ་ཁས་ལེན་པ། སྙིང་རྗེའི་སྦྱིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་གསུམ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་འཕེལ་བ། སྦྱིན་པ་ལ་སྤྲོ་བ། བདེ་བས་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་
བ། སྦྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པ། སྦྱིན་པ། ཕར་ཕྱིན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་སོ། །སྙིང་རྗེའི་རྐྱེན་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྙིང་རྗེ་བར་བྱེད་པ་དམིགས་རྐྱེན། 
8-203
རྒྱུ་བཤེས་གཉེན་རང་བཞིན་དག་གོ །རྒྱུ་བདག་པོ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་རང་ནི། མཉམ་པ་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་གནས་སྐབས་སུ། གང་ཅི་ཚོར་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ་
ཞེས་རིག །བསམ་པ་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བ། སྒྲུབ་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྤངས་པ། མི་དམིགས་པ་བདག་གཞན་སྙིང་རྗེར།
མི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ས་བརྒྱད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པའོ།། །།
༈ དགུ་པ་ཚོགས་བསྒྲུབ་པ།
དགུ་པ་ཚོགས་བསྒྲུབ་པ་ནི། སྙིང་བརྩེ་བ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་དང་། སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་། ལ་སོགས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་
ཚོགས། བཟོད་པའི་ཚོགས། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཚོགས། བསམ་གཏན་གྱི་ཚོགས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་དང་དྲུག །ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་དང་། ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གང་གི་ཚོགས་དང་།
ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པའི་ཚོགས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ལམ་གྱི་ཚོགས་དང་། གཟུངས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ས་བཅུའི་ཚོགས་དང་། གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཏེ་འདི་དག་གིས་ཡང་
དག་པར་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་ཚོགས། དེ་གསོག་བྱེད་ཀྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ། དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་ཡི་རིམ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་ཞིང་ཐབས་དང་མི་ལྡན་པས་ནི་གཞན་རྣམས་འགའ་ཞིག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་བར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། 
8-204
སྙིང་རྗེས་ཡིད་གདུངས་པ་རྣམས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་དེའི་དུས་ཀྱི་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། བཟོད་བསམ་བརྩོན་འགྲུས་
ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཏན་དུ་བའི་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པས་ན། ཐབས་སུ་གྱུར་པ་སྦྱིན་སོགས་དྲུག་གིས་རྗེས་སུ་གཟུང་ནས་བདག་ཉིད་དྲུག་
ལ་གནས་པ་དང་འདྲ་བར། དེ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དང་འཇོག་པ་དང་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་མི་གཡེལ་བས་རབ་ཏུ་གཞག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་དག་རིམ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是简体中文的直译：
功德是如前所述无过失，以及虽无烦恼但为众生故不舍轮回。
8-202
特别解释悲心：缘于十种众生。即：极为炽燃贪着欲乐等。五果，不住轮涅，遍知轮回及其断除。分类：种姓差别、遍知功德过失、从他世熏修、获得离贪四种应当了知。后者又分为五种：等持等。悲心菩提于因道果一切处转，故示如树干，悲心的利益是：悲心无著，悲心使慈心殊胜，畏惧者的欢喜因由，悲心的痛苦能胜伏安乐，悲心所行布施的利益，悲心承担痛苦，悲心布施受用三种及其增长果，欢喜布施，以乐体验乐，随顺布施，布施，成就波罗蜜多等。悲心的所缘为三种感受，缘三苦而起悲心，这是所缘缘。
8-203
因缘是善知识自性等，因是增上缘，等无间缘。悲心自体是：平等时于三种感受状态，了知所感皆是苦。意乐是悲愍众生，修行是救护彼等，离贪是断除其违品损害，无缘是对自他起悲无所缘，无缘清净是在第八地获得不生法忍。
九、成就资粮
第九成就资粮：大悲资粮、布施资粮，以及持戒资粮、忍辱资粮、精进资粮、禅定资粮、智慧资粮六种。止观资粮及其双运道的资粮，方便善巧资粮，智慧资粮及福德资粮，道资粮，陀罗尼资粮，十地资粮，对治资粮，这些能正持大菩提果体故称资粮，积聚资粮的所作是修行，因此应当了知资粮修行的次第。无悲心且不具方便则无法于任何处使其他诸众超越苦难。
8-204
悲心所触动者以布施波罗蜜多成就其当下安乐，以持戒成就未来安乐，以忍辱、禅定、精进成就一向决定安乐，以智慧成就永恒安乐。因此，以布施等六种作为方便摄受，自身安住于六法，以此正行、安置、善安置，不懈怠地应当善安住。应当了知这是次第。


 །
ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་གཙོ་བོར་འདོད་པ་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་དེ་དག་གི་རྩ་བ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་ཆགས་པ། གནོད་སེམས་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་རྨོངས་པའི་
མ་རིག་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་མི་ཤེས་པ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་སྤྱིར་བསྒོམ་པ་ལ་ཕྱོགས་པར་མི་བྱེད། བྱེ་བྲག་ཏུ་རྒོད་འགྱོད་ཀྱིས་ཞི་གནས་ལ་སྒྲིབ་
ཅིང་། གཉིད་རྨུགས་ལྷག་མཐོང་ལའོ། །དེ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་གཉིས་ཀ་ལའང་སྒྲིབ་བོ། རྒོད་འགྱོད་གཡེང་བ་སྐྱེད་པར་མཐུན། གཉིད་རྨུགས་བྱིང་བ་སྐྱེད་པར་མཐུན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་སྒྲིབ་པ་ལྔའོ། །དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལྷག་མཐོང་གིས་སྤང་བར་བྱ་དགོས་ལ། 
8-205
ལྷག་མཐོང་སྐྱེ་བ་ཡང་ཞི་གནས་ལ་རག་ལས་ཤིང་དེ་ཡང་འདོད་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་རག་ལས་སོ། །འདོད་པའི་སེམས་དང་གོང་མའི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པ་དང་ནང་
དུ་བལྟས་པ་ལས་ཡིན་པས་སེམས་གནས་པ་དེའི་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ན་ནི་ཡུན་རིང་པོར་དམིགས་པ་ལ་གནས་ནུས་ན་ཡང་འདོད་པའི་སེམས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདོད་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པས་ཞི་གནས་
ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་དེ་ཡང་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བཏགས་པ་དེ་ཡིན་པས་དེ་མཐོང་
ནས་དེ་ལ་དམིགས་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ན་སེམས་ནང་དུ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དང་པོར་འདོད་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དེ་བསྒྲུབ་པ་ན་ཡང་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ཀྱིས་ཉེས་པ་ལྔ་སྤངས་
པ་ལས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཉེས་པ་ནི། ལེ་ལོ་དང་། གདམས་ངག་བརྗེད་པ་དང་། བྱིང་རྒོད་དང་། འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། འདུ་བྱེད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་ལྔ། དད་པ་དང་། འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་
དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྟེ་ཆོས་བཞིས་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་བྱེད་དོ། །དྲན་པས་ནི་བརྗེད་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་དོ། །བྱིང་རྒོད་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ན་ཤེས་པའི་ཤེས་བཞིན་དང་དེའི་གཉེན་པོ་འདུ་བྱེད་པའི་སེམས་པས་ནི་འདུ་མི་བྱེད་པ་སེལ་ལོ། །
8-206
བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་སེམས་གནས་ཀྱང་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གཉེན་པོ་རྩོལ་བའི་ཉེས་པ་སེལ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཞི་གནས་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་བརྒྱད་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཞི་གནས་ཉིད་དེ་སེམས་དགུས་ཉམས་
སུ་བླང་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནང་ཉིད་དུ་སེམས་འཇོག་པ་ནི་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ཕྱིར་དང་པོར་ནང་ཉིད་ལ་སེམས་བསྒྲིམས་ཏེ་གཏོད་པའོ། །རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་ནི་དང་པོར་གཏད་པའི་
སེམས་དེ་རགས་ཤིང་གཡོ་ལ་དམིགས་པ་ལས་གཞན་དུ་འཇུག་ན་དེ་ཚར་བཅད་ནས་ཕྲ་ཞིང་དང་བར་བྱེད་དེ་རྙོག་པ་ཞི་བའི་ཚུལ་གྱིས་ངང་བསྲིང་བའོ། །བླན་ཏེ་འཇོག་པ་ནི་སེམས་ཅུང་ཟད་
གནས་པའི་ངང་ནས་དམིགས་པ་བརྗེད་དེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ལ་སེམས་རྒྱུ་བ་ན་སླར་དྲན་པས་དེ་ལ་ཕྱིར་བཀུག་སྟེ་དམིགས་པ་དེ་ལ་སེམས་འཇོག་པའོ། །ཉེ་བར་འཇོག་པ་ནི་ཉེ་བར་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་བའམ་ཕྲ་བའི་མིང་སྟེ་དྲན་པའི་རྣམ་པ་ཕྲ་མོས་དམིགས་པ་ལ་འཇོག་པའོ། །དུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་གཏད་པ་ན་སེམས་དེ་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་
པའི་ཡུལ་དང་། ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་མང་པོ་འབྱུང་བ་ན་དེ་དག་གི་ཉེས་དམིགས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སླར་དམིགས་པ་ལ་འཇོག་པའོ། །ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཕྲ་མོ་སྐྱེས་ན་ཡང་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བཟློག་ནས་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པའོ། །
8-207
རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་རྟོག་གི་ཉེས་དམིགས་བརྗེད་ནས་ཡང་དེ་དག་ལ་སེམས་འཕྲོ་ན་ཉེས་དམིགས་དྲན་པའི་ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པའོ།

以下是简体中文的直译：
止的资粮主要是为了超越欲望而修习，欲望的过患根源是对欲望的贪著、害心、对苦行的无明愚痴。不了知欲望过患及对禅定怀疑的人，总的不会趋向修习；特别是掉举与恶作障碍止，昏沉与睡眠障碍观。这两者也同时障碍两种修习。掉举与恶作生起散乱相同，昏沉与睡眠生起沉没相同，因此合并为五种障碍。如是欲界烦恼应以具粗细行相的胜观断除。
8-205
胜观生起依止于止，而止又依止于欲界一境心。欲界心与上界心的差别在于向外看与向内看，若心住而向外看，即使长时住于所缘，也仍是欲界心。欲界一境心能得止的所缘，止所缘也是与所知事物相顺应的三摩地行境，称为影像，见到后以此为所缘而修习，心即转向内。首先成就欲界一境心时，是由八种断行断除五种过失，过失是：懈怠、忘失教授、沉掉、不作意、过度作意等五种。以信心、希求、精进、轻安四法对治懈怠。以正念对治忘失。对于已生起的沉掉及其因由，以觉察的正知及其对治——作意思维——来遣除不作意。
8-206
以舍心即使已住心仍能遣除对治掉沉的过度精进过失。如此修习止的八种方法和所成就的止本身，应以九心来实修。其中，内住心是为了平息一切散乱，首先于内收摄心而专注。相续住是初时所住心粗动不安，若转向所缘以外，则制止它，使其细致澄明，以平息浑浊的方式延续。安住是在心稍微安住的状态中忘失所缘，心流转于其他境时，以念力重新收回，将心安住于彼所缘。近住是"近"意为小或细微，以微细念行安住于所缘。调伏是当如是专注所缘时，心生起多种色声等境及贪嗔等分别念，再三思惟其过患后再安住所缘。寂静是生起欲贪等烦恼和细微分别念时，以过患想阻止并专注所缘。
8-207
最极寂静是若忘失烦恼和分别念的过患而心再散乱，则增强忆念过患的力量而专注所缘。


 །རྩེ་གཅིག་ཏུ་
བྱེད་པ་ནི། འདོད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཞི་བར་བྱས་པས་བསྒྲིམས་ཏེ་དམིགས་པ་ལ་གཏད་ན་ཐུན་བར་མ་ཆད་པར་བསྐྱང་བར་ནུས་ལ།
མ་བསྒྲིམས་ན་ཐུན་བསྐྱང་མི་ནུས་པར་མཐོང་ནས་ཐུན་བསྐྱང་བའི་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་གནས་པའོ། །མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་སྔར་གྱི་རྒྱུན་དེ་ལ་གོམས་པས་དམིགས་པ་ལ་
སེམས་མ་གཏད་ཀྱང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་གནས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། སེམས་དགུ་པ་འདི་སྐྱེས་པ་ན་ཞི་གནས་གྲུབ་པར་ཐུབ་པ་དགོངས་རྒྱན་ལས་གསུངས་ལ། དེ་ལྟར་སེམས་དགུས་ཏིང་ངེ་
འཛིན་དུ་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་དགུ་ཡོད་དེ། དང་པོ་གཉིས་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པ། བར་པ་ལྔ་ནི་ཆད་ཅིང་འཇུག་པ། བརྒྱད་པ་བར་དུ་ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ། དགུ་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་
པར་འཇུག་པའོ། །ཀུན་ལས་བཏུས་སུ། ཐམས་ཅད་ཞི་གནས་ཀྱི་སྒྲས་གསུངས་ལ། དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལས། སྔ་མ་བརྒྱད་རྗེས་མཐུན་པ་དང་། ཕྱི་མ་ཉིད་ཞི་གནས་སུ་བཞེད་དོ། །ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། 
8-208
རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གནས་ངན་ལེན་དང་། མཚན་མའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་འབྱིན་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་
ལོག་མ་ཡིན་པ་ལ་སེམས་འཇོག་པར་རམ་ལྷག་མཐོང་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་སྦྱོང་དང་། མཁས་པའི་དམིགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་གསུམ་མོ། ། ལྷག་མཐོང་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་
པ་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བས། དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་ནི། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་བརྟན་པར་གྱུར་
པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་ཐོངཔར་དཔྱད་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་སྐྱེས་པས། སྣང་བ་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་མུན་པ་དང་འདྲ་བར་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །
དེ་བས་ན་འདི་གཉིས་ནི་མིག་དང་སྣང་བ་དང་འདྲ་བར། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་དང་
ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚོགས་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚོགས་ཤེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་སློབ་པ་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །
8-209
དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་རང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཉི་ཤུ་སྟེ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །མིག་སོགས་དྲུག་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པས་སམ་དབང་པོས་བསྡུས་པས་ནང་གཟུགས་སོགས་དྲུག་
སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པས་སམ་ཡུལ་གྱིས་བསྡུས་པས་ཕྱི། དབང་པོའི་རྟེན་གྱིས་བསྡུས་པ་གཉིས་ཀ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་བསྡུས་པས་ནང་དང་། དབང་པོས་མ་བསྡུས་པས་ཕྱི་སྟེ། ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པས་མ་ཡིན་
འཇིག་པས་མ་ཡིན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་དེ་དག་གིས་སྟོང་ངོ་། །དེ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་མོས་
སྤྱོད་དང་པོ་གསུམ་ལའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཙམ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ་དེར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་
པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རམ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པར་བྱ་བ་མེད་པས་སོ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལའོ། །དབྱིབས་ཆེན་པོ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་བཅུས་སྟོང་ལ་ཆེན་པོ་
སྟོང་པ། འདི་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ས་དང་པོ་ལའོ། །དོན་དམ་པ་མྱང་འདས། དེ་ཡང་དངོས་པོར་གཟུང་དུ་མེད་པ་ལམ་གྱི་བྲལ་བ་ཙམ་ཡིན་པས་སྟོང་པ་དོན་དམ་པ་སྟོང་ཉིད། 
8-210
འདི་ནི་མཆོག་གི་དོན་གྱིས་ས་གཉིས་པ་ལའོ།

以下是简体中文的直译：
专一作意是以前面的方法平息了贪着欲望和散乱于境的分别念后，以专注力集中于所缘，能够不间断地持续禅修；若不专注则见到无法持续禅修，故先发起持续禅修的意志而安住。等持是由于熟练前述相续，即使不特意专注于所缘，心也能以任运方式安住，当生起第九种心时，《世尊庄严》中说止已成就。如是以九心入定有九种入法：前两种是以专注力而入，中间五种是断续而入，第八种是不间断而入，第九种是任运而入。《集论》中以"止"之名称说一切，而《解深密经》中认为前八种是随顺止，后者才是真正的止。胜观资粮是对诸法进行分别、
8-208
极分别、遍思维、遍观察，是随眠对治、相对治、出离颠倒、安置心于无颠倒或行胜观，清净、善巧所缘、烦恼行境三种。当胜观缘空性时，会堕入声闻等菩提，因此紧接着是双运资粮：当止的所缘中心已稳定时，以智慧如实观察，生起如实智慧之光明，如同光明生起遣除黑暗一样驱除诸障碍。
因此这二者如眼睛和光明，生起如实智慧时互相顺应而住。具足双运道资粮者，以与遍智相应的作意为利益众生而修方便善巧资粮。了知方便善巧资粮者是学习智慧，故为智慧资粮。
8-209
此又以诸法各自体性空的方式有二十种，即内空性等。眼等六内由心所持或根所摄，色等六外由心未持或境所摄，由根所依摄的两者，由心所摄为内，不被根摄为外，非恒常住，非灭亡，是彼等之体性，故彼等由彼等自空。此即内空性、外空性、内外空性，是前三信解行位。仅仅了知诸法空性即是一切法空性，彼亦是空性空，为断除执彼分别故，或因为无需由他空故。此即空性空性，在加行道中。大形状器世界由十方空，大空性，此以普遍方式在初地。胜义涅槃，彼亦无法执为实有，仅是道的离系，故为胜义空性。
8-210
此以最胜义在第二地。


 །འདུས་བྱས་ནི་ཁམས་གསུམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྐྱེན་གྱིས་བྱ་ནུས་པས་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པས་ས་གསུམ་པ་ལའོ། །འདུས་མ་
བྱས་ནི་སྐྱེ་འགག་གནས་པ་མེད་པ་ཅིག་ཤོས་སྐྱེ་སོགས་མེད་པས་སྐྱེ་མེད་སོགས་སུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ན་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད། འདི་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་དོན་
གྱིས་བཞི་པ་ལའོ། །མཐའ་ནི་ཆ་སྟེ་རྟག་ཆད། འདས་པ་ནི་དབུས་ན་དེ་དག་གི་ཆ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཅི་ཡང་མེད་པས་མཐའ་ལས་འདས་
པ་སྟོང་པ་ཉིད། འདི་རྒྱུད་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ས་ལྔ་པ་ལའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་མེད་པས་ཐོག་མ་མི་འཐད། ཐོག་མཐའ་མེད་པ་ལ་བར་མི་འབྱུང་བས་ན་ཐོག་
མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད། འདི་ནི་ཀུན་ཉོན་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་གྱིས་ས་དྲུག་པ་ལའོ། །བྲལ་ཞིང་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་ངོ་བོ་ནི་དོར་བ། དེ་ལས་
བཟློག་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ་དོར་ཞིང་བསལ་བ་མེད་པས་ན་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད། འདི་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ས་བདུན་པ་ལའོ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་མཛད་པ་ནི་རང་བཞིན་ཏེ། 
8-211
འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པས་ན་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད། སྣང་ངོར་ཆོས་ཀུན་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པར་བཞག་ལ་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་
མ་གྲུབ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད། འདི་གཉིས་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པའི་དོན་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་ཞིང་ཡོངས་དག་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་ས་
ཉིད་ཡིན་པས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་དབྱེ་བས་ས་བརྒྱད་པ་ལའོ། །མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྤྱི་སྐྱེ་སོགས་ཁྱད་པར་རང་མཚན་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ན་རང་གི་
མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད། བཟླས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་བློ་བཟློག་ན་དམིགས་སུ་མེད་པས་ན་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད། འདི་གཉིས་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའི་རྟེན་འབྲས་བུའི་ས་
ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་རྟོགས་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་དབྱེ་བས་ས་དགུ་པ་ལའོ། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་ལྡན་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བས་ན་དངོས་
པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་སོགས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཅིག་ཤོས་མཚོན་བྱ་བཞག་པ་བརྟག་མི་བཟོད་པས་ན་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད། འདི་གཉིས་ལས་ལ་དབང་བའི་རྟེན་འབྲས་བུའི་ས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་སོ་སོར་རྟོགས་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་དབྱེ་བས་ས་བཅུ་པ་ལའོ། །
8-212
དངོས་མེད་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། དངོས་པོའི་ཆོས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་མེད་པ་ལས་དེ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད། སྟོང་པས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་མཐོང་
གི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱང་མཐོང་བས་མ་བྱས་ཤེས་པས་ཀྱང་མ་ཤེས་པས་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་ངུ་རུང་མ་
བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་ཡེ་ནས་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བྱེད་པ་པོ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད། འདི་གསུམ་ཉོན་སྒྲིབ་བག་
ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་། ཤེས་སྒྲིབ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་། རང་བྱུང་ཉིད་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལའོ། །མདོ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གོ་རིམ་མ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་
འདི་དང་མཐུན་པར་སྦྱང་བས་ཤེས་ནུས་སོ།

以下是简体中文的直译：
有为是三界如幻，由缘能作用，故有为空性，此以因相顺在第三地。无为是无生灭住，另一方面，因无生等不存在，故无建立无生等的理由，因此为无为空性。此以无所摄持之义在第四地。边是部分，即常断，超越是中间，由于切除彼等部分的理由，于彼自性中毫无所有，故为超边空性。此以相续无差别之义在第五地。由无后生故始不成立，在无始终中不生中间，故为无始终空性。此以无遍染清净之义在第六地。舍离断绝遍舍的体性是弃舍，与此相反，一切法本来自性空，无弃舍可除，故为无弃舍空性。此以无差别之义在第七地。一切圣者未造作者是自性，
8-211
由不被有为无为变异不变异的过失所染，故为自性空性。在现相中一切法互相依存而安立，自性完全不成立，故一切法空性。此二者以无减无增之义，以及因是无分别和净土二者之所依，是果地故，以分别遍清净的差别在第八地。总相生等安立为相，别相自相仅是假立，故自相空性。于重复等时段相互心转，无所缘故为无所缘空性。此二者是智慧自在之所依果位，以各别证悟遍清净的差别在第九地。从缘所生者具无自性，缘起故为无实体性空性。取蕴等各别相的所相安立不堪观察，故为有实空性。此二者以是业自在所依果位，以各别证悟遍清净的差别在第十地。
8-212
无实如虚空，由无障碍实法等而假立，故为无实空性。空性能如实明显呈现圣者的智见，但非见所造作，亦非智所了知，故为自体空性。如来出世或不出世，诸法法性本来安住，由此无他作者故为他性空性。此三者以具烦恼障习气、具所知障习气、自然性之义，在佛地。经中未说无生等次第，通过与此相应修习皆能了知。


 །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འདིའི་དམིགས་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་འདོད་དེ། རྒྱུ་མཚན་
གང་གིས་ཞེ་ན་གང་དང་གང་ཤེས་པ་དེ་དང་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་བ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་དུ་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡིད་འདི་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །
8-213
ཡེ་ཤེས་ལ་གོམས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལས་བསོད་ནམས་འབྱུང་བས་ན་བསོད་ནམས་
ཀྱི་ཚོགས་སོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས་ན། དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ལམ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལམ། རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ལམ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་
དང་སྦྱོར་བའི་ལམ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ། རྣམ་པར་དག་པ་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་ལ་འབད་པས་ན་ལམ་གྱི་ཚོགས་སོ། ། ལམ་དང་ལྡན་པ་ནི། འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་གཟུངས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་གཟུངས་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་དང་། ཆོས་ཀྱི་དང་། དོན་གྱི་གཟུངས་སོ། །དང་པོ་ནི། སྔོན་གྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མོས་པས་
སྤྱོད་པའི་ས་ལ་རྟག་ཏུ་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་པ། དབང་པོ་བསྡམས་པ། སུ་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་གཏམ་མི་ཟེར་བ་མི་ཉལ་བར་བརྩོན་པས་ཡི་གེའི་དང་པོ་ཨ་ཞེས་བྱ་
བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་སྦྱོར་བས་ཡང་དག་པར་བསྒོམ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་པུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའམ་བརྗོད་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་སྣང་སྟེ། 
8-214
དེ་ལྟར་ན་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་དེ་བཞིན་གྱི་ཡི་གེ་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དཔྱད་པས་བསྐལ་པ་མང་པོར་ཆོས་སྟོན་པའི་རྒྱུའི་
དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་མེད་པ་སྐྱེ་ལ། དེ་དག་གི་དོན་འཛིན་པས་གཟུངས་སོ། །གཟུངས་དེའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་དམིགས་པར་བཟོད་པ་སྟེ་གཟུངས་ཀྱི་ཡེ་
ཤེས་སོ། །དྲན་ཤེས་དེ་གཉིས་ལ་བཟོད་པའི་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡི་གེ་དེ་དག་ཉིད་བསྒོམས་པས་དེ་ལ་
དབང་ཐོབ་སྟེ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་ཐོབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསང་སྔགས་ཀྱི་
གཞི་རྣམས་བྱིན་གྱིས་རློབ་ལ་དེས་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་དེས་ཀྱང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུར་འདོད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། །དེའི་ཚེ་བྱིན་གྱིས་རློབ་
པར་ནུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་དང་བཅས་པ་ལ་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ། །གཟུངས་དེའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་ཡི་གེ་དེ་དག་ཀྱང་གཟུངས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདིར་གནོད་འཇོམས་ལས། 
8-215
མ་ན་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་ཏྲ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོབ་བ་ཡིན་པར་བཤད་པས་ཤེས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་གསང་སྔགས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཡི་གེ་དེ་དག་ལ་ཡང་གསང་སྔགས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་མ་རིག་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། རིག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
ཉིད་ཀྱི་གོ་འཕང་གི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞི་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་གཟུངས་ཀྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་རྣམས། རིག་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཐོབ་བོ།

以下是简体中文的直译：
若问此无分别智慧的所缘是什么，认为是缘于一切法的无自性空性。为何如此？凡是了知者，皆缘于一切法自性空性，如同梦中缘于马等体性空性一样，此无分别意亦是了知。
8-213
对于具足智慧修习者，以清净智慧、真实等持等利益众生而生起福德，故为福德资粮。通过修习福德与智慧资粮，以遍观实物之道、精进所生之道、清净自性之道、现观相应之道、现观之道、清净决定出离之道而精进，故为道资粮。具足道者，由能摄持故为陀罗尼资粮，即成为菩萨获得忍辱之因的陀罗尼、密咒陀罗尼、法陀罗尼、义陀罗尼。第一种：前世因圆满的菩萨在行信解地时常处静处、知食量、守护根门、不与任何人交谈、不睡眠而精进，遍观字首"阿"是无生义，当以止观相应如实修习时，由修习力，唯"阿"字显现为一切法无生或无说的行相。
8-214
如是，"阿"字是了解一切法的因。以如此方式观察彼等字义，能生起多劫说法因的无尽记忆与智慧，由持彼等义故称陀罗尼。从彼陀罗尼因所生是缘胜义之忍，即陀罗尼智慧。此念与慧二者称为忍辱陀罗尼。之后不久即能获得初地极喜地。第二种：由修习彼等字而获得自在，以往昔愿力及获得等持自在力，为息灭一切损害及净化一切罪障，加持密咒基础，被如是加持的密咒基础如如意宝般成就一切所欲之义。此时，能加持的等持智慧称为密咒陀罗尼。因为是彼陀罗尼的所缘，故彼等字亦称陀罗尼。此处《除害》中：
8-215
"摩那"是了知，"怛罗耶"是救护，故说了知与悲悯为密咒。因为是彼二者的等流，故彼等字也称密咒。又因能断无明，生起明觉，故彼称为明。因为是一切相智位基础，故称为基，因此获得"陀罗尼密咒基"、"明咒基"之名。


 །ཞེས་གསུངས། ཡང་
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་གསང་སྔགས་རྣམས་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་སྦས་དོན་ལས་ནི་མདོ་སྔགས་དགོངས་པ་གཅིག་
པ་དང་། འདི་དང་དེའི་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་སྤངས་རྟོགས་ཁྱད་པར་མེད་པ་དང་། འོན་ཀྱང་ད་དུང་དངོས་བསྟན་གྱི་ཐབས་བརྟེན་ཚུལ་གྱིས་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་མྱུར་མི་མྱུར་ནི་ཡོད་དེ། རྡོ་
རྗེ་ཐེག་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ཆགས་གྲོལ་ལ་ཞུགས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། སར་ཚུད་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་ཆོས་ཉན་པ་ན། སྔོན་མི་ཤེས་ཤིང་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་མིང་གི་ཚོགས་དང་། 
8-216
ཚིག་གི་ཚོགས་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་རིམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུན་རིང་པོར་ཡང་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པའི་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་བོ། །འདི་ལ་ཚིག་གི་གཟུངས་
ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །བཞི་པ་ནི། དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དུས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པའི་
དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ལ་དོན་གྱི་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ལས་དང་པོ་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་མོས་སྤྱོད་དུ་ཐོབ་པའོ། །ལྷག་པ་གསུམ་ནི་
བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོ་འདས་ནས་ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པར་ཐོབ་བོ། །དེ་དག་ཀྱང་འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ། ཕྲག་དོག །སེར་སྣ། ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ལ་མི་སྤྲོ་བ་བཞི་
སྟེ་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་དག་ལས་བཟློག་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ས་དང་པོ་ལ་གནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ས་ལྷག་མ་རྣམས་
སུ་རིམ་པ་བཞིན། དྲི་མ་མེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་དང་། ཐུབ་པར་དཀའ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱིས་སེམས་བརྒྱན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒྲོན་མེ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང་། 
8-217
མི་རྟག་པ་དང་། སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་དང་། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་སྟེ། དེ་ལྟར་ས་དང་པོར་སོ་སོའི་གཟུངས་ལ་སོགས་པ་གཟུངས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་ཐོབ་པར་འགྱུར་
རོ། །གཟུངས་ཐོབ་པའི་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ས་དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞི་ཡིན་པས་ན་ས་ཞེས་སྟོན་པ་སའི་ཚོགས་ཏེ། མཐོང་བ་དང་
སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུར་རྣམ་པར་གཞག་གོ །དེ་ལ་ཡང་ས་གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་
པ་རྣམས་ཇི་སྲིད་མ་རྫོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ས་དེ་ཡིན་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ནི་ས་གཞན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་པ་བཅུ་ཡིས་ས ནི་དང་
པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་ནི། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གཞི་ཐམས་ཅད་ལ་གྱ་གྱུ་མེད་པའི་བསམ་པ་དང་། རང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཕན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་
མཉམ་པ་ཉིད་དང་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་འཚོལ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ལ་མི་དགའ་བར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སེམས་ཉིད་དང་། 
8-218
བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་འདོད་པའི་དགའ་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། བདེན་པ་ཡི་ཚིག་སྨྲ་བ་ནི་བཅུ་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་
བ་འདི་དག་རང་བཞིན་གྱིས་མི་དམིགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྦྱོང་བ་ན། སྔོན་མ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསར་དུ་
རྟོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བ་དང་སེམས་ཅན་མང་པོའི་དོན་འགྲུབ་པ་གཟིགས་ནས་དགའ་བ་རླབས་པོ་ཆེ་སྐྱེ་བས་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བཞག་པ་དེ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是简体中文的直译：
如是所说。又由如是等持力而持有密咒，故亦称密咒陀罗尼。从这样的隐义可知显密见解一致，以及此道与彼道获得见道时在断证上无差别。然而，依靠显教所示方便趣入成佛有快慢之别，如同金刚乘道趣入贪欲解脱一样。第三种：入地者从诸佛及大菩萨听闻法时，对以前不知且未闻的名词集、句集、字集所属的无量法，以同样次第长时不忘的记忆与智慧。这也称为词句陀罗尼。
8-216
第四种：以彼等如是所持法义无量无数无边，在无量时间内不忘持有的记忆与智慧合一，称为义陀罗尼。其中第一种由前世因缘圆满者在信解行位获得。其余三种在过了第一无数劫后在初地等获得。这些也是由转离贪着欲望、嫉妒、吝啬、不乐法喜四种——自他平等的违品——而获得。另外，住在初地称为"殊胜住处"，余地依次为"无垢"、"极稳固"、"难伏"、"以功德庄严心"、"智慧曼荼罗灯"、"殊胜趣入"、
8-217
"无常"、"无边门"、"无尽藏"。如是在初地获得各自陀罗尼等无量无数多千陀罗尼。获得陀罗尼的证悟阶段殊胜，为获得上地功德，彼地即是功德基础，故说"地"，即地资粮。以见修道中遍净法的差别安立为极喜等十地。其中，以何地遍净何法，在未圆满前是彼地，圆满后即是另一地，应当了知。又以十种遍净获得初地：十种是对一切基如实无曲之意乐、利益自他之事、于众生心平等、舍一切所有、亲近善知识、寻求三乘所属正法所缘、常不乐住居家而出离之心、
8-218
欲求无上佛身之欢喜、宣说正法、说真实语为第十。以自性无所缘而特殊化一切所应生起者，应知是遍净。遍净时，因新证先前未有之法真如，见到接近菩提和成就众多众生利益，生起广大欢喜，故安立初地为极喜地，此为获得极喜地。


 ། དེའི་ཡོན་
ཏན་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཏེ་ལྷག་མ་དག་ལའང་འགྲེའོ། །ས་གཉིས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གཞན་གྱིས་ཕན་པ་བྱས་པ་ལ་དྲིན་དུ་གཟོ་བ་
དང་། ཕན་བཏགས་པ་དག་གིས་ཚུར་གནོད་པ་བྱས་པ་བཟོད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་དོན་དུ་ཡང་དུས་ཡུན་རིང་པོར་
དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་ཡང་གནས་པར་སྤྲོ་བའི་སྙིང་བརྩེ་ཆེ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་དང་། བླ་མ་ལ་གུས་པར་ཆོས་ཉན་ཅིང་དེས་བསྟན་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་བདུན། 
8-219
བརྒྱད་པ་ལས་གཞན་མེད་པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ལ་བརྩོན་ཞིང་སྤྲོ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བས་འབྱོངས་པ་ན། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་ཐེག་པ་གཞན་ཡིད་ལ་བྱེད་
པའི་དྲི་མ་ལས་འདས་པས་ན་དྲི་མ་མེད་པའི་སར་བཞག་པ་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ས་གསུམ་པ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་མི་ངོམས་པ་ཉིད་དང་ནི། ཟང་ཟིང་གི་རྙེད་པ་མེད་
པར་ཆོས་སྦྱིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཀུན་སྦྱོང་བ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། རང་དང་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་མི་དགེ་བ་
ལ་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་རྟོག་པས་རློམ་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དེ་རྣམ་པ་ལྔ་འབྱོངས་པ་ན། གཞན་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་
སྣང་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འོད་བྱེད་ཅེས་བཞག་པ་དེ་ཐོབ་པའོ། །ས་བཞི་པའི་ནི། ནགས་སམ་དགོན་པར་གནས་པ་དང་། མ་རྙེད་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཆུང་བ་དང་། རྙེད་པ་ལྷག་
པར་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། བསོད་སྙོམས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་བརྟེན་པ་སྟེ་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་།བསླབ་པ་བླངས་པ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང་། 
8-220
འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་བས་སྨོད་པ་དང་། གདུལ་བྱ་དང་འཚམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཞོལ་བ་དང་། བདོག་པ་ཀུན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། དགེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་
སེམས་མི་ཞུམ་པ་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བ་མེད་པ་སྟེ་བཅུ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་འབྱོངས་པ་ན་མེའི་འོད་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ། དེ་
ནི་དེ་ལ་ཕལ་ཆེར་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་བསྲེག་པར་ཉེ་བར་གནས་པས་ན་འོད་འཕྲོ་ཅན་ཞེས་བཞག་པ་དེ་ཐོབ་བོ། །ས་ལྔ་པའི། རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་
བྱུང་བ་འགྲོགས་པས་འདྲིས་པ་དང་། དད་པ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་གཞན་ལ་མི་སྟོན་པར་འཁྲེན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་བས་འདུ་འཛིར་གྱུར་པའི་གནས་དང་ནི། བདག་བསྟོད་པ་དང་། གཞན་ལ་བརྙས་པ་དང་།
མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་དང་། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པས་རློམ་པས་ཁེངས་ནས་གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་ཕྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་།
ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་བློ་གྲོས་ངན་པ་དང་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བཟོད་པའམ་ཕྱོགས་པ་སྟེ། ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་ནི་རྣམ་པར་སྤངས་ན་དེའི་བཟློག་པ་ཆོས་བཅུ་ཤེས་ཏེ། 
8-221
དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བས་འབྱོངས་པ་ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ཡང་སེམས་ཅན་ཀྱི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་དེ་གཉིས་ཀ་
ཡང་བྱང་དཀའ་བས་ན་སྦྱང་དཀར་བཞག་པའི་ས་ལྔ་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ཐོབ་བོ།

以下是简体中文的直译：
其功德有一千二百种，余地也同样增长。第二地是以三种自性菩萨戒律、对他人所作利益知恩感谢、忍受曾经帮助过的人反而造成的伤害、无悔欢喜修持善法、为了哪怕一个众生的利益也乐意长时处于地狱等处的大悲心、恭敬一切人、恭敬聆听上师教法并修持其所教导的法，共七种。
8-219
第八以外无其他，精进欢喜修持布施等诸波罗蜜多，通过遍净而熟练时，因超越邪戒垢染和思维其他乘的垢染，立为无垢地，即获得此地。第三地是对听闻正法不满足、无物质所得而行法布施、清净佛土依正二报、为利他而轮转于轮回不疲厌、对自他不善生起惭愧，以无自性分别而无所执著的方式进行遍净，这五种熟练时，因为对他人作法光明故立为发光地，即获得此地。第四地是住于林间或僻静处、对未获得的少欲、对已获得的不追求而知足、受持净修功德如托钵等、所受学处即使为了生命也不舍弃、
8-220
观察欲妙过患而呵责、随顺所化机而趣向涅槃、舍一切所有、修习善法心不怯弱、于一切事物无所见，遍净此十法而熟练时，如火光般菩提分智慧，因其近于焚尽二障，立为焰慧地，即获得此地。第五地：为获利等与在家出家人相处亲近、独占信众之家不示人、众多人聚集处的喧闹、自赞、轻蔑他人、十不善业道、因闻思等而骄傲不敬他人、后来颠倒执著于善不善、恶慧如邪见等、忍受或倾向一切烦恼如贪等，若断除此十法则了知其相反之十法，
8-221
遍净此等而熟练时，虽精勤于令众生成熟，却不因众生的错误行为而生烦恼，此二者均难以克服，故立为难胜地，即真实获得第五地。


 །ས་དྲུག་པའི། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་རབ་
ཏུ་རྫོགས་པས་དང་། སློབ་མ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་དགའ་བ་སྤངས་པ་དང་ནི་བསེ་རུའི་ས་ལ་དགའ་བ་སྤངས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ལ་སྐྲག་པའི་སེམས་སྤངས་ནས་དང་། སློང་
བའི་སྐྱེ་བོས་བསླངས་ན་མི་ཞུམ་པ་དང་། བདོག་པ་ཀུན་རང་གིས་ངང་གིས་བཏང་ཡང་མི་དགའ་བ་མེད་པ་དང་། དབུལ་ཡང་སློང་བའི་སྐྱེ་བོ་མི་སྤོང་བས་རྒྱུ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་འབྱོངས་
ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། འཁོར་བ་དག་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་
ས་ནི་དྲུག་པ་མངོན་གྱུར་དུ་བཞག་པ་ཡང་དག་པར་ཐོབ་བོ། །ས་བདུན་པའི། བདག་དང་། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང་། སྲོག་དང་། གང་ཟག་དང་། ཆད་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། 
8-222
རྒྱུ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དག་དང་ནི། ཁམས་གསུམ་པ་ལ་གནས་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་། སེམས་ནི་ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་
དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དེར་ལྟ་བ་ཡི་མངོན་ཞེན་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་དེ་དང་འགལ་བར་འཛིན་པའི་ཉེས་པ་ནི། ཉི་ཤུ་གང་ལ་རྒྱུན་རྣམ་པར་འཆད་པ་སྟེ་སྤངས་
པ། དེ་ཡིས་ས་ནི་བདུན་པ་ཐོབ་བོ། །བཟློག་པ་བླང་བར་བྱ་བ་ཡང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ལམ་ལ་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་
ཉིད་དང་། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་ནི། དངོས་པོར་དམིགས་པ་རློམ་པ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་ཤེས་
པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་བཟོད་ཤེས་དང་། ཆོས་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཐབས་སམ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་
ཀུན་ཏུ་འཇོམས་པ་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་པ་མེད་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དོར་བ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་དང་། ཞི་གནས་ངེས་པར་སེམས་པ་སྟེ་བསྒོམ་པ་དང་། 
8-223
ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་མཁས་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བའམ་དུལ་བ་དང་། གཟུགས་སོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མངོན་པར་ཆགས་པའི་ས་མིན་
པ་དང་། གང་འདོད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དུ་ནི་དུས་མཉམ་པར་འགྲོ་བ་དང་། ཀུན་ཏུ་གདུལ་བྱ་རྣམས་དང་མཐུན་པར་བདག་གི་ངོ་བོ་འམ་ལུས་ནི་དེ་དང་དེར་སྟོན་པ་ཉིད་དང་
ཉི་ཤུའོ། །དེ་ལྟར་སྤངས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ན་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་མཐར་ཕྱིན་པར་སོང་བ་ཡིན་པས་རིང་དུ་སོང་བར་བཞག་པ་དེ་ཐོབ་བོ། ། ས་
བརྒྱད་པའི། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་དེ་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་རྩེ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་པའམ་
བཟང་པོར་བསྒྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བསྟེན་པ་དང་། ལྷའི་མིག་བསྐྱེད་པ་སྟེ་དབང་པོ་ཤེས་པ་དང་། རྒྱལ་བ་ཡི་ཞིང་བརྟེན་པ་སེམས་
ཅན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟར་གནས་པ་དང་། བསམས་བཞིན་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་དང་། ལས་ནི་རྣམ་པ་འདི་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་འབྱོངས་ན་མཚན་མ་ལ་རྩོལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། 
8-224
མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རྩོལ་བའི་འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བར་བཞག་པ་ཐོབ་པར་བཤད་དོ།

以下是简体中文的直译：
第六地：由圆满布施、持戒、忍辱、精进、禅定、智慧，以及舍弃喜欢声闻地和喜欢独觉地，舍弃对无自性所缘而生恐惧的心，被乞者乞求时不畏缩，自然舍弃一切所有而无不悦，虽贫穷也不舍弃乞求者，通过遍净此二因而熟练时，依靠般若波罗蜜多而趋入涅槃，因不住轮回而显现轮回与涅槃，故第六地立为现前地，真实获得此地。第七地：对执著自我、众生、生命、补特伽罗、断、常、无相、
8-222
因、蕴、界、处，住于三界，贪着，心畏缩，佛、法、僧三宝，执著戒律，争论空性，执持与空性相违之过，断除此二十种相续，以此获得第七地。应当修习的相反功德是：如实了知三解脱门，十善业道三轮清净，缘一切众生的悲心，无所缘执著，了解一切法平等性，了知大乘一味，遍知无生，对甚深法生起定解忍智，以大乘方便或一味宣说诸法，摧伏一切分别，无执相想，舍弃五种萨迦耶见等，断除贪等烦恼，修习止定，
8-223
以方便智慧善巧修观，心寂静调柔，对色等一切无碍智，非贪执之地，能同时随意前往不同佛土，普遍示现与所化众生相顺应的自性或身，共二十种。如是以二种断除而遍净，由与一乘道相连，已至加行究竟，故立为远行地而获得。第八地：如实了知一切众生的意、心与行，以神通明在世界游戏，成就清净或殊胜佛土，为遍察一切法而亲近诸佛，生起天眼即了知诸根，依佛土而遍净众生，住于一切如幻，随意受生于轮回，以此八种业遍净而熟练时，因不为有相作意与无相作意二者所动，故立为不动地，如是获得此地。
8-224
不为有相分别与无相分别二者所动，故立为不动地而获得。


 །སྨོན་ལམ་དག་ནི་མཐའ་ཡས་པ་དང་། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་སྐད་ཤེས་པ་དང་། སྤོབས་པ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་མི་ཟད་པ་དང་། མངལ་དུ་འཇུག་པའི་མཆོག་ཏུ་བཞག་པ་དེའི་དང་ནི་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱི་རིགས་དང་། ཉི་མའི་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་རུས་དང་། མའི་ཕྱོགས་ནས་འབྲེལ་བའི་གཉེན་ཆོ་འབྲང་དང་། རང་དབང་བའི་འཁོར་དང་། བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་སྡོད་པའི་སྐྱེ་བ་དག་དང་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་བསྐུལ་ཏེ་ངེས་པར་
འབྱུང་བ་དང་། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་འབྱོངས་ན། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བློ་གྲོས་བཟང་བའི་ཕྱིར་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་སུ་བཞག་པ་དེ་ཐོབ་བོ། །རྒྱུའི་ས་རྣམས་
ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བསྟན་ནས་འབྲས་བུའི་ས་དེ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བསྟན་ནས་འབྲས་བུའི་ས་དེ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སྦྱོང་མ་བཤད་པར་ས་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་ས་དགུ་འདས་ནས་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་གིས་ཐོབ་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། 
8-225
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བས་སོ། །དེ་ནི་ཕྲིན་ལས་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོས་
ཐོས་པའི་ཆོས་རྟེན་ལ་ཡོད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བཞག་པ་དེ་ཐོབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དག་ལ་གནས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དགེ་བ་བསྒྲུབ་
པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་དགའ་བས་རྟག་པར་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་སོ། །ས་དགུ་པ་ཞེས་པ་ཡང་དམན་པ་ས་བརྒྱད་དང་། བྱང་ས་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ལ་བྱའོ། །དམན་པ་ས་བརྒྱད་ནི་མོས་
སྤྱོད་ཀྱི་སའམ་དྲོད་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བ་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བས་ན་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་སའམ་དད་པའི་ས། འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་ལ་ཆོས་ཀྱི་ས། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་
བཟོད་པ་ཐོབ་པས་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ཐོབ་པའི་རིགས་དང་ལྡན་པས་རིགས་ཀྱི་ས། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་གྲལ་དང་པོ་ནས་ཡས་བགྲངས་པ་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ་གྲལ་བརྒྱད་པ་ལ་བབ་པས་
ན་བརྒྱད་པའི་ས། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟག་པར་མཐོང་བས་ན་མཐོང་བའི་ས། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་སྲབ་མོར་བྱས་པས་ན་བསྲབས་པའི་ས། 
8-226
ས་འདི་ལ་གནས་པས་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་སྤངས་པས་ན་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས། ཕྱིར་མི་འོང་སྔགས་བྱས་ཏེ་གྲུབ་པའི་དོན་
མི་ཉམས་པར་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་བྱས་པ་བསྲུང་བའི་ས་སྟེ་དགྲ་བཅོམ་མོ། །འདིར་ནི་ས་དང་པོ་གཉིས་བཞག །ཉན་ས་རང་ས་བསྣན། འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་གསུམ་གྱིས་ཞུགས་པ་འདིར་བསྟན་ཉན་སའོ། །གཉེན་
པོའི་ཚོགས་ནི། མཐོང་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་སོ་སོ་དག་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་བཞིར་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་དང་པོའི་བཞི་ཀུན་ཉོན་ལ་བརྟེན་ནས་
དང་། ཕྱི་མའི་བཞི་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོན་པར་མཛད་པས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ།

以下是简体中文的直译：
无边愿望、了知天等一切众生的语言、不竭如河流的辩才、被安立为入胎之最殊胜、王族等种姓、称为日亲等血统、母系亲属关系、自在眷属、被帝释天等喜爱的出生、被佛等敦促而出离、如如意宝般的菩提树、成为佛法体性的一切圆满功德，遍净此十二种圆满后熟练时，因具有各别正智善慧，立为善慧地而获得。显示了因地诸遍净后，未说果地遍净，从集摄一切地的角度而言，越过九地而获得的智慧，称为住佛地，
8-225
但非圆满正等觉佛，应知那是菩萨第十地。如同事业一般，通过等持与陀罗尼门，所闻法依如虚空般遍满，故立为法云地而获得。亦称为住于菩萨地，为修各种善行而喜悦常住一切处。所谓"九地"是指将下八地与菩萨地合为一体而言。下八地是：信解行地或暖位，因见清净白色故称白净见地或信地；世第一法位为法地；因获得人无我忍而具三菩提种性故为种性地；从获得阿罗汉果的第一排倒数至预流向第八排故为第八地；住于预流果，恒见真如故为见地；一来果使欲界贪爱变薄故为薄地；
8-226
住于此地者已断除欲贪与害意，故离欲贪，为离贪地；不还果，已持咒成就，为护持不失已办之义故为持办地，即阿罗汉。此处立前两地，加声闻地及自地，后三果摄向，此处显示声闻地。对治资粮是：在见道与修道各自中，为息灭所分的四种所取能取分别，前四对治依遍染，后四则依胜义谛而教示，称为八种。
;


། །།
༈ བཅུ་པ་ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ།
བཅུ་པ་ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཚོགས་བསགས་པ་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་
བྱམས་པས་བརྙེས་པ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་བརྗོད་པ་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་བརྒྱད་དེ། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་
གྱི་དོན་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། འབད་པ་མེད་པའམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། མཐའ་ལས་འདས་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། 
8-227
རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ལམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་འདི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་
མདོར། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་བསྟན་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཐེག་པ་དེ་གང་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་ཞིང་དེ་ཙམ་ཉན་ཐོས་ལ་
ཡང་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ག་ལ་བ་དེར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་སྨོས་ལ། ཡང་དེ་ཐེག་ཆེན་དང་ཐ་དད་དམ་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་བསལ་
བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད། འབྲས་བུའི་ཐེག་ཆེན་དུ་བཤད་པ་སོགས་ཀྱིས་ངེས་འབྱུང་དེ་ཡུལ་གྱིས་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་བ་ལྟར་དེར་འབྱུང་བྱེད་
སྒྲུབ་པར་བཞག་སྟེ་བརྒྱད་དུ་བཤད་པ། ཆེད་དུ་བྱ་བ་གསུམ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ན་འབྱུང་ལ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཁྱད་པར་བྱས་ཏེ་བསོད་ནམས་བསགས་པ་ལས། དེ་
ཡང་འབད་པ་དང་བཅས་ན་སེམས་ཅན་ཀྱི་དོན་མ་ལུས་པ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་རྟོགས་པ་ལས། 
8-228
དེ་ཡང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་རྫོགས་པ་ལས། དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་ལས། དེ་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྙེད་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་
ཞེས་པའི་སྒྲུབ་པ་དེ་དག་ལས་ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་
རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཏེ་དང་པོའོ།། །།
༄། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཏེ་གཉིས་པ།
༈ དང་པོ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག།
སྐབས་གཉིས་པ་ལ་བཅུ་གཅིག་ལས། དང་པོ་འོད་ཀྱིས་མོག་མོག་པོར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་བསྟན་
པའི་རྟེན་ནི། སྔོན་བྱུང་ཤེར་ཕྱིན་སྟོན་པའི་འཁོར་དུ་འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་ལྷགས་པ་རྣམས་ལམ་ཤེས་སྐྱེ་རུང་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་དེ་
དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འོད་དྲི་མ་ཅན་ལྟ་བུར་མོག་མོག་པོར་མཛད་པ་དེ་ནི་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པའི་རྟེན་ཁོ་ན་ལ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཞེས་དང་། འོ་
ན་ང་རྒྱལ་སྤངས་པ་ཐམས་ཅད་ལའམ་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡུལ་ངེས་པ་དང་། འོ་ན་ཐེག་པ་གཞན་འདིར་ངེས་པར་མི་འབྱུང་ངམ་ཞེ་ན་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཀྱང་ལམ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང་། 
8-229
དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དབང་དུ་བྱས་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི་དེ་
ཡི་བྱེད་ལས་ཏེ། རྟེན་ཡུལ་ཁྱབ་པ་ངོ་བོ་ལས་ཀྱིས་ལྔར་འགྱུར་རོ།

以下是简体中文的直译：
第十 决定出离修行
第十决定出离修行：如是积集资粮者如同圣弥勒所获得的那样是决定出离，以境界差别分为八种：为所应作的决定出离、平等性决定出离、利益众生决定出离、无功用或任运成就决定出离、超越边际决定出离、获得相的决定出离、
8-227
一切相智决定出离、道所缘的决定出离，应知此八种自性即是决定出离修行。如是在经中教示正趣入大乘后，其下若问"从何处决定出离此乘"，则答"从三界中出离"，而因声闻乘也具有这一点，为了区别，故说"将住于一切相智所在处"。又为遣除"彼与大乘有别"的邪见，以"以无二方式"等说明决定出离，以诸如将决定出离解释为果位大乘等，如以境分八决定出离一样，立其能出离之修行为八种，解释为：为三种所应作、知一切法平等性而出离，又以利益众生为特点积集福德，若有功用则不能成办无余众生利益，无相而作一切事业自能成就。又从了悟远离常断一切边际，
8-228
又从圆满三乘证悟，又从获得一切相智，又从获得殊胜道金刚喻等持而出离，除此等修行外，别无超胜于决定出离修行者。《圣般若波罗蜜多教授论现观庄严论颂》中一切相智品第一。
道智品第二
初道智支分
第二品分十一，首先教示以光遮蔽等五种所依：昔日于说般若眷属中，欲界色界诸天到来，为令生起道智，以如来自性光令彼等异熟所生光如有垢般遮蔽，即道智证悟唯生于摧伏我慢之所依，若问"是否一切断我慢者"，则答"是于发殊胜菩提心者"，此为境决定。若问"其他乘于此不决定出离吗"，答"一切乘皆趣向大乘，彼等亦当修道智"，此为遍及。
8-229
又以调伏诸烦恼而长时修行为道智自性，尽生死际而趣入利益众生为其作业，以所依、境、遍及、体性、作业而为五种。


 །ཁྱབ་པ་འདིར་འགྲེལ་པར་ཐེག་པ་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
པ་འདིའི་དོན་ལ། འདུལ་བའི་དབང་གིས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དག་རིགས་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་ཐེག་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་བདེན་ལ། རིགས་མ་ངེས་པ་ལ་ཐེག་པ་
གཅིག་ཏུ་བསྟན་ནོ། །དེ་ཡང་། ཁ་ཅིག་དག་ནི་དྲང་ཕྱིར་དང་། །གཞན་ཡང་ཀུན་ནས་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །མ་ངེས་རྣམས་ལ་ཐེག་གཅིག་བསྟན། །ཞེས་པ་དང་། ཆོས་བཅུ་པ་
དང་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །ལུང་དེ་དག་ནི་འགའ་ཞིག་སྐྲག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་
ཕྱིར་ཡིན་ལ། འཕགས་པ་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་མི་བཞེད་དེ། རྒྱུད་བླའི་འགྲེལ་པར། དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །
8-230
དེ་ཡང་རྟག་ཏུ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་འཚོལ་བ་ལ་སློབ་པ་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་འབད་པས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་དེའི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དག །ཐེག་པ་གསུམ་རྣམ་པར་
གཞག་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་དང་དྲང་བའི་དོན། མཐར་ཐམས་ཅད་མཚང་རྒྱ་བ་ཅན་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ངེས་དོན་དུ་བཞེད་དེ། དམ་ཆོས་པད་དཀར་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་མ་འོངས་པའི་
དུས་སུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་དང་། དགོས་པ་གནས་སྐབས་སུ་དེ་དག་དེར་ངལ་བསོར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་དུ། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོས་ཐེག་པ་གསུམ་བསྟན་པ། །
རྣམ་འདྲེན་རྣམས་ཀྱིས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། །ཐེག་པ་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་ཡོད་མ་ཡིན། །བསྟི་བའི་དོན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་བསྟན་ནོ། །ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་བདེན་པ་པོའི་ལེའུ། ལང་གཤེགས་སོགས་ལུགས་ལས་
རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ནོ། །རིགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་སྟེ། ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་གཉིས་མ་ལུས་པ་སྤོང་བྱེད་མེད་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་རྣམ་པར་འགྱུར་པ་མེད་པས། 
8-231
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མཉམ་བཞག་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་། ཐར་པ་ཞེས་བྱ་གཅིག་
པུ་ཉིད། །མང་པོ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སམ། འཇུག་པར། གང་ཕྱིར་འདི་ན་དེ་ཉིད་ཤེས་ལས་དྲི་མ་མཐའ་དག་སེལ་བ་ནི། །ལྷུར་བྱེད་གཞན་མེད་ཆོས་རྣམས་དེ་ཉིད་རྣམ་འགྱུར་དབྱེ་བའང་
རྟེན་མིན་ཞིང་། །དེ་ཉིད་ཡུལ་ཅན་བློ་གྲོས་འདི་ཡང་ཐ་དད་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲོ་ལ་ཐེག་པ་མི་མཉམ་དབྱེར་མེད་བསྟན། །ཞེས་སོ། །སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་
བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པའི་དོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱ་བར་
འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་བཞེད་པའོ། །འཁོར་བ་ལ་མཐའ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་དྲིས་པས། སྟོན་པས་གང་དུ་ཡང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སྐབས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་གང་ཟག་སྒོས་ཀྱི་དབང་དུ་ཡོད་ལ། སྤྱིར་
ནི་མེད་ཅེས་གསུང་བའི་སྐབས། འཁོར་བ་ནི་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པས་ཟད་པ་མེད། འཕེལ་བ་མེད་པར་གསུངས་པའི་གནས་སྐབས། ཡང་དག་པར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ་འཁོར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། 
8-232
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འཇོག་མི་ཤེས་སོ།

以下是简体中文的直译：
关于"此遍及，在注释中三乘安立是有意趣而非真实"这一意义，阿阇黎无著及其追随者们认为：对于决定种性者，乘是多种的确为真实；对于不定种性者，则教示一乘。如所说："为引导某些人，以及为摄受其他人，诸佛为不定者，宣说唯一乘。"又如从《十法经》和《宝云经》等中所教示的一乘之义是权宜之义。这些经文是为了遣除某些人的恐惧而说，圣者（无著）也不主张如此特殊见解，因为在《宝性论释》中："僧伽一词是三乘所摄众之修饰语。
8-230
其中常有怖畏、皈依如来、寻求出离之学人有事业者，以及趣入无上正等正觉者。"等等，以此努力成立一乘之故。圣龙树及其传承追随者们认为：三乘的安立是有意趣和权宜义，最终一切皆能成佛，故一乘教示为了义。如《妙法白莲经》中："舍利子，你于未来时将成正等正觉佛。"其目的是为了暂时令彼等休息而趣入，如彼经中："大仙宣说三乘，乃是诸导师之善巧方便，唯一一乘无有二，为安息义而示三乘。"如是《真实品》、《楞伽经》等经中广泛宣说。理证也可成立：除了了知真如的智慧外，无余断除二障的方法，且真如境无有变异，
8-231
故真如所缘之等持亦无差别，因为皆是从证悟法性自性清净的行相角度。如说："解脱称为唯一，不可缘为多种。"或如《入中论》："因为此中除了证知真实能除尽一切垢染，别无偏好，诸法真实性无有变异之分，此真实所缘慧亦无有差别，故汝向众生所示乘无不平等无别。"意思是所有生世最终皆成无上正等正觉，显示正因具有如来藏性，一切众生将成佛。当问到"轮回有边际否"时，佛陀分别阐述了不回答之处，并说对个别补特伽罗有边际，而总体而言则无，其中轮回如幻，无中现有，因此说无尽无增，实际唯是佛陀之见，更何况轮回，
8-232
甚至所谓涅槃也不知如何安立。
;


 །གང་ཟག་གཅིག་སངས་རྒྱས་པ་ན་དེའི་རང་སྣང་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ལ་གཞན་སྣང་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་
པ་ནི་དྲང་དོན་ཙམ་སྟེ། བདག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱི་ནས་གཞན་དུ་སྣང་བ་འདི་གྲུབ་ཅིང་། དེའི་ངོར་བདག་གཞན་འཐད་པས་དེ་སྐད་བྱས་ལ། གཞན་ཆོས་དེ་དང་དེ་རང་གི་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་
བཞག་པ་ལས་ལོགས་པ་མེད་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུགས་ལ་གནས་པས་རང་སྣང་དག་ནས་གཞན་སྣང་ཤུལ་དུ་ལུས་པ་ནི་སྲིད་པ་མིན་ནོ། །འདིའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་
ཉན་རང་། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རིགས་ངེས་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པ་ལ་སྙོན་མི་ནུས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་འགྲེལ་ཆེན་དུ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་མ་ངེས་པ་རྣམས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་དྲང་བའི་དོན་དང་། རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་གཞན་རྣམས་
ཀྱང་ཡང་དག་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ་སྙམ་པས་ཞེས་གསུངས་ལ། གནོད་འཇོམས་ལས་ཀྱང་། མདོ་གཞན་ལས་བསྟན་པའི་རིམ་པ་ལྟ་བུའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་ངེས་པའི་རིགས་ཅན། 
8-233
ཁ་ཅིག་ནི་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ཡིན་པར་ཡང་དག་པར་གཟིགས་སོ། །དེ་ལ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འགྲུབ་པས་བརྗོད་ཀྱང་མི་དགོས་
ཀྱི། སེམས་ཅན་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྐྱེན་རྙེད་ན་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་གྱི་སྐལ་བ་ཡོད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགས་ནས་དེ་དག་
རིམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བསྒྲལ་བར་བཞེད་པས་ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། ། འདི་ལ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་ནས། །སྲིད་པས་སྐྲག་ཡིད་དེ་དག་ནི། །ཚེ་ཟད་ལ་དགའ་མྱ་ངན་ལས། །
འདས་ཐོབ་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་འགྱུར། །དེ་ལ་མྱ་ངན་འདས་ཡོད་མིན། །འོན་ཀྱང་སྲིད་གསུམ་ཁམས་སུ་ནི། །སྐྱེ་བ་དེ་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཟག་མེད་དབྱིངས་གནས་དེ་དག་ཀྱང་། །མི་ཤེས་ཉོན་མོངས་མིན་
སྤང་ཕྱིར། །ཕྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ནི་ཚོགས་བསགས་ཏེ། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པར་འགྱུར། །འདིའི་དོན་སློབ་དཔོན་གྱི་འགྲེལ་ཆེན་དུ། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པ་
དང་། ཕུང་པོ་མེད་པའི་མིང་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་གཉིས་ཐོབ་ནས། ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ལས་ན། ཕུང་པོ་ལྷག་བཅས་པ་བྱང་ཆུབ་ལ་འཇུག་པ་ཞིག་དང་། ལྷག་མེད་ཐོབ་ནས་འཇུག་པ་གཉིས་འཐོན་ནོ། །
8-234
དང་པོ་ནི། གནོད་འཇོམས་ལས། ཡང་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། རྒོད་པ་དང་། མ་རིག་པ་རྣམས་སྤང་བ་ལ་བཙུད་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་འདི་ཉིད་ཀྱི་
བྱས་པ་བསྲུང་བ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེ་དག་འཛུད་པ་ན་ཅི་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་འདོད་པ་ཆེར་སྐྱེ་
བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་ནོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འདོད་པ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཉིད་འདོད་པས་བྱས་པ་བསྲུང་བ་ཅན་གྱི་ས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤངས་པར་
འགྱུར་ལ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ནི་མ་སྤངས་ཏེ། དེ་མ་སྤངས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་སྤངས་སོ། །ཡང་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་
བཤད་པར་མཛད་དོ། །བཤད་པ་དེས་ཀྱང་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ནུས་པའི་བསམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རིམ་གྱིས་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་
པ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

以下是简体中文的直译：
当一个人成佛时，认为他自己所见所摄的一切法都是佛，而他人所见则不是，这种想法仅是权宜义。因为先显现为自我后显现为他人是成立的，对他而言自他是合理的，故如此说。其他法唯由各自显现而安立，无有其他，这是一切大乘宗派所认可的立场，因此不可能自见清净而他见遗留未净。其中远离贪欲者是声闻缘觉，另一种瑜伽士是定性菩萨，这是无可争辩的。上师自己在《大疏》中说："善入声闻乘者因不成为无上正等正觉之法器，故不定种性者初即引导至大菩提之义，也为摄受其他已入者。"《破害》中也说："应广说如其他经中所示次第义。此中如来正见某些众生是决定种性，
8-233
某些是不定种性。其中决定种性者因种性差别而成就，无需言说；而不定种性众生，如来见到若得因缘，随缘具有三菩提分，故欲渐次令其成佛。"对此龙树说："获得二种菩提后，彼等怖畏轮回者，寿尽喜悦，成为获得涅槃之想者。彼无涅槃，但于三界中，无有生于彼。彼等住无漏界，为断非智非烦恼故，后为诸佛所劝导，积集菩提资粮，彼也将成世间导师。"其义于上师《大疏》中："声闻大士获得有蕴和无蕴名称的二菩提后"，由此可见有余依菩提时趣入者与获得无余依后趣入者两种。
8-234
第一种，《破害》中："又于断除色贪、无色贪、我慢、掉举、无明后，趣入证悟真如，由持守此所作而证悟，彼即称为阿罗汉道。于一切趣入时，如何能令对佛性生大欲求，如是如是说法。尔后，那些欲求佛性者因欲求佛性而持守所作，断一切烦恼，但未断无明习气，因未断彼故亦未断一切烦恼习气。又为彼等如来宣说菩萨乘。通过彼教授，极善净化诸根，成为能圆满菩萨行的意乐者，渐次获得甚深法忍。"
;


 །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་བསམ་པ་ངེས་པ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སངས་རྒྱས་སུ་ལུང་སྟོན་ཏེ། 
8-235
དེའི་ཚེ་ན་ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འདོད་པ་ཞེས་དང་། སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་
སྒྲས་དང་། རིམ་གྱིས་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ལུང་སྟོན་པའི་མཚམས་སྨོས་པས་ཀྱང་ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དུ་འཇུག་པ་ནི་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ནས་ཡིན་པ་འཐད་ལ། དེ་ཡང་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་མ་ཐོབ་བར་ཏུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སོ་སྐྱེ། འཕགས་མ་འཕགས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་པས་འཕགས་པར་འཐད་ལ། དེ་ཙམ་གྱིས་ཕུང་
པོ་གསུམ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་དཔྱད་ན། གཉིས་ཀ་མིན་པ་ཞིག་གསུམ་ག་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ཡང་དམ་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོར་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
ལུང་བསྟན་པས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་ལྷག་མེད་དུ་རྒྱུ་གང་གིས་དེར་འདའ། དེ་ནས་ཇི་ལྟར་འཇུག་པའི་ཚུལ་ནི་འགྲེལ་ཆེན་དུ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་རབ་བྲལ་བས་སྲིད་པ་ལས་སྐྲག་
པའི་ཡིད་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ཚེ་ཟད་པར་མར་མེ་ཤི་བ་ལྟ་བུར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་མིང་དུ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་སྐྱེ་བ་ལས་འདས་པ་རྣམས་ནི་འཆི་འཕོ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ། 
8-236
ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་པ་ཁོ་ནར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་པདྨའི་སྦུབས་སུ་སྐྱེའོ། །དེ་ནས་དེ་དག་འོད་དཔག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མུན་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་སད་པར་མཛད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཐར་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དམྱལ་
བ་ལ་སོགས་པར་རྒྱུ་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བར་འགྲོ་བའི་རིམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བླ་མར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ཡང་སྲིད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལོག་ནས་འབྲས་བུ་
ཁམས་གསུམ་པའི་སྐྱེ་བ་བཟློག་པར་འགྱུར་གྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འགལ། ཞེས་གསུངས་པའི་བརྩད་པ་མན་གྱིས་དེ་གཉིས་ཀ་སྲིད་པ་ཇི་ལྟར་ལེན་
པའི་ཚུལ་ལ་དཔྱད་པ་དེ་ཡང་གནོད་འཇོམས་སུ། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་
དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ནི་ཡང་སྲིད་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། དེར་སྲིད་པ་གཟུང་བའི་ལུས་དེ་ལ་ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཞེས་བྱ་སྟེ། 
8-237
རྣམ་པར་དབྱེ་ན་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་དང་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་དེ་ཡང་གནོད་འཇོམས་སུ། འགྲོ་བའམ། སྐྱེ་ནས་སམ། སྐྱེ་བའམ། སྲིད་པའམ། འཇིག་རྟེན་གང་དུ་ཡང་མི་བགྲང་ངོ་། །
འོ་ན་ལུས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ཡིད་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་བལྟ་བ་ཡིས། སྤྲུལ་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྲིད་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བའི་དབང་གིས་བཏགས་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་ན་སྐྱེ་གནས་དང་འགྲོ་བ་དེ་དག་ཏུ་སྣང་བར་
འགྱུར་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་ན་ནི་བདག་ཉིད་མི་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། ལུས་དེ་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་
བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཡིན་ཏེ་འཁོར་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།

以下是简体中文的直译：
如是于佛地意乐决定、断一切烦恼、极证法界、获得甚深法忍者，如来授记为佛，
8-235
彼时住第八地，成为无分别任运菩萨摩诃萨。由"欲求佛性"、"圆满行"之词，及"渐次获得忍"授记之处的提及，可知小乘阿罗汉入菩萨道从小资粮道开始是合理的。又对比菩萨初欢喜地，未获得前是大乘凡夫，而圣与非圣则相对世间而言是合理的圣者，仅凭这点并不形成第三种类别，因为若思考其原因，非二者之外不可能成为第三种。这也从《妙法白莲经》中授记大声闻们成佛可知。第二，以何因入无余依，之后如何趣入的方式，在《大疏》中："由离大悲和智慧而畏惧轮回者，虽无涅槃，但由先前力所引寿尽，如灯灭般名为涅槃，超越三界生者，死亡后，
8-236
唯于无漏界中等持，生于清净世界莲蕊中。然后为遣除非烦恼之黑暗，由无量光等正等觉佛日光芒唤醒，发菩提心后，解脱时如地狱等中游行般次第行，积集菩提资粮后成世间上师。因此，因断轮回烦恼，果即遮止三界生，但非不生于无漏界，何有相违？"以下辩论关于这两种如何受生的方式，《破害》中也说："其中未断烦恼习气者，是再受生结生缘。有漏善根因所生无漏善根，则能摄取后有。"此处受生之身称为意生身，
8-237
分类则为二种阿罗汉和得自在菩萨。如是身体，《破害》中："于任何趣、生、出生、有或世间中皆不计数。若问'如何显现成就之身'，即意生身，以如意所生化身观之，然非化身自身。所谓'后有'是依死亡和出生而假立言说，得自在者若有利益众生因缘，则显现于彼等生处及趣，若无利益众生因缘，则自身不现，其死亡与出生亦即如是，因彼身为无漏善根异熟故是有为，亦称为轮回。"


 །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ།
དེ་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སླད་དུ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་འཁོར་བ་ཡང་མཆིས་ལ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མཆིས་སོ། །
8-238
ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །འགྲེལ་པར། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པའི་འདིའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་
པར་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེས་བསམ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་དུ་འགྲོ་བས་དེ་སྐད་དུ་བཏགས་ཀྱི་སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་རྩ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་
པ་ཞེས་པ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བཙལ་བས་ཡོངས་སུ་མི་ངོམས་པ་དང་། བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པར་སྨོན་པ་དང་། སེམས་
ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་སྐྱོ་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་སྙམ་པ་ལ་སྤྲོ་བ་དང་། ཆོས་ལ་ཀུན་དགའ་
བའི་བསམ་པ་མི་འདོར་བ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །ཞེས་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་བཤད་དོ།། །།
༈ གཉིས་པ་སློབ་མ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ།
གཉིས་པ་སློབ་མ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་
ནི། རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ལམ་གསུམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ། དང་པོ་ནི། སྦྱོར་བ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པ། དངོས་གཞི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་གི་རྣམ་པ་མདོར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། 
8-239
སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཞི་བ་ཉིད་དང་། ནད་ཉིད་དང་། འབྲས་ཉིད་དང་། མྱུ་གུ་ཉིད་དང་། སྡིག་པ་ཉིད་དང་། ཕ་རོལ་ཉིད་དང་། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དང་། གཡོ་བ་ཉིད་
དང་། རབ་ཏུ་འཇིག་པ་ཉིད་དང་། འཇིག་པ་ཉིད་དང་། འགོ་ནད་ཉིད་དང་། འཚེ་བ་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཞི་བ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་
དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། ལམ་དང་རིག་པ་དང་བསྒྲུབ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རྣམ་པ་རྩ་དྲུག་ལས། དང་པོ་བཞི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་རྣམ་པ།
དེའི་ཡང་དང་པོ་གཉིས་ངོ་བོ། གཉིས་པ་གཉིས་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། ཆོས་མངོན་པ་དང་ཐ་སྙད་མཐུན་པར་གསུངས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་མིང་མི་མཐུན་ལ་དོན་འདྲ་
བས་སོ། །དེའི་འོག་མ་བཞི་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་གི་སྤྱི་མཚན་བཞི་རིམ་པ་བཞིན་རྣམ་གྲངས་དེའི་འོག་མ་གཉིས་ནི་བདེན་པ་དེ་གཉིས་སོ་སོའི་ཡིད་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ། དེའི་
འོག་མ་གཉིས་དེ་གཉིས་སོ་སོ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པ། དེའི་འོག་མ་གསུམ་དེ་གཉིས་སོ་སོ་ལ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་། 
8-240
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་འགོག་པ་ལ། དེའི་
འོག་མ་གསུམ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དེ་གསུམ་འགོག་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་པའོ། །དེའི་འོག་མ་བཞི་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཅི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ། གང་ངེས་
པར་འབྱུང་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་འོག་མ་བཞི་རིམ་པ་བཞིན། དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཕར་ཕྱིན་
དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་བར་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པར་བྱེད་པས་ལམ་གྱི་བདེན་
པའི་རྣམ་པའོ།

以下是简体中文的直译：
由非有漏业和烦恼所造作故称为无为，彼即亦称为涅槃。如是世尊因此有有为与无为的轮回，也有有为与无为的涅槃。
8-238
如是出现。注释中说："非断一切种烦恼"，此中所谓烦恼是指与善根相应的烦恼，因彼故意趣入三界而如此假立，并非心之染污。所谓与善根相应是：不满足于寻求福德资粮、故意摄取后有、祈愿遇佛、不厌利益众生成熟、精进持护正法、思'有何众生事业'而欢喜、不舍喜法意乐、不舍行持波罗蜜多。如是《海慧所问经》中所说。
第二 声闻弟子道
第二声闻弟子道是：自性与因抉择分二。初者，于了知三道方式中，首先是以发心行持所引发，正行是四圣谛行相，略是无常、
8-239
苦、无我、寂静、病、疮、芽、过患、彼岸、坏法、动摇、极坏、坏、病疫、损害、无我、寂静、远离、空性、无相、无愿、无造作，以及道、明、成办、出离诸行相共二十六，其中前四是苦谛行相，前二是体性，后二是异名行相，因与阿毗达磨用词一致而说是自性行相，名不同而义相似故。下四是集谛行相，即集谛四共相依次异名。其下二是彼二谛各自厌离行相，其下二是彼二谛各自离贪行相，其下三是彼二谛各自灭行相，如是正如经言：圣声闻为厌离、
8-240
离贪和灭而趣入。以彼等作意灭无明等，其下三以作意是灭谛行相。其下四是出离行相，如何出离即三解脱门，所出离即无造作故。其下四依次：以彼等修菩提分、以无所缘方式行六度、远离我与我所而别择法、以不可思议而无执于别择，故为道谛行相。


 །དེ་དག་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་བསྔོ་བ་དང་བཅས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་འདིར་ཡོན་ཏན་
ཡར་ལྡན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་གང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་སྟེ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་ནི་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་། 
8-241
ཚོར་བ་སོགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ཕན་ཚུན་དུ་དབྱེར་མེད་པས་བསྒོམ་པ་དྲོ་བ། གཟུགས་སོགས་དེ་དག་རང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་སོགས་སུ་མི་དམིགས་པས་བསྒོམ་པ་རྩེ་མོར་
གྱུར་པ་དག་ཏུ་འདོད། གཟུགས་སོགས་དེ་ལ་རྟག་པ་ཡང་མིན་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་བཀག་པས་བཟོད་པ་རྣམས། ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་
ལ་སོགས་བཅུ་དག་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་མི་གནས་པར་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིས་བསྒོམ་པ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བར་བཤད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དཀོན་མཆོག་གི་
མཛོད་བརྙེས་ནས་ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཉན་ཐོས་རང་གི་ལམ་ལྔ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས་ཏེ་ལུང་རིགས་ཀྱི་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་
བཅུ་དྲུག་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་བསྒོམ། སྦྱོར་ལམ་བཞིར་ཡང་དག་སྤོང་བཞི། རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་བཞི། དབང་པོ་ལྔ་སྟོབས་ལྔ་རིམ་པ་བཞིན། དྲོད་རྩེ་བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་གསུམ་དུ་ཁམས་
གསུམ་གྱི་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་མཚུངས་པར་བསྒོམ། འབྲིང་ནས་དང་པོར་ལམ་གྱི་བཞི་དོར་ནས་བཅུ་གཉིས་བསྒོམ། དེ་ནས་འགོག་པའི་བཞི་དོར། དེ་ནས་ཀུན་འབྱུང་བའི་བཞི་དོར། 
8-242
དེ་ནས་དུཿཁའི་གཅིག་དོར་གཉིས་དོར་ནས་གཉིས་བསྒོམ་པའི་བར་ནི་འབྲིང་ཡིན་ལ་གཉིས་པོ་སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་ན་ལེ་ལོ་དང་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོར་མི་རྟག་དུཿཁ་གཉིས། ལྟ་བ་ཤས་ཆེ་ན་
བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནས་བཟོད་ཆེན་དང་ཆོས་མཆོག་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དམིགས་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེའོ། །མཐོང་ལམ་ནི་
ཆོས་མཆོག་གི་རྗེས་སུ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཆོས་བཟོད། དེ་ཉིད་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཆོས་ཤེས། དེའི་རྗེས་སུ་ཁམས་གོང་གི་
སྡུག་བསྔལ་རྟོགས་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་རྗེས་བཟོད། དེའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ནི་རྗེས་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་གཞན་གསུམ་ལ་ཡང་སྦྱར་བས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པའི་དང་པོ་བཅོ་
ལྔ་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་མཆོག་དང་ས་གཅིག་གོ །བསྒོམ་ལམ་ནི། འདོད་ཁམས་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་བཞི་སྟེ་ས་དགུ་པོ་རེ་རེ་ལ་སྒོམ་སྤངས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དགུ་དགུ་
སྟེ་གྱ་གཅིག་གི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བའོ། །ཅིག་ཅར་བ་ལ་ནི། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་བསྒྲིལ་ནས་སྤོང་བས་དགུར་སྐྱེའོ། །མཐོང་སྒོམ་གཉིས་ནི་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་ཡིན་ནོ། །
8-243
མི་སློབ་ལམ་ནི་སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་པ་དགུ་ཟད་པ་ཐོབ་ཅིང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཛོད་དུ། ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་པས་སོགས་ཀྱིས་སོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་
ཚུལ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་མཐོང་ལམ་དང་བསྒོམ་ལམ་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་འབྲས་བུ་བཞི། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་རྣམ་གྲོལ་ལམ། དེས་ཐོབ་པའི་འགོག་པའི་བདེན་
པ་ལ་སྤངས་པ་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་ནས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས། དེ་ཡང་མཐོང་སྤངས་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་བརྒྱད་དང་། བསྒོམ་སྤངས་ལས་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱ་གཅིག་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུ།
དེ་དང་གྲངས་མཐུན་པའི་སྤངས་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུའོ།

以下是简体中文的直译：
彼等亦以证悟自性不可得之智慧摄持方式，伴随将善行回向大菩提，应知此声闻道为功德渐增。第二，若问"彼以何为先行"，答"顺决择分"。于圣声闻道中，因境色等诸蕴各自自性空故，色、
8-241
受等诸空性互不可分而修习为暖位。因色等彼等各自自性空故，由不缘为色等而修习为顶位。于色等彼既非常亦非无常等，遮止以所缘方式安住，为诸忍位。从极喜地等十地开始，以广说不住而修习为法胜位。若问何故，因为获得佛一切智宝藏后不见诸法故。此中声闻自道五道：依戒律闻思声闻藏，以教理了知四谛十六行相后，修四念住。四加行道中四正断、四神足、五根五力依次在暖、顶、忍小三位中，同等修习三界四谛之无常等十六行相。从中品开始，首先舍道谛四相，修十二相；然后舍灭谛四相；然后舍集谛四相；
8-242
然后舍苦谛一相、二相，直至修二相为止是中品。若爱欲偏多，则为对治懈怠与我慢，修无常苦二相；若见解偏多，则为对治我见与我所见，修无我空性。然后大忍与法胜，缘欲界苦蕴五蕴，各一刹那。见道是：法胜后，了知欲界苦法性，属无间道所摄为法忍；彼同一所摄于解脱道为法智；其后了知上界苦的无间道为类忍；其解脱道为类智。如是应用于其他三谛，共有十六心刹那，前十五是（见道），皆与法胜同地。修道是：于欲界、四禅定、四无色，每一地中各有九种修所断烦恼，共八十一种之对治。顿断者则合三界烦恼而断，故生起九种。见修二道即八圣道支与七菩提支。
8-243
无学道是获得尽智，灭尽有顶九种烦恼，如《俱舍论》中："住戒具闻思"等所说。无漏道称为沙门法，彼依无漏见道与修道，有四果。果体性于道谛是解脱道，由彼获得的灭谛称为断，是有为与无为。彼亦包括断见所断的八解脱，及从修所断解脱的八十一种解脱道，共八十九，与之数量相等的断亦为八十九。


། །།
༈ གསུམ་པ་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ།
གསུམ་པ་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་ཁྱད་ཞུགས་པ། དེའི་རྣལ་མའི་ལམ། རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གསུམ་གྱིས་བཤད་དེ། དང་པོ་
མདོ་ལས། ཇི་སྐད་དུ་གནོད་སྦྱིན་སོགས་དང་། གང་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཡུམ་འཆད་པ་དང་། རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་། སྟོན་པ་དང་། ཉེ་བར་སྟོན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ་། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་
གསུངས་ལ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རང་གི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྔོན་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པས་རང་བྱུང་གི་བྱང་ཆུབ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། 
8-244
གཞན་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཡང་མི་དགོས་པ། དེ་ནི་ཤེས་པ་ཟབ་པ་ཡིན་ལ། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མ་བརྗོད་པ་ཟབ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མངོན་པར་བརྗོད་དོ། །ཉན་ཐོས་
སྒྲར་བརྗོད་པའི་ཆོས་མཉན་པའི་སྒོ་ནས་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་འཆད་པ་པོའི་ཤེས་པའི་རྩལ་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ། འདི་ནི་རང་གིས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐུས་སྒྲ་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པས་གཞན་
དག་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་མ་བརྟགས་རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པར་ཚིག་ཏུ་མི་ཐོན་པས་བརྗོད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཡིན་
ལ། དེ་ཡང་རྒྱུད་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་བརྗོད་པ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་
དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་སྒྲ་མེད་ཀྱང་གང་གང་ཞིག་ཉན་པར་འདོད་པའི་དོན་ནི། གང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ལ། ཇི་
ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་པར་འདོད་པ་དེ་དེ་ལ་དོན་དེ་དང་དེ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་ཆོས་དེ་དེ་ལྟར་སྣང་ངོ་། །ཆོས་སྟོན་པའི་སྒྲའི་དོན་ནི། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉན་པ་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བསྐྲུན་ཅིང་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །
8-245
གཉིས་པ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བདེན་པ་བསྒོམ་པ་ཁོ་ན་དང་། དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྒོམ་པ་ཉིད་དེ། མདོར་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལ་གཟུགས་སུ་བཏགས་པའང་
མེད་ཅེས་སོགས་ཀྱིས་གཟུང་བའི་དོན་གྱི་རྟོག་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ལས་རྟོགས་པ་མཐོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱིས་འཛིན་པ་མི་སྤོང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པས་རྟོགས་པ་དམའ་བ་དང་ནི། འདི་ལས་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ་སོགས་ཀྱིས་རྟེན་འབྲིང་གི་དབང་དུ་མཛད་པས་ཀྱང་ཐེག་པ་འབྲིང་དུ་བཞག་པ་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་
ལམ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་བཏགས་པའི་དང་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བར་སྟོན་པའི་རྣམ་པར་དྲོད་དུ་གྱུར་པའོ་རྩེ་མོར་
གྱུར་པ་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ་བའི་དོན་དུ་བསླབ་པའི་རྣམ་པའོ། །ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཤུ་ཡིས་གཟུགས་སོགས་ཡོངས་
སུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གྱིས་བཟོད་པ་དང་། གཟུགས་སོགས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ །འདི་ལ། སྒྲུབ་པ་པོ་གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར། སྒྲུབ་པ་ལམ། བསྒྲུབས་པ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་གསུམ་ལས། 
8-246
དང་པོ་ལ། བསེ་རུ་ལྟ་བུ། ཚོགས་དང་། སྤྱོད་པ། དང་པོ་དབང་པོ་རྣོ་བ་སྐྱོ་ཤས་ཆེ་སྙིང་རྗེ་ཤས་ཆུང་བ་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་གཅིག་པུར་གནས་པ་ལ་དགའ་བ། དབང་པོ་འབྲིང་ཟླ་
བཅས་ལ་དགའ་བ། དབང་རྟུལ་ཟླ་བཅས་ལ་དགའ་བ་རིམ་པ་བཞིན་ནོ།

以下是简体中文的直译：
第三 麟角喻道
第三麟角喻道通过与声闻之差别、其真实道、因顺决择分三项而解释。首先，经中云："如说诸夜叉等，以及圣者须菩提解释、宣说、教示、开示般若，皆不可了知。"等，声闻们依靠他人教示而证悟自己的菩提，独觉们则因先前闻法等而造作，自己证悟自生菩提，
8-244
无需他人佛等教示，这是深奥智慧。麟角喻智慧被称为无言说之深奥性。声闻从语言表述的法中听闻，作为听闻者理解讲者的智慧力，而此（独觉）则依靠自获智慧力，无声地教法，使他人趣入十善等。若问何以如此，则是因为未经思量分析而不出语言的表达是散乱，且会扰乱相续，故菩萨发愿："愿我成佛后无言而说法。"因此，由于与佛相似，故独觉本身在任何阶段，通过愿力等虽无声音，然任何人欲听何义，以任何识，如何欲听，即便无声，彼彼法即显现于彼。说法声音的意义是在听者意识中创造、生起所言法。
8-245
第二，唯修如前所说之谛，及如实修缘起，如经中："此法教中无色等假立"等，为断所取对境分别，故证悟高于声闻；又如"彼等众生如幻"等，显示不断能取，故证悟低于圆满佛；又如"从此三乘即"等，是依中等根机而立为中乘，应知麟角喻道是正收摄。第三，色等法名言所生假立与法性不相违而显示之行相为暖位。顶位则以胜义中色等无增减等所分之义而学习之行相。由内空性等二十空性不执色等故为忍位，色等无生等行相为法胜位。此中，修行者补特伽罗特点、修行道、所修果特点三者，
8-246
首先，麟角喻、部类及行为。初者根器锐利、厌离强、悲心弱、喜独处如麟角；中根器喜有伴侣；钝根器喜有伴侣，依次排列。


 །གཉིས་པ་ཚོགས་གསོག་པ་དང་ལམ་བགྲོད་པའི་ཁྱད་པར་གཉིས་ལས། དང་པོ་བསེ་རུ་བསྐལ་པ་བརྒྱའི་རྒྱུས་ཞེས་པས་སྐལ་པ་
བརྒྱའི་བར་དུ་ངེས་འབྱུང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས་པས་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་རྫོགས། ད་དུང་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་ཤེས་ནས་དེར་རང་བྱུང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དོན་ཕུང་པོ། ཁམས། སྐྱེ་མཆེད། བདེན་པ། རྟེན་འབྲེལ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་སྟེ་མཁས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དྲུག་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས་ཏེ་འཆི་འཕོ་ཀར་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་
མེད་པའི་ཞིང་སྟོང་དུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག །དེར་ཡང་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གིས་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལམ་བགྲོད་པར་གྱུར་ཅིག །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་གདུལ་བྱ་ལ་ལུས་ཀྱི་སྙིང་བརྩེ་
བར་བྱེད་ཀྱི་ངག་གི་སྙིང་བརྩེ་བ་བྱེད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚོགས་གསོག་པ་དང་། བསྐལ་པ་བརྒྱའི་སུམ་གཉིས་ཙམ་དུ་ཚོགས་བསགས་པས་བཟོད་པ་འབྲིང་མན་ཆད་སྐྱེས་ནས་མཁས་པར་བྱེད་ཅིང་སྨོད་ལམ་འདེབས་པ་དང་། 
8-247
བསྐལ་པ་བརྒྱའི་སུམ་ཆ་ཙམ་དུ་བསགས་ནས་མཐོང་ལམ་གྱི་བར་ཐོབ་ནས་མཁས་པ་དང་སྨོན་ལམ་སྦྱངས་ཏེ་ལམ་ལྷག་མ་སྐྱེད་དགོས་སོ། །ལམ་བགྲོད་པའི་ཁྱད་པར་ནི། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་སངས་
རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་མེད་པའི་ཞིང་སྟོང་། གླིང་གསུམ་གྱི་སྐྱེས་པ་དམངས་རིགས་མིན་པ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ནས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རང་བྱུང་གིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཏེ་དུར་ཁྲོད་དུ་ཕྱིན་རུས་པ་འདི་
ཅི་ལས་བྱུང་སེམས་པས་མ་རིག་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་བཟློག་རྟོགས་པའི་དོན་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒོམས་པས་སྦྱོར་ལམ་མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་པའི་ལམ་རྣམས་སྟན་
གཅིག་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །མཐོང་སྤངས་ཉོན་སྒྲིབ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་སྤོང་། སྒོམ་སྤངས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་དང་ཁམས་གོང་གི་ཉོན་སྒྲིབ་དགུར་དྲིལ་ཏེ་སྤོང་ངོ་། །འདོད་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་
མོངས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་མཐོང་ལམ་གྱིས་སྔར་སྤངས་ཟིན་ཏེ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཐོབ་པ་མ་ཉམས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར། སྟོན་དང་བསེ་རུ་བྱང་ཆུབ་པར། །བསམ་གཏན་མཐའ་བརྟེན་གཅིག་ལ་ཀུན། །དེ་ཡི་
སྔོན་དུ་ཐར་ཆ་མཐུན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དེས། མ་ཉམས་ན་བཟོད་ཆེན་ནས་ཉམས་ན་དྲོད་ནས་སྐྱེད་དོ། །བསྒྲུབས་པ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི། རང་དོན་གནས་པ་དང་གཞན་དོན་རྒྱུ་བའི་སྒོ་ནས་གཉིས། 
8-248
དང་པོ་སྐུ་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་གཅིག་པུར་འདུག་པར་གསུང་སྨྲ་བཅད་དམ་པོ། ཐུགས་བདེན་བཞི་རྟེན་འབྲེལ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ། ལྷག་མ་གཉིས་ཟླ་བཅས་སུ་འདུག་
པ་ཙམ་ཁྱད་པར་གཞན་འདྲའོ། །གཉིས་པ་འདོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པས་ཁམ་ཟས་ཀྱིས་འཚོ་དགོས་པས་གྲོང་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་གཅིག་པུར་རྒྱུ། ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ནས་འགྱོད་པ་
སྐྱེད་ཅིང་སྡིག་པ་འདག་པར་བྱེད་ལ་གདུལ་བྱ་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་བྱུང་ན་སྒྲ་མེད་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་འདིར་ཡང་ཁྱད་ལྷག་མ་གཉིས་ཟླ་བཅས་སུ་རྒྱུ་བ་ཙམ་མོ།། །།
༈ བཞི་པ་ཚེ་འདི་དང་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མཐོང་ལམ།
བཞི་པ་ཚེ་
འདི་དང་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མཐོང་ལམ་ལ། ངོ་བོ། རྣམ་པ། ཞར་ལ་དཔྱད་པ་སྟོན་པའི་དང་པོ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཐ་མའི་རྗེས་ཐོགས་ཀྱི་མི་དམིགས་པའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའོ།

以下是简体中文的直译：
第二，积集资粮与行道之差别分二。首先，"麟角以百劫因"，即守护出离戒律百劫，闻思声闻藏而圆满解脱顺分。知道尚需受生，为获得自然觉悟，精通藏义，熟习蕴、界、处、谛、缘起、处非处六种应精通事，临终时发愿：愿生于无佛无声闻之空刹，愿以不依他自获智慧行道，愿证菩提时以身行悲悯众生，而不以语行悲悯。如是发愿积集资粮，在大约百劫三分之二中积集资粮，生起中忍以下，精通并发愿，
8-247
约百劫三分之一中积集，获得直至见道，精通并修习愿，须生起余道。行道差别是：死后转生于无佛无声闻之空刹，转生为三洲之一非贱种男子，自然从家至无家而圆满具足，前往尸林，思考"此骨从何而来"，由无明至老死，了悟顺逆缘起，依第四禅正行而修，于一座上现前加行道、见修无学道。断除见断烦恼障与所取分别所知障，修断三界所知所取分别与上界烦恼障九种，断欲界烦恼则由世间道先前已断，因已获得第四禅未失故。因此"佛及麟角成菩提，依禅究竟于一切，其前为解脱顺分"。其二，若未退失，从大忍生起；若退失，则从暖位生起。所证果差别即：以自利住与利他行二者，
8-248
首先，身如麟角独处，语严守默，意专一安住于四谛、缘起、三解脱门之义，余二仅在与众同处方面有差别，其他相同。其次，因依欲界身，需以段食为生，独行于村落托钵，对邪行者示现神通令生悔改，消除罪业，若有求法弟子，则无声而以身示法，此处差别亦仅是余二与众同行而已。
第四 现生与他生功德大利益之见道
第四，现生与他生功德大利益之见道有：体性、行相、顺便观察所示。首先，世间法胜末后刹那后之无所缘三摩地智慧及其相应。
;


 །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་
ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། དེའི་ཆོས་ཤེས་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། 
8-249
དེའི་ཆོས་ཤེས་དེའི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ལམ་
ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གིས་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་ཐ་མའི་རྗེས་ཐོགས་དེ་གར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སོ་སོ་རང་ཉིད་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་
ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཤེས་པ་གང་གི་བཟོད་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་
རྗེས་ཐོགས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ་སོ་རང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་
ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་ལྷག་མ་ཡང་བསྟན་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་ཕན་ཡོན་བཅས་པ་བསྒོམ་པ་འདི་བཤད་དོ། །
8-250
འདིར་སྐད་ཅིག་ཅེས་འགྲེལ་ཆེན་དུ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་རྫོགས་ལ་བཞག་གོ །དེའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་
གཟུང་བ་བདག་མེད་དང་། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་འཛིན་པ་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་པར་བཤད་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་མཚན་མས་གནས་པས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི།
དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་ལ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་མེད་པར་མདོར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་གནས་པར་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། རྣམ་པ་གཟུགས་ཆེན་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། གཟུགས་ཚད་མ་མེད་པས་ཕར་ཕྱིན་ཚད་མ་མེད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། གཟུགས་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་ཚད་མེད་པ་གསུངས་པ་དང་། དང་
པོའི་སྐད་ཅིག་བཞི་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་སོགས་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་ལས་འདས་པའམ་མཐའ་མེད་པར་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་
དེར་གནས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་པས་ཕན་ཡོན་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བཤད་པ་དང་། 
8-251
སེམས་ཅན་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་བསྒོམ་པར་བཤད་པ་བཞི་གཉིས་པའི་བཞི་དང་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །འཕགས་པས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་ལ་
ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དག་སྟེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་མ་དགུ་པ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་འགོག་པར་ལྟུང་བར་འགྱུར་བས་སོ། །ཞེས་སོ།

以下是简体中文的直译：
分类为苦法忍、苦法智、苦类忍、苦
类智、集法忍、集法智、集类忍、集类智、灭法忍、
8-249
灭法智、灭类忍、灭类智、道法忍、道法智、道类忍、道
类智，共十六心刹那为见道。加行道法胜末后刹那当下，与苦谛一起，各别亲自
对苦谛直接体验的无漏智慧，能断除见苦所断烦恼，称为苦法
忍；在忍之后直接获得解脱的是苦法智；苦法智
之后，对苦法忍和苦法智"此是圣法之随行"而亲自直接
体验的无漏智慧四种刹那，余者亦如是说，以此解说道智于见道及其利益之修习。
8-250
此处"刹那"，如《大疏》中说："心刹那亦是对所知生起智慧的完整表述"，应依此完成而安立。其初二刹那了知所取无我，后二刹那了知能取无我，然一切皆是瑜伽士以无相之相而住故。第二，
因经中说真如与佛互相依靠而无自体性故，不接受异名安立，以及行相是广大色故，
此般若波罗蜜是广大性；因色无量故，波罗蜜无量；因色无边际故，说波罗蜜无边际，是第
一个四刹那依次。因色无边际等，波罗蜜超越边际或无边际；未离般若波罗蜜作意
而住者，对色等确定执为佛性；此般若波罗蜜直至一切相智皆无所取无所舍等，说能护持不为一切障碍所乘机；
8-251
以无所缘方式修习慈等无量，此四为第二个四刹那依次。圣者于见道第八刹那
净化诸菩萨，若非如此，则在第九刹那时，因无关注众生界而将堕入寂灭。


 །སྟོང་པ་ཉིད་
ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་དང་། རྩི་མ་གིའི་དཔེས་བསྟན་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་སེལ་བར་བྱེད་
པར་བསྟན་པ་བཞི་གསུམ་པའི་བཞི་དང་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཤེར་ཕྱིན་གྱིས་འདོད་ཆགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འཛིན་པའི་བར་དུ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་གྱུར་བ་དང་། བདག་ཀྱང་སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་ནི་བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་གཞན་དག་འགོད་པ་དང་། 
8-252
སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ཟད་པར་འདོད་པས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསྟན་པ་བཞིས་བཞི་པའི་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །
གསུམ་པ་ནི། འགྲེལ་པར། ཁ་ཅིག་ནི་འདིར་སོགས་ཏེ། རང་གི་བཞེད་པ་འགྲེལ་ཆེན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པས་
དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་བདག་མེད་པ་གོམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་
སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་མེད་སྟོན་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ཉེ་བ་ལ་ཕན་པ་བསྐྱེད་པར་བཞེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་
བསྟན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡང་དག་པར་གོམས་པར་གྱུར་པ་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་
པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ཉིད་དོ།། །།
༈ ལྔ་པ་སྒོམ་ལམ་གྱི་བྱེད་པ།
ལྔ་པ་སྒོམ་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་ནི། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉུང་བ་དང་། གདུལ་བྱ་འབྲས་བུ་ལ་གཞོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་བསྟན་ནོ། །
8-253
སྒོམ་ལམ་གྱི་འབྲས་བུའམ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་། རྣམ་པ་ཀུན་ནས་སེམས་ལ་རང་དབང་དུ་བྱེད་པས་ཞི་བའི་བྱེད་པ་དང་། དེར་རློམ་པ་བཀག་པས་ཐམས་ཅད་ལ་འདུད་པའི་བྱེད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་
ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྒྱལ་བའི་བྱེད་པ་དང་། ཕ་རོལ་གྱིས་བྱས་པའི་གནོད་པས་བརྫི་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་
པའི་བྱེད་པ་དང་ནི། རྟེན་གྱི་ཡུལ་དེ་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་དྲུག་གོ །རྟེན་འདི་རྒྱུན་མཐའ་བར་འཕགས་སེང་། གཞན་དག་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་སའི་ཕྱོགས་དང་། ཙནྡྲ་གོ་
མི་གཉིས་ཀར་འདོད་དོ།། །།
༈ དྲུག་པ་སྒོམ་ལམ་མོས་པ་ཡིད་བྱེད།
དྲུག་པ་སྒོམ་ལམ་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ནི། སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་གཉིས། དང་པོ་མོས་བསྔོ་ཡི་རང་གསུམ། ཕྱི་མ་སྒྲུབ་པ་དང་རྣམ་དག་ཡིན་པ་
ལས། མོས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཉེར་བསྡོགས་ཏེ། ཟག་མེད་རྣམས་སྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་བྱུང་མཚུངས་ལྡན་
དང་བཅས་པའོ། །འགྲེལ་པས་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་དང་པོ་སྔོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་མོས་པ་ཞེས། 
8-254
དེས་ཟག་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དངོས་སུ་མི་སྐྱེད་དེ་ཁོ་རང་ཟག་མེད་དེ་ལ་མོས་ནས་འཇུག་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ།

以下是简体中文的直译：
通过
极为修习一切空性；以及持此般若波罗蜜等人的果报即是获得佛性；般若波
罗蜜遍摄清净诸方；以"草药王"喻示般若波罗蜜能祛除一切伤害、危险与疾病
的教授，此四与第三组四种依次相应。般若波罗蜜从贪欲至涅槃执著间能净除；十方世界
诸佛守护等使善法增长；自身不杀生等一切种智方式安住，并安立其他众生于彼；
8-252
以无尽欲求于布施等，回向圆满菩提，此四种以异名方式解释第四组道智刹那。
第三，注释中："有些人..."等。自宗观点《大疏》中认为："贪等烦恼聚之根本是实执，
与之相违即是修习无我。因此，若无彼，如何成为苦法智等？"答："非如此，因为
如前所说方式，以无我宣说为主的十六行相，为利益所化近处众生而如是宣说，
然当真实修习时，则能生起缘起法性见道。其余亦当如是了知。"
第五 修道作用
第五修道作用，因于见道之后应说修道，故少有所述，且所化众生倾向于果位而趣入，故先说。
8-253
修道的果或作用，以一切方式调心自在为寂静作用；遮破彼慢为礼敬一切作用；以制伏贪等为战胜烦恼作用；不被他人损害摧垮为作用；正等菩提成就
作用；使依止处成为应供处，共六种作用。此依处，圣解、师子月至金刚喻定，其他则许为菩提心地之方分，月称则两者皆许。
第六 修道胜解作意
第六修道胜解作意，修道有有漏与无漏二种。初为胜解、回向、随喜三者。后为修习与清净，
其中胜解是无漏修道前行。入无漏修时，以量力决定彼等功德的心所及其相应。
注释中："如何胜解而见善法依止，是就修道而言，故首先非先行本质称为胜解，"
8-254
因此不能直接生起无漏果，因为它仅仅是对无漏生起胜解而趣入而已。


 །དངོས་སུ་མི་སྐྱེད་ཀྱང་ཟག་མེད་དེའི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ངེས་པར་
འཛིན་པས་དེའི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་དང་ནི། རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་དོན་གྱི་མོས་པ་དང་། གཞན་དོན་གྱི་མོས་པ་དང་རྣམ་པ་
གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ལ། སྒོམ་ལམ་པ་གང་གིས་རང་གི་དོན་ཉིད་སྒྲུབ་ཅིང་གཞན་གྱི་དོན་ཆེད་དུ་བྱ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་གཉིས་ཀའི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་བར་ཆད་དང་བཅས་པ་དང་།
དེས་གཞན་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་བར་ཆད་མེད་པར་སྦྱོར་བ་རིམ་པ་བཞིན་གྱིས་བཞག་གོ །གསུམ་པོ་དེ་ཡང་ནི་ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྟེ་སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་དགུར་འདོད་
དོ། །སླར་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སོགས་སུ་དབྱེ་བ་ཡིས་དགུ་ཚན་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་མདོར། ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བྲིས་ཤིང་གླེགས་བམ་དུ་ཞེས་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཤིང་རྣམས་ལོ་མ་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་ཆུ་ཞེང་ཐ་དད་ཀྱང་གྲིབ་མ་ཐ་དད་མེད་པའི་དཔེས་ཕར་ཕྱིན་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་ཤེར་ཕྱིན་དུ་རོ་གཅིག་པའི་གཞན་དོན་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །
8-255
ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པས་དཔེ་གོང་ནས་གོང་དུ་གྱུར་པས་གང་དང་གང་བསྟེན་པ་དེ་དང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱང་ཤེས་
པར་བྱའོ།། །།
༈ བདུན་པ་བསྟོད་བཀུར་བསྔགས་པ་ཡིད་བྱེད།
བདུན་པ་བསྟོད་བཀུར་བསྔགས་པ་ཡིད་བྱེད་ནི། དེ་བསྒོམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མོས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་དོ། །
ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམ་པ་གསུམ་རྣམས་ལ་ནི་དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་ཕྱེ་བ་དང་རིམ་པ་བཞིན་བསྟོད་པ་དགུ་དང་བཀུར་བ་དགུ་
དང་ནི་བསྔགས་པ་དགུ་སྦྱར་བར་འདོད་དོ། །བསྟོད་པའི་ཆ་དང་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་སྐུ་གདུང་གིས་བཀང་བ་སོགས་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་
མི་འོང་ལ་བཞག་པ་སོགས་དང་། སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་ཅིག་ཁོ་ན་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་བཀོད་པ་སོགས་ཀྱིས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་མོས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་
ལྷག་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་བཞག་གི་གཅམ་བུ་ཙམ་མ་ཡིན་ནོ།། །།
༈ བརྒྱད་པ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་ན་མེད་པ།
བརྒྱད་པ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་ན་མེད་པ་ནི། དེ་ལྟར་མོས་པ་ལས་བསྔོ་བ་འབྱུང་བས་སོ། །
8-256
པ་རི་ཎ་ཏ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་སྟེ། དགེ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བས་ན་བསྔོ་བའོ། །དེ་ཡང་ལྡོག་པའི་ཆ་ནས་དབྱེ་བ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་ཁྱད་
པར་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ། ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེ་ན། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་སོ། །དེ་ནི་རབ་སྟེ་འབད་པས་དམ་པར་གྱུར་པ་དང་། ཟླ་མེད་པས་
གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དམ་པ་སྟེ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་མཆོག་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཆོག་གིས་སོ། །གཙོ་བོ་སྟེ་མཉམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བླ་མའམ་ཕུལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ལྷག་པ་མེད་པས་གོང་ན་མེད་པའམ་བླ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡི་བྱེད་པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་སྟོན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་བས་མཉམ་པ་མེད་པ་དང་། མི་མཉམ་
པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་མཉམ་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ན་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། དེས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པས་མཆོག་ཡིན་ནོ།

以下是简体中文的直译：
虽不直接生起，但因确定
生起无漏果之能力，故为其依处，如是意趣。又若分类则有自利胜解、自他二利胜解、他利胜解
三种。修道者为自利而修，为他利而行，为二利而修有障碍，
为纯他利无障碍修持，依次安立。此三又分小、中、大，各自分为三种，共为九
种。再细分小中之小等，则九组各分三种，如是成为二十七种。此亦如经中："写此般若波
罗蜜并成经卷"等开始，以"树木叶花果水虽有别，而影无差异"为喻，说明一切波罗蜜无所缘而于般若波罗蜜中一味，直至他利胜解大中之大。
8-255
小中之小等喻例依次增上，随其所依，大中之大等相反，其违品亦应
了知。
第七 称扬敬赞赞叹作意
第七称扬敬赞赞叹作意，为使修此菩萨生起欢喜，故诸佛等对如是胜解进行称扬等。
如何？对三种胜解，以三个九组依次配以九种称扬、九种敬赞
及九种赞叹。称扬首部以恒河沙数世界舍利充满等，以及使阎浮提一切众生
安立于不还果位等，以及安立同等数量众生于不还果等。此等亦依前后胜解
递增义理如实了知而安立，非仅为赞美而已。
第八 无上回向作意
第八无上回向作意，因从胜解而生回向。
8-256
"帕利纳塔"即回转，将一切善回转为圆满菩提之因，故为回向。从差别方面分为十二种。首先特殊回向，为何称特殊？因回向无上菩提。彼为妙，以勤勉成为胜，无比故为主
性。胜，以善巧方便为最胜，以般若波罗蜜本性为最胜。主，以无等性为上或殊胜，
无余故为无上。其作用因成为显示三乘道之因而为无等，因成为获得与不等佛平等之因，故为与不等平等，
因此不共声闻等，故为最胜。
;


 །གཉིས་པ་དེ་ནི་དམིགས་
མེད་རྣམ་པ་ཅན་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་དད་པས་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མི་དམིགས་པར་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །
8-257
གསུམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་དེའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་དགེ་རྩ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་
ཅད་མི་དམིགས་པར་བསྒོམས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དེ་ཡང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་གི་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་
གྱི་རྗེས་ཐོགས་ལ་དེ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་སེམས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ། དེའི་ཡང་རྗེས་ཐོགས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་
པར་དུ་འཕགས་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་དབེན་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི། དེ་ནི་བདག་
ལ་སོགས་པ་ངོ་བོས་དབེན་པས་འཁོར་གསུམ་དུ་མི་དམིགས་པ་དང་། ལྔ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ནི། དུས་གསུམ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་རིགས་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་དང་། དྲུག་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ནི་སྦྱིན་སོགས་མི་དམིགས་པར་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་མི་ཟད་པའོ། །
8-258
བདུན་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ། དེ་ནི་ཁ་ཟས་དུག་དང་བཅས་པའི་དཔེས་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དུག་ཅན་ཟུག་རྔུ་ཅན་དུ་བསྟན་པས་དེ་ལས་བཟློག་
པ་བཤད་པ་དང་། བརྒྱད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བསྔོ་བ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་མཁྱེན་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
སྤྱན་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་གཟིགས་པ་ཇི་ལྟར་ལམ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཉིད་ཀྱི་
གནང་བ་བྱིན་པ་དང་། དགུ་པ་ཁམས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་
བསྔོ་བ་ཡིན་པས། དེ་བས་ན་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་མིན་པ་དང་། ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡི་དབྱེ་བས་བསྔོ་བ་གཞན་ཕན་ཡོན་གྱིས་ཕྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་
པོ། བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་དེ་དེའི་བསྔོ་བའོ། །མདོར་དགེ་བ་བཅུའི་ལམ་སོགས་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་སོགས་ཀྱི་དཔེས་བསྟན་པ་དག་སྟེ། དེ་ལྟར་བཅུ་གཉིས་འདི་ཡང་། འགྲེལ་ཆེན་དུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཅིག་ཁོ་ན་འགའ་ཞིག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པས་དེའི་གཉེན་པོའི་དོན་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་བོ་བློ་དམན་པ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། 
8-259
ཤེས་རབ་རྣོ་བ་རྣམས་ཀྱི་བརྙས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ།

以下是简体中文的直译：
第二，无所缘行相回向。以殊胜信心对佛陀们的戒律等六波罗蜜及一切佛法极为欢喜，并以"自身将圆满彼等一切"之特殊意乐，无所缘而缘之作意。
8-257
第三，无颠倒相之回向，即以随喜为先行，对胜解作意一切善根如幻人般修习一切法无所缘，为一切众生利益而回向无上正等正觉。此亦于殊胜随喜心之后，生起与彼相应之极其殊胜福德事心，其后又因彼善根习气熏染，生起更为殊胜之回向行相心，依缘起福德而生起。第四，远离回向，即由我等本性远离而不执著三轮；第五，以忆念佛福德资粮本性为境界之回向，即如三世诸佛善根种类及本性，如是回转彼福德事；第六，具善巧方便回向，即无所缘地修行布施等并作无尽回向。
8-258
第七，无相回向，以毒食为喻，说明有相想之回向如有毒有刺，故说其反面；第八，诸佛随喜回向，即诸佛智慧知一切法无分别境，诸佛眼见一切法于一切方面现等觉境，如是许可一切道无所缘而缘之作意回向；第九，不属三界之回向，即此等一切回向如幻，是法界回向，故非欲等界所摄；以小、中、大差别所分之其他回向，以利益分为三种，即生大福德性之回向。经中以十善道等和无上等喻显示。如是十二种，如《大疏》所说："为一切众生宣示以三乘出离之道的回向作意，仅为一种，对某些人是执著，故为对治彼，以所述方式为利益劣慧众生而分为十二种，
8-259
为遮止利慧者轻视故，则不作过细分别。"


 །ཞེས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཉིད་ལ་དེ་ཐམས་ཅད་བཞག་སྟེ། །ཆེད་དུ་བྱ་བ། བློ་
རྣམ། རང་བཞིན། བྲལ་བ། རྒྱུ། གྲོགས། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བ། གཏན་ཚིགས། ངེས་འབྱུང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་ཆུང་གསུམ་རིམ་བཞིན་དུ་བཤད་པས་སོ། །བསྔོ་རྒྱུའི་དགེ་བ་ཡང་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དགེ་བ་
སྟེ། དབུས་མཐར་དགེ་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ལ། འདུས་མ་བྱས་དགེ་བ་བསྔོ་རྒྱུར་མི་རུང་ཟེར་བའང་མི་རིགས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བསྔོ་བ་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངང་
ཚུལ་ཅི་འདྲ་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་དང་། །དེ་འདྲ་ལས་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྔོ། །ཞེས་དང་། འདི་ཉིད་ཀྱི་ལྔ་པ་བཤད་པའི་
མདོས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་གཤིས་ཡིན་ལ་དེ་དགེ་བ་ཡིན་པས་གཤིས་ཀྱི་དགེ་བར་ཡང་འཐད་ཅིང་། ཕལ་ཆེན་ལས། འགྲོ་ཀུན་དགེ་རྩ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་། །ཞེས་པས་བསྔོ་རྒྱུར་ཡང་བཤད་
དོ། །གཤིས་ཀྱི་དགེ་བ་དང་སྡིག་པ་ཞེས་པ་ཆོས་མངོན་པར། དོན་དམ་པའི་དགེ་སྡིག་བཤད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གྲངས་ཅན་འདྲའོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་ནི་བདག་གི་དངོས་པོར་འདོད་ལ། 
8-260
འདིར་ནི་ལྟོས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་ཡོད་པའི་སྒྲ་མི་འཐད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བམ་དྲང་དོན། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དོན་
དམ་དུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་སོ། །ཇི་སྙེད་པར་ཡང་རིགས་ཏེ་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་དེ་ལ་འཇོག་པས་སོ། །དགེ་བ་ལོགས་སུ་བཀར་མི་དགོས་པར་བེམ་པོ་སོགས་ཆོས་དབྱིངས་སུ་འདུ་
བ་ཐམས་ཅད་བསྔོ་རྒྱུར་ཐལ་བ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རིགས་བཅུ་གསུམ་བཀར་མི་དགོས་པར་བེམ་པོ་སོགས་ཀྱང་དེར་ཐལ་བ་མཚུངས་པས་སོ། །དེ་བསྔོ་བས་འགྱུར་ན་འདུས་བྱས་དང་།
བསྔོ་བས་མི་འགྱུར་ན་བསྔོ་བ་དོན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་པོ་དེ་ངོ་བོ་འགྱུར་མེད་རྣམ་པ་དག་པ་དང་ཆེས་དག་པར་འགྱུར་རུང་ཡིན་པར་རྒྱུད་བླ་སོགས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚུངས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་ཀྱིས་འདུས་བྱས་སུ་འཇོག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ནུས་སོ།། །།
༈ དགུ་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་ན་མེད་པ།
དགུ་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་ན་མེད་པ་ནི།
རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐབས་དང་བཅས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པ་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་ཡི་རང་བ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་པར་འདིར་བརྗོད་དོ། །
8-261
དེ་ལྟར་མོས་པས་ནི་འབྱུང་ཁུངས་དག་ནས་གསེར་གྱི་གར་བུ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །བསྔོ་བས་དེ་གསེར་མགར་གྱིས་རྒྱན་དུ་བྱས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་བྱེད་དོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་གིས་དེ་དང་གཞན་གྱི་བསོད་ནམས་བྱས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བགོ་བར་བྱེད་དོ།། །།
༈ བཅུ་པ་སྒྲུབ་པ་བསྒོམ་ལམ།
བཅུ་པ་སྒྲུབ་པ་བསྒོམ་ལམ་ནི། ཡོན་ཏན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་
པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ་མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བ་ནི་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས་མདོར་
ཡང་ཤེས་རབ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སོགས་ཀྱིས་སོ། །དེ་མེད་ན་གཞན་གྱིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པས་མཆོག་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀུན་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྟོགས་
པ་སྦྱོར་བ་ནི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་དམིགས་སུ་མེད་པར་ནི་རྣལ་འབྱོར་བའི་རྒྱུད་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་
པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ།

以下是简体中文的直译：
所以在一大回向中安立一切，依次为：所为、心
相、自性、离、因、助伴、断违品、理由、出离、大中小利益而解说。所回向善法包括有为无为善
法，如《中边论》所说："为获得二善"。说无为善法不适合作为回向对象也不合理，如《金刚幢回向》："如真如体性何等相，如真如自性何等相，如真如特性何等相，如是一切行亦皆回向。"从此处第五所释
经文也可了知。真如是本性，且是善法，故合理为本性善法，《华严经》中："一切众生善根若干有，"亦说为回向对象
。本性善法与恶法，在《阿毗达磨》中所说即是胜义善恶。若认为如此与数论相似，并非如此，彼宗执为我的实体，
8-260
而此处是依据而言。真如及法界离戏论，说有的言词不合理之说也不对，因为"有"是世俗或权说，离戏论是胜义的区分。说"若干"也合理，因安立为法界遍行之义。不必另外划分善法，也非推论一切诸法包括无情等入法界者都成为回向对象，因为这与不必区分修持所依十三种种性，无情等也应成为彼等的过失相同。若彼通过回向而变，则为有为；若不变，则回向无意义之说也不对，因为心性本体不变，相状可净化成更净，此为《宝性论》等一切大乘一致所说，仅凭此点而以下是简体中文的直译：
如此所说，即在一大回向上安立彼等一切：所为、心
行、本性、远离、因、助伴、断除违品、理由、出离、大中小利益依次解释。回向之善亦有有为无为之善，
如《中边论》说："为获得二种善"。若说无为善不适合作为回向对象亦不合理，如金刚幢回向中："如
真如之性相何似，如真如之自性何似，如真如之相状何似，如是一切诸业皆回向。"此亦可由上述第五回向的
经文了知。真如是本性，彼为善，故称为本性善亦合理，如《华严经》云："一切众生所有善根"，亦说为回向
对象。本性善与恶，如《阿毗达磨》中所说即是胜义善恶。若认为这与数论相似，则不然，彼执为我之实事，
8-260
而此则依缘起。真如与法界远离戏论，故不适合用"有"之词，此说亦不合理，因"有"是世俗或权说，"离戏
论"是胜义分别故。说"所有"亦合理，因安立于法界遍行义故。不需另外区分善，岂非一切无情等摄于法界者皆成回向对象，
亦非如此，如修习所依十三种性不需区分，无情等亦应成彼，同等过失故。若彼因回向而转变则成有为，
若不转变则回向无义，此亦不然，因一切大乘论典如《宝性论》等皆同说心性本质不变，行相能转为清净极清净，
仅凭此点，连圆满佛陀亦不能立为有为法。
第九 无上随喜作意
第九无上随喜作意，
以极欢喜心于世俗中缘具方便善根，于胜义中无所缘之善根随喜，此是修随喜作意。
8-261
如是，胜解如从矿中生金块般积集福德。回向则如金匠造饰，使之成为正等菩
提支分。随喜则使自他福德平等分享。
第十 修习修道
第十修习修道，为成就功德
故，修习修道即三摩地智慧，不颠倒见色等，是其本质，即般若波罗蜜，因此经中
亦云"般若波罗蜜极清净"等。若无此，则不能以他法得佛果，故为最胜；通达诸法无生的修习
即无所造作；将如是本质等具足道法无所缘而
置于瑜伽师相续中；因能成佛故，是大义。


། །།
༈ བཅུ་གཅིག་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་བསྒོམ་ལམ།
བཅུ་གཅིག་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་བསྒོམ་ལམ་ནི། དེ་ཡང་གཟུང་བ་དང་བོར་བས་རྒྱུ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་རང་སྟེ་གཉིས་ལས། 
8-262
དང་པོ་སངས་རྒྱས་མཉེས་པར་བྱེད་པས་བརྟེན་པ་དང་། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཞི་གནས་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་གསུམ་འདི་ལ་རྣམ་དག་ཏུ་མོས་
པའི་སྒོམ་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟློག་པ་ཆོས་ཀྱིས་འཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དག་ནི། བདུད་ཀྱི་འཐིབས་ཀྱིས་ནོན་པ་དང་། ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་མ་མོས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་
ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའོ་དེ་བཞི་བོར་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་གང་
ཡིན་པ་དེ་དག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དེ། འབྲས་བུ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་
པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་གང་གི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐ་དད་མ་ཡིན་
ཞིང་བཅད་དུ་མེད་པས་རྣམ་པར་དག་པར་བརྗོད་དོ། །ཁྱད་པར་བརྗོད་པ། འཕགས་བཞིའི་རྣམ་དག་སོ་སོར་དང་། ཤིན་ཏུ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་རྣམ་དག །ཤིན་ཏུ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་གསུམ་ལས། 
8-263
དང་པོ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དེ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་པུ་གཟུང་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་གྱིས་ཉམས་
པའི་ཕྱིར་སྤངས་པས་སློབ་མ་དང་། བསེ་རུ་དང་། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དག་པ་སྟེ། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་བླ་ན་མེད་པ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ཤིན་ཏུ་པའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་ས་དགུ་ལ་
ནི་ཆེན་པོ་ཡི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དྲི་མ་དགུ་ཡིས་གཉེན་པོ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་བྱང་སེམས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཉན་རང་གི་ཅིག་ཤོས་སུ་
ཡང་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་ཤིན་ཏུ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེ་ལ་གཉེན་པོ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་དྲི་མ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་
ངུ་ལ་སོགས་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀླན་ཀ་བརྐོ་བར་ལན་ནི། དོན་དམ་པར་ཕན་པར་བྱེད་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ནོ་ཞེས་དང་། གོས་ལ་ཆགས་པའི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་བསལ་བ་ལ་བཙོ་བླག་མཁན་ཆེ་ཐང་དུ་འབད་པའི་དཔེས་སྤངས་པ་ཡིས་སྒོ་ནས་སྒོམ་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་བག་ཆགས་མ་ལུས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། 
8-264
འཇལ་བྱེད་ཤེས་པ་དང་། གཞལ་བྱ་ཤེས་བྱ་དག་རང་བཞིན་མེད་པ་མཉམ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་ཟིན་སྒོམ་པའི་སློབ་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྦྱངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་དག་
ཤིན་ཏུ་བར་བཞག་གོ །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོམ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཏེ་གཉིས་པའོ།

། །།
༈ བཅུ་གཅིག་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་བསྒོམ་ལམ།
བཅུ་གཅིག་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་བསྒོམ་ལམ་ནི། དེ་ཡང་གཟུང་བ་དང་བོར་བས་རྒྱུ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་རང་སྟེ་གཉིས་ལས། 
8-262
དང་པོ་སངས་རྒྱས་མཉེས་པར་བྱེད་པས་བརྟེན་པ་དང་། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཞི་གནས་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་གསུམ་འདི་ལ་རྣམ་དག་ཏུ་མོས་
པའི་སྒོམ་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟློག་པ་ཆོས་ཀྱིས་འཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དག་ནི། བདུད་ཀྱི་འཐིབས་ཀྱིས་ནོན་པ་དང་། ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་མ་མོས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་
ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའོ་དེ་བཞི་བོར་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་གང་
ཡིན་པ་དེ་དག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དེ། འབྲས་བུ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་
པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་གང་གི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐ་དད་མ་ཡིན་
ཞིང་བཅད་དུ་མེད་པས་རྣམ་པར་དག་པར་བརྗོད་དོ། །ཁྱད་པར་བརྗོད་པ། འཕགས་བཞིའི་རྣམ་དག་སོ་སོར་དང་། ཤིན་ཏུ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་རྣམ་དག །ཤིན་ཏུ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་གསུམ་ལས། 
8-263
དང་པོ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དེ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་པུ་གཟུང་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་གྱིས་ཉམས་
པའི་ཕྱིར་སྤངས་པས་སློབ་མ་དང་། བསེ་རུ་དང་། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དག་པ་སྟེ། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་བླ་ན་མེད་པ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ཤིན་ཏུ་པའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་ས་དགུ་ལ་
ནི་ཆེན་པོ་ཡི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དྲི་མ་དགུ་ཡིས་གཉེན་པོ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་བྱང་སེམས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཉན་རང་གི་ཅིག་ཤོས་སུ་
ཡང་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་ཤིན་ཏུ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེ་ལ་གཉེན་པོ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་དྲི་མ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་
ངུ་ལ་སོགས་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀླན་ཀ་བརྐོ་བར་ལན་ནི། དོན་དམ་པར་ཕན་པར་བྱེད་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ནོ་ཞེས་དང་། གོས་ལ་ཆགས་པའི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་བསལ་བ་ལ་བཙོ་བླག་མཁན་ཆེ་ཐང་དུ་འབད་པའི་དཔེས་སྤངས་པ་ཡིས་སྒོ་ནས་སྒོམ་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་བག་ཆགས་མ་ལུས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། 
8-264
འཇལ་བྱེད་ཤེས་པ་དང་། གཞལ་བྱ་ཤེས་བྱ་དག་རང་བཞིན་མེད་པ་མཉམ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་ཟིན་སྒོམ་པའི་སློབ་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྦྱངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་དག་
ཤིན་ཏུ་བར་བཞག་གོ །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོམ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཏེ་གཉིས་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第十一、清净修道
第十一，清净修道是：分为所取与舍弃的因以及清净的果两部分。
首先，通过取悦佛陀的依靠，圆满布施等波罗蜜多，以及在止观等方便上善巧的这三者，是生起对清净的修持胜解的因。相反，导致法贫乏的因是：被魔力所压制，对甚深法不生信解，对五蕴等生起执著，以及为恶友所摄受。通过舍弃这四种因素。
第二，一般而言，所宣说的圣者补特伽罗沙门行果，由于断除一切违品而清净，这与色等的清净性是一致的。果与色等的清净，是因为远离了对色等执著为我等而区分。因此，这两种清净并非有所差别，不可分割，所以称为清净。
特别说明：四圣者各自的清净，极清净和其他的清净，以及极清净的具体修证三方面。
首先，由于断除贪欲等烦恼，以及烦恼障和所知障的一部分即所取对境的分别，以及三乘道障三者的断除，故声闻、独觉、菩萨们获得清净果。从断除二障及习气的法界所生起的，是无上佛果。
第二，由于佛陀遍一切方面清净，故称为极清净。欲界、禅定及无色界三界的九地中，有大大等九种垢染，以及小小等九种对治道，是菩萨一切方面和声闻独觉其他清净的因，故称为极清净和其他清净。
第三，针对"以大大等对治不适合对治小小等垢染"的质疑，回答是：从胜义上而言，无有任何能益或能损之事物。如同洗染工匠竭力去除衣服上细小的污垢的比喻，从断除的角度来说，修道金刚喻定被认为是三界一切习气的对治，因为这是通过现量亲见能量知识和所量所知二者无自性平等性，已见后修持的有学道之究竟。经过修习，建立为佛陀的极清净。
《圣般若波罗蜜多教授论现观庄严论颂》中，道智品第二。


། །།
༄། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཏེ་གསུམ་པ།
སྐབས་གསུམ་པ་ལ་དགུ་ལས། དང་པོ་ཤེས་པས་སྲིད་པ་ལ་མི་གནས་ཤིང་སྙིང་རྗེས་ཞི་བ་ལ་མི་གནས་པའི་གཞི་ཤེས་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་
ཉེ་བར་འདོད་པ་ནི། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཚུར་རོལ་གྱི་མཐའ་འཁོར་བར་མིན་ཅིང་། སྙིང་རྗེས་ཕ་རོལ་གྱི་མཐའ་མྱང་འདས་ལ་མིན་པ་དང་། དེ་དག་གི་བར་ན་ཡང་མི་གནས་པ་སྲིད་
ཞི་ལ་མི་གནས་པས་ཏེ། སྙིང་རྗེས་ནི་ཀུན་རྫོབ་འཛིན་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་གཟུང་སྟེ་བདེན་པ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་ཁྱེར་བས་དུས་གསུམ་པའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་
མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།། །། གཉིས་པ་ལྡོག་པས་ཉན་རང་གི་གཞི་ཤེས་ནི། ཤེར་ཕྱིན་ཉན་རང་རྣམས་ལ་རིང་བར་འདོད་པ་ནི། སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་འམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། 
8-265
དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།། །། གསུམ་པ་ཐབས་མ་ཡིན་པ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རིང་བ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སྟོང་པར་བཞེད། །ཅེས་འབྱུང་
བས། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི་གཞི་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་ན་ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་དག་ལ་རིང་བ་
དང་ཅིག་ཤོས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་དངོས་པོ་སྣང་བ་ལ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་ཤེས་པར་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མི་
སྣང་བ་བཞིན་དུ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་ཐབས་མཁས་པ་མ་ཡིན་པས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རིང་བ་སྟེ། ཉན་རང་དེ་ནི་དངོས་
པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མར་དམིགས་པ་དེའི་སྒོ་ནས་སོ།། །། བཞི་པ་ཐབས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རིང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་
དག་པར་མགུ་བར་བྱས་པའི་མན་ངག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཅན་བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས་ཡུམ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་བཤད་དེ། 
8-266
དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་བསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་པས་སོ།། །། ལྔ་པ་མི་མཐུན་
པའི་ཕྱོགས་ནི། ཡུམ་ལ་རིང་བར་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཉན་རང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཀྱང་། དངོས་པོར་དམིགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་བཞག་སྟེ། ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དུས་གསུམ་དུ་རྟོག་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ནས་སོགས་པ་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སོ།། །། དྲུག་པ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི། འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངར་
འཛིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་རང་དང་གཞན་དག་དེ་ལ་སྦྱོར་བའམ་འཛུད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཆགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་མཐའ་འགོག་པས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཉེན་པོ་
ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་ཡིན་ཀྱང་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །
8-267
དེའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་དེ་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དབེན་པའི་ཕྱིར་ན་ཟབ་པ་ཉིད་
དོ། །ཅུང་ཟད་དམིགས་པ་ཡང་ཆགས་པ་ཡིན་ལ་དེས་ཀྱང་དེ་ལ་སྒྲིབ་ནུས་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་བཞག་གོ །

一切智性之处第三
第三处分为九部分，首先，由智慧不住于轮回，由悲心不住于寂静的基智是：般若波罗蜜多为菩萨所欲近，即以智慧不住于此岸轮回，以悲心不住于彼岸涅槃，也不住于这两者之间，不住于轮回与寂静。悲心执持世俗，智慧执取胜义，将二谛融为双运，因为了知三世诸法无生平等性。
第二，相反的声闻缘觉的基智是：般若波罗蜜多对声闻缘觉而言是远离的，因为他们缺乏悲心和智慧而住于轮回或涅槃，是由于他们对有实体和无实体的执著。
第三，非方便导致佛母远离是：正如"缘起者，即是你所许之空性"所说，了知三世平等性仅是认识基础，而这对所有人都存在，那么为何声闻缘觉与菩萨之间有远与近的差别呢？就像魔术师变化的物体，不了解其本性而执著为实有，从而不见其无自性；同样，由于缺乏善知识等，没有方便善巧，不能全面了知平等性，佛母就显得遥远。声闻缘觉执著实有，执取迷乱相。
第四，方便使得佛母不远离是：菩萨通过令善知识欢喜所获得的无误教授，依靠二谛的闻思等智慧生起的方便善巧，被说成是真正亲近此佛母。因为通过消除对实有的执著和迷乱相，彻底了知色等诸法，即是了知其平等性。
第五，不顺品是：虽然远离佛母是声闻缘觉的对治，但由于执著实有的颠倒心行，是应当断除的，被立为菩萨的违品。方便不善巧者，对色等蕴的空性，三世所观察的诸法，以及从布施波罗蜜多乃至一切相智的菩提法，生起行持的想。
第六，对治品是：通过三轮清净，无我执地了解布施等，使自他实践或引导他人实践，由于遮止贪著聚的边际，应当接受，因此在一切方面都是对治。虽然忆念佛陀等是福德资粮的因，是对治，但由于有细微贪著，不是一切方面的对治。
因此，细微贪著也是违品；法道是了知一切法的类别，所知本性本自空寂，所以称为甚深。即使是微小的执著也是贪著，它能障碍此道，故被立为违品。


འོ་ན་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་དེ་ཇི་ལྟར་སྤོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་
པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ནི་ཤེས་པས་ཆགས་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞེ་ན་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མཐོང་བ་ལ་
སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་པའི་དོན་བཀག་པ་ཡིས་རང་བཞིན་དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བཤད་པས་སོ། །ཅིས་རྟོགས་དཀའ་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་
མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པའི་བར་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པས་བསམ་པར་མི་ནུས་ཤིང་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ནི་དེ་
ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་འདོད་པས་སོ། །སྐྱེ་བོ་དམན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་སམ། གདུལ་བྱ་ཉེ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་བར་བཞེད་ནས་དེ་ལྟར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ལུགས་འདི་ལ། མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་ལུས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་འདིར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་མཇུག་སྡུད་དོ།། །།
8-268
བདུན་པ་དེ་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་སྤྱོད་པ་བཀག་པས་སྦྱོར་བ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་བཀག་པས་
སྦྱོར་བ་དང་། དེ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་རབ་ཏུ་རྫོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་བཀག་པས་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་བཀག་པས་སྦྱོར་བ་དང་། མི་འགྱུར་བའི་
སྦྱོར་བ་དང་། བྱེད་པོ་མིན་པ་ཉིད་དང་བྱ་དཀའ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སྦྱོར་བ་དང་། སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་འབྲས་བུ་ཡོད་
པར་འདོད་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་དང་ནི། གཞན་ལ་རག་ལས་པ་མིན་པ་གང་གིས་དེ་སྦྱོར་བ་དང་། སྣང་བ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་བདུན་ནི་ཡོངས་
སུ་འགྱུར་བ་དང་། མཉམ་ཏུ་ཚོགས་པ་དང་། འགལ་པ་དང་། རྐྱེན་དང་། མི་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་པ་དང་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བའོ། །མདོར། གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་མི་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་རྣམ་བཅུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ལ། ཉན་རང་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལ་བཟློག་པར་སྦྱོར་རོ།། །།
8-269
བརྒྱད་པ་སྦྱོར་བ་དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་དོན་ལ་རློམ་པ་མེད་པ་དང་། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མ་ལ་རློམ་པ་མེད་པ་དང་། གཟུགས་རྣམ་པ་གཉིས་སམ་
རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་སྤྲོས་པ་ལ་རློམ་པ་མེད་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པར་རློམ་པ་བཀག་པས་རྟོག་པ་པོ་དང་ཤེས་བྱའི་
ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་གསུངས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། དེའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་དགོས་པས་སྦྱོར་བ་དེ་ཡི་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། །། དགུ་པ་ཉན་ཐོས་པ་
སོགས་པ་གསུམ་གྱི་མཐོང་བའི་ལམ་ནི། སྦྱོར་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོགས་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་བསྒོམ་དགོས་པས། མཐོང་བའི་ལམ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་
བཟོད་ཤེས་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་བཟོད་ཤེས་སྐད་ཅིག་བདག་ཉིད་འདི་ཀུན་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་ནོ།

那么如何断除这种细微贪著呢？通过了知色等诸法的本性为一来断除贪著。何谓一？即无自性。那么，诸法的本性为何称为甚深？通过否定见等一切识所缘对境，说明此本性难以证悟。为何难以证悟？从色等乃至佛不共法相之间的本性是如来藏的自性，因未圆满证悟而不能思议且不能了知，故称为不可思议。为摄受下等众生，或为了断除所化近处的颠倒见，因此在此一切智性的体系中，应当了知如前所述的违品与对治品的全面分别。
第七，修习此的加行是：有十种相：通过遮止对色等的行持的加行，通过遮止色等为无常等的行持的加行，通过遮止其未圆满与极圆满的行持的加行，通过遮止对此无贪性的行持的加行，不变的加行，以非作者性、难行和所为三种相的加行，依各自根器获得果而认为有果的加行，不依赖他缘的加行，以及了知七种显现的加行。七种显现是：变异、聚集、矛盾、缘、不迁、无依以及非作者的显现。经中说："若不行于色，则行于般若波罗蜜多"等。通过随顺方式宣说菩萨的十种加行，声闻缘觉则如所说的反向修行。
第八，此加行的平等性是：无有对色等实体义的自满，无有对蓝色等相的自满，无有对"色有二种或二十种"等戏论的自满，通过遮止对决择分等证悟的自满而在一切方面不执著能证者与所知法，这四种称为平等性。由于需要通过这种方式修习加行，故称为此加行的平等性。
第九，声闻等三者的见道是：个别证悟加行平等性后，需要修习见道，见道是以苦等各别谛的法智忍、智和随智忍、智刹那自性，是在此一切智性中解释见道的场合。


 །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་གཟུགས་སོགས་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་
མི་རྟག་པ་ཡང་མིན་པ་རྣམ་པ་དང་པོ། སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པ་དང་། སྟོང་མིན་སྟོང་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་དག་རྣམ་པ་གསུམ་པ་དང་། 
8-270
བདག་དང་བདག་ཉིད་མེད་པས་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པ་དང་། རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་སོགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་པ་དང་། ཀུན་
འབྱུང་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆགས་པ་སྤངས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་པ་དང་། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་རབ་ཏུ་མི་སྐྱེ་
བ་དང་མ་འབྲེལ་བས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བ་རྣམ་པ་བདུན་པ་དང་། རྐྱེན་དང་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པ་དང་། གང་
གི་ཕྱིར་འགོག་པ་དང་འགོག་པ་མེད་པ་མ་འབྲེལ་བ་དེའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་བདེན་པ་འདི་དོན་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིས་རྒྱུད་གཞན་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་རྣམ་པ་དགུ་པ་དང་། ཞི་བ་དང་
མ་ཞི་བ་མེད་པས་དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཐའ་གཉིས་ལས་འདས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པ་
བཅུ་གཅིག་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ནད་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པ་དང་། ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ངན་སོང་ཆད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་པ་དང་། 
8-271
རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་ཐབས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་
པ་མ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་བ་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པ་དང་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་
མེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པ་སྟེ། ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་
སྐབས་སུ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར། ཆོས་གང་ཡང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་སོགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་མཁྱེན་
འདི་དང་ཡང་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་འདི་དང་། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ནི་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དག་གི་མཁྱེན་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་རྫོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་
པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འདིར་མཐོང་ལམ་ལས་གཞན་བསྒོམ་པའི་ལམ་མི་སྟོན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་པས་བལྟས་ནས་འདིའོ། །
8-272
ཞེས་དང་། གནོད་འཇོམས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་རྫོགས་པར་བྱ། འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་
ཤེས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མི་མཛད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཁྱེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་
རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་སོ་སོར་འགོད་དེ་དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་
ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པའི་རྐྱེན་མ་བསྟན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཀུན་ཤེས་མཚན་ཉིད་པ་ཉན་རང་གི་ལམ་དང་འདིར་བསྟན་གྱི་
གཙོ་བོ་བྱང་སེམས་དེ་རྗེས་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ཤིན་དུ་གསལ་ལོ།

由于无自性，色等既非常亦非无常，这是第一相。因远离苦与非苦，超越常断边际，这是第二相。远离空与非空，清净，这是第三相。
因无我无我性，无生无灭等，这是第四相。因为既非因亦非非因等，如虚空，这是第五相。因为不具有集与无集，断除烦恼和随烦恼的贪著，这是第六相。因不关联于生起与不生起，解脱于执取，这是第七相。因超越缘与非缘，本性不可言说，这是第八相。由于灭与无灭不关联，因此这灭谛不能通过言语名句传授给他人，这是第九相。因无有寂静与非寂静，无所缘，这是第十相。因远离殊胜与非殊胜，超越二边，极为清净，这是第十一相。因无有出离与无出离，一切病不生，这是第十二相。因远离道与非道，断绝恶趣，这是第十三相。
因不混合于正理与非正理，为现证果义而于方便无分别，这是第十四相。因解脱于成就与非成就，不与一切法相关联，这是第十五相。因无有出离与非出离，对所说与能说之体相、实体与名二者不生了知，这是第十六相。这是在一切智性品中以十六刹那数目所说明的。
经中说："无有任何法可得可说"等，如前所述的遍智、道智、一切智这三者，是对三个阶段的智慧及其因的圆满宣说。因此，此处除了见道外不宣说修道，是因为声闻缘觉的圆满是通过菩萨的智慧和见解来观察的。
《辨中边论》中说："此后欲圆满一切智性"，是宣说声闻缘觉的智慧，虽然菩萨不直接现证一切智性，但为了众生利益，了知一切智性的本性及获得一切智性的因，安立众生于预流果等，因此也圆满了一切智性。未说明一切智性的助缘，是因为菩萨仅以此程度就能了解，无需再说。由此可明确看出，真正一切智是声闻缘觉的道，此处所说的主要是随顺此道的菩萨。


 །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་
ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཏེ་གསུམ་པའོ།། །།
༄། །རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་སྐབས་ཏེ་བཞི་པ།
སྐབས་བཞི་པ་ལ་བཅུ་གཅིག་ལས། དང་པོ་རྣམ་པ་ནི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྟེན་གཞི། བདེན་པ་གང་ལ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་རྣམ་པ་ཉིད་ཞེས་བྱ་བར་བཞག་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དེ། 
8-273
རབ་དབྱེ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་གང་ལ་རྣམ་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ལས་དང་པོ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་
པ་མདོར། འདི་ནི་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་སོགས་ཀྱིས་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་པོར་བསྟན་པ་ནས། གཟུང་སྟེ་མི་གཡོ་བའི་རྣམ་པའི་བར་དུ་བཤད་ལས་མི་སྐྱེ་བ་དང་། དབེན་པ་
དང་། མི་བརྫི་བ་དང་། གནས་མེད་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། མིང་མེད་པ་དང་། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། མི་འཕྲོག་པ་དང་། མི་ཟད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་
བཅུ་གཉིས་བདེན་པ་དང་པོའི་སོ་སོ་ལ་བཞི་དང་། རྣམ་པའི་རྣམ་གྲངས། ལམ་ལ་དེ་ནི་བཅོ་ལྔར་བཤད་པའི་དང་པོ་བཞི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་ནི་
ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་བཞི་ནི། བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང་། ཤེས་པ་པོ་མེད་པ་དང་། འཕོ་བ་མེད་པ་དང་། འདུལ་བ་མེད་པ་ལམ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཞིའི་རྣམ་གྲངས།
ཕྱི་མ་དེ་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའོ། །དང་པོ་རྨི་ལམ་དང་། སྒྲ་བརྙན་དང་། མིག་ཡོར་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་སྒོམ་པའི་ལམ་ལྔའི་རྣམ་གྲངས། 
8-274
དེ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། མ་སྐྱེས། མ་འགགས། གཟོད་མ་ནས་ཞི། རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །སྒོམ་ལམ་ཟག་མེད་དམ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་
བྱ་བའི་རྣམ་པར་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་མེད་པ་དང་། གོས་པ་མེད་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་། རློམ་པ་མེད་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་ཡི་རྣམ་པ། དེ་
དག་ཀྱང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་སྤོང་བའི་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་སྤོང་བའི་དང་། རང་གི་རྟོགས་པ་རོ་མྱང་བར་བྱེད་པའི་རློམ་པ་སྤོང་བའི་
དང་། ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཡིན་ནོ།

《圣般若波罗蜜多教授论现观庄严论颂》中的一切智性品第三。
现证一切相智品第四
第四品分为十一部分。第一，相：以四圣谛为所依基础，以真如本性为对治执常等诸谛的违品，以无常等为所缘的各种智慧差别，被安立为"相"，这是其定义。
分类上，遍智分为三种，因此依据诸谛的相也分为三种。其中，首先依基智而言，经中说："这是无所有的波罗蜜多"等，从无有相开始，直至不动相，所说的无生、远离、不压迫、无住处、虚空、不可言说、无名、无行、不夺、不尽、无生等十二种相分别属于第一谛。相的分类中，道谛有十五种，其中前四种是对治烦恼障，余下的是对治所知障的相。
前四种是：无作者、无知者、无转移、无调伏，是道相的四种别名。后者包括有漏修道和无漏修道。第一种如梦、如回声、如幻影、如阳焰、如幻术，这是有漏修道五种的别名。这五种是什么？无自性、未生、未灭、本来寂静、自性涅槃。无漏修道或所知障对治见道之相是：无烦恼、无异名、无染污、无戏论、无自满、不动之相。
这些也是：断除烦恼、断除烦恼习气、断除色等戏论、断除对自证悟的执著味著、断除退失分别的对治之别名，共计一切智性的二十七种相。
;


 །གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་
པ་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་དང་ལམ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། འགོག་པ་ལ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་དང་པོ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་རྣམ་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། མི་གནས་པ་དང་། ཞི་
བ་དང་། འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ་ཡང་ཀུན་འབྱུང་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། 
8-275
འདུན་འདོད་ཆགས་སྲེད་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ། གཉིས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ནི། དུག་གསུམ། རབ་སྐྱེ་ལ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གཅིག་པུ། རྐྱེན་ནི་སེམས་ཅན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གཅིག་པུ་སྟེ་ཀུན་འབྱུང་གི་
བདེན་པ་ལ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལས་གཉེན་པོ་བརྒྱད་པོ་དེ་བྱུང་ངོ་ཞེས་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། མཐའ་གཉིས་དང་མ་འབྲེལ་བ་དང་། ཐ་མི་དད་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་
འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་བདུན་དང་ནི། དེ་ཡང་ལམ་བདེན་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལམ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་སྐབས་
འབྱེད་པའི་ལམ་དང་། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་གཉིས། རིགས་པ་ལ། རིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་རིགས་པ་གཉིས། སྒྲུབ་པ་ལ། སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་
ལྟར་བསྒྲུབ་པ་གཉིས། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་སྟེ། དེ་དག་དང་རིམ་པས་རྣམ་གྲངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ། མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་བཞི།
མཚན་ཉིད་མེད་པའི་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། འགོག་བདེན་རྣམ་པ་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ཞེས་བསྒྲགས་སོ། །དེ་ཡང་འགོག་པ་ལྔ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་དངོས་པོའི་དབྱེ་བས་དངོས་པོ་འགོག་པ། 
8-276
བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་བརྒྱད་འགོག་པ། བྱེད་པ་པོ་འགོག་པ། ཡུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་འགོག་པ། བཏགས་པར་འཁྲུལ་པ་འགོག་པ། མཚན་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་པ་འགོག་པ། དུས་སུ་འཁྲུལ་
པ་འགོག་པ་གསུམ། ལྔ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འགོག་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་དང་པོ་གསུམ། དེ་ནས་བརྒྱད། ལྷག་མ་ལྔ་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཐོག་མཐའ་འགོག་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད་
ཀྱི་འགོག་པ། གཉིས་པ་དེའི་ཞི་བ། གསུམ་པ་དེའི་གྱ་ནོམ་པ། བཞི་པ་ལྷག་མ་བཞི་པའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ལྟར་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ །རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པའི་
དབང་དུ་མཛད་ནས། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་ནས་བཟུང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་ན་དང་པོ། སློབ་མ་
ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དེ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། སུམ་དུ་རྩ་བཞི་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་དག་ཏུ་བཞེད་དེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་གྱིས་བསྡུས་པས་སོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་དངོས་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ལམ་ལ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་སྤོང་བཞི། 
8-277
ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ལམ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་བཞི། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་དབང་པོ་ལྔ། ལམ་འདི་ནི་དྲོད་རྩེའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་ལ་སྟོབས་
ལྔ། ལམ་འདི་ནི་བཟོད་པ་ཆོས་མཆོག །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན། ལམ་འདི་མཐོང་ལམ། རྣམ་པར་དག་པ་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་ལ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད། འདི་ནི་
སྒོམ་ལམ་མོ། །འདི་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ།

第二，依道智所作的
因集谛、道谛、苦谛、灭谛，按照顺序，其中第一集谛的相是：离贪、无住、寂静、无贪、无嗔、无痴、无烦恼、无众生，这八种相。就集谛的特征"因"而言，
将欲、贪、爱分为三种。第二"集"是：三毒、增生、唯一的遍计、缘是唯一执著为众生，集谛有八种，从中生起八种对治。道谛的相是：无量、不关联二边、无差别、无执为最胜、无分别、不可量、无贪著七种相。
道谛的特征是道对一切众生开放，以及如何对一切众生开放两种；正理中有何为正理及如何为正理两种；成就中有何为成就及如何成就两种；出离是这些本性之一，这些依次为其异名。苦谛的相：无常、苦、空、无我四种，无相的五种相。灭谛的相是十六种空性。
这又分为五种灭：以事物差别灭除具内外自性的实体，灭除所执著的八种假立自性，灭除作者，灭除对境的迷乱，灭除假立的迷乱，灭除特征的迷乱，灭除三种时间的迷乱，第五灭除自性。十六空性中，首先是三种，然后是八种，余下五种依次排列。
初末灭谛的特征之灭，第二是其寂静，第三是其殊胜，第四是第四余种的异名。如是，道智的相有三十六种。
依据遍智的相，从四念住开始直至佛陀相的究竟，随顺道谛分为三种遍智，因此首先，学人声闻、菩萨及佛陀依次有三十七种、三十四种和三十九种，因为一切相智以因果方式摄集一切圣者补特伽罗。
其中，第一观察事物的道有四念住，由精进所生的道有四正断，净化三摩地的道有四神足，与现证相应的道有五根，此道是顺决择分之暖位；与现证相关的道有五力，此道是忍位和胜法位；现证道有七觉支，此道是见道；清净决定出离道有八圣道支，此是修道。以上是三十七种。


 ། གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་རྣམ་པ་དྲུག་ལས་གཉེན་པོའི་ལམ་གསུམ། བལྟ་བར་བྱས་པའི་གཉེན་པོ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར། ལྟ་བའི་
རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་ཐར། ཁམས་གསུམ་པ་ལ་སྨོན་པའི་གཉེན་པོར་སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་ཐར་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཞིང་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པའི་
སྒོ་ཡིན་པས་ན་རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་གསུམ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་མ་གཉིས་དང་པོ། དང་པོ་གཉིས་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་གསུམ་པ། འགོག་ལམ་ཐམས་ཅད་གཉིས་པས་བསྡུས་སོ། །སྤྲུལ་
པའི་ལམ་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོ། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དང་། སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་གནས་པ་གསུམ་མོ། །
8-278
མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ལམ་ནི། རྣམ་པར་ཐར་པ་ལྷག་མ་ལྔ་སྟེ། ཐར་པ་དང་མཐུན་པར་གནས་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། ཞི་བར་
གནས་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་སྟེ་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞི་འགོག་
པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །སྤོང་བའི་ལམ་ནི་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་བཞིའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ཕར་ཕྱིན་བཅུ། དེ་ལྟར་
སུམ་ཅུ་རྩ་བཞིའོ། །གསུམ་པ་དེ་ལ་ནི་ལམ་ལ་སོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་སྟོབས་བཅུ། མི་འཇིགས་པ་བཞི། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་
བཞི། མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ། རང་བྱུང་གི་རྣམ་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུའོ། །
དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྒྲིལ་ན་རྣམ་པར་བརྒྱ་དོན་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཉན་རང་ལ་ནི་འདོད་པར་སྐྱེ་བའི་འཕགས་པས་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཏེ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་རྣམ་པར་མ་བཤིག་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ནང་གཟུགས་ཅན་དུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ངན་པ་ལ་ངན་པ་དང་བཟང་པོ་ལ་བཟང་པོ་སོགས་སུ་བལྟའོ་ཞེས་པ། 
8-279
དང་པོ། ཡང་འདོད་པར་སྐྱེ་བའི་འཕགས་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བཤིག་པའི་ཕྱིར་ནང་གཟུགས་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་སྔ་
མ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་གཉིས་པ། འདི་གཉིས་གཟུང་ཡུལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྤྲུལ་པ་ལ་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པའོ། །ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་དངུལ་གྱི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གསེར་
བུམ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མི་སྡུག །ཟངས་བུམ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྡུག་པ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། དེ་ནས་དངུལ་བུམ་སྡུག་མི་སྡུག་གཉིས་ཀ་དང་འབྲེལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྡུག་མི་སྡུག་གཉིས་ཀ་
དངུལ་བུམ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་རོ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་ཏེ་འདུ་ཤེས་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ཐམས་ཅད་སྡུག་པར་རོ་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་མོས་པ་བྱེད་པ་གསུམ་པ། འདི་ནི་གཟུགས་སྡུག་པ་སྤྲུལ་
པ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དགའ་བ་སྟེ་སྤྲུལ་འདོད་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་སྤྲུལ་པ་ལ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་མོ།

 ། གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་རྣམ་པ་དྲུག་ལས་གཉེན་པོའི་ལམ་གསུམ། བལྟ་བར་བྱས་པའི་གཉེན་པོ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར། ལྟ་བའི་
རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་ཐར། ཁམས་གསུམ་པ་ལ་སྨོན་པའི་གཉེན་པོར་སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་ཐར་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཞིང་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པའི་
སྒོ་ཡིན་པས་ན་རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་གསུམ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་མ་གཉིས་དང་པོ། དང་པོ་གཉིས་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་གསུམ་པ། འགོག་ལམ་ཐམས་ཅད་གཉིས་པས་བསྡུས་སོ། །སྤྲུལ་
པའི་ལམ་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོ། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དང་། སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་གནས་པ་གསུམ་མོ། །
8-278
མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ལམ་ནི། རྣམ་པར་ཐར་པ་ལྷག་མ་ལྔ་སྟེ། ཐར་པ་དང་མཐུན་པར་གནས་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། ཞི་བར་
གནས་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་སྟེ་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞི་འགོག་
པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །སྤོང་བའི་ལམ་ནི་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་བཞིའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ཕར་ཕྱིན་བཅུ། དེ་ལྟར་
སུམ་ཅུ་རྩ་བཞིའོ། །གསུམ་པ་དེ་ལ་ནི་ལམ་ལ་སོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་སྟོབས་བཅུ། མི་འཇིགས་པ་བཞི། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་
བཞི། མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ། རང་བྱུང་གི་རྣམ་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུའོ། །
དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྒྲིལ་ན་རྣམ་པར་བརྒྱ་དོན་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཉན་རང་ལ་ནི་འདོད་པར་སྐྱེ་བའི་འཕགས་པས་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཏེ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་རྣམ་པར་མ་བཤིག་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ནང་གཟུགས་ཅན་དུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ངན་པ་ལ་ངན་པ་དང་བཟང་པོ་ལ་བཟང་པོ་སོགས་སུ་བལྟའོ་ཞེས་པ། 
8-279
དང་པོ། ཡང་འདོད་པར་སྐྱེ་བའི་འཕགས་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བཤིག་པའི་ཕྱིར་ནང་གཟུགས་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་སྔ་
མ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་གཉིས་པ། འདི་གཉིས་གཟུང་ཡུལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྤྲུལ་པ་ལ་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པའོ། །ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་དངུལ་གྱི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གསེར་
བུམ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མི་སྡུག །ཟངས་བུམ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྡུག་པ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། དེ་ནས་དངུལ་བུམ་སྡུག་མི་སྡུག་གཉིས་ཀ་དང་འབྲེལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྡུག་མི་སྡུག་གཉིས་ཀ་
དངུལ་བུམ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་རོ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་ཏེ་འདུ་ཤེས་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ཐམས་ཅད་སྡུག་པར་རོ་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་མོས་པ་བྱེད་པ་གསུམ་པ། འདི་ནི་གཟུགས་སྡུག་པ་སྤྲུལ་
པ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དགའ་བ་སྟེ་སྤྲུལ་འདོད་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་སྤྲུལ་པ་ལ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་མོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
直译：藏文文本《第二之知道道智通六种道之中的三种对治道》
第二，通过道智，在六种道中，[有]三种对治道。对于所见之对治，空性解脱门；对于见之因相思维的对治，无相解脱门；对于三界的希求之对治，无愿解脱门，这是超越痛苦和解脱轮回之门，所以称为三解脱门。苦的最后两种相为第一[解脱门所包含]，第一二相和集谛的三种相为第三[解脱门所包含]，所有灭道[相]为第二[解脱门]所摄。
变化之道，八解脱中的第一：有色观诸色，内无色想而观外色，以及净解脱身证而住，这三种。
现法乐住之道：余五解脱，即与解脱相顺住道本性的四无色等至，以及寂静住道本性的灭受想解脱。出世间道是九次第住等至，即四禅、四无色和灭尽等至。
断道是由四谛所摄的、与烦恼相应本性的四无间道。佛道是十波罗蜜多。如是，共三十四种。
第三，虽然道等不可分离，本应是唯一，但[可分为]十力、四无畏、四无碍解、十八不共法、真如相、自性相、佛相，即一切相智道所依之相三十九种。
将这一切总合，成为一百七十三种相。这些相中，声闻缘觉在欲界生的圣者依靠初禅和二禅心，因为未破除自身色想即色现，所以依次是内有色想观外色，观丑为丑、妙为妙等，这是第一[解脱]。
又，欲界生的圣者依靠空无边处心，为破除自身色想，内有色观外色，如前一样观察，这是第二[解脱]。这两种是为对治所取对象随意变化的障碍而修。
又，依靠第四禅心，如银瓶相对金瓶为不净，相对铜瓶为净，依靠互相观待的想法，然后银瓶与净不净二者相联的想法，净不净二者在一银瓶本性中为一味的想法，依靠此三种想法，对一切色修为净一味相，这是第三[解脱]。这是依次对于想变现净色的喜爱即变现欲望，和想变现不净色的不愿的分别念的对治而修。


 །རབ་ཏུ་ཞི་ནས་ཐར་པའི་ཆ་
དང་མཐུན་པར་གནས་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་འོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་དགེ་བའི་དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་པ། 
8-280
དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ལྔ། ཅི་ཡང་མེད་དྲུག །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་བདུན། ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བ་ལ་གནས་པའི་ལམ་གྱི་རང་
བཞིན་ལ་ཚོགས་དྲུག་ཉོན་ཡིད་དང་བཅས་པའི་འཁོར་གྱིས་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་སྟེ་བརྒྱད་ཡིན་ལ། འདིར་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་སྟོང་པ་དང་
གཡོ་བ་མེད་པར་ལྟ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་ལྟ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་འབྱུང་བས་ཤེས་ཕྱིན་དེ་དང་མཐུན་པའི་ལྡོག་ཆར་ཕྱེ་བར་ཟད་དོ། །འགོག་
པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག །ཕྱིར་མི་འོང་དགྲ་བཅོམ་རང་རྒྱལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་བྱང་སེམས། དེ་ཡང་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་
བྲལ་ཞིང་། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སེམས་ཐོབ། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པས་སྲིད་རྩེ་ལས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་དེ་འགོག་བདེན་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པས་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་དེ་ལ་ཐར་པར་འདུ་ཤེས་
པ་ཡིན་གྱི། རེ་ཞིག་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་རགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱོ་ནས་ཞི་བར་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སྲིད་རྩེའི་སེམས་ལ་གནས་པའི་མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་འཇུག་སྟེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྟན་པ་མིན་པ་ཚོགས་དྲུག་འཁོར་བཅས་དང་། 
8-281
བརྟན་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་འགོག་པ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་ཡང་དགག་བྱ་དེ་དག་བཀག་པའི་མེད་དགག་ཙམ་མ་ཡིན་གྱི། དགག་བྱ་དེ་དག་
རེ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྐབས་སོ། །དང་པོ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ནས་ཕྱིས་མིའི་གཟུགས་སུ་མངོན་དུ་འགྱུར་བར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་
ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཟག་པ་དང་བཅས་པས་དེ་བཞིན་ལམ་ཤེས་ཀྱང་དེའི་ཟག་བཅས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་
ཤིན་ཏུ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཟག་མེད་ཁོ་ན་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་སྦྱོར་བར་བཅས་པ་རྣམས་ནི།
སྦྱོར་བ་པོ་དང་སྦྱོར་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་བཞི་སྟེ། སྔོན་དང་ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་ན་དེ་དག་ལ་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་པ། དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་
པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་མགོན་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཤེས་ཕྱིན་འདི་ཉན་པ་ཡི་སྣོད་བཞི་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་སངས་རྒྱས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དེས་གཞུང་ལེན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཀུན་འདྲི་བའི་བྱ་བ་བྱས་པའི་དང་ནི་འཛིན་པའི་དང་། 
8-282
སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་སྤྱོད་པས་དོན་མི་བརྗེད་པ་དང་། ཡང་སོགས་སྒྲས་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ་ལེན་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་
སྒྲས་ལྷག་མ་གཉིས་བསྟན་པ་འདི་དག་སྣོད་དུ་དམ་པ་རྣམས་བཞེད་དོ། ། སྦྱོར་བ་ནི་ཉི་ཤུ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་ལ་སྦྱོར་
བ་བཀག་པ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་སོགས་ལ་མི་གནས་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་སོགས་དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། གཟུགས་སོགས་དེ་རྣམས་
གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། གཟུགས་སོགས་དེ་དག་ཚད་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་གསུམ་ནི་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོས་བཞག་གོ །

直译：藏文文本
极度寂静而与解脱分相顺住道本性相应的修习时期，首先生起"一切皆空"之想，然后在正行时对任何善所缘平等进入，这是第四[解脱]。
同样，无边识[为]第五，无所有[为]第六，非想非非想处[为]第七。[第八为]寂静涅槃相似住道本性中，六识加上染污意识伴随的眷属所灭的受想灭尽，这八种。在此，有色观色是指观察缘起、空性和无动，通过如此观察而解脱，因此称为"解脱"。通过这等论述可知，这[八解脱]只是依般若[波罗蜜多]相顺方面所分。
灭尽等至是指：等至的所依补特伽罗为不还、阿罗汉、独觉和有所缘的菩萨。他们已离无所有处贪欲，已获得有顶心，已获得无漏道，从有顶向上行，现证灭谛，将无想等至视为解脱。他们暂时厌倦粗大受想，以寂静住想，仅在有顶心后立即进入，灭除不稳固的六识眷属的心心所法，以及稳固[心心所法]中的某些，即染污意，进入等至。这不仅是遮遣所破的无遮，而是暂时障碍所破生起的身心状态。首先在人中出生，后来显现为人身，如是所说。
其中，遍智的诸相是：声闻的无漏，菩萨的有漏分别，同样道智也是其有漏，因为诸菩萨尚未极度断除烦恼，唯有佛陀是无漏，因为证悟一切法的一切相智。
第二，带有加行者：加行者和加行两者中，第一有四：若亲近承事过去现在诸佛，即对彼等作殊胜承事；于彼植善根；有善知识为友。这是听闻此般若[波罗蜜多]的四种法器。原因是依止佛陀，由此接受教法，询问一切疑问而行事，以及受持；
通过布施、持戒等十波罗蜜多行持而不忘失义理；又，"等"字表示通过加持而如理作意成为法器，"受持"等字显示余下两者，诸圣者认为这些是殊胜法器。
加行有二十种：由于色等无自性故不住，以及遮止于彼等加行即是加行，因此称为不住色等加行；由于色等的真如深奥，故称深加行；由于色等难以测量，故称难测加行；由于色等无量，故称无量加行。这三种是由小、中、大[乘]而安立。


ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྐྲག་པས་སྣོད་མ་ཡིན་ལ། མི་སྐྲག་པས་སྣོད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མདུན་ལོག་ཚུན་ཟབ་པ་དེ་མི་བརྗོད། དེ་ནས་བརྗོད་པ་ཚེགས་ཆེན་པོས་ཡུན་
རིང་ན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། མི་སྔངས་པས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་། རྟག་ཏུ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། 
8-283
རྟག་ཏུ་ཆོས་བསྒོམ་པ་བར་ཆད་མེད་པ་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གསེར་གྱི་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་
མངོན་པར་འགྲུབ་པ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བས་གཞན་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་། འཕེལ་བ་མེད་པ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པར་བཤད་
པའི་ཕྱིར་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་མི་དམིགས་པས་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སོགས་གཅིག་མི་མཐོང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། གཟུགས་སོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་མཐོང་བས་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འདུ་ཤེས་འགོག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། གཟུགས་སོགས་དང་དེ་ཡི་མཚན་མ་དང་དེ་ཡི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། འབྲས་བུ་དང་པོ་
མཐོང་བས་འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། གཟུགས་སོགས་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ལམ་སྐོར་དུ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བས་
ས་མཚམས་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུའོ། །གསུམ་པ་ཡོན་ཏན་ནི། ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱེད་པས་སྦྱོར་བའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་བཤད་དེ། 
8-284
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་ཤིང་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན། དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་དུ་
མཛད་པའི་ཡོན་ཏན། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བའི་ཡོན་ཏན། དོན་ཆེ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན། ལྷོ་ནས་བྱང་། བྱང་ནས་བྱང་གི་ཕྱོགས་སུ་དར་སོགས་ཡུལ་སྤྱད་པའི་ཡོན་
ཏན། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་ཡོན་ཏན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གཏམ་བརྗོད་པ་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་། བསྟན་པ་ཉིད་
ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐུན་མོང་མིན་པ་སྐྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་། དམ་བཅས་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་
སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཏེ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་བཞིའོ། །བཞི་པ་སྐྱོན་ནི། སྐྱོན་ནི་བཅུ་ཚན་བཞིར་བཅས་པ་དང་དྲུག་ཏུ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་
བྱ་སྟེ་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་གོ །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཚེགས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་། སྤོབས་པ་ཧ་ཅང་མྱུར་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པའི། 
8-285
ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཛིན་པ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉམས་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པའི་རོ་མྱང་བ་ཉམས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་
ཐེག་པའི་མཆོག་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་ཉམས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་ཚན་དང་པོའོ།

直译：藏文文本
由于对般若波罗蜜多恐惧而不成为法器，不恐惧则成为法器。对此，不应向未到达不退转阶段前的人讲说深义。此后，由于需要大量努力经长时间才能理解，故[称为]现等觉加行；由不怖畏而得授记加行；由正持而成为不退转加行；恒时对障法决定出离加行；
恒时修法无间断加行；无漏法如金基础的圆满菩提近加行；果位法身成就迅速现证圆满菩提加行；转妙法轮利他加行；由说无增无减故无增减加行；由于欲界不可得故不见法非法等为一加行；由不见色等为不可思议相故，息灭不可思议想加行；由不分别色等及其相与其自性故不分别加行；由见初果故，施予珍宝果加行；色等清净清净加行；由不舍精进于道轮故有边际加行，共二十种加行。
第三，功德：由先见功德而于诸加行极度串习，故在加行之后讲述它们的功德：
诸佛加持摧伏魔力的功德等，诸佛忆念了知的功德；同样，诸佛亲眼观见、诸佛现证的功德；正等菩提接近的功德；义利广大等功德；从南至北，从北至北方地区广传等所行境功德；无漏功德圆满一切功德；一切诸佛对他们宣说一切相智语言的说法士夫功德；由教法本身不可分离的功德；生起不共善根的功德；如所立誓而成办的功德；摄持广大果的功德；成办众生利益的功德，共十四种功德。
第四，过失：过失应知为四个十组加六，共四十六种。它们是什么呢？以大艰难获得；口才过快；身恶习；心恶习；由非理所生；
诵持等；执持背离的理由；失坏对因的执著；失坏品尝妙味；失坏一切方面持最胜乘；恒时失坏所为，这是第一个十组。


 །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་བ་ཉམས་པ་དང་། གོང་ན་མེད་པ་ཉམས་
པ་དང་། ཡུལ་རྣམ་པ་མང་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤོབས་པ་འབྱུང་བ་དང་། ཡི་གེར་འབྲི་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ཡི་གེ་ལ་
མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རོ་མྱང་བ་དང་། ལམ་མ་
ཡིན་པས་ཐབས་མཁས་པ་འཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་ཚན་གཉིས་པའོ། །གྲངས་བཞིན་དུ་ཉན་པ་པོ་དང་འཆད་པོ་དག་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་། མངོན་པར་འབྲེལ་བས་འདུན་
པ་དང་སྙོམས་ལས་ཀྱིས་ཉམས་པ་དང་། འདུན་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པས་ཉམས་པ་དང་། འདོད་ཆེན་ཆུང་བ་དང་འདོད་ཆེན་ཆུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་པ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དག་དང་། 
8-286
དགེ་བ་དང་དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། གཏོང་བ་དང་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་མི་ལེན་པ་དང་། འགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་དང་རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་ཉིད་དང་།
མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་ཚན་གསུམ་པའོ། །དེ་ཁོ་
ན་བཞིན་དུ་ཐབས་དང་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། གཟུངས་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་དག་དང་། ཡི་གེར་འབྲི་འདོད་པ་དག་དང་ཡི་གེར་འབྲི་མི་འདོད་པ་དག་དང་། འདོད་པའི་འདུན་
པ་དང་བྲལ་བ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བཞི་དང་། ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་དང་། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་ལ་ཡིད་བདེ་བ་སྟེ་གཉིས་དང་། འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་
པོ་དག་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་འབྲེལ་བས་གྲངས་བཞིན་ཏུ་གཅིག་པུ་དང་འཁོར་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཉིད་དང་། གོ་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་
ཉིད་དང་། ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་འདོད་པ་དང་སྦྱིན་པར་མི་འདོད་པ་ཉིད་དང་། སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་དང་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་བཞི་སྟེ་བཅུ་ཚན་བཞི་པའོ། །
8-287
དེ་བཞིན་དུ་མུ་གེ་འབྱུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་དང་། ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པས་དཀྲུགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་དང་། ཁྱིམ་ལྟ་བས་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་
གསུམ་དང་། བདུད་ཀྱིས་འབྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། བཅོས་མ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་མོ། །ལྔ་པ་འབྲས་བུ་མཚན་ཉིད་དང་
བཅས་པ་ནི། བྱེད་པར་སྒྲུབ་པ་གང་གི་སྦྱོར་བ་རྣམས་དེ་དག་སྐྱེ་བའི་ནུས་ལྡན་དུ་མཚོན་པར་བྱེད་པས་དེ་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་།
ཁྱད་པར་དང་། བྱེད་པ་སྟེ། དོན་དུ་རྟོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། ། སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གང་སྦྱོར་བ་
ཁོ་རང་གི་སྟེང་གི་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལས་སུ་བསྒྲུབས་པས་སྦྱོར་བ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡང་མཚན་ཉིད་བཞི་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་མཚོན་པ་པོ་གཞན་
གྱི་སྦྱོར་བའི་སྟེང་དུ་མཚོན་པའམ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་སོ། །དེ་བས་འདིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚོན་བྱ་མཚོན་ཚུལ་ནི། དྲང་སྲོང་ཚངས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཚངས་པ་དངོས་ཀྱི་དབྱིབས་དང་རྣམ་པ་མཚོན་པར་བྱེད་པ། 
8-288
བདག་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་དབྱིབས་དང་རྣམ་པ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།

直译：藏文文本
失坏因果关联；失坏无上；对多种境相生起分别辩才；执著于书写；执著于无实体；执著于文字；执著于无文字；作意境等；品尝利养、恭敬与偈颂之味；以非道寻求方便善巧，这是第二个十组。
按次第，听者与说者任一前者与后者，由明显关联而失坏欲乐与懈怠；由欲乐对境不同而失坏；由欲望大小与欲望非大小而失坏；具足头陀功德与不具足；
善法与非善法；行施与吝啬；布施与不受；由略说而了解与由广说而了解；明了经等法与不明了；具足六波罗蜜多与不具足，这是第三个十组。
同样地，善巧方便与非方便；获得总持与未获得；欲书写与不欲书写；离欲乐欲与未离，这四者；背离恶趣；欢喜趋向善趣，这二者；说者与听者任一前者与后者相关，按次第，喜爱独处与喜爱眷属；不开启机会与希求随顺；希求少许资具与不欲布施；趋向成为命难与趋向不成为[命难]，这四者，是第四个十组。
同样地，趋向饥馑发生处与不趋向；趋向被盗贼等扰乱处与不趋向；由家顾念而不悦，这三者；魔的分裂加行；成办虚伪；于境不如实生喜，这三者。
第五，具相果位：凡是成办作用的诸加行，显示它们具有生起的能力，故应知其为相。这有三种：智、殊胜与作用，即分别对应义利圆满、断证圆满与利他圆满。
加行的自性是由自身之上的智、殊胜、作用成办，显示加行具相，也是第四种相，它们作为标识者，在他人加行上标识或理解领悟。
因此，此处相与所相的标识方式是：如同欲得仙人梵天果位者标识梵天本身的形相，自身如此标识形相。
;


 །ས་བརྒྱད་པར། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཀུན་བློ་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་འཆར་བས་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མིང་དོན་དང་ལྡན་ལ། དེ་ཡང་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པ་ལས་རྙེད་པས་སྔོན་གྱི་སྒོམ་པ་དག་ལ་ཡང་རྣམ་ཀུན་གྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་
གི་ཞེས་དགོངས་ནས་སློབ་དཔོན་གྱི་སྡུད་འགྲེལ་དུ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་རྣམ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་བཞག་པར་མཛད་པ་དང་། རྒྱུད་བླ་འགྲེལ་ཆེན་དུ་ཡང་། བྱང་སེམས་ས་བརྒྱད་པ་བ་མངོན་
པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་བཞག་པ་དེ་ཡང་དེ་ལ་དགོངས་སོ། །མཚན་ཉིད་བཞི་ལས། དང་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྦྱོར་བ་དག་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཞག་པ་
དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་ལས་དང་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འཇིག་
པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་དེ་བསྡུས་པ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཕྱིར་བལྟས་པ་གཡེང་བ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་མི་བཟད་པ་ཡི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་དང་། 
8-289
སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཤེས་
པ་དང་། སེམས་ཚད་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ལྟར་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་པ་དེ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལས་གཞན་
པ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་དེ་གཞན་ལ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་
སྐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས། སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་
བཅས་པ་དང་། སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་དང་། སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་
པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། རྟེན་མེད་པ་དང་། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་མེད་པ་དང་། འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། 
8-290
མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་བཅུ་དྲུག་ལ་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱིས་ནི་སྦྱོར་བ་དག་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །གསུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྒོ་ནས།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་བརྟེན་ནས་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། གུས་པར་བྱ་བ་དང་། བླ་མ་བྱ་བ་ཉིད་དང་། མཉེས་པ་བྱ་བ་དང་། དེ་ལ་མཆོད་
པ་དང་། བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཀུན་ཏུ་འཇུག་པ་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། མ་མཐོང་བའི་དོན་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་
ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་མཛད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་དང་། ཞི་བ་
ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འགོག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་འགོག་པ་བཅུ་དྲུག་ལ། རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་དག་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ན་
ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ནས་ཤེས་པའི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཁྱད་པར་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ། 
8-291
བདེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་ཡུལ་འཇལ་པའོ།

 །ས་བརྒྱད་པར། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཀུན་བློ་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་འཆར་བས་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མིང་དོན་དང་ལྡན་ལ། དེ་ཡང་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པ་ལས་རྙེད་པས་སྔོན་གྱི་སྒོམ་པ་དག་ལ་ཡང་རྣམ་ཀུན་གྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་
གི་ཞེས་དགོངས་ནས་སློབ་དཔོན་གྱི་སྡུད་འགྲེལ་དུ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་རྣམ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་བཞག་པར་མཛད་པ་དང་། རྒྱུད་བླ་འགྲེལ་ཆེན་དུ་ཡང་། བྱང་སེམས་ས་བརྒྱད་པ་བ་མངོན་
པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་བཞག་པ་དེ་ཡང་དེ་ལ་དགོངས་སོ། །མཚན་ཉིད་བཞི་ལས། དང་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྦྱོར་བ་དག་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཞག་པ་
དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་ལས་དང་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འཇིག་
པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་དེ་བསྡུས་པ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཕྱིར་བལྟས་པ་གཡེང་བ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་མི་བཟད་པ་ཡི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་དང་། 
8-289
སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཤེས་
པ་དང་། སེམས་ཚད་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ལྟར་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་པ་དེ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལས་གཞན་
པ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་དེ་གཞན་ལ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་
སྐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས། སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་
བཅས་པ་དང་། སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་དང་། སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་
པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། རྟེན་མེད་པ་དང་། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་མེད་པ་དང་། འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། 
8-290
མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་བཅུ་དྲུག་ལ་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱིས་ནི་སྦྱོར་བ་དག་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །གསུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྒོ་ནས།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་བརྟེན་ནས་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། གུས་པར་བྱ་བ་དང་། བླ་མ་བྱ་བ་ཉིད་དང་། མཉེས་པ་བྱ་བ་དང་། དེ་ལ་མཆོད་
པ་དང་། བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཀུན་ཏུ་འཇུག་པ་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། མ་མཐོང་བའི་དོན་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་
ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་མཛད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་དང་། ཞི་བ་
ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འགོག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་འགོག་པ་བཅུ་དྲུག་ལ། རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་དག་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ན་
ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ནས་ཤེས་པའི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཁྱད་པར་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ། 
8-291
བདེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་ཡུལ་འཇལ་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
在第八地，三种智慧（遍智）的相应能在一心中同时显现，因此在那时被称为"现观一切相"，此名称与其含义相符。这也是通过修习与自己相应的瑜伽而获得的，因此对于先前的修行者也适用"一切相"这一术语。考虑到这一点，大师在《现观庄严论》中将"现观一切相"安立在第八地，而在《宝性论大疏》中也将菩萨第八地者安立为圆满成佛，这也是基于同样的考虑。
关于四种相，首先，被称为"了相"的是指能够表示一切相智的修行，这也是根据三种遍智的区分而有所不同。首先依据"遍智性"而言有十六种：了知如来出现、了知世间无灭性、了知有情心行、了知心的收摄、了知心的外观散乱、了知心的无耐性、了知心有贪欲等、（以"等"字）了知心离贪欲等、了知心广大、了知心已成大、了知心无量、了知识无所显示、了知心不存在、称为"了知心动摇等"，以及了知"动摇等之外的其他法"等，这些是了知真如相和了知牟尼已证悟真如并向他人宣说。以上所有这些都是总摄遍智分类中能表示修行的了相。
第二，从道智的角度来说，了知空性、了知无相、了知无愿、了知无生、了知无灭、（以"等"字表示）了知无烦恼、了知无清净、了知无实体、了知无自性、了知无依处、了知虚空相、了知法性不动乱、了知无为、了知无分别、了知差别、了知无相等十六种，这些是道智分类中能表示修行的了相。
第三，从一切相智的角度来说：如来依于真如法而住、恭敬、尊重、满足、供养、无作性、了知遍入、宣说未见之义、世间空性相、宣说世间空性、了知世间空性、现证世间空性、思惟不可思议性、宣说寂静性、世间灭和想蕴灭等十六种，这些是一切相智独特方式中能表示修行的了相。
第二，在总述这些本质之后，为了通过了相来全面考察它们的差别，接着说明了差别相：以谛为行境者是衡量四圣谛的对境。


 །ཁྱད་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་གང་གི་ཞེ་ན་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །གང་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ན་བཟོད་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་ནི་བཅུ་དྲུག་གིས་ཕྱེ་བ་དག་གོ །དེས་ལམ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་
དུ་མཚོན་པས་ན་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་ཆོས་གང་གིས་སྐད་ཅིག་མ་གང་ཁྱད་པར་བྱས་པ་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་མཐར་ཆགས་སུ་སྦྱར་
རྒྱུ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང་། མི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། གཞལ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་
འདས་པ་དང་། བགྲང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཀུན་སྡུད་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་ཡིས་རིག་པར་བྱ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐུན་མོང་མིན་པའི་
དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། རང་གི་ལུགས་ལ་ལྟོས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲི་བ་མེད་པ་དང་། 
8-292
གང་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་། འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་བསྐལ་པ་དུ་མར་བསྒྲུབས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཡང་
དག་པར་འགྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཕར་ཕྱིན་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྒྱུའི་ཚོགས་མཐའ་དག་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པའི་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་ནི་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་
ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ལམ་ནི་གཞན་ཉན་རང་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དུ་བརྗོད་དོ། ། གསུམ་པ་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་
ན། མ་འོངས་པའི་ཕན་པ་དང་། ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་འཇོག་པ་སྐྱོབ་པའི་བྱེད་པ་དང་། གཏན་དུ་ཕན་པར་ཞུགས་པ་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་
སྐྱབས་ཀྱི་བྱེད་པ་དག་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བཟློག་པ་གནས་ཀྱི་བྱེད་པ་དང་། འཁོར་འདས་མཉམ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་དཔུང་གཉེན་གྱི་བྱེད་པ་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྟོགས་པའི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་གྱུར་པའི་གླིང་གི་བྱེད་པ་དང་ནི། 
8-293
གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བྱེད་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་
ངེས་པར་འབྱུང་ཞིང་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དག་དང་། ཐ་མ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་གྱི་
རྟེན་གྱི་དོན་དུ་མཛད་པ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་འདི་ནི་སྦྱོར་བ་མཚོན་པའི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།

所谓"入胜"，是指超胜于声闻等的业。具有何种殊胜法呢？是以"不可思议"等差别而胜出。什么是殊胜呢？是以十六种刹那忍智所分别的。由于这些能标识道智等修行的特殊性，所以称为差别相。
通过什么殊胜法使哪些刹那成为殊胜呢？应当依次运用十六个刹那：通过正等觉等完全摄受的智慧力而成就不可思议性、不平等性、超越衡量、超越计数、摄集所有圣者、为智者所知、了知非声闻等共有的事物、依自宗的极速神通、关于世俗谛和胜义谛的一切法无减无增的自性、以三轮清净而成就布施等六度、通过正确修行而成就多劫积累的福德智慧、以无分别而缘一切法、具有法界自性菩萨之所依、圆满愿波罗蜜等一切因聚、由善知识方便所摄受、无执著味著，应当了知这十六种差别的自性。因其道超胜于其他声闻缘觉，故称为差别道。
第三，差别相的作用是什么呢？未来的利益、今生的安乐、安置于无异熟法中的救护作用、永远利益人等的皈依作用、遮止苦因的住处作用、成就轮涅平等的友伴作用、成为自他利益所依止的洲岛作用、
趣入成办他利的引导作用、任运成就利益有情的自成作用、通过三乘而出离但不现证其果的修行、最后以显示一切法一切相智性而作为菩萨世间依止的目的。这十一种是标识修行的作用相。


 །བཞི་པ་བྱེད་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་
ཆགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དེའི་རྟགས་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ལས་དབེན་པ་དང་། དེའི་མཚན་མ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དབེན་པ་ཉིད་དང་། འདོད་
ཆགས་སོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དག་གིས་དབེན་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་དཀའ་བ་དང་། ཐེག་པ་གཞན་
དུ་མི་ལྟུང་བའི་མཚན་ཉིད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཉིད་དང་། ཡུན་རིང་པོ་ནས་གྲུབ་པར་བྱ་བ་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་། སྒོམ་པ་དང་སྒོམ་པ་པོའི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་དང་། 
8-294
དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མཐའ་དག་འགག་པ་དང་། གཞི་ཤེས་ལམ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱིས་བསྡུས་པའི་འཛིན་པ་ལ་
སོགས་པ་ལས་བཟློག་པ་བསྟན་པས་མི་མཐུན་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་བྱེད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞི་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་
འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་
དག་མཚོན་བྱ་ལྟ་བུར་མཚོན་པས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཞི་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དྲུག་པ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ནི། ཐར་པའི་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་
ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་འབྱུང་བས་དེ་བཤད་པ། མཚན་མ་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པས་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་
རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདི་ལ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་འདོད་དེ། 
8-295
གཞན་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་མཁས་དང་བྲལ་བ་ཉན་རང་གིར་འགྱུར་རོ། །མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡང་། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་དད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་
ལ་བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགེ་བ་འདོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་དྲན་པ་དང་། ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བ་མ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པའི་ཐོས་བསམ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་ལྔ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དད་
སོགས་དེ་དག་ལ་དབང་པོའི་དོན་མེད་པས་ན་དབང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ། དེ་ཡང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཡིས་རྟོགས་པར་སླ་
ལ། དེའི་རྟགས་སེམས་མི་འགོང་མི་ཞུམ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོར་རིམ་པ་བཞིན་བཞག་གོ །དད་པ་ཉིད་ཆུང་ངུ་དབང་པོ་རྟུལ་པོས་དང་། དབང་པོ་འབྲིང་གིས་
རྟོགས་དཀར་བཞེད་དོ། ། བདུན་པ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྐྱེས་པའི་སྤྲོ་བ་ཅན་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྐྱེ་བས་དེ་བཤད་པ། དྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྣམ་ཀུན་གྱི་སྐབས་འདིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་བསྔགས་ཏེ། 
8-296
དེ་དག་ཉིད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་དང་། སོགས་པ་བྱམས་པའི་སེམས་དང་། ཕན་པའི་སེམས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བའམ་མཐོ་འཚམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཏེ་ལྔ་དང་། ཕ་དང་
མའི་སེམས་དང་། སྤུན་ཟླ་དང་སྲིང་མོའི་སེམས་དང་། བུ་དང་བུ་མོའི་སེམས་དང་། བཤེས་དང་གྲོགས་ཀྱི་སེམས་དང་། གཉེན་དང་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་ནི་བཅུར་བཤད་དོ།

第四，作用相所表明的自性是什么呢？远离贪欲烦恼的自性、远离其相关身体习气的自性、远离其标志即非如理作意的自性、远离贪等违品和对治空性的遍智自性、难以度化胜义中不存在的有情、不堕入其他乘的决定性质、为长久成就殊胜目标而作的所为、不缘修行和修行者之法、遮止一切实体执著、所谓缘基智和道智所摄事物差别的、与世间所摄执著等相违的教法、了知色等无碍、以所知和能知平等性而无所依、真如无去、无生、不可得的真如，这十六种自性如实标识三种遍智的修行，因此被承许为第四种自性相。
第六，解脱分：具有与解脱相应的善根者能生起如前所说的了知修行，故而解释此：以无相缘慧的方式，善巧于在自相续中生起布施等佛法而正确成就的般若波罗蜜多及方便相，这些在现观一切相中被认为是与解脱相应的部分。其他缺乏智慧和方便善巧者则成为声闻缘觉。
所谓"善巧"的含义是：缘佛等境的信心、对布施等行境的精进、具足希求善法等意乐的正念、不缘作业者和所作业的无分别三摩地、作为入大乘教因缘的一切相智法的闻思慧，应当成就这五种。由于信等这些没有"根"的含义，故为非根的自性。同时，对圆满菩提有大信心等者容易被利根者了知，其特征是心不沮丧、不怯懦、不退转，这也相应地安立为小、中、大三品。信心小者为钝根所知，中根者较难了知。
第七，顺抉择分：对生起解脱分者而言，能生起顺抉择分，故说明此：在暖位中，此一切相分的所缘赞为一切有情，对他们修习平等心、及以慈心、利益心、无嗔心、无害或无扰恼心等五种，以及父母心、兄弟姐妹心、子女心、友伴心、亲属和姻亲心等十种心相。


 །རྣམ་པ་
དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་པས་དྲོད་དུ་གཏོགས་པའི་དགེ་རྩ་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བཟློག་ཅིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་
པ་ལ་གནས་པས་གཞན་དེ་དག་ལ་ནི་འགོད་པ་དང་ཞུགས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། མཐུན་པ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ན་རྩེ་མོར་གྱུར་བ་སྐྱེའོ། །རྩེ་མོའི་སྐབས་
སུ་བདག་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་དེ་བཞིན། བཟོད་པ་འདི་ཡང་ནི་རང་གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དང་། འབྲས་བུ་དང་
པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བྱེད་ཅིང་། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པས་སོ། །
8-297
ཆོས་མཆོག་སྔ་མ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དང་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པའི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བས་གཞན་
རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བའི་རྣམ་པ་དམིགས་པས་སོ། །ངེས་འབྱེད་འདི་དག་ཀྱང་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་སྟེ། དྲོད་ཆུང་ངུ་ནི་སེམས་མཉམ་པ་དང་། བྱམས་པ་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་གཞན་ལ་
མཐོ་མི་འཚམ་པས་སོ། །འབྲིང་ཕན་སོགས་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་མ་ལ་གཞན་དོན་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཆེན་པོ་ཕ་མར་འཛིན་པ་སོགས་ཏེ་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀར་གཞན་དོན་བསྒྲུབ་འདོད་པས་སོ། །རྩེ་མོ་
སྡིག་པ་ལས་བཟློག་པར། བདག་གཞན་སྦྱོར་བ་ཆུང་ངུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བཟློག་འདོད་པའོ། །འབྲིང་སྦྱིན་སོགས་ལ་སྦྱོར་བ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ལ་སྦྱོར་འདོད་པའོ། །ཆེན་པོ་ཞུགས་པ་ལ་བསྔགས་པ་སོགས།
གཞན་དག་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྤོང་བར་འདོད་པས་སོ། །བཟོད་པ་བདེན་ཤེས་ཆུང་ངུ་སྟེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་འདོད་པས་སོ། །འབྲས་བུ་དང་པོ་སོགས་འབྲིང་
གཞན་དག་འབྲས་བུ་བཞི་ལ་སྦྱོར་འདོད་པས་སོ། །ས་རབ་དགའ་སོགས་ཆེན་པོ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སྦྱོར་འདོད་པས་སོ། །ཆོས་མཆོག་ཆུང་ངུ་སེམས་ཅན་སྨིན་པ་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་འདོད་པས་སོ། །
8-298
འབྲིང་ནི་སྒྲིབ་མེད་དེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ལ་སྦྱོར་འདོད་པས་སོ། །ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་གནས་པ་སྟེ་གཞན་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་འཇོག་
པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་རེ་རེར་ལམ་ཐམས་ཅད་བཤད་པ་ཡང་རྟོགས་པ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང་རིགས་ཀྱི་བྱ་བའི་ནུས་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་སློབ་པ་
ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་ནི། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་ནས་བཟུང་སྟེ་མཐོང་བའི་ལམ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་དང་དེ་དག་ལ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གནས་པ་ནི་དེ་
འདིར་སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་ཏེ་དགེ་འདུན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས། རྣམ་པ་ཉི་ཤུར་
བརྗོད་པ་ཡི། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།

以此方式缘于有情而获得属于暖位善根，故称为"一切有情的皈依"。之后，自己从一切恶业中转离，安住于成就布施等，而对他人进行劝导参与及赞叹，以及随喜等方式作为所缘，便生起顶位。
如同在顶位阶段所说明的以自他为所依的所缘和行相差别那样，此忍位也是以自他为所依：自己了知四谛苦等、初果等、极喜等地，同时也以劝导他人等行相作为所缘。
胜法位如前所述，自己以成熟有情等方式了知无障方式和正法安住方式，并劝导他人于此，以此行相为所缘。
这些顺抉择分也分为小、中、大。小暖位是平等心和慈心，即于今生不扰恼他人。中等是利益等三心，以在来世利益他人的意乐。大等是视如父母等，因为希望在今生来世两者中成办他利。
顶位从罪恶中转离：小自他加行是希望脱离苦因；中等是修习布施等，希望趣入乐因；大等是赞叹已入者等，希望他人能舍弃对苦乐的颠倒见。
忍位知谛是小等，因为希望确定趣入圣谛；知初果等是中等，因为希望引导他人趣入四果；知极喜地等是大等，因为希望引导至佛果。
胜法位小等是成熟有情，因为希望通过三乘使他们得到成熟；中等是无障，因为特别希望引导至菩萨道；大等是法住，因为希望安立他人于一切圆满中的最究竟处。
在每一现观中都说明一切道，这是为了显示证悟次第生起和种性的功能力。
第八，学位不退转众：从顺抉择分开始，包括见道和修道，以及通过证悟方式安住于其中的诸位菩萨，此处称为学位不退转众，即僧伽。这些圣者的不共特征是什么呢？从色等退转等标志，宣说二十种相，是安住于顺抉择分不退转的特征。


 །ཉི་ཤུ་འདི་དག་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་བཟློག་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟད་པ་
དང་། སྨོན་ལམ་གྲུབ་པས་མི་དལ་བ་སྟེ་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ཟད་པ་དང་། སྙིང་རྗེས་བདག་ཉིད་དགེ་བ་ལ་གནས་ཤིང་གཞན་དག་དེ་ལ་འགོད་པ་དང་། བདག་གཞན་བརྗེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་ནམ་ཡུལ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་སོགས་དང་། 
8-299
ཆོས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་སོམ་ཉི་མེད་པ་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པས་བྱམས་པའི་ལུས། སོགས་པ་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསམ་
གཏན་གྱིས་སྒྲིབ་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་པ་དང་། གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཀུན་འཇོམས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་
ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པ་དང་། གཙང་སྦྲ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ལ་
སྲིན་བུ་བརྒྱད་ཁྲི་རྣམས་མི་འབྱུང་བ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དག་པས་གྱ་གྱུ་མེད་པའི་སེམས་དང་། རྙེད་བཀུར་ལ་མི་ལྟ་བས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང་།
སྦྱིན་སོགས་ཁྱད་པར་དུ་སྒྲུབ་པས་དེ་དང་འགལ་བ་སེར་སྣ་མེད་པ་སོགས་དང་། འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་
བར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྲོ་བ་ཉིད་དང་། འགྲོ་བ་བདག་གིར་བྱས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དམྱལ་བ་འཚོལ་བར་འདོད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དོན་གྱིས་གཞན་གྱི་བཀྲི་བར་མི་བཏུབ་པ་དང་། 
8-300
སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པས་ལམ་གཞན་ཏེ་ལམ་ལྟར་བཅོས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་བདུད་ལ་བདུད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་
སྤྱོད་པ་ཅན་ཏེ། རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་གིས། དང་པོ་བཅུ་གཅིག་དྲོད་དང་། དེ་ནས་དྲུག་རྩེ་མོ་དང་། དེ་ནས་གཉིས་བཟོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་གཅིག་པུ་ཆོས་མཆོག་རྣམས་
ལ་གནས་པ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་སོ། ། མཐོང་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གི་རྣམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ལྡོག་
པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་གང་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་
པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཁྱད་པར་དུ་བསྒྲུབས་པས་ཐེག་པ་དམན་པ་དག་ལས་སེམས་རྣམ་པར་ལོག་པ་དང་། ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་མཐུས་བསམ་
གཏན་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་བཞི་སྡུག་བདེན་གྱི་རྣམ་པའོ། །མི་དགེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་དང་ནི། 
8-301
སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མཐུས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་དང་།
སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་། བཞི་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པའོ།

这二十种是：由于无自性而从色等诸法中转离；断尽疑惑；愿望成就而无非暇时，即八种无暇穷尽；以悲心自住于善法并安立他人于此中；以自他交换方式而依于其他有情或对境回向布施等；
通过正确了知法而于甚深义无疑，以利他方式而行慈身，以及语意业；由圆满修习而不与五种禅定障相伴；以修习对治力而摧毁无明等一切随眠；由恒常入定而具足正念和正知；行持净行而持有干净的衣服等；以世间超胜的善根而身上不生八万种虫；由清净善根而心无谄曲；不顾名利而正受十二头陀功德；
特别成就布施等而无与之相违的悭吝等；无破戒等；以摄持一切法而不违法性而行具足般若波罗蜜多；以摄受众生而希求为有情入地狱；以确信证悟义故而不被他人所欺骗；
通达成佛的方便而了知显示其他道即伪道的魔为魔；由三轮清净而行佛所喜行。以上二十种标志，前十一种是住于暖位，接着六种是顶位，再后两种是忍位，最后一种是胜法位，这些是从圆满菩提不退转的标志。
住于见道的十六刹那忍智行相，应知为菩萨不退转的特征。何种行相呢？从以空性自相而视色等为法的想法中转离；由佛等加持而坚固无上菩提心；由特别修习大乘法而心从小乘中退转；由择法力而使禅定等无色界三摩地等生起支完全穷尽，这四种是苦谛的行相。不与不善相应而身心轻安；
由调伏有情善巧方便力而无执著地行欲；见境过患而常行梵行；以圣人法性而清净活命资具，这四种是集谛的行相。
;


 །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པས་ཕུང་པོ་སོགས་པ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་
སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་བསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་
པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སྦྱིན་སོགས་ཚོགས་ལ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་སྤང་བར་བྱ་
བས་དབང་པོ་སོགས་དང་བཅས་པ་ཡི་རྟེན་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་བཞི་འགོག་བདེན་གྱི་རྣམ་པའོ། །སྦྱིན་སོགས་ཁྱད་
པར་རྟོགས་པས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་ལ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཡི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ནི་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དང་། 
8-302
མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ཐོབ་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ས་གསུམ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུམ་ལ་ནི་གནས་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་གཞོལ་
བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ་བཞི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བློ་ལྡན་མཐོང་བའི་ལམ་གནས་ཀྱི། །
ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན་ནོ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཐོབ་ན། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་རྗེས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རང་རང་དང་མཐུན་པའི་གཟུགས་
ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་བཟློག་པའི་རྟགས་བརྗོད་པ། དེ་ཡང་ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བར་ཁྱད་པར་ཅན་
གྱི་བློ་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་ཁྱད་པར་བཤད་པ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་བའི་མཐའ་གཉིས་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཟུགས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་ལས་གྲོལ་བ་དང་། 
8-303
དེ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ནི་སྐུར་འདེབས་ལས་གྲོལ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་གོམས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་བསྟན་ནོ། །ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་སྒོམ་པའི་ལམ་རང་
གང་ཞེ་ན། ཡུལ་ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་ལ་ཐོས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང་། བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇལ་བ་
དང་། བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ངེས་པར་རྟོག་པའམ། ཡང་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བས་སེམས་པ། དངོས་གཞི་འཇལ་བ། རྗེས་ཀྱིས་ངེས་པར་རྟོག་པའི་སྒོམ་པའི་ལམ་དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། དེ་ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་སོགས་སུ་དབྱེ་བ་ཡིས། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའི་རྣམ་པས། འདོད་པའི་ཁམས་ལ་
སོགས་པ་ས་དགུ་དག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་སོགས་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་དགུར་བཞེད་དོ། འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྒོམ་སྤངས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དཔེར་ན་མུན་
པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་སྣང་བ་ཆུང་ངུས་སེལ་ལ། ཆུང་ངུ་ནི་ཆེན་པོས་སེལ་བའི་དཔེས་སོ།

由于安住于空性而各别遮止对蕴等界处的修习与随修所安住的；由于远离违品而各别遮止对造成障碍诸法的修习与随修所安住的；由于完全了知分别过患而各别遮止对菩提分布施等资粮的修习与随修所安住的；由于应当断除能取所取而各别遮止对根等及其所依城市等战场的修习与随修所安住的，这四种是灭谛的行相。由通达布施等殊胜而各别遮止对悭吝等的修习与随修所安住的；由一切法皆为三解脱门自性而不缘证悟的法哪怕微尘许；
获得确信而如实决定安住于以三种遍智自性的三地；以一向专注而为一切相智等法义而舍命，这四种是道谛的行相。这样的十六刹那，是智者住于见道的不退转标志。
若获得这些刹那，则以净世间取相和能取行相的后得心所摄的各自相应色等想得以转离等，因此而生起。之后宣说安住于修道的不退转标志。由于不把握差别则殊胜智不生起，所以解释差别：修道甚深，因为所谓甚深处即是空性等，由于与其相应的缘故。
为何说空性等甚深呢？因为它解脱于增益和损减两边。空性中无色等是解脱增益，空性不异于彼等是解脱损减。因此也说通过修习空性而证涅槃。
具有这些差别的修道究竟是什么呢？对于顺抉择分、见道和修道的境界，以闻慧本性的智慧反复思维，以思慧本性而衡量，以修慧本性而决定思择，或者以三摩地修行而思维，以正行而衡量，以后得而决定思择的修道，由于是相续不断的缘故，分为小、中、大，小的小、小的中、小的大等九分，以胜义空性本体之行相，作为对治欲界等九地中大等烦恼的九种对治，是这样主张的。此处菩萨的烦恼是修所断的分别。例如极大的黑暗被小光明驱除，而小黑暗被大光明驱除的比喻。
;


 །མདོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆུང་ངུ་གྲངས་ཡོད་པ། འབྲིང་གཞལ་དུ། ཆེན་པོ་ཚད་ཡོད་པ་བསྡུས་པ་ས་དགུ་ལ་དེའི་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཞེས་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་དང་ལ་སོགས་པ་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ཚད་མེད་པས་བསྡུས་པའི་དཔེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་རྣམས་སྒོམ་པའི་ལམ་དོན་གཅིག་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པས་དམ་པའི་དོན་དུ་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་དབྱེ་བ་བཟོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། 
8-304
ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐུགས་བརྩེ་བས་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་
མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པར་དེ་དག་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཐུབ་པ་བཞེད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་ཉམས་པ་དང་ནི་
འཕེལ་བར་མི་རུང་བས་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སོགས་ཅི་ཞིག་ཉམས་ཤིང་དེའི་གཉེན་པོ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སོགས་ཅི་ཞིག་ཐོབ་སྟེ། ཅུང་ཟད་
ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཞིང་
མངོན་དུ་བྱས་པའི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་བཞེད་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དག་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བརྗོད་དོ། །
8-305
དེ་ལྟར་བྱས་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་པར་རིགས་པ་མིན་ལ་ཕྱི་མས་ཀྱང་མ་ཡིན། དང་པོ་དང་ཕྱི་མ་དག་ཕན་ཚུན་ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་
པ་གསུམ་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་མེད་ལ། དེ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་མར་མེའི་སྙིང་པོ་མེ་ལྕེ་དང་ཕྲད་པའི་
སྐད་ཅིག་དང་པོས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མ་བསྲེགས་ལ། གཉིས་པས་ཀྱང་དང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་མ་བསྲེགས་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་
ནས་མར་མེའི་སྙིང་པོ་འཚིག་པར་འགྱུར་བའི་དཔེ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ས་བཅུ་ལ་སློབ་པ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཤེས་
པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་དང་ཕྱི་མ་དག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པ་བྱང་ཆུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

简而言之，小分别念是可数的，中分别念是可衡量的，大分别念是有限量的，归纳为九地，其对治是安住于空性，以无数福德等不可衡量和无量所摄的三种比喻来圆满成就。所说这些是为了修习修道的单一义而精勤的缘故，因此胜义中修道不允许有分别，
在世俗中，依据差别，出于悲悯而解说法的自性，是通过向凡夫众生显示能产生大果的缘故，成为无缘大悲自性法界的顺因，这是牟尼所承许的。
不可言说的空性事物既不能减损也不能增长，那么所谓修道又如何能减损大大分别念等，获得其对治小小等呢？实际上什么也做不到。
不是这样的，就如同发起回向无上菩提的菩提心那样，远离客尘而现证的道，具有真如之相，在世俗中能成办所欲求义的作用。什么样的菩提呢？菩提是真如相，而且被承许为具有菩提相，由于因与果、果与因彼此本性相随，因此因果关系被无颠倒地宣说。
如此说来，既非由前菩提心而成菩提，也非由后菩提心；因为前后彼此不相遇的缘故，也不存在三阿僧祇劫积聚善根，若无此积聚，又如何能成就菩提呢？如世间所说，灯芯在与火焰相遇的第一刹那不依赖第二刹那而未燃烧，第二刹那也不依赖第一刹那而未燃烧，仅由缘起而依靠这些使灯芯被烧尽的比喻方式，菩提心的对境是在修学十地时了知无上正等正觉，既不是由最初和最后的菩提心，也不是不依靠它们而能现前圆满菩提。


 ། ད་ནི་སྒོམ་པའི་
ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྟགས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་མེད་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་བཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཟབ་པ་དང་ནི། 
8-306
དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བྱུང་བའི་དུས་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ལ་དེ་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགག་པས་འགག་པ་ཟབ་པ་དང་། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་གོམས་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་
བྱེད་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་སོགས་རྣམ་པ་དུ་མ་སྒྲུབ་པས་ཤེས་བྱ་ཟབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་
རྒྱུ་མེད་པ་ལ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བས་ཤེས་པ་ཟབ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་ནས་སྤྱོད་པས་སྤྱོད་པ་ཟབ་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་
ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཟབ་པ་དང་། ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་མི་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་ཟབ་པ་སྟེ་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་འགལ་བར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མི་འགལ་བར་སྒྲུབ་པས་ཟབ་པ་ཉིད་དོ། །དགུ་པ་མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་མཉམ་
པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་ནི། སློབ་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། 
8-307
འཁོར་བ་དང་རྣམ་བྱང་། མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་འདྲ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་དང་ཞི་བར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་
ཡིན་ན་མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བའི་ལས་གསོག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་གཉིད་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་གཉིད་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་པའི་ཀླན་ཀ་ཡི་
ལན་ནི། དོན་དམ་པར་ལས་མེད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཅིར་ཡང་སྣང་དུ་རུང་བར་ཇི་སྐད་བཤད་པར་ཟད་དོ། །བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་
རྣམ་བྱང་གི་རྟོག་པ་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །དེ་གཉིས་ཀ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ནི་མི་སློབ་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཕན་ཆད་བསླབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་མི་སློབ་
པའི་དགེ་འདུན་དུ་བཞག་སྟེ། འཕགས་པས། ད་ནི་མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་ཉིད་
བདག་ཅག་གི་སྣང་ངོའི་རྗེ་བཙུན་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། འདིར་འགྲེལ་ཆེན་དུ། འགོག་པ་ཐོབ་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཕགས་པ་བྱམས་པ་ནི་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །
8-308
ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །བཅུ་པ་ཞིང་དག་བླ་ན་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། གཉིས་ཀ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པས་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེས་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་
སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་གཉིས་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་མ་དག་པ་བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་
གཉེན་པོར་ལྷའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་དག་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་དག་པ་སྡོང་དུམ་དང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་
གཉེན་པོར་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཉིས་པོ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དོ།

现在为了宣说住于修道的不退转菩萨的八种甚深法性标志，由于既不是由于这些，也不是不依靠这些而能现前圆满菩提，所以依据缘起安立，以此而有甚深生起；
一切事物在生起之时自性本空，由于这种空性，在世俗中有灭，故为甚深灭；在一切阶段虽修习真如却不现证，故为甚深真如；以真如自性于一切法中成就布施等多种行相，故为甚深所知；真如自性本无可见而称为见，故为甚深能知；了知一切法无所行而行持，故为甚深行持；以不二自性成就一切，故为甚深不二；圆满一切资粮却不获得其果佛果，这种方便善巧为甚深，通过获得不可思议解脱，使一切表面矛盾成为非矛盾，故为甚深。
第九，无学僧伽修习有寂平等性：获得学众之法，为获得佛果而努力的原因，是轮回与涅槃的平等性。
由于了知轮回与清净、违品与对治诸法如梦幻，所以不分别有寂，因此是平等性。若如梦幻，则无积累不善与善业等，难道在未睡时也如同睡眠状态一样？对此质疑的回答是：胜义中无业，世俗中如梦可现任何相，仅此而已。所应修学的是：断除烦恼及清净分别。通达二者平等性即成为无学，因为此后再无所学。因此，这里安立为无学僧伽。如圣者所说："现在为了解释无学僧伽，应宣说轮回与涅槃平等性。"这与我们所见的如尊者一样。此处《大疏》也说："如获得灭尽定者以身证，同样，圣弥勒因已入正等觉，故称为以身证。"
第十，成就无上净土：通过修习二者平等性，将在自己佛土中成佛，之后显示有情世间与器世间区分的两种净佛土。其中，对治不净有情世间的饥渴等，成就天界受用等清净；同样，对治不净器世间的树桩与荆棘等，成就如手掌般平坦等清净，以此使两种佛土得以清净。
;


 །བཅུ་གཅིག་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
རྣམ་པར་དག་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་ཕྱིས་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་དག་བྱ་དགོས་
པས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཡུལ་དང་། སྦྱིན་སོགས་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འདྲིས་པར་བྱེད་ཅིང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གནས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པ་ཅན། 
8-309
འདི་ནི་ཐབས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་ཏེ། རེ་ཞིག་གེགས་བྱེད་པའི་དགྲ་རྣམས་བདུད་བཞི་ལས་ནི་ཡང་དག་པར་འདས་པ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཐབས་མཁས་དང་། ཆོས་ཐམས་
ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བསྒོམས་པས་འདབ་ཆགས་ནམ་མཁའ་ལ་མི་གནས་པ་ཇི་བཞིན་མི་གནས་པར་གནས་པའི་དང་། སྨོན་ལམ་གྲུབ་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པ་དང་ནི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་
ཤིན་ཏུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་དཀར་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་མཐོང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་དམིགས་པའི་དང་།
མཚན་མེད་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པའི་དང་། སྨོན་མེད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ཟད་པ་དང་། གཞན་གྱི་དྲིས་པ་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ལུང་སྟོན་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དེ་
ཡི་རྟགས་ཀྱི་དང་། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མེད་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཅུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་
པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་སྐབས་ཏེ་བཞི་པའོ།། །།
༄། །རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྐབས་ཏེ་ལྔ་པ།
སྐབས་ལྔ་པ་ལ་བརྒྱད་ལས། རྩེ་སྦྱོར་དེའི་དྲོད་ཀྱི་རྟགས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བསྒོམ་པ་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་འདི་མཚོན་པའི་རྟགས་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་བཞེད་དེ། 
8-310
ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀུན་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ལ་དགའ་བ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་དམིགས་པ་དང་། ཆོས་སྟོན་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་དང་། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་
རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ངན་སོང་སྤོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ཚིག་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱིས་རླབས་གྲུབ་པ་དང་། གནོད་སྦྱིན་ལ་
སོགས་པ་མི་མ་ཡིན་མེད་པར་བྱེད་པའི་བདེན་ཚིག་གྲུབ་པ་དང་། རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཕ་རོལ་གནོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པའོ།

第十一，方便善巧：通过方便善巧成就净佛土，圆满资粮后，再依各自缘分在自己的佛土中行佛事，因此，空性等如幻是方便善巧的对境；以具足一切相殊胜的布施等而熟悉空性并了知现证的时与非时的修行力三摩地，虽安住于此却不取空性，
这种方便有十种：首先，从作障碍的敌人即四魔中完全超越，是超越障碍法的方便善巧；通过修习一切法平等性，如飞禽不住虚空般安住于不住；由愿力推动及一切苦行极其殊胜的特性；由见清净白法而于一切法无执著；空性解脱门的无所缘；无相解脱门的无标相；无愿解脱门的愿尽；当被他人询问时能证悟不退转；以随顺授记而显示不退转之标志；以了知一切境而具足无量与方便善巧，共十种。《圣般若波罗蜜多教授论现观庄严论颂》中现前一切相现证一切相现观品第四。
顶现观品第五
第五品有八项，首先顶加行的暖相：菩萨瑜伽行者通过如是方便与智慧所摄持的顶点修行，获得顶加行道，标示这种成就的标志被承许为十二种：
由于极为熟练，即使在梦中也观一切法如梦等；不生起喜好声闻等地之心；见到如来等；观见佛陀神变化现；生起说法心；以见地狱等有情为先导而忆念在自佛土中断除恶第十一，方便善巧：通过方便善巧成就清净佛土，圆满资粮后，随缘在自己的佛土中必须行持佛业，因此空性等如幻是方便善巧的对境；具足布施等一切最胜行相的空性相应并了知显证的时与非时，依止修行力的三摩地，虽安住其中而不执著获得空性，
这种方便分为十种：首先是超越造障碍的四魔敌人，超越障碍诸法的方便善巧；修习一切法平等性，如同飞鸟不住虚空般无所住而住的方便善巧；以愿力所引发及苦行的极其殊胜特性方便善巧；通过见白法清净而不执著一切法的方便善巧；空性解脱门的无所缘方便善巧；无相的无相方便善巧；无愿的愿尽方便善巧；当被他人询问时能证悟不退转的方便善巧；以随顺宣说而表明不退转标志的方便善巧；以知一切境的方式而行无量与方便善巧，共十种。《圣般若波罗蜜多教授论现观庄严论颂》中，此为第四品，一切相现观。
顶现观第五品
第五品分八，顶加行的暖相：菩萨瑜伽行者以如是方便与智慧摄持的修行，获得达到顶峰的修行道，表明这种成就的标志共有十二种：
由于极其熟习，所以即使在梦中也见一切法如梦等；不生起对声闻等地的欢喜；见到如来等；见到佛陀的神变幻化；生起说法的心；以见到地狱等众生为先导，忆念在自己佛土中断除恶趣；成就能平息城市等火灾的真实加持；成就能除非人药叉等的真实语；依止以自神通降伏他人的善知识；从一切方面修学般若波罗蜜多；对一切无执著；接近佛菩提。


 །གཉིས་པ་དེའི་རྩེ་མོ་རྣམ་འཕེལ་ནི། རྟགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་
རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དུ་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། རྣམ་འཕེལ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སྐྱེ་བོ་ཅི་ཡོད་པའི་གྲངས་སྙེད་ནས་གཟུང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་གྱིས་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་དགེ་བ་བས་ལྷག་པའི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེར་ཕྱིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི། 
8-311
མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི། བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་པའི། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བརྟན་པའི་དང་། ལྷའི་རིགས་ཐམས་ཅད་
དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་དང་། བདུད་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དང་། སྟོན་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེ་བོ་ལ་མཚུངས་པར་གནས་པའི་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་བསླབ་པ་ཡོངས་
སུ་དག་པའི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་དང་། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་དང་། ཕར་ཕྱིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བའི་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་
རྟོགས་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བའི་དང་། ཕར་ཕྱིན་ཀུན་བསྡུ་ཤེས་པའི་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་སྟེ་རྣམ་པ་མང་དུ་
ནི་དཔེར་མཛད་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་ཞུགས་པ་མཚོན་པ་དག་གོ །གསུམ་པ་བཟོད་པའི་བརྟན་པ་ནི། རྣམ་པར་འཕེལ་བས་རྣམ་པར་སྤེལ་བ་རང་དབང་དུ་གྱུར་པའམ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་
གྱུར་པས་ངེས་པར་བརྟན་པ་ཞེས་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཆོས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བསྔོ་བ་བླ་ན་མེད་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །
8-312
བཞི་པ་ཆོས་མཆོག་གི་སེམས་གནས་པ་ནི། བརྟན་པའི་ངོ་བོ་ནི་སེམས་གནས་པ་ཡིན་པས། ཚད་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་འཇལ་བར་ནུས་
སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས། གླིང་བཞི་པ་དང་། སྟོང་གཅིག་པུ་དག་དང་། སྟོང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དག་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་ནི་གཟུང་བར་རུང་གིས་ཞེས་དཔེར་མཛད་ནས། རྗེས་སུ་
ཡི་རང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚད་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གཞན་གྱི་ཐབས་ཀྱི་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཚད་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཏིང་འཛིན་གྱི་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་ཡོངས་
སུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ནོ། ལྔ་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིའི་གཉེན་པོ་ཤུགས་ཀྱིས་རྙེད་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱི་རྩེ་སྦྱོར་ལ། སྤང་གཉེན། རྒྱུར་བཅས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ། མཐོང་ལམ་རྩེ་
སྦྱོར་རང་གི་ངོ་བོ་ལས། དང་པོ་ནི། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གྱི་འོག་ཏུ་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བས་གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་ཏེ། འཇུག་པ་དང་ནི་ལྡོག་པ་མི་དམིགས་པ་དང་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་དག་ལ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལེན་པ་དང་འདོར་བའི་རྣམ་པ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲ་བར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། 
8-313
དེ་དག་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་སོ་སོར་དེ་རྣམ་པ་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད། དངོས་པོ་དང་མ་འབྲེལ་བར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཡུལ་མིན་པའི་
བདག་ཉིད་དག་ཅེས་བྱའོ། །འཛིན་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་དག་གི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་དབྱེ་བས་སེམས་ཅན་རྫས་དང་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་ནི་འཛིན་པ་དག་ཏུ་འདོད་པ་དེ་དག་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་དུ་དབྱེའོ།

第二，其顶位渐增：被标志所表示的渐增有多少呢？有十六种自性，从南赡部洲所有众生的数量起，乃至三千世界众生供佛的善行，胜过此等的增长等；般若波罗蜜多作意的；
获得无生法忍的；不缘于能成菩提和所成菩提诸法的；殊胜善根坚固的；能往诣一切天界的；能降伏一切魔的；如同导师平等住于众生间的；于一切方面清净学习方便善巧的；成为佛种性的；获得佛果的；不生违背波罗蜜多之心的；不生了解与色等相应之心的；了知摄诸波罗蜜多的；获得一切圆满的；接近正等正觉的。举这些多种为例，表明从低到高的殊胜加入。
第三，忍位坚固：通过渐增而增长，自在或成为自性，故明确称为坚固。如是通过真实方便善巧力，在证悟无分别的阶段，以大悲现前的自性，为了有情而不舍弃回向三种遍智法善根圆满的无上回向。
第四，胜法位心安住：坚固的自性即是心安住，如同可度量之事物说"瑜伽士的数量就这么多"的方式，以四大洲、小千世界、二千世界和三千世界为例，说它们的数量可以计量，而随喜福德的数量则不然，通过其他方便的无量福德超出度量，称为三摩地心普遍安住。
第五，见道顶加行中四种分别念的对治，以内含的方式获得。此中有对治、具因大菩提、见道顶加行的自性。首先，顺抉择分后生起见道，所取分别念有二：于趣入与退出、无所缘与有所缘本性两方面，分别是菩萨和声闻等取舍诸法的所取分别念，如同烦恼一样，成为违品。
这些以境的区分，各有九种自性，因为不与事物相关而趣入，故现为颠倒，称为"非如实境的自性"。能取分别有二种：以凡夫和圣者个体的区分，分别执有众生实体和假立的分别念，被认为是能取，因为它们造成障碍，故成为违品，各分为九种自性。
;


 །གལ་ཏེ་དེ་དག་གི་ཡུལ་གྱི་
དངོས་པོར་གྱུར་པ་གཟུང་བའི་དོན་དག་དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་བའི་ངོ་བོར་མེད་པ་དེའི་ཚེ། དེ་དག་གང་གིས་འཛིན་པར་འདོད་དེ་མི་འཛིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་འཛིན་པ་ཡི། །ངོ་བོས་སྟོང་
པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བས་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་འཇུག་
པ་གཟུང་རྟོག་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཞེས། དབེན་པས་དབེན་པ་མ་རྟོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་དང་། ས་མི་གཡོ་བ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པ་དང་ནི། 
8-314
སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང་། སྣང་བརྙན་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་བ་དང་། སྐྱོན་མཐོང་བ་དོར་བར་བྱ་བས་
མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་། ཡོན་ཏན་མཐོང་བས་བླང་བར་བྱ་བས་གཉེན་པོ་དང་། དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་རང་གིས་རྟོགས་པ་དང་། དམན་ཞིང་གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་
སོགས་པའི་ས་ཐག་སྲིང་བར་བྱེད་པ་དང་། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པར་སྤྲུལ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་དེ་ཡི་ལས་དང་། ཡང་དག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་
ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་དེ་དག་གི་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་
གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་དགུ་འདོད་དོ། ། དེ་དག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བས་སྤོང་ངོ་། །གཟུང་རྟོག་གཉིས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྲིད་པ་དང་ཞི་
བར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་དམན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་དང་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐབས་མཁས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། ཤེས་སྒྲིབ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོར་མ་ཡིན་པས་སྒྲུབ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཚང་བ་དང་། 
8-315
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སོགས་ཀྱི་གདམས་ངག་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གསུམ་ལ་མི་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པ་དང་། ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཉི་ཚེ་བའི་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་དང་། དམིགས་བཅས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང་། མ་
རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་བ་ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་པ་དང་འཇུག་པ་ལ་རྨོངས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་མཁྱེན་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཐམས་ཅད་རྗེས་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པས་ལྡོག་པར་བྱའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུའི་བདག་ཉིད་འདི་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཏེ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་
པའི་ཡིད་ལ་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལ་བྱུང་བ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྤོང་ངོ་སོ་སོ། སྐྱེ་བོའི་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་པོའི་སེམས་ཅན་
རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཇི་ལྟར་དགུ་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་དང་ནི་འདོར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། 
8-316
ཆོས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ནི་གསུམ་པོ་དག་དང་ཉེར་འབྲེལ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་གནས་པས་གནས་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། རྫས་སུ་
ཡོད་པ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོར་བཏགས་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་མ་ཆགས་པས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་དང་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་གཉེན་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་ཡང་དག་པར་མ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཉམས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་པོར་ཤེས་པར་བྱའོ།

如果它们的境事物即所取义并非如此作为所取的自性，那么，它们所欲能取的便不能取。如此，"它们以能取的自性是空的特征"，因此应知由于颠倒显现而不是如实境的自性。
第一所取分别念即趣入所取分别，如何为九种呢？以空性不了解空性的自性分别念；以入不动地等而决定为佛种性；以了解如幻而成就见道等道；以仅为影像而无错乱的所知所缘；以见过患而应舍的违品；以见功德而应取的对治；以离一切垢染而自证；以卑劣不殊胜故而远离声闻等地；以随顺意乐而化现的有情利益业；以真实方便善巧力而"安立一切众生于涅槃"，以无过失而趣入所取果的分别念。这些依于趣入方面的分别念被承许为九种。它们由见道修行而断除。
第二所取分别念如何为九种呢？因为堕入有寂而了解下劣的分别念；无善知识方便善巧的摄持；非一切所知障对治故修道行相不圆满；由依赖如来等教诫故随他缘而行；不入一切众生最胜性等三种的所为颠倒；唯是烦恼障对治故有偏狭道的作用；有所缘的果位初等种种分别念；由未断一切无明随眠故迷惑住处和趣入；以摄持一切大乘故"一切智性涅槃皆随行"，以有过故应退。这九种自性分别念依于退转方面，作为声闻等应取意，由见道之心及心所的趣入阶段而断。
第一能取分别念以众生实体存在为所依，如何为九种呢？世俗中如幻取舍的分别念；不如实作意而作意；法界与三者相连；不住空性而住；不执著事物而执著一切；无实体而假立为法事；了知真实而无执著于一切执著；平等性修习的对治；由不真正了解般若波罗蜜多而随意而行的堕落分别念，具足这些应知为第一能取分别念。
;


 །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་
སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་སྤོང་ངོ་། །སྐྱེས་བུ་བཏགས་པས་ཡོད་པ་རྟེན་ཅན་ཇི་ལྟར་དགུ་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་
པར་མི་འབྱུང་བའི་རྣམ་རྟོག་དང་། རང་གི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལམ་མེད་པས་ལམ་གཞན་ལ་ལམ་མིན་པར་ངེས་པར་འཛིན་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོས་འགག་པ་དང་བཅས་
པའི་སྐྱེ་བ་དང་། བར་ཆད་མེད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པའི་བྱ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ནི་འཇིག་པ་དང་། 
8-317
དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་མེད་པས་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། སེར་སྣ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཆོས་
ཉིད་ཀྱི་བདུད་ལ་སོགས་པ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ལ་བཏགས་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གཞན་ཏེ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མཐོང་ལམ་གྱི་སེམས་དང་
སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྤོང་ངོ་། །དེ་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་བར་ཆད་མེད་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་པོའོ། །དེ་བས་གཉེན་པོ་སྦྱོར་བ་དང་བར་ཆད་
མེད་ལམ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་བཞིར་སྤང་བྱའི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་དོན་གྱིས་མཐོང་ལམ་དེའང་རྒྱུ་ཅི་གང་དང་བཅས་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ལ་
གཞན་དག་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པས་རབ་ཏུ་འགོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་དེ་ཡི་རྒྱུ་ཁོ་ནར་ནི་དེ་དག་ལ་ཡང་དག་པའི་ཚིག་དང་དོན་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ་ཤེར་ཕྱིན་རང་གི་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པས་སོ། །
8-318
འདིས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དབུ་མ་རང་ལུགས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་བཤད། དངོས་སྨྲ་བའི་འདོད་པ་དགག་པ་ལས། དང་པོ་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་དྲི་མ་ཟད་པ་དང་།
མི་སྐྱེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སམ་ཆོས་སྐུ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དེ་གདོད་མ་ནས་དྲི་མ་མ་གྲུབ་པས་ཟད་པ་མེད་ཅིང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་
ཕྱིར་དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བས་སོ། །གཉིས་པ་དངོས་སྨྲ་བས། ཀུན་འབྱུང་གི་དངོས་པོ་སྔར་ཡོད་འཇིག་པ་བདེན་པར་འདོད་པའི་བསམ་པས་ཀུན་འབྱུང་ཟད་
པ་ལ་ཟད་དོ་སྙམ་ཤེས་པ་ནི་ཟད་ཤེས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཟད་པས་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་བསམ་པས་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་མི་སྐྱེའོ་སྙམ་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་གཉིས་བྱང་
ཆུབ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་རིགས་པས་དགག་པར་བཞེད་ནས། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་འགོག་པ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི་
མཐོང་སྤངས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིགས་ཅི་ཞིག་ཟད་པར་བྱས་ཤིང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ཐོབ་སྟེ་མ་ཐོབ་པར་ཐལ་ལོ། །ཁས་བླངས་ཀྱིས་དགག་པར་བཞེད་ནས་གཞན་གྱི་བཏགས་པའི་ཆོས་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་རིག་གིས་དེ་དག་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་སྤང་དུ་མི་རུང་བར་ཐལ་ཏེ། 
8-319
དེ་རྣམས་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། གཉེན་པོས་སྤང་ནུས་པ་ལ་ཡུལ་དོན་ལ་མེད་ཅིང་ཡུལ་ཅན་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དགོས་པས་སོ། །འདོད་ན་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལ་
ཡང་སྟོན་པ་ཡིས་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་ཁྱོད་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས་ཏེ་བསྟིང་ངོ་། །རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེས་ཤེས་བྱའི་བདེན་འཛིན་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

在见道修行时断除。以假立补特伽罗为所依者如何为九种呢？以声闻等出离性而如实不出离的分别念；由无自己所欲道而执非道为其他道；以因果世俗本性而有灭的生；以无间与其他显现性的一切事物具足与不具足；如同虚空中的鸟一样住于色等，以菩提心等方式而灭声闻等种性；
由无胜于真如的法而无所追求；依胜义谛而无因；以极度串习悭吝法性故，执著所缘事物为假立事物的诸魔等反方，这是第二能取分别念。它在见道心与心所趣入阶段中断除。这也是见道无间道，即第一苦法忍。由此，对治修行与无间道从违品方面归纳为四种所断，以势力所摄。
第二，为获得大菩提之义，见道具何因缘？他人被安置于菩提是通过宣说见道等；唯为菩提之因而通过真实语句和义等方式传授般若波罗蜜多；为获得此菩提的无间因是自修般若等，具足极多福德特征，如是显示。
通过此所获得的大菩提是什么样的呢？解释中观自宗大菩提，驳斥实事论者主张。首先，二障垢染的灭尽和现证无生的智慧或法身称为大菩提，由于本来垢染不成立故无灭尽，自性无生故，应依次无颠倒了知这些。第二，实事论者认为以集谛事物先有后灭为真的想法，了知集灭为"灭尽智"；由苦因灭尽而后不生的想法，了知苦不生为"无生智"，这两者即是菩提。
欲以理驳斥此观点，灭尽和无生是无遮的真如自性，因此，所谓见道并未灭尽何种见断分别念类，也未获得何种无生相，成为未获得的过失。欲以他自许而驳斥，则他所假立的五蕴自证，不应能断持彼等为真实的心，因为彼等也是胜义谛存在的缘故。此处有遍，因为对治所能断除者必须是境不存在且有境迷乱。若承许，则对于所知障，佛陀所说的障碍灭尽，我感到诧异嘲笑。为什么呢？因为他未断所知真执的缘故。
;


 །
འདིར་འགྲེལ་པར། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སོགས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་ས་བཞི་བཤད་དེ། ཡུལ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ནས་ཡུལ་ཅན་སྤང་ནུས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བཞི་ཡང་བདག་
མེད་ལ་དམིགས་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས། སེམས་ཙམ་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སྣང་བ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སའོ། །དང་པོ་ནི། ཞི་གནས་གྲུབ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་
པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཕུང་སོགས་ལ་གང་ཞིག་བདག་ནི་མེད་དོ་སྙམ་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འདྲིས་པར་བྱས་པས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེ་ཞིང་། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དམིགས་པ་དེ་དག་ལ་
རང་ཉམས་སུ་འཇུག་པ་ན་བདག་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་བོར་ཏེ་ཉན་རང་རྣམས་རིམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་རོ། །
8-320
དེ་བས་ན་འདི་སྒོམ་པ་པོ་ཉན་རང་གཙོ་བོ། བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་པ་ནི་བདག་ཏུ་མངོན་ཞེན་རགས་པ་བོར་བས་རྣལ་འབྱོར་ཕྱི་མ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་དེའི་དམིགས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་
རོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་དབེན་པའི་ཕུང་སོགས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡང་དག་པར་དམིགས་
ཏེ། སྔོན་པོ་དང་སྔོན་པོར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་རྫས་གཞན་ཏེ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་འདི་དག་སེམས་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་ནི་གྲུབ་པ་མེད་དོ་
ཞེས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་། དེས་ཕྱི་རོལ་དོན་དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་ཏེ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ། དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་སྤངས་པར་མཐོང་བས་རྣལ་འབྱོར་
ཕྱི་མ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་དེའི་དམིགས་པ་རྙེད་དོ། །གསུམ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་ནི། གཟུང་བ་བདེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་ཡང་བདེན་པར་མེད་དོ་སྙམ་དུ་
སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སེམས་པར་བྱེད་དེ། དེས་འཛིན་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད། མིང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་འབའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་རྣལ་འབྱོར་ཕྱི་མ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བ་བྱེད་ཅིང་། 
8-321
དེའི་དམིགས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་ཏེ་བཞི་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་ནི། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པའམ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་
ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་བཏགས་པའི་ངོ་
བོ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསྒོམས་པས་སྒོམ་པའི་སྟོབས་གྲུབ་པ་ན། ཁ་ཅིག་གིས་ནོར་བུ་དང་དངུལ་དག་ལ་ཤར་བའི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་སྒྱུ་
མ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་བློ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཅི་ལྟ་ཞིག་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་དག་པར་
སྤོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡང་ལང་གཤེགས་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་ནི། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་འདའ་བར་བྱ། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་འདས་ནས་ནི། །སྣང་བ་མེད་ལ་འདའ་བར་བྱ། །སྣང་མེད་གནས་པའི་
རྣལ་འབྱོར་པ། །དེས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་། །ཅེས་གསུངས་ལ། ཐ་མ་ཆོས་མཆོག་ནས། གཞན་གཉིས་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཁོ་ནར་རོ།

此处疏中说："由于空于生灭故"等，解释了瑜伽四地，这是为了显示通过了解境无实而能断除有境。四地即：缘无我的瑜伽地，缘唯心的瑜伽地，缘真如的瑜伽地和缘无所缘的瑜伽地。第一地：在成就止后，因空于生灭故，以"蕴等中无我"的空性行相作意熟习，生起轻安，由此力量，在那些所缘上契入自身体验时，即成就无我瑜伽毗婆舍那，由此舍弃对自我的执著，声闻缘觉们逐渐断除烦恼而成阿罗汉。
因此，此地修行者主要是声闻缘觉。初学菩萨则由舍弃粗重我执而衔接下一瑜伽，并获得其所缘。第二，缘唯心的瑜伽地是：正缘于空无人我的蕴等缘起生灭诸法，因为青色与显现为青色的心识是不同实体，且为同时所缘决定的缘故，作意"这些唯是心而非外在对境所成"，由此断除外境真实成立的执著，但见到能取相的真实存在执著未断，故衔接下一瑜伽并获得其所缘。第三，缘真如的瑜伽地：以"所取无实故能取亦无实"一心专注思维，由此遣除执著能取相为名与唯识的执著，认为"唯有无二智是真实存在的自性"，由此衔接下一瑜伽，
并获得其所缘。第四，缘无所缘的瑜伽地：缘于所取能取无二或空二的真如，由于它也是缘起，如幻无自性，真实中远离一向实有或实无等假立的自性，如此修习成就修行力时，有人舍弃如宝石与银上显现的影像般的一切错乱相，生起如幻自性显现的无分别智，为各自自证所知。若能真实生起此智，瑜伽行者便能真正断除所知障。如《楞伽经》所说："缘于真如已，当超越唯心，超越唯心已，当超越无相，住于无相的瑜伽师，彼见大乘。"最后从胜法位起，其余二种仅在加行道。


 །རང་གི་ལུགས་དེ་བརྟན་པོ་མཛད་བཞེད་ནས་ཡང་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་གྲོལ་བ་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྒྱུ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་བཞག་པར་བྱ་བ་ཡང་ཅུང་ཟད་མེད་དེ། 
8-322
ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྫུན་པ་དང་བྲལ་བས་དང་། དོན་དམ་དུ་བདེན་པ་དང་བྲལ་བས་སོ་ཞེས་ལྟ་བ་བཤད་ནས། ཡང་དག་པ་ཉིད་དེ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་མི་ཕྱེད་པ། ཡང་དག་པའི་
ཚུལ་ཞེས་བྱ་བས་ལྟ་བར་རམ་བརྟག་པར་བྱ་བ་འདིས་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམ་ནས་སྒོམ་པ་རྫོགས་ན་སྒྱུ་མའི་གླང་པོས་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་གཞན་ཞིག་ཕམ་པར་བྱས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་
མ་ལོག་པས་ཡང་དག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྲས་བུ་བསྟན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་ནི་འཕྲོས་པ་སྟེ་ད་ལྟའི་མདོས་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཞར་ལ་འོངས་པ་བརྗོད་ནས་རྣལ་མ་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་བསྟན་པ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་རེ་རེར་ནི། སྦྱིན་སོགས་དེ་དག་ཕན་ཚུན་བསྡུས་ནས་སོ་
དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བ་གང་། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིས་བསྡུས་པ་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཅན་སྐྱེས་པ་
གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྩེ་མོའི་སྐབས་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐྱེས་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིས་བསྡུས་པ་མཐོང་སྤངས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དང་། དེའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དྲུངས་ཕྱུང་པ་ཡིན་ནོ། །
8-323
བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དེ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་སེང་གེ ཡང་དང་ཡང་དུ་འཇུག་པས་རྩེ་བའི་ཕྱིར་སེང་གེ་རྣམ་པར་རོལ་པའམ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་དང་། མཐར་གནས་དགུ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དེ་ལས་ལངས་པ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀུན་ཉོན་ལུགས་མཐུན་དང་། རྣམ་བྱང་ལུགས་མི་
མཐུན་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །སྤྱིར་དབུ་མ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་དུ་བཞག་ལ། འདིར་ནི་དངོས་པོའི་རྟེན་འབྲེལ་བསྟན་ནོ། །དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་དང་། འབྲེལ་པ་ཅན་དང་། གནས་
སྐབས་པ་དང་། རྒྱུན་ཆགས་པ་སྟེ་བཞིའོ། །དང་པོ་སེམས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཚང་བ་དེ་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་སྐྱེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་
པ་འདུས་བྱས་རྣམས་སོ། །འདི་ལ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བརྒྱད་བཤད་དེ་མིག་དང་གཟུགས་ལས་མིག་ཤེས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་འབྲེལ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་
སོགས་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བའི། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ །དེ་ལས་སྡོང་བུ་ལྟ་བུ་ཕྱིའི་ལོ་ཏོག་འབྱུང་བའི་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཐུན་མོང་གི་ལས་ཀྱིས་ས་ཆུ་འབྱུང་བ་སོགས་འཇིག་པ་དང་ཆགས་པའི་དང་། 
8-324
ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་ཟས་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པ་ཟས་ཀྱི་བརྟེན་པའི་དང་། དགེ་མི་དགེ་ལས་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་འགྲོ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དང་།
ཚོགས་ལམ་ལས་སྦྱོར་ལམ་སོགས་རྣམ་པར་དག་པའི་དང་། བསམ་གཏན་ལས་མངོན་ཤེས་སོགས་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ།

为了使自宗坚固，由于从执著实有中解脱不合理，因此对一切法既无任何可诽谤之因可除，也无丝毫增益之因可立；因为在世俗中离虚妄，在胜义中离真实，如是解释见解后，对于这真实不可分为二谛，应以"真实方式"之名来观察或思维修习。
如是修习圆满后，如同幻象之象击败另一幻象之象一样，若以无颠倒见到真实之真如，则将获得解脱，如是宣说果位。三颂为附带内容，不在现在经文之内。
第三，如是叙述附带内容后，正式宣说见道：布施等六波罗蜜，每一种中各摄其余，分为三十六种，由苦法忍一刹那所摄，以三轮清净广分，共三十六种，此生起者即是此顶位阶段的见道。生起此道者，断除四种分别念所摄的一百零八种见断及其习气。
获得忍位后，由无烦恼障和所知障的怖畏故如狮子，反复趣入而游戏故，为狮子游戏或狮子奋迅三摩地，入八解脱和九次第定，从中出定后，在后得位通达十二缘起支的随染顺行和清净逆行。一般中观派安立一切法为缘起，此处则宣说事物缘起，即刹那、相关、阶段和相续四种。第一，如在一刹那心中具足十二支，如同对任何事物生起贪欲之心。第二，诸有为法。此中无着解释八种：如从眼与色生眼识般内识生起的缘起；由无明缘行等死亡与投生的缘起；如种子生芽，芽生茎等外在庄稼生起的缘起；由众生共业生成地水等的坏灭与形成的缘起；
三界诸法依四食而住的依食缘起；由善恶业生于善趣恶趣的欲不欲趣别的缘起；从资粮道生加行道等的清净缘起；由禅定生神通等的神力差别缘起。


 ། གསུམ་པ་གནས་སྐབས་ཐ་དད་ལ་བཞག་པ་སྟེ། ཚེ་འདིའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུ་ཚེ་
སྔ་མའི་ལས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ཉོན་མོངས་དེ་ཚེ་འདི་ལ་ལྟོས་པའི་མ་རིག་པ། ཉོན་མོངས་དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ཚེ་འདིའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མི་གཡོ་བའི་ལས་
ཀྱི་གནས་སྐབས་ནི་འདུ་བྱེད། མའི་མངལ་དུ་ཡིད་ཤེས་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་ཤེས། མཚམས་སྦྱར་བའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་
དོད་ཀྱི་བར་ནི་མིང་གཟུགས། དྲུག་པོ་དོད་ནས་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་ཕྲད་པའི་བར་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག །ཕྲད་ནས་ཚོར་བ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ངོ་ཤེས་ཀྱི་བར་ནི་རེག་པ། ཤེས་ནས་འཁྲིག་པ་
སྤྱོད་མ་ནུས་ཀྱི་བར་ནི་ཚོར་བ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་ཞུགས་པའི་བར་ནི་སྲེད་པ།འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུག་པའི་དུས་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་ལེན་པ། 
8-325
རྒྱུག་པའི་དུས་ན་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་འགྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ནི་སྲིད་པ། དེ་ནས་ལས་དེས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རྣམ་ཤེས་ཡིན་ཡང་སྐྱེ་
བ་འདི་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་སྐྱེ་བ་གཞན་དེའི་མིང་གཟུགས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རེག་ཚོར་ཀྱི་བར་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་ལྟོས་ཏེ་རྒ་ཤིར་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། མ་རིག་ཉོན་མོངས་སྔོན་
གནས་སྐབས་སོགས་ཀྱིས་སོ། །བཞི་པ་ལ། མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་ངེས་པ་བསམ་པའོ། །དང་པོ་རྐྱེན་གསུམ་ལས་བྱུང་སྟེ། རྐྱེན་གསུམ་ཡང་། གཡོ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན། མི་རྟག་པ། ནུས་པའི་རྐྱེན་ནོ། །དང་པོ་
འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བློ་སྔོན་དུ་གཏོང་བའི་གཡོ་བ་མེད་ཀྱང་རྐྱེན་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ལ་བྱ། དེས་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དབང་ཕྱུག་གི་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་བྱས་པ་སེལ། གཉིས་
པ་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་རྟག་པ་ལས་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་གི་སྔར་མེད་གསར་དུ་སྐྱེས་པ་མི་རྟག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ལ་བྱ། དེས་གཙོ་བོ་སོགས་རྒྱུ་རྟག་པ་ལས་སྐྱེས་པ་
སེལ། གསུམ་པ་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་མི་རྟག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རྐྱེན་གང་རུང་རུང་ལས་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་གི་འབྲས་བུ་དེ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ཞིག་ལ་བྱ་བ་དེས་ཐམས་ཅད་རྒྱུར་རྟོགས་པ་སེལ་ཞིང་། 
8-326
གསུམ་གས་རྒྱུ་མེད་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་སེལ་ལོ། །མཚོན་བྱ་རྐྱེན་ལ་རྟེན་ཅིང་རྒྱུ་འབྲས་མ་འཆོལ་བར་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ངོ་། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་དང་བྱེད་
ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བ་གསུམ་ལས་དང་པོ་མ་རིག་པའི་རྟེན་འབྲེལ། འདུ་བྱེད་ཀྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི། མིང་གཟུགས་ཀྱི། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི རིག་པའི། ཚོར་བའི། སྲེད་པའི། ལེན་པའི། སྲིད་པའི།
སྐྱེ་བའི། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་ཅིང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ། མ་རིག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། ལས་
རྒྱུ་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མ་རིག་པ་གཉིས་སོ།

 ། གསུམ་པ་གནས་སྐབས་ཐ་དད་ལ་བཞག་པ་སྟེ། ཚེ་འདིའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུ་ཚེ་
སྔ་མའི་ལས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ཉོན་མོངས་དེ་ཚེ་འདི་ལ་ལྟོས་པའི་མ་རིག་པ། ཉོན་མོངས་དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ཚེ་འདིའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མི་གཡོ་བའི་ལས་
ཀྱི་གནས་སྐབས་ནི་འདུ་བྱེད། མའི་མངལ་དུ་ཡིད་ཤེས་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་ཤེས། མཚམས་སྦྱར་བའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་
དོད་ཀྱི་བར་ནི་མིང་གཟུགས། དྲུག་པོ་དོད་ནས་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་ཕྲད་པའི་བར་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག །ཕྲད་ནས་ཚོར་བ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ངོ་ཤེས་ཀྱི་བར་ནི་རེག་པ། ཤེས་ནས་འཁྲིག་པ་
སྤྱོད་མ་ནུས་ཀྱི་བར་ནི་ཚོར་བ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་ཞུགས་པའི་བར་ནི་སྲེད་པ།འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུག་པའི་དུས་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་ལེན་པ། 
8-325
རྒྱུག་པའི་དུས་ན་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་འགྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ནི་སྲིད་པ། དེ་ནས་ལས་དེས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རྣམ་ཤེས་ཡིན་ཡང་སྐྱེ་
བ་འདི་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་སྐྱེ་བ་གཞན་དེའི་མིང་གཟུགས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རེག་ཚོར་ཀྱི་བར་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་ལྟོས་ཏེ་རྒ་ཤིར་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། མ་རིག་ཉོན་མོངས་སྔོན་
གནས་སྐབས་སོགས་ཀྱིས་སོ། །བཞི་པ་ལ། མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་ངེས་པ་བསམ་པའོ། །དང་པོ་རྐྱེན་གསུམ་ལས་བྱུང་སྟེ། རྐྱེན་གསུམ་ཡང་། གཡོ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན། མི་རྟག་པ། ནུས་པའི་རྐྱེན་ནོ། །དང་པོ་
འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བློ་སྔོན་དུ་གཏོང་བའི་གཡོ་བ་མེད་ཀྱང་རྐྱེན་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ལ་བྱ། དེས་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དབང་ཕྱུག་གི་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་བྱས་པ་སེལ། གཉིས་
པ་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་རྟག་པ་ལས་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་གི་སྔར་མེད་གསར་དུ་སྐྱེས་པ་མི་རྟག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ལ་བྱ། དེས་གཙོ་བོ་སོགས་རྒྱུ་རྟག་པ་ལས་སྐྱེས་པ་
སེལ། གསུམ་པ་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་མི་རྟག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རྐྱེན་གང་རུང་རུང་ལས་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་གི་འབྲས་བུ་དེ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ཞིག་ལ་བྱ་བ་དེས་ཐམས་ཅད་རྒྱུར་རྟོགས་པ་སེལ་ཞིང་། 
8-326
གསུམ་གས་རྒྱུ་མེད་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་སེལ་ལོ། །མཚོན་བྱ་རྐྱེན་ལ་རྟེན་ཅིང་རྒྱུ་འབྲས་མ་འཆོལ་བར་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ངོ་། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་དང་བྱེད་
ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བ་གསུམ་ལས་དང་པོ་མ་རིག་པའི་རྟེན་འབྲེལ། འདུ་བྱེད་ཀྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི། མིང་གཟུགས་ཀྱི། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི རིག་པའི། ཚོར་བའི། སྲེད་པའི། ལེན་པའི། སྲིད་པའི།
སྐྱེ་བའི། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་ཅིང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ། མ་རིག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། ལས་
རྒྱུ་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མ་རིག་པ་གཉིས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第三部分：将不同的阶段分开建立
生命此世的蕴体之因是前世业力的动机烦恼，这对于此生而言是无明。由这些烦恼引发的此世蕴体之因，即福德、非福德和不动业的状态是行。在母胎中，意识结生相连的五蕴聚合是识。从结生的第二刹那起，直到形成酪胎等六处完全成熟为止是名色。从六处成熟到根、境、识三者相遇之间是六处。从相遇到产生三种感受的因素被认知之前是触。从认知到不能行欲事之间是受。对欲妙五欲和淫欲贪著普遍结合之间是爱。为了获得欲妙五欲而追求时的意愿是取。
8-325
追求之时，形成后世再生的状态是有。然后，由此业力在其他生命中结生相续，对于其他生命而言是识，但对于此生而言是生。之后，在其他生命中产生的名色、六处、触、受等，对于此生而言是老死。世亲论师说："无明烦恼和前世状态等。"
第四部分包括思考能表、所表和事例三者的确定性。首先，[缘起]是由三种缘产生的。三种缘是：无动摇之缘、无常性、有能力之缘。第一种是指虽无为产生结果而预先作意的动摇，但缘存在时果即生起。这排除了一切果皆由自在天预先作意而产生的观点。第二种是指果不是从恒常之因产生，而是从先前不存在而新生的无常之缘产生。这排除了从主因等常恒之因产生的观点。第三种是指虽然无动摇且无常，但果不是从任何缘产生，而是从具有产生该果能力的[特定缘]产生。这排除了认为一切皆可为因的观点。
8-326
三种[缘]共同排除了无因和自性生起的观点。所表是依缘而生，因果不乱地相互关联而产生，故称为缘起。
第三，分为本质、作用的分类和归纳三者。首先，有无明的缘起、行的、识的、名色的、六处的、触的、受的、爱的、取的、有的、生的、老死的缘起，共十二种。
障碍见到真实本性并成为行的缘，是无明缘起的特征。分类有：对业因果愚痴的无明和对真如实相愚痴的无明两种。


 །རྣམ་ཤེས་ལ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ས་བོན་འདེབས་ཤིང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྐྱེན་ཏུ་གྱུར་པ། འདུ་བྱེད་
ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། བསོད་ནམས། བསོད་ནམས་མིན་པ། མི་གཡོ་བའི་ལས་གསུམ། སྐྱེ་གནས་སུ་ཁྲིད་པར་བྱེད་ཅིང་མིང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་
ཉིད། དབྱེ་ན་རྒྱུའི་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཏེ་དང་པོ་ལས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་ཤེས་ཚེ་འདིའི་ཕུང་པོ་ལ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་བ་སྲེད་པའི་གྲོགས་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ལ། 
8-327
གཉིས་པ་ཚེ་འདིའི་ཕུང་པོ་ལ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ན་མངལ་དུ་ལུས་གྲུབ་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་མིང་གཟུགས་དང་མདུང་ཁྱིམ་ལྟར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་ཏེ་གནས་པའོ། །ལུས་ཀུན་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་
སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་མིང་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། མིང་ལ་ཚོར་བ། འདུ་ཤེས། འདུ་བྱེད། རྣམ་ཤེས་བཞི། གཟུགས་ལ་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་གྱུར་གཉིས་སོ། །དབང་པོ་
རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་རེག་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། མིག་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་དྲུག་གོ །ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་ནས་སྤྱོད་ཅིང་ཚོར་བའི་རྐྱེན་
དུ་གྱུར་པ་རེག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། ཚོར་བ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་གསུམ། ཉེ་བར་སྤྱོད་ཅིང་སྲེད་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཚོར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། བདེ་སྡུག་བཏང་
སྙོམས་གསུམ། ལས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ཡང་སྲིད་པ་སྡུད་ཅིང་ལེན་པའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་སྲེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། ཁམས་གསུམ་ལ་སྲེད་པ་གསུམ། གང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདུན་ཞིང་
ཆགས་པས་ཁམས་སོ་སོ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་སྲིད་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ལེན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། འདོད་པའི་ཉེར་ལེན། ལྟ་བའི་ཉེར་ལེན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཉེར་ལེན། བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཉེར་ལེན་བཞི། 
8-328
ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱིས་ཡང་སྲིད་པར་འབྱིན་པར་མངོན་དུ་བྱེད་ཅིང་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ། འཆི་བའི་
སྲིད་པ། བར་དོའི་སྲིད་པ་བཞི། དུཿཁ་ཞིང་རྒ་ཤིའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། སྒོ་ང་། མངལ། དྲོད་གཉེར། རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་བཞི། འགྲོ་བ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པར་
བྱེད་ཅིང་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་རྒ་ཤིའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། རྒ་བ་ལའང་ཚེའི་དབང་པོ་གཟུགས་སྟོབས་དྲན་པ་ཤེས་རབ་བདེ་བ་འགྱུར་བ་སྟེ་བདུན། ཤི་བ་ལ་དུས་
དང་དུས་མིན་པར་འཆི་བ་གཉིས། དེ་ཡང་རྒ་བ་ལས་ངེས་པར་འཆི་བ་འབྱུང་བས་དང་། མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུག་པ་རྣམ་ཡན་ལག་
ཏུ་མ་བཞག་སྟེ། འགའ་ཞིག་ཡིད་བདེ་ཞིང་འཆི་ལ། གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་མིན་པས་སོ།

在识上播下有漏业的种子并成为识的缘，是行的缘起的特征。分类有：福德、非福德、不动业三种。引导至生处并成为名色之缘的，是识的缘起的特征。分类有因识和果识两种，第一种是与业相关的识，以作为爱的助伴的方式存在，成为此生蕴体结生相续的因。
8-327
第二种是当在此生蕴体结生相续时，从胎中身体形成直到老死，与名色如同互相依靠的椽子和屋子一样共存。
执持全身并成为六处之缘的，是名色的缘起的特征。分类有：名包括受、想、行、识四种；色包括大种和所造色两种。使诸根完善并成为触之缘的，是六处的缘起的特征。分类有：从眼到意六种。境、根、识三者和合而起作用，并成为受之缘的，是触的缘起的特征。分类有：三种受的三种因。受用并成为爱之缘的，是受的缘起的特征。分类有：乐、苦、舍三种。摄取由业播下的后有，并作为取之缘的，是爱的缘起的特征。分类有：对三界的三种爱。对所欲等生起希求和贪著，连接各界并成为有之缘的，是取的缘起的特征。分类有：欲取、见取、戒禁取、我语取四种。
8-328
通过业的异熟明显地引生后有，并成为生之缘的，是有的缘起的特征。分类有：前时有、生有、死有、中有四种。是苦并成为老死之缘的，是生的缘起的特征。分类有：卵生、胎生、湿生、化生四种。使众生烦恼并成为无明之缘的，是老死的缘起的特征。分类有：老有寿根、色、力、念、慧、乐七种变化；死有时死和非时死两种。而且，老必然导致死，而悲伤、哀叹、痛苦、忧愁和烦恼没有被列为支分，因为有些人快乐地死去，它们不是必然发生的。


 །དེ་ལྟ་བུའི་ཡན་ལག་གཉིས་པ་བྱེད་ལས་ཀྱིས་ཕྱེ་ན་རེ་རེས་ཀྱང་བྱ་བ་གཉིས་གཉིས་བྱེད་
དེ་གོ་རིམས་བཞིན་སེམས་ཅན་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་འཆིང་བ་འཛིན་པ་དང་། ལུས་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང་། ལུས་རྫོགས་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང་། 
8-329
ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་འཛུད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་འཛུད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་འདྲེན་པ་དང་། ཡང་སྲིད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་བཅས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་སྲིད་
པར་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། མིང་གཟུགས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རེག་ཚོར་གྱི་རིམ་པས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དང་ཡང་ན་ཚོད་འགྱུར་བ་དང་སྲོག་འགྱུར་བ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་
སྦྱོར་བ་དག་དང་། ཡང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྐྱེན་བྱེད་པའོ། །གསུམ་པ་བསྡུ་བ་ལ་རྒྱུ་བདུན། ཡན་ལག་བཞི། ལམ་གསུམ། ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་སུ་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ། གཉིས་པ་
འདེབས་པ། གསུམ་པ་ཁྲིད་པ། བཞི་ལྔ་གཉིས་ཀུན་འཛིན་པ། དྲུག་བདུན་གཉིས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ། བརྒྱད་དགུ་བཅུ་སྡུད་པ། ཐ་མ་གཉིས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་བཞི་ནི། དང་པོ་གསུམ་འཕེན་
པའི་ཡན་ལག །དེ་འོག་བཞི་འཕངས་པའི་ཡན་ལག །དེ་འོག་གསུམ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག །མཐའ་མ་གཉིས་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གོ ། གསུམ་པ་ལམ་གསུམ་ནི། མ་རིག་པ་སྲེད་
ལེན་གསུམ་ཉོན་མོངས་པའི་ལམ་དང་ཉོན་མོངས་པ། འདུ་བྱེད་སྲིད་པ་གཉིས་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་ལས་ཀྱི་ཉོན་མོངས། ལྷག་མ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལམ་དང་ཚེའི་ཉོན་མོངས། ཐོགས་མེད་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་སུ་བཞེད་དོ། །
8-330
བཞི་པ་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་ཉོན་མོངས་དང་ལས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ནི་རྒྱུའི་ཉོན་མོངས་ཏེ་ཀུན་འབྱུང་། ཚེའི་ཉོན་མོངས་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །བཞི་
པ་ངེས་པ་བསམ་པ་ལ། གོ་རིམ། ཐ་དད། རྐྱེན་བྱེད་ཚུལ། ལུགས་མཐུན་ལུགས་མི་མཐུན་བསྟན་པ་བཞི་ལས་དང་པོ། ལུགས་མཐུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་
སྐྱེ་བས་སྐྱེ་རིམ། ཐོག་མར་ལུས་ལ་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་ལས་དང་པོ་དྲུག་འབྱུང་བ་ལུས་ཀྱི་རྐྱེན། དེ་རྗེས་ཚོར་བ་ལ་སྲེད་པ་སྐྱེ་དེ་ལས་ཕྱི་མ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡུལ་ཉེ་བར་ལེན་
པའི་རྐྱེན་ནོ། །ལུགས་མི་མཐུན་གྱི་དབང་དུ། གང་ཟག་རྟོགས་ལྡན་ལ་རྟོགས་པའི་གོ་རིམ་གྱི་ཡིན་ཏེ། རྒ་ཤི་དུཿཁ་རིག་སྟེ་དེ་འགགས་པ་ནས་མ་རིག་པའི་བར་དུ་འགགས་པར་རྟོགས་པས་སོ། །
གཉིས་པ་ཐ་དད་ནི། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྐད་ཅིག་མ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད། གནས་སྐབས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐ་དད། རྒྱུན་ཆགས་པའི་འཕེན་པ་དང་འཕངས་པའི་ཡན་ལག་གཉིས་དངོས་
པོ་ཐ་དད། མངོན་པར་འགྲུབ་བྱེད་དང་འགྲུབ་པ་ཡན་ལག་ཐ་དད་དོ། །གསུམ་པ་རྐྱེན་བྱེད་ཚུལ་ནི། རིག་པ་རྣམས་བེམ་པོའི་བདག་རྐྱེན། རིག་པའི་ནང་ལ་དམིགས་རྐྱེན་བདག་རྐྱེན། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །
8-331
བེམ་པོ་རྣམས་ནི་བེམ་པོའི་ནང་ལ་བདག་རྐྱེན། རིག་པའི་དམིགས་རྐྱེན་དང་བདག་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་རང་རང་གི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་པར་ས་
སྡེར་བཤད་དོ། །སྔ་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་སོ། །དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏེ་ཞེས་པ་གཙོ་ཆེ་བ་ལ་དགོངས་སོ།

这样的支分第二部分按作用分类时，每一支都有两种作用，依次是：使众生愚昧和在各趣中分别；持续业的束缚和引导取得身体；引导完全取得身体和
8-329
引入境界受用；引入生和受用；引导生和使在后有中取识；使趋向后有和以名色、六处、触、受的次序使之成就；使众生一次又一次地结合于衰老变化和寿命变化；以及作为后后之缘。
第三部分归纳为七因、四支、三道和二烦恼。首先，颠倒之因、播种、引导、第四五两者执持、第六七两者受用、第八九十收摄、最后两者是生因。其次，四支是：前三支是能引支，其下四支是所引支，其下三支是能生支，最后两支是所生支。第三，三道是：无明、爱、取三者是烦恼道和烦恼；行、有二者是业道和业的烦恼；其余是异熟道和生的烦恼。无著认为识也属于业的烦恼。
8-330
第四，归纳为二烦恼是：烦恼的烦恼和业的烦恼是因的烦恼，即集谛；生的烦恼是果，即苦谛。
第四部分思考确定性有：次第、差别、作为缘的方式、顺逆显示四方面。首先，依据顺行来说，前前生后后，是生起次第。最初由对身体执我而愚昧，由此生起前六支，是身体之缘；之后对受产生贪爱，由此生起后诸支，是境受用之缘。依据逆行来说，对于有智之人是了悟的次第，即了知老死是苦，从老死灭尽直至无明灭尽的了悟。
其次，差别是：十二支刹那性是同一本质不同反体；阶段性是实体差别；相续的能引和所引两支是实体差别；能生和所生支是差别。第三，作为缘的方式是：有情识对无情是增上缘；在诸有情识之间是所缘缘、增上缘、等无间缘三种。
8-331
诸无情物对无情物是增上缘，对有情识是所缘缘和增上缘，萨迦派解释一切的因缘和各自种子存在于阿赖耶识中。《大乘阿毗达磨集论》中说前者是后者的因缘。世亲所谓"增上缘"是指主要的意思。


 །བཞི་པ་ལུགས་མཐུན་ལུགས་མི་མཐུན་ངེས་པར་བསམ་
པ་ནི། སྔར་བཞིན་མ་རིག་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་ནི་ལུགས་འབྱུང་སྟེ། བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པ། རྒ་ཤི་ཀུན་འབྱུང་དང་རྒ་ཤི་སྡུག་བསྔལ་དང་རྒ་ཤི་འགོག་
པ་དང་། རྒ་ཤི་འགོག་པ་དེར་འགྲོ་བའི་ལམ་སོགས་ཀྱི་ལུགས་བཟློག །ཡང་མ་རིག་པ་འགག་པས་འདུ་བྱེད་འགག་པ་སོགས་ལུགས་འབྱུང་། གང་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག །སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་
གོ །གང་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་འགག །སྲིད་པ་འགག་པས་སྐྱེ་བ་འགག་གོ་སོགས་ཀྱིས་ལུགས་བཟློག་གོ །དྲུག་པ་སྒོམ་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་ལ། རྟེན་སྒོམ་ལམ། སྤང་བྱ་རྣམ་རྟོག །བརྟེན་པ་ཡོན་ཏན་ལས། དང་
པོ་ནི། སྦྱོར་བ་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས། དངོས་གཞི་ཐོད་བརྒལ་ལས་དང་པོ། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་བརྒྱད། འགོག་པ་དང་བཅས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་འགོག་པའི་བར་དུ་སོང་བ་ནི་ལུགས་དང་མཐུན་པ་སྟེ། 
8-332
དང་པོའི་སྐྱེ་རིམ་དང་མཐུན་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ལུགས་མི་མཐུན་འགོག་པ་ནས་འགོ་བཟུང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་དུ་འོངས་ནས་སོ། །འགོག་པ་ནས་འགོག་པར་ལྡང་མི་སྲིད་པས། འགོག་པ་གཅིག་དང་
ཡར་སོང་བརྒྱད། མར་འོང་བརྒྱད་དེ་སྙོམས་འཇུག་གི་རིམ་པ་བཅུ་བདུན་ནོ། །གཉིས་པ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་སྙོམས་པར་ཞུགས་དེ་ལས་ལངས་ཏེ་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་
མེད་མིན་གྱི་བར་དུ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་བཅུ་དྲུག་གོ །འགོག་པ་ཕྱི་མ་དེ་ལས་ལངས་ནས་དེ་མ་ཐག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྲིད་རྩེ་ལ་དམིགས་པ་ནི་སྙོམས་འཇུག་རིམ་
པ་གཅིག་པའོ། །འདི་མན་ཆད་དུ་འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཉམ་བཞག་མིན་པའི་ཐུན་མཚམས་གཅོད་པར་གཟུང་སྟེ་ཐོད་རྒལ་དུ་ནི་གང་ལ་ཞུགས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་ལས་ཐབས་
མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལངས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཉམ་བཞག་མིན་པའི་འདོད་སེམས་དེ་ལྟ་བུ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་འགོག་པ་ལས་སོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །འདི་ལ་
ནུད་ཆུང་ཞེས་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པར་བཤད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འགོག་པ་གཅིག་པུ་བོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལ་དང་། དེ་ནས་འགོག་པ་དང་སྲིད་རྩེ་གཉིས་བོར་བ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །
8-333
དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་དང་བཞི་དང་ལྔ་དང་དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་བརྒལ་བ་སྟེ་བོར་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་
བཞག་པ་ལའོ། །འདི་ལ་རིམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་སྙོམས་འཇུག་དགུ །དེ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །སྔར་གྱི་དེ་ལྟར་གཅིག་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་
བོར་ནས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བར་དུ་འདོད་སེམས་རེ་དང་སྙོམས་འཇུག་རེ་སྤེལ་ནས་འགྲོ་བས་འདི་ལ་ཡང་རིམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་སྙོམས་འཇུག་དགུའོ། །བསམ་གཏན་དང་འགོག་པ་སྤེལ་བ་ནས་
འདིའི་བར་དུ་རིམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པ་འདི་ཐོད་བརྒལ་དུ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་འགོག་པའི་བར། འགོག་པ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་དུ་འགྲོ་
བ་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་བཟློག་གི་རིམ་པ་གང་དང་ཡང་མི་འདྲར་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་མི་འདྲ་བར་འགྲོ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པས་སྙོམས་འཇུག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་འདོད་སེམས་བཅོ་
བརྒྱད་ཡོད་དེ་དེས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་བདུན་ཅུར་བཞག་གོ །

第四，思考顺行逆行的确定性，如前所述，从无明到老死是顺行，这是依据建立谛理而宣说的。老死的集起和老死的苦以及老死的灭尽，以及趋向老死灭尽的道路等是逆行。又，由无明灭而行灭等是顺行。由何灭而老死灭？由生灭而老死灭。由何灭而生灭？由有灭而生灭，等等，这是逆行。
第六，修道胜进道有：所依修道、所断分别、所依功德。首先，加行是狮子奋迅，正行是超越，首先，八种静虑无色，加上灭尽定共九种，分两种：从初静虑开始直至灭尽定是顺行，
8-332
符合初始的生起次第。然后是逆行，从灭尽定开始，返回到初静虑为止。由于不可能从灭尽定直接出定进入灭尽定，所以有一个灭尽定，向上走八次，向下来八次，共十七个等至次第。其次，从初静虑入定，出定后入灭尽定。同样，从无想到非想非非想之间，入灭尽定，共十六次。从后面的灭尽定出定后，立即入于缘有顶的等至，这是一级等至。
此下，应当理解为以欲界所摄的非等持识作为间隔。在超越中，从所入的等至中以方便善巧力出定，现起这样的非等持欲界心后，然后入灭尽定。之后入非等持。在《八千颂》中，这被称为"跨小"。之后，单独舍弃灭尽定，入无想到非想非非想处。然后入非等持，然后舍弃灭尽定和有顶二者，入无所有处。
8-333
之后入非等持。同样，跨越三、四、五、六、七、八，即舍弃后入初静虑。之后入非等持。这有十八个次第和九个等至。然后入初静虑，之后入非等持。如前所述，单独舍弃初静虑等，直至灭尽定的等至，每次穿插一个欲界心和一个等至而行进，这也有十八个次第和九个等至。从静虑和灭尽定交替直到此处，共三十五个次第，这称为超越等至。从初静虑到灭尽定，从灭尽定到初静虑的行进方式，与顺行逆行的次第都不同，所以也称为"不同行进"。全部合计有七十二个等至和十八个欲界心，由此建立修道为七十[阶段]。
;


འདིར་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གཅིག་པུ་ཉིད་ཆ་ཅུང་ཟད་ཐ་དད་པ་ཙམ་གྱིས་དགུར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ་ཉན་ཐོས་ལུགས་ནི། བསམ་གཏན་བཞི་གཟུགས་མེད་བཞི་སྟེ་བརྒྱད། 
8-334
ཟག་བཅས་ལ་ཡར་སོང་མར་འོང་གཉིས། དེ་ནས་སྲིད་རྩེ་དོར་བ་བདུན་པོ་ལ་རེ་རེ་བར་དུ་བོར་ནས་ཡར་སོང་མར་འོང་གཉིས། ཟག་མེད་བདུན་ལ་ཡར་སོང་མར་འོང་གཉིས། རེ་རེ་བོར་
བའི་ཡར་སོང་མར་འོང་གཉིས། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་བདུན་པོ་སྤེལ་བ་ལ་རེ་རེ་བོར་བའི་ཡར་སོང་མར་འོང་གཉིས་ཏེ། ས་བརྒྱད་རྣམ་པ་གཉིས་འབྲེལ་དང་། །གཅིག་བརྒལ་སོང་ཞིང་འོངས་ནས་ནི། །རིགས་
མི་མཐུན་པ་གསུམ་པར་འགྲོ། །ཐོད་བརྒལ་གྱི་ནི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་སྤང་བྱ་རྣམ་རྟོག་ནི། བཞི་ལས་སྒོམ་སྤངས་གཟུང་རྟོག་དང་པོ། རྣམ་པར་དགུ་སྟེ་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་
ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་ཆོས་མདོར་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དེ་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་ཆོས་རྒྱས་པའི་དང་། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་
པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟང་བས་དེ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བའི་དང་། དུས་གསུམ་ཞེས་པའི་འདས་པ་བྱུང་བ་དང་འགགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་ད་ལྟ་བ་ཡང་དག་
པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པས་དང་། མ་འོངས་པ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། ལེགས་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དང་པོ། 
8-335
མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་། སྟོང་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་མཐོང་བའི་ལམ་དང་། རང་བཞིན་མེད་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་འདི་གཅིག་སྟེ་ཞེས་པ་དང་པོ་ཡིན་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་སྤང་བ་ཅན་ནོ། །གཟུང་བའི་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སེམས་དང་སེམས་ལས་
བྱུང་བ་རྣམས་སྤོང་བར་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་དགུ་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་དང་། ཐེག་པ་དམན་
པ་གཉིས་ལས་ཉན་ཐོས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་དང་། སྒོམ་པ་དང་། བསྒོམ་པ་མེད་པ་དང་། དེ་
དག་ལས་ནི་བཟློག་པ་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དོན་མིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་དངོས་ཀྱིས་སྤང་བར་
བྱ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྫས་སུ་ཡོད་པར་མི་སྐྱེ་བས་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་དང་། 
8-336
ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྟོང་པ་མིན་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་ཞེན་མ་སྤངས་པས་ཆོས་ལ་ཆགས་པ་དང་། ངོ་བོ་
ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པས་དངོས་པོར་བྱེད་པ་དང་། གཟུགས་སོགས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་
བ་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་ཏེ་བསྒྲུབས་པས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་
པ་དགུ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོར་བཞག་སྟེ་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བས་སྤོང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བར་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ནོ།

此处的般若瑜伽只是同一种，仅仅因为些微差别而分为九种，而声闻传统则是：四种禅定和四种无色界定共八种。
8-334
对有漏进行上行下来两种。然后舍弃有顶，对其余七种每次舍弃一种进行上行下来两种。对七种无漏进行上行下来两种。舍弃每一种的上行下来两种。将七种有漏无漏交替，舍弃每一种的上行下来两种。如说："八地以二种相连，舍一上行又下来，趣向异类第三种，此乃超越等至定。"
第二，所断分别有四种，其中修所断所取分别第一类有九种：为摄受喜欢简略的众生而有对法简略的分别；为摄受喜欢广说的众生而有对法广说的分别；由于对所说之法不精进，故有未被佛教所摄持的分别；关于所谓的三世，由于过去已生已灭故无加行道功德，由于现在不具足正生之因故无见道功德的分别；由于未来不存在故无修道功德的分别；对于三种善道，第一，
8-335
趋向涅槃的加行道、成就空性的见道、修习无自性的修道的分别。这是第一种所取分别，是修道加行形相行境的所断。
第二种所取分别是修道中断除心与心所的对境，有九种。不生起菩提心的分别；不作意菩提心要义的分别；二种下乘中作意声闻的分别；作意独觉的分别；不作意正等菩提的分别；修习的分别；无修习的分别；与那些相反的非修习亦非无修习的分别；不如实义的分别。这九种是修道上直接应断除的，应当了知。
所执分别不生起实有，因此有对假立为"众生"的行境分别；由于仅是显现而已，故有对假立为"法"的分别；
8-336
由于遍一切处，故有非空性的一切相智等法的分别；由于在一切方面未断除执著，故有对法的贪著分别；通过了悟无自性，故有法的详细分辨自性分别；由于不作所作，故有实有造作的分别；因为不缘色等，故有三乘决定出离的分别；由于未真实趣入，故有非清净功德的分别；由于缘取布施等而修习，故有对行为紊乱的分别。这九种被立为第一种能取分别，宣说为修道加行所断，应当了知。


 །འཛིན་རྟོག་གཉིས་པ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་
དང་། དེ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ཡིས་ཡུལ་ཅན་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་ཡིས་རྣམ་པར་འཇོམས་པས་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་འབྲེལ་བ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཞན་རྣམ་པ་དགུ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་པ་ཀུན་མཁྱེན་ནི་གསུམ་གྱི་དང་པོ་རྣམ་མཁྱེན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། 
8-337
གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། ཤེར་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་
རྨོངས་པ་དང་། གཟུགས་སོགས་ཤེས་བྱ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། བདུད་ལ་སོགས་
པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་མི་མཉམ་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་
དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་གཉིས་སུ་མེད་
པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དགུ་པོ་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མར་བཞེད་དེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབྱེ་བས་དེའི་གཉེན་པོ་ཡང་བཞི་ཐ་དད་པར་བཞག་གོ །དེ་དག་གི་
རྣམ་རྟོག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་སོ། །གསུམ་པ་བརྟེན་པ་ཡོན་ཏན་ནི། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་རིགས་བཞི་པོ་འཚེ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡམས་ནད་དུ་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་ཟད་ནས་ནི་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པས་ཡུན་རིང་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ལྟར་སྙིང་རྗེས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཀུན་རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་ཆུ་བོ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་འབྲས་བུ་མཆོག་གི་མཐར་ཕྱིན་པ་དཔའ་བ་ཐོབ་པ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་མཛེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་མངོན་དུ་འོང་བ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བརྟེན་པར་བྱེད་དོ། །
8-338
བདུན་པ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་སྦྱོར་ནི། བསྒོམ་པའི་ལམ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཡིན་པས་དེ་བཤད་པ། འགའ་ཞིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་
སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཉན་ཐོས་དང་བསེ་རུའི་རྟོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་སྟེ། ས་ལ་བཀོད་པའི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་དཔེར་མཛད་ནས། དེ་བས་ཁྱད་པར་
དུ་འཕགས་པའི་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་བར་མེད་དེ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཐོབ་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་ནི་
རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་དམིགས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་དྲན་པ་ཡིན་པར་
བཞེད་ལ། རྣམ་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་ཉིད་དོ། ། བརྒྱད་པ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་བརྒལ་ལན་དང་བཅས་པ་ནི། གནས་འདི་ལ་ནི་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་ཐབས་ལ་མཁས་
པ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་ཀླན་ཀའི་རྒོལ་བ་བྱེད་དོ།

第二种执著分别是针对假立为"众生"以及建立它的原因为对境，由修道所摧毁，与修道这一对治相关的其他九种违品是：不如实了知一切种自性，即三种遍智中的第一种，对一切相智障碍的完全愚痴；由于不遍知一切道，对道相智障碍的完全愚痴；
8-337
由于不遍知一切基础，对一切智障碍的完全愚痴，这三种；由于不遍知般若波罗蜜多，对一切寂静道的完全愚痴；由于不遍知色等所知和真如，对与真如等相应和不相应的完全愚痴；由于不遍知魔等的自性，对不平等的完全愚痴；由于如言执取义，对苦等谛的完全愚痴；由于不遍知贪欲等的本性，对诸烦恼自性的完全愚痴；由于不遍知所取能取的特征，对无二的完全愚痴。认为这九种是最后的执取分别。如此，通过分别的区分，它的对治也被建立为四种差别。
断除这些一百零八种分别的同时，也断除了它们所摄的一百零八种烦恼。第三，所依功德是：安住于修道者，由于能害四类分别，如同消除了成为瘟疫的这些[分别]，无有障碍，经过长时间获得了解脱，如同由悲心随顺他人，精通成就一切方面众生安乐的功德圆满，三乘所摄一切[功德]如江河入大海般，安住于修道，获得了最胜果位圆满的勇士，那位大菩萨变得庄严，对此完全依靠各方面的现前。
8-338
第七，无间胜进道是：修道的究竟是无间道，对此解释道：某人以三千大千世界中众生的声闻和独觉的圆满证悟，以及菩萨无过失，即安立于地的一切善法为例，比那更殊胜的福德众多，对于佛果位无间即无间三摩地。由此无间获得的佛果，即是一切种智。
若问这三摩地的所缘缘是什么样的？是缘取一切法无实有。增上缘是正念，行相则是自性寂静。第八，对错误修行的问答是：对于这个难以测度深度的处所，除了精通方便的善说者外，其余人会连续提出诘难抗辩。
;


 །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དམིགས་པ་འཐད་པ་དང་། དེ་ཡི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་། རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། 
8-339
དམ་པའི་དོན་དང་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། སངས་རྒྱས། ཆོས་དགེ་འདུན་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དང་། ཐབས་མཁས་བཅས་པ་དང་། ཐུབ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་
མི་རྟག་ཉིད་ལ་སོགས་པས་རྟག་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ནི། ལམ་དང་བཅས་པ་དང་། གཉེན་པོ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ནི། སྒོམ་པ་ལ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པར་
རྟོག་པའོ། །དེ་ལྟར་འདི་དག་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྟེན་ཅན་དུ་བྱས་ནས་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལོག་རྟོག་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དག་ཏུ་བཞེད་དོ། །
དེ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ཕྱེ་ནས་ཀླན་ཀ་དག་བཅོམ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བདེན་པ་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྐབས་ཏེ་ལྔ་པའོ།། །།
༄། །མཐར་གྱིས་པའི་སྐབས་ཏེ་དྲུག་པ།
སྐབས་དྲུག་པ་ནི་བཅུ་གསུམ་གྱིས་བཤད་དེ།
སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་རྟོགས་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི། བཟོད་པའི། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི། བསམ་གཏན་གྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་བར་དྲུག་དག་དང་། 
8-340
སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ། ཆོས། དགེ་འདུན། ཚུལ་ཁྲིམས་གཏོང་བ། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་རྟོགས་དྲུག་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་
མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་བྱ་བར་བཞེད་པའོ། །དེ་ལས་དང་པོ་དྲུག་ནི་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕར་ཕྱིན་འབའ་
ཞིག་ལ་བྱ་ལ། དེའི་ཤེས་རབ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཐབས་སྟོབས་སྨོན་ལམ། ཡེ་ཤེས་ཕྱེ་བས་ན་ཕར་ཕྱིན་བཞི་པོ་དྲུག་པར་འདུས་པ། དེ་དག་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་
ས་བཅུ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འདིར་བསྟན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དོན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་
མེད་པ་སྟེ། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཨ་མ་ན་སི་ཀ་ར། ཨ་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་བྱས་ནས་ཡང་དག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཨ་དགག་ཚིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཡིད་ལ་མི་
བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གཟུགས་སོགས་སུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལ་སོགས་པར། 
8-341
ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སོགས་སུ། སྟོབས་བཅུ་སོགས་སུ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་སོགས། བྱང་ཆུབ་
ཡན་ལག །འཕགས་ལམ་བརྒྱད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོམ་པ་རིམ་པ་བཞིན་མོས་སྤྱོད་མཐོང་བསྒོམ་དུའོ།

如何呢？[有关于]所缘的合理性、确定把握其自性、一切相智慧、
8-339
胜义谛和世俗谛二者、加行、佛法僧三宝、具方便善巧、佛陀的证悟以及通过安立无常等戏论来[遮破]常等颠倒、具道、对治与所对治、法的特征以及关于修行的说法者们产生的错误分别。
如此，这些都是以一切相智为所依，被认为是善说者们的具有确定性的十六种错误分别。
因此，区分世俗谛和胜义谛，通过破除诘难，菩萨们将二谛结合而生起此三摩地。
《圣般若波罗蜜多教授论现观庄严论颂》中，第五品胜进现观品。
渐次品第六
第六品以十三部分来解说：
从布施波罗蜜多渐次现观、持戒、忍辱、精进、禅定、智慧波罗蜜多渐次现观等六种，
8-340
佛随念渐次现观等，法、僧、戒、舍、天随念渐次现观六种，以及了知一切法无实有自性的渐次现观，[共十三种]被认为是渐次现观的内容。
其中前六种是三轮清净、出世间的波罗蜜多。其中的智慧成为殊胜特别，再分出方便、力、愿、智慧，所以[后]四种波罗蜜多包含在第六种中。这些功德圆满成就十地。
此处所说随念的含义是：由于作意一切法无实有自性，所以无念亦无作意，即不作意。"不作意"的声音"阿摩那悉迦惹"，若将"阿"解释为"真实"义，则为"真实作意"；若将"阿"理解为否定词，则为"不作意"。
以作意一切法无实有自性，不以色等方式作意如来，不以相好等方式，
8-341
不以戒蕴等方式，不以十力等方式，不以缘起方式作意，而[行]佛随念五种，念住等，菩提分，八圣道分的修习，依次为胜解行道、见道、修道。
;


 །དེ་བཞིན་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ཆོས་ཀྱི་གསུམ་སྔར་བཞིན་སྐྱེས་བུ་ཟུང་བཞི་
ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དགེ་འདུན་གྱི། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་གཟུང་སྟེ་མ་ཉམས་པ། སྐྱོན་མེད་པ། མ་འདྲེས་པ། ནག་ནོག་མེད་པ། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་
པ། དབང་འབྱོར་བ། མཁས་པས་བསྔགས་པ། ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཏེ། དེ་དག་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་ཡིད་ལ་
མི་བྱེད་པ་གཏོང་བའི། འདོད་པའི་ལྷ་རིགས་དྲུག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ཞུགས་ཕྱིར་འོང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ནི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ལྷའི། མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་ལྷའི་
རིགས་གཉིས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། དགའ་ལྡན་པ་དང་གནས་གཙང་མ་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་ཆོས། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཕྱོགས། འཕགས་པའི། བདེན་པ་ཚད་མེད། བསམ་གཏན། གཟུགས་མེད། 
8-342
རྣམ་ཐར་བརྒྱད། ཏིང་ངེ་འཛིན། གཟུངས། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས། མི་འཇིགས་པ། ཕར་ཕྱིར་བཅུ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་
ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་རྟོགས་སོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་མཐར་གྱིས་
པའི་སྐབས་ཏེ་དྲུག་པའོ།། །། སྐབས་བདུན་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་
རང་གི་ངོ་བོར། དངོས་གཅིག་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །དངོས་ཀུན་དངོས་པོ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད། །གང་གི་དངོས་གཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བ། །དེ་ཡི་དངོས་ཀུན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མཐོང་། །
ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མང་པོ་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པར་མ་ཟད་ཀྱི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་སྐད་ཅིག་རེ་རེས་ཀྱང་དངོས་པོ་སོ་སོར་ངེས་པར་འཛིན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་སོགས་ནས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོའི་བར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་འཆར་བས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཐུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པ་ཡི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྟོགས་པ་འདི་ནི་ཤེས་པར་བྱའོ། །
8-343
ཇི་ལྟར་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གཅིག་ལ་དམིགས་པའི་བསྒོམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་ནུས་ཞེ་ན། དོན་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བ།
ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་སྔོན་བཟོ་བོ་མཁས་པས་བྱས་པའི་ཟོ་ཆུན་གྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་རྡོག་སྟབས་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པ་ན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགུལ་བ་ལྟར། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་འཕེན་པ་དང་། ཆོས་
ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐུས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་དམིགས་ན་རིགས་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི། དེའི་རྗེས་གང་གི་ཚེ། གཉེན་པོ་སྐྱེས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དཀར་
པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་
ཞེས་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ།

同样，不作意善、不善、无记[法]，如前所述，对于法有三种；由于分出四双士夫故，不作意不退转，是僧[随念]；从初发心而不退失，无过失，不混杂，无瑕疵，无执取为最胜，具自在，为智者所赞，极为圆满，住于能成就三摩地的戒律，不作意这些是戒[随念]；不作意法与财物是舍[随念]；不作意欲界六种天众中出生的预流果、一来果，以及色界、无色界行者不还果，是天[随念]；其他经中说要随念两种天类：兜率天与净居天。关于所说的"一切法"，不作意一切空性，菩提分法，圣者法，谛、无量、禅定、无色定，
8-342
八解脱，三摩地，陀罗尼，三解脱门，菩萨力，无所畏，十波罗蜜多，大悲等，这就是了知一切法无实有自性的渐次现观。
《圣般若波罗蜜多教授论现观庄严论颂》中，第六品渐次品。第七品分四部分：首先，在一刹那中现证一切非异熟无漏法，是由于法界以自性形式[存在]，"一法体性即诸法，诸法体性即一法，若见一法真如性，即见诸法真如性。"由此不仅将众多归纳为一，而且以布施等智慧为所缘的每一刹那，也能确定把握各个事物，远离颠倒的事物从布施等直到相好，一切无漏法普遍显现所摄，因此应当了知此佛与菩萨一刹那现证圆满菩提的证悟。
8-343
若问：如何在缘取一种无漏法的修行中，能够摄集一切无漏法？对于这个问题，应当以世间的比喻来说明。
如同一个人以一个动作推动由先前skilled工匠制作的水磨的所有部件时，全部同时运转一样，通过先前愿力的牵引和法界的力量，仅在一刹那中缘取无漏智慧时，了知一切同类法，也是如此。
第二，在一刹那中现证一切异熟无漏法是：其后，当对治生起后，由于远离一切违品，清净方面的所有白法之自性——般若波罗蜜多——成熟，在法性阶段生起时，一刹那中现证圆满菩提的智慧。


 །གསུམ་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡིས་གནས་སྐབས་ན་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཆོས་ཀུན་ལ་ཉེ་བར་གནས་ནས་རྨི་ལམ་འདྲར་རྟོགས་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ངོ་བོའི་ཆོས་རྣམས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་གིས་རྟོགས་པའོ། །
8-344
བཞི་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་ཡུན་རིང་མོ་ནས་བར་ཆད་མེད་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སྤོང་བ་ལ་གོམས་
པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་བག་ཆགས་དྲུངས་ཕྱུང་བའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྨི་ལམ་དང་ནི་དེ་མཐོང་བ་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་མཐོང་བ་ལྟར། ཆོས་རྣམས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་
གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མཐོང་བ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་པཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་སྐད་ཅིག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐབས་ཏེ་བདུན་པའོ།། །།
༄། །འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུའི་སྐབས་ཏེ་བརྒྱད་པ།
སྐབས་བརྒྱད་པ་ལ་བཞི་ལས།
༈ དང་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ།
དང་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །
ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གང་དག་མཐར་ཐུག་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་དག་གི་གཤིས་སམ། 
8-345
གཉུག་མར་གནས་པ་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཅེ་བྱ་བ་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་དེ་ཁོ་ནར་ཟད་
ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་མ་སྤངས་པ་དག་གི་སྣང་བས་ཕར་གཞལ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུ་དང་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་
ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ །དེ་ཡང་ལུགས་ལས། གང་ཕྱིར་དབེན་པ་དབེན་གྱུར་ལས། །ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་འབྱུང་བས། གསུམ་པོ་ཡང་སྐུ་གཅིག་པུ་དེ་དག་ཐ་མི་དད་ཀྱང་ཐ་
དད་པ་ལྟར་མོས་པས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བཞི་བསྒོམས་པ་མཐར་ཐུག་པས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་མཚན་ཉིད། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་མ་ལུས་པའི་ཡན་ལག་བསགས་པའི་ལུས་ཡིན་པས་སྐུའམ་ཡོན་ཏན་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྟེན་བྱེད་པས་སམ། རིག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་པས་རྟོགས་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ལུས་ཡིན་ཕྱིར། །ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་བསམ་ཡས་ཕྱིར། །རིགས་པའི་
རྗེས་འབྲང་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུར་འདོད། །ཅེས་སོ། དེ་ཉིད་རྒྱུད་བླར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་སྟེ། ངོ་བོ། རྒྱུ། འབྲས་བུ། ལས། ལྡན། འཇུག་པ། བརྟག་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བཤད་པའི་དང་པོ། 
8-346
དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དག་པར་གྱུར་པ་དེའོ། །གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་
པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པའི་འདིས་ཐོབ་པ་དེ་དག་གོ །གསུམ་པར་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་སྒྲིབ་གཉིས་དང་བྲལ་བའོ།

第三，在一刹那中现证一切无相法是：之后，在布施等行的阶段，如梦一般安住于五蕴一切法中，了悟如梦后，以一刹那了知染污与清净自性的诸法皆为无相性。
8-344
第四，在一刹那中现证一切法为无二相是：之后，由于长久以来修习无间断断除二取显现，已得自在，如同菩萨的梦及见此梦，不见为二体一样，诸法无所取能取二相，就是这样的法性，以一刹那见到一切法的真实性，这是一刹那现证圆满菩提。
《圣般若波罗蜜多教授论现观庄严论颂》中，第七品一刹那现证圆满菩提品。
果法身品第八
第八品分四部分：
首先，自性身
首先，自性身是：法身现证圆满菩提，又以自性身等差别分为四种。
佛陀的自性身是与法界智慧相应，是究竟出世间道所获得的无漏法，一切方面清净的本质或
8-345
本然安住，以无生为特征。"自性"一词在世间中意为非人造。胜义中虽然只是如此，但由于不舍正确世俗的显现，根据所见而安立为法身、受用身、化身三种，是佛陀、菩萨、声闻等的行境。
论中说："由离与离者，认为无差别。"因此，虽然这三种与唯一身无差别，但通过信解而分开，如同差别一般。修四加行达到究竟所获得的果，其特征是无漏法全部支分积聚的身体，是身；或由于作为不可思议功德所依，或由于随顺理性而为所知对象，所以[称为法身]。《二谛论》中说："由为诸法之身故，由功德圆满无量故，由随顺理性之本故，救护者之法身应知。"这在《宝性论》中称为菩提，由体性、因、果、业、相应、趣入、思惟、不可思议八种义来解释的第一种，
8-346
即无垢真如或如来藏清净。第二，以出世间无分别智和随后所得世间智二者而获得的[功德]。第三，自性清净和无垢清净两种中，后者是远离二障。


 །བཞི་པ་རང་
དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལས་ཐར་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། དང་པོ་དེའི་སྟེང་དུ་ཇི་སྲིད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་
པ་དང་བསྟན་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་གཉིས་ཀྱི་འཇུག་པ། ལྔ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མ་འདྲེས་པའི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །དྲུག་པ་སྐུ་གསུམ་དག་གིས་འཇུག་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་
ལྔ་དང་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ལྔ་ནི། སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་བྲལ་བས་འདུས་མ་བྱས། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་རྣམས་དབྱེར་མེད་པས་ཐ་མི་དད་པ། མཐའ་གཉིས་
སྤངས་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ། སྒྲིབ་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བ། རྟོག་པས་དམིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཉམ་བཞག་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའོ། །ཡོན་ཏན་ལྔ་ནི། 
8-347
རྒྱ་ཆེ་བ། གྲངས་མེད་པ། རྟོག་གེ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། མཉམ་པར་བཞག་པ་འབའ་ཞིག་པ། སྒྲིབ་པ་དག་པའོ། །ཡོན་ཏན་ལྔ་ལྡན་གྱི་གཟུགས་སྐུ་ལོངས་སྐུའི་སྟེ། ཡོན་ཏན་ལྔ་ནི། གསུང་བརྗོད་
པ། སྐུ་སྣང་བ། མཛད་པ་སྒྲུབ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་གསུམ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་སྐུ་གསུང་མཛད་པ་དུ་མར་སྟོན་པ་དེའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ། །ཁྱད་པར་གསུམ་གྱི་
རྒྱུར་གྱུར་པའི་གཟུགས་སྐུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ་ཁྱད་པར། སྲིད་པ་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདུན་པར་མཛད་པ། ཉན་རང་གི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་བཟློག་ནས་ཐེག་ཆེན་དུ་
སྨིན་པར་བྱེད་པ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་པ་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ། དེ་གཉིས་དེ་ལ་གནས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །བདུན་པ་ནི། རྒྱུ་མཐའ་ཡས། སེམས་
ཅན་ཟད་པ་མེད་པ། བརྩེ་བ་ཆོ་འཕྲུལ་མཁྱེན་པ་ཕུན་ཚོགས་བདུན་གྱིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་རྟག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་འཆི་བའི་བདུད་བཅོམ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཆོས་སྐུ་རྟག་
པར་བཤད་དོ། །བརྒྱད་པ། ཁ་ཅིག་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། དོན་དམ་པས་བསྡུས་པ། རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། དཔེ་ལས་འདས་པ། བླ་ན་མེད་པས་ཆོས་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་དང་། སྲིད་ཞིས་མ་བསྡུས་པས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ་ཞེས་བསྟན་ནས། 
8-348
ཆོས་སྐུ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཡི་ངེས་མེད་དུ་བཤད་ལ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན། གྲོལ་བའི་སྐུ་ནི་རྫོགས་པ་དང་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྦྱོང་བ་པའོ་ཞེས་འཆད་ཅིང་དང་
པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་གཤིས། གཉིས་པ་གདངས་སམ་རྩལ། ས་དེ་གའི་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་དོ།

第四，自利他利圆满，即从二障及习气中解脱的法身。在第一种之上，尽所有时以两种身自然成就普遍示现，以及教法自在二者的趣入。第五，具足如来不共胜义特征。第六，以三身而趣入，即具有五种特征和五种功德的自性身。五种特征是：远离生住灭三种，故为无为；功德法不可分，故无差别；舍弃两种边，故无颠倒；远离三障，故不为分别所缘；是圆满佛陀入定自证的对境。五种功德是：
8-347
广大，无量，非诡辩者境界，唯一等持，障碍清净。具足五种功德的色身是受用身，五种功德是：言说，身体显现，事业成就不间断这三种，以及这些自然成就趣入示现多种身语事业，远离彼等自性。
成为三种殊胜之因的色身是化身，殊胜是：令厌离轮回而趣向涅槃，令已入声闻独觉道者转入大乘并令成熟，授记菩提这三种。第一是后两者的因，后两者安住于彼，如同空中的色相。第七，以因无边，众生无尽，慈悲神变智慧圆满七种[因缘]，说明两种色身恒常；以法自在，征服死魔，无自性这三种，说明法身恒常。第八，有人说由于非境域，胜义所摄，非分别境，超越譬喻，无上故，法身不可思议；由于不为轮涅所摄，两种色身不可思议。在说明
8-348
法身与自性身无确定[差别]后，若加以区分，则"解脱身即圆满"指自性身，"法身即修习者"如是解释，第一是佛地的本质，第二是光辉或力用，是彼地法性与法的区别。


། །།
༈ གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།
གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི། གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུར་བཞག་
མོད། དེ་ལྟར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་སོ་བདུན་དང་། ཚད་མེད་བཞི་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་
ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། ཟད་པར་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། ཟིལ་གྱི་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ཉོན་
མོངས་པའི་དགྲའི་རྒྱུན་དྲུངས་འབྱིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཆགས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་དག་པར་བྲལ་ཞིང་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་
སེལ་བར་མཛད་པའི་སྨོན་ལམ་གྲུབ་པས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་དང་། མངོན་ཤེས་དྲུག་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། 
8-349
རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་ཐུགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་དང་། དབང་བཅུ་དང་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང་། །མི་འཇིགས་པ་ནི་བཞི་དག་དང་། །བསྲུང་བ་མེད་
པའི་རྣམ་གསུམ་དག་དང་། །དྲན་པ་ཉེར་བཞག་རྣམ་གསུམ་དང་། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་དུས་ལས་མི་འདའ་བ་བསྙེལ་བ་མི་མངའི་ཆོས་ཉིད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ལ་
ཉལ་གྱི་ངོ་བོའི་ས་བོན་སྤངས་པས་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། ཐུབ་པ་ཁོ་ནའི་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་གང་ཡིན་དང་།
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཞེས་པའི་སྒྲས། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་
ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་གྱུར་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཁྱབ་པར་སྤྲོ་
བའི་ཕྱིར་ཟད་པར་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ས་ཆུ་མེ་རླུང་སྔོ་སེར་དམར་དཀར་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཅུ། རླུང་གི་དམིགས་པ་ནི་གཟུགས་དང་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀར། 
8-350
གཞན་བདུན་གྱིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད། མཐའ་མ་གཉིས་ཀྱིས་རགས་པ་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོའོ། །རྟེན་ནི་གཟུགས་ཅན་རྣམས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་། མཐའ་མ་གཉིས་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་ཤེས་སོ། །སྣང་བ་གཅིག་གིས་
སྣང་བ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། སྣང་བ་རྣམས་མི་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་རེ་ཞིག་མཐོང་བ་མེད་པར་བྱེད་པས་ཡུལ་ལ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཟིལ་གྱིས་
གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། དབྱེ་བ་ནི། ནང་གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དག་གི་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་དག་ཏུ་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་
བཞི་དང་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དག་ཁོ་ནས་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་དཀར་པོ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །འཕགས་པ་སོགས་ཕལ་ཆེར་ཆོས་
སྐུ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཕྱེ་བར་སྐུ་གསུམ་དུ་བཞེད་དེ་འགལ་བར་མི་བསམ་མོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ནི། བདག་མཐོང་བ་ལས་འགའ་ཞིག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་མིའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །
8-351
གྲོང་ལ་སོགས་སུ་སྐྱེའོ། །མཐའ་དག་དེའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྒྱུན་གཅོད་པས་རྒྱལ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བཞག་གོ །

第二，法身
第二，法身：虽然以什么为自性而安立为自性身，但是那样安立的无漏法是什么呢？[它是]三十七菩提分法，四无量，八解脱，次第
九等至，十遍处，以八种差别分类的胜处，所谓能断除他相续中烦恼敌军的三摩地即无烦恼三摩地，远离一切贪著相而无阻碍消除疑惑的愿望成就，在轮回尽所有时入于等持状态，即愿智，六神通，四无碍解，
8-349
所谓依处、所缘、意与智慧四种一切方面清净，十力与十自在，四无畏，三不护，三念住，不违背利益众生时机的无忘失法性，由断除烦恼障和所知障随眠自性种子而彻底摧毁习气，对众生的大悲心，唯佛独有的十八不共法，
以及"一切相智"之词所表示的，道智等前面所说的[智慧]，即菩提分等无戏论智慧的自性，由阿赖耶识处转依而成的如镜智等，都被称为法身。由于相续不断遍满扩展，故称为遍处，即地、水、火、风、青、黄、红、白、虚空和识等十种。风的所缘是色处和触处二者，
8-350
其他七种以色处为所缘，最后两种以粗大名四蕴为[所缘]。[所依]根基是有色者依于第四禅，最后二者依于虚空和识。以一种显现胜过其他一切显现，以及以不显现想胜过诸显现，暂时使之不见，因此遍满于境，即胜处。
分类是：内有色想者和无色想者各自[观想]小和大相，胜过彼等而知，这四种；仅以内无色想胜过青、黄、红、白等四种。圣者等大多数[论师]不区分法身与自性身，而主张三身，不应视为矛盾。
声闻等的无烦恼三摩地与如来的无烦恼三摩地有何差别？首先，声闻的无烦恼见解，是由于看到"若有人由见我而生起烦恼不合理"，而完全断除人的烦恼生起。
8-351
[此三摩地]生于村落等处。由于断除一切彼等烦恼相续，安立为佛陀的无烦恼三摩地。


ཡང་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ནི། མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པས་གཟུགས་སོགས་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་དང་། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་
དང་བཅས་པ་སྤངས་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་གནས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་སོ་སོར་རིག་པ་བརྙེས་པས་དྲི་བ་ཀུན་
གྱི་ལན་འདེབས་པར་བཞེད་པའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལྡོག་པས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་ཏུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བཞུགས་ན་ཡང་རྟག་ཏུ་ཇི་ལྟར་དོན་མི་
མཛད་ཅེ་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པས་སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ས་བོན་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་གྱུར་ནས། སེམས་ཅན་གང་དང་གང་ལ་གང་དང་
ནི་གང་ཚེ་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་ཕན་པར་གྱུར་པ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་གྲུབ་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དང་དེ་ལ་དེར་སྣང་ངོ་། །དེས་འཚམ་པར་དོན་མཛད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་ཉེ་བར་གནས་ཀྱང་རང་གི་ཉེས་པས་བསྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་མ་ཚང་བས་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་མི་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས། 
8-352
དཔེར་ན་ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོས་ཆར་པ་ཕབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རུལ་བ་ལྟ་བུ་ས་བོན་དུ་མི་རུང་བ་ལས་མྱུ་གུ་མི་འཁྲུང་ལྟར། སངས་རྒྱས་འགྲོ་བ་དག་གི་ཡིད་ལ་རེ་བ་རྫོགས་པར་
མཛད་པ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ནི་བྱོན་པར་གྱུར་ཀྱང་སྐལ་བ་མེད་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་བཟང་པོ་མི་མྱོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་
སྒོ་ནས་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པར་ངེས་པར་བརྗོད་ལ། རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་བཞུགས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྟག་པ་
ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།། །།
༈ གསུམ་པ་ལོངས་སྐུ།
གསུམ་པ་ལོངས་སྐུ་ནི། མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་གྲངས་ཚང་བ། གསལ་ལ་རྫོགས་པ་མཉམ་ཉིད་དང་སོར་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་
ཉིད་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ས་བཅུ་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་
པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་བཞེད་དོ།

另外，这两者[佛与声闻等]的愿智区别是：佛陀的愿智是无相而自然成就趣入，由于不执著实物而断除对色等的贪著，由于断除二障及习气而对一切所知无碍，为了尽所有时住于轮回而恒常安住，由获得真实无碍解而愿意回答一切问题。声闻等则相反，不是这样的。若问：恒常安住于大悲自性的法身，为何不常做利益[众生的事]？通过遇见善知识等，先前善根种子缘佛的因成熟后，对于任何众生在任何时候讲法等能成为利益的事，由先前发愿成就，世尊对彼等显现。以适当方式利益他们，故一切时如同如意宝珠般靠近，然而由自己过失所生因不具足，不见果成熟。[佛陀如是]思维后，
8-352
例如，即使天王降雨，如腐烂不适合作种子[的种子]不会发芽一样，佛陀善于满足众生心中期望而降临，然而无缘者不会体验听闻正法等美好[体验]。如是，如前所述方式，由于通过普遍显现而广大行持，故佛陀被称为遍及；虽相续不断住于轮回尽所有时，由于世尊无有穷尽，故也称为常住佛陀。
第三，受用身
第三，受用身是：具足三十二相和八十随好数量，明显圆满，平等性和妙观察智慧的自性，与住于十地的大菩萨一起享用大乘法的喜乐极为无过失的受用，故被认为是佛陀的圆满受用身。


 །མཚན་བཟང་པོ་གང་ཞེ་ན། ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོས་མཚན་པ་དང་། རུ་སྦལ་བཞིན་ཞབས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པ་དང་། ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་དང་། 
8-353
ཕྱག་ནི་ཞབས་དང་བཅས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་དང་། འདི་ཡི་སྐུ་ནི་ཕྱག་ཞབས་ཐལ་གོང་ལྟག་པའི་ཕྱོགས་བདུན་དག་མཐོ་བ་དང་། སོར་མོ་རིང་བ་དང་། རྟིང་པ་ཡངས་པ་དང་། སྐུ་ཆེ་
ཞིང་དྲང་བ་དང་། ཞབས་ཀྱི་འབུར་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་དང་། སྐུའི་སྤུ་ནི་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་། བྱིན་པ་རི་དྭགས་ཨེ་ན་ཡ་འདྲ་དང་། ཕྱག་རིང་ཞིང་མཛེས་པ་དང་། མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་
སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་དང་། པགས་པ་གསེར་མདོག་འདྲ་བ་དང་། པགས་པ་འཇམ་ཞིང་སྲབ་པ་དང་། སྤུ་ནི་རེ་རེ་ནས་གཡས་སུ་ལེགས་པར་འཁྲུངས་པ་དང་། ཞལ་གྱི་མཛོད་པུ་སྤུས་བརྒྱན་པ་དང་།
རོ་སྟོད་སེང་གེའི་འདྲ་བ་དང་། འདི་ཡི་དཔུང་པའི་མགོ་ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པ་དང་། ཐལ་གོང་རྒྱས་པ་དང་། འདི་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པའང་རོ་མཆོག་ཏུ་སྣང་བས་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་མཁྱེན་པ་དང་།
སྐུ་ནི་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་དང་། གཙུག་ཏོར་བལྟར་མི་མངོན་པ་དབུས་སུ་ལྡན་པ་དང་། ལྗགས་རིང་ཞིང་མཛེས་པ་དང་། ཚངས་པའི་དབྱངས་དང་། འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་བ་དང་།
ཚེམས་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དང་། ཚེམས་ཚང་མཉམ་པ་དང་ཚེམས་ཐགས་བཟང་བ་དང་། ཚེམས་གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་ཚང་བ་དང་། སྤྱན་ནི་མདོག་མཐོན་མཐིང་དང་། སྤྱན་རྫི་བ་མཆོག་གི་འདྲ་བ་འདི་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ་མཚན་ཡིན་ནོ། །
8-354
འདི་ལ་མཚན་ནི་གང་བཤད་པ་དེ་དག་གང་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་དེ་དང་དེ་ནི་རབ་ཏུ་རྫོགས་པས་མཚན་ནི་འདི་དག་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་ཞེས་སྟོན་པས།
རིམ་པ་བཞིན་བླ་མ་སྐྱེལ་བ་ལ་སོགས་པས་བསུ་བ་སོགས་དང་། སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བརྟན་པ་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བརྟེན་པས་དང་། གྱ་ནོམ་པའི་བཟའ་བཅའ་ལ་སོགས་ཀྱིས་དངོས་
པོ་སྦྱིན་པས་དང་། བལྡག་པ་སོགས་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པ་དང་། གསད་པར་བྱ་བ་ཐར་བར་བྱེད་པ་དང་། འཚོ་བ་ལ་ཕན་བཏགས་པ་ཉིད་དང་། སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་དང་།
དགེ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་། དགེ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་སྤེལ་བ་དང་། ལ་སོགས་པས་རིག་པ་དང་བཟོ་ལ་སོགས་པ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་བྱིན་པ་དང་། ནོར་བདོག་པ་ལ་
སློང་བ་ཕྱིར་མ་སྤངས་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པ་ལེན་དུ་འཇུག་ཅིང་གསང་བའི་གསང་ཚིག་བསྲུང་བ་དང་། གདིང་བ་གྱ་ནོམ་པ་བྱིན་པ་དང་། ཁང་བཟང་
སོགས་དམ་པ་བྱིན་པ་དང་། འདུ་འཛི་སོགས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་བླ་མ་ཐམས་ཅད་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཀོད་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་དྲག་ཅིང་ཚིག་གིས་ཁྱད་དུ་མ་བསད་པ་དང་། 
8-355
སྙན་པར་སྨྲ་བ་ལེགས་པར་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་པ་དང་། སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱིན་པ་དང་། ནད་པའི་གཡོག་བྱེད་པ་དང་། ནགས་ཚལ་དང་ཀུན་དགའ་ར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་
ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་བཅུག་པ་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་བྱིན་པ་དང་། འཇམ་པོ་ལ་སོགས་པའི་གསུངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམ་པའི་ཆོས་
གོ་བར་བྱས་པ་དང་། ཚིག་བཀྱལ་པ་སྤངས་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་བཀུར་པ་སོགས་དང་། འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བདེན་པའི་ཚིག་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པ་དང་། ཕྲ་མའི་ཚིག་སྤངས་པ་
དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་དང་འདྲ་བར་བལྟས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་སོགས་མེད་པར་བལྟས་པ་རྣམས་ཏེ་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ།

什么是妙相？手足具轮相，如龟足极平正，手足诸指如鹅王般网缚相，
8-353
手及足柔软具少年肉，其身七处（手足、两肩、项）高耸，手指纤长，足跟广阔，身体高大且正直，足踝不显现，身毛上向，小腿如同鹿王"黑羚"，手长而美，阴藏隐密为最胜，皮肤金色，肤质细滑，一一毛右旋生，面颊毫相庄严，上身如狮子，其肩头极圆满，两胁丰满，即使不美味之物亦显现为极美味，故能品尝最胜味，身如尼拘律树（# 何为妙相？手足轮相，如龟足般平坦，手足指间如鹅王般连有网络，
8-353
手足柔软细嫩，此身七处高起（手掌、足底、肩部、顶部），指长，足跟宽广，身躯高大挺直，踝骨不突出，身毛向上，小腿如同鹿王伊那耶，手臂修长优美，阴藏隐没为胜，皮肤如金，皮肤细滑薄净，一一毛孔右旋生长，面颊两旁有毫毛庄严，上身如狮子，肩头极圆满，两肩丰满，不美味食物亦感觉为最胜味故知味中最胜，身如尼拘陀树纵横相称，顶髻不明显存于中央，舌长而美，梵音，颊如狮子，牙齿极白，牙齿齐等，牙齿密集，牙齿数量四十齐全，眼睛深蓝色，眼睫如牛王，这些是三十二相。
8-354
若问：所说的这些相由什么因缘成就？为说明"由某种因圆满，故此等相成就"，依次为：以恭敬迎送上师等，坚持受持净戒，依止四摄事，以殊胜饮食等物施与，施予极殊胜的食品等物，解救将被杀者，赐予生活所需，断除杀生，受持善行，增长已受持的善行，等等恭敬地传授明咒、工艺等，不拒绝求财者，令一切人受持清净梵行并守护秘密语，施予殊胜座具，施予殊胜宫殿等，舍弃喧闹等，如实安置一切尊贵之人，一切情况下不以言语轻慢他人，
8-355
随顺悦耳言语和善言，施予药物等，照顾病人，令人种植森林、花园等，尤其布施寺院等，说柔和等语，向一切世界众生宣说正法，断除绮语，尊敬一切人等，清净生活，行持诚实语，断除离间语，如同独子般看待一切众生，无嗔恨等心观察，这些是产生相好的因，如经中所说。


 །
དཔེ་བྱད་གང་ཞེ་ན། ཐུབ་པའི་སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུ་དང་། སེན་མོ་མདོག་སྣུམ་པ་དང་། སེན་མོ་མཐོ་བ་དང་། སོར་མོ་རྣམས་ཟླུམ་པ་དང་། སོར་མོ་རྣམས་རྒྱས་པ་དང་། སོར་མོ་
རྣམས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང་། རྩ་མི་མངོན་པ་དང་། རྩ་མདུད་པ་མེད་པ་དང་། ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་དང་། ཞབས་མཉམ་པ་དང་། སེང་གེའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་དང་། གླང་པོ་ཆེན་པོའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་དང་། 
8-356
བྱ་ངང་པའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་དང་ནི། ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་དང་། གཡས་ཕྱོགས་སུ་བཟློག་ཅིང་གཤེགས་པ་དང་། མཛེས་པར་གཤེགས་པ་དང་། དྲང་པོའམ་མི་གཡོ་བར་གཤེགས་པ་དང་། སྐུ་འཁྲིལ་
བག་ཆགས་པ་དང་། སྐུ་བྱི་དོར་བྱས་པ་འདྲ་བ་དང་། སྐུ་རིམ་པར་འཚམ་པ་དང་། སྐུ་གཙང་བ་དང་། སྐུ་འཇམ་པ་དང་། དག་པའི་སྐུ་དང་། མཚན་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། སྐུ་ཡི་ཁོ་
ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་བ་དང་། གོམ་པ་སྙོམས་པ་དང་། སྤྱན་གཉིས་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྐུ་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ཤ་ཅན་ཉིད་དང་། སྐུ་ཞུམ་པ་མེད་པ་དང་། སྐུ་རྒྱས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་གྲིམས་
པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། ཡན་ལག་ཉིང་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེས་པ་དང་། གཟིགས་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་ཅིང་དག་པ་དང་། དཀུ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། དཀུ་སྐབས་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་། དཀུ་མ་རྙོངས་པ་དང་།
ཕྱལ་ཕྱང་ངེ་བ་དང་། ལྟེ་བ་ནི་ཟབ་པ་ཉིད་དང་། ལྟེ་བ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཉིད་དང་། ཀུན་ནས་ལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་། ཀུན་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་དང་། སྐུ་ལ་ནི་རྨེ་བ་ནག་
བག་མེད་པ་དང་། ཕྱག་ནི་ཤིང་བལ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་དང་། ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱག་གི་རི་མོ་ཟབ་པ་དང་། ཕྱག་གི་རི་མོ་རིང་བ་དང་། ཞལ་ནི་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་དང་། 
8-357
མཆུ་ནི་བིམ་པ་ལྟར་དམར་བ་དང་། ལྗགས་མཉེན་པ་དང་། ལྗགས་སྲབ་པ་དང་། ལྗགས་དམར་བ་དང་། འབྲུག་གི་སྒྲ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང་། གསུང་མཉེན་ཞིང་འཇམ་པ་དང་། མཆེ་བ་ཟླུམ་པ་དང་། མཆེ་
བ་རྣོ་བ་དང་། མཆེ་བ་དཀར་བ་དང་། མཆེ་བ་མཉམ་པ་དང་། མཆེ་བ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང་། ཤངས་མཐོ་བ་དང་། ཤངས་མཆོག་ཏུ་དག་པ་དག་དང་ནི། སྤྱན་ཡངས་པ་ཉིད་དང་། རྫི་མ་
སྟུག་པ་ཉིད་དང་། སྤྱན་དཀར་ནག་འབྱེས་ཤིང་པདྨའི་འདབ་མ་རེངས་པ་འདྲ་བ་དང་། སྨིན་ཚུགས་རིང་བ་དང་། སྨིན་མ་འཇམ་པ་དང་། སྨིན་མ་སྣུམ་པ་དང་། སྨིན་མ་སྤུ་ནི་མཉམ་པ་དང་། ཕྱག་
རིང་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་། སྙན་མཉམ་པ་དང་སྙན་གྱི་དབང་པོ་ཉམས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་པ་དང་། དཔྲལ་བ་དབྱེས་ཆེ་བ་དང་། དབུ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་།
དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་པ་དང་། དབུ་སྐྲ་སྟུག་པ་དང་། དབུ་སྐྲ་འཇམ་པ་དང་། དབུ་སྐྲ་མ་འཛིངས་པ་དང་། དབུ་སྐྲ་མི་གཤོར་བ་དང་། དབུ་སྐྲ་དྲི་ཞིམ་ཞིང་སྐྱེས་བུ་ཡི་ཡིད་ནི་
འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱག་ཞབས་དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་བཀྲ་ཤིས་དང་ནི། གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བས་བརྒྱན་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བཞེད་དོ།

 །
དཔེ་བྱད་གང་ཞེ་ན། ཐུབ་པའི་སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུ་དང་། སེན་མོ་མདོག་སྣུམ་པ་དང་། སེན་མོ་མཐོ་བ་དང་། སོར་མོ་རྣམས་ཟླུམ་པ་དང་། སོར་མོ་རྣམས་རྒྱས་པ་དང་། སོར་མོ་
རྣམས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང་། རྩ་མི་མངོན་པ་དང་། རྩ་མདུད་པ་མེད་པ་དང་། ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་དང་། ཞབས་མཉམ་པ་དང་། སེང་གེའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་དང་། གླང་པོ་ཆེན་པོའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་དང་། 
8-356
བྱ་ངང་པའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་དང་ནི། ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་དང་། གཡས་ཕྱོགས་སུ་བཟློག་ཅིང་གཤེགས་པ་དང་། མཛེས་པར་གཤེགས་པ་དང་། དྲང་པོའམ་མི་གཡོ་བར་གཤེགས་པ་དང་། སྐུ་འཁྲིལ་
བག་ཆགས་པ་དང་། སྐུ་བྱི་དོར་བྱས་པ་འདྲ་བ་དང་། སྐུ་རིམ་པར་འཚམ་པ་དང་། སྐུ་གཙང་བ་དང་། སྐུ་འཇམ་པ་དང་། དག་པའི་སྐུ་དང་། མཚན་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། སྐུ་ཡི་ཁོ་
ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་བ་དང་། གོམ་པ་སྙོམས་པ་དང་། སྤྱན་གཉིས་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྐུ་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ཤ་ཅན་ཉིད་དང་། སྐུ་ཞུམ་པ་མེད་པ་དང་། སྐུ་རྒྱས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་གྲིམས་
པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། ཡན་ལག་ཉིང་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེས་པ་དང་། གཟིགས་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་ཅིང་དག་པ་དང་། དཀུ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། དཀུ་སྐབས་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་། དཀུ་མ་རྙོངས་པ་དང་།
ཕྱལ་ཕྱང་ངེ་བ་དང་། ལྟེ་བ་ནི་ཟབ་པ་ཉིད་དང་། ལྟེ་བ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཉིད་དང་། ཀུན་ནས་ལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་། ཀུན་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་དང་། སྐུ་ལ་ནི་རྨེ་བ་ནག་
བག་མེད་པ་དང་། ཕྱག་ནི་ཤིང་བལ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་དང་། ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱག་གི་རི་མོ་ཟབ་པ་དང་། ཕྱག་གི་རི་མོ་རིང་བ་དང་། ཞལ་ནི་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་དང་། 
8-357
མཆུ་ནི་བིམ་པ་ལྟར་དམར་བ་དང་། ལྗགས་མཉེན་པ་དང་། ལྗགས་སྲབ་པ་དང་། ལྗགས་དམར་བ་དང་། འབྲུག་གི་སྒྲ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང་། གསུང་མཉེན་ཞིང་འཇམ་པ་དང་། མཆེ་བ་ཟླུམ་པ་དང་། མཆེ་
བ་རྣོ་བ་དང་། མཆེ་བ་དཀར་བ་དང་། མཆེ་བ་མཉམ་པ་དང་། མཆེ་བ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང་། ཤངས་མཐོ་བ་དང་། ཤངས་མཆོག་ཏུ་དག་པ་དག་དང་ནི། སྤྱན་ཡངས་པ་ཉིད་དང་། རྫི་མ་
སྟུག་པ་ཉིད་དང་། སྤྱན་དཀར་ནག་འབྱེས་ཤིང་པདྨའི་འདབ་མ་རེངས་པ་འདྲ་བ་དང་། སྨིན་ཚུགས་རིང་བ་དང་། སྨིན་མ་འཇམ་པ་དང་། སྨིན་མ་སྣུམ་པ་དང་། སྨིན་མ་སྤུ་ནི་མཉམ་པ་དང་། ཕྱག་
རིང་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་། སྙན་མཉམ་པ་དང་སྙན་གྱི་དབང་པོ་ཉམས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་པ་དང་། དཔྲལ་བ་དབྱེས་ཆེ་བ་དང་། དབུ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་།
དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་པ་དང་། དབུ་སྐྲ་སྟུག་པ་དང་། དབུ་སྐྲ་འཇམ་པ་དང་། དབུ་སྐྲ་མ་འཛིངས་པ་དང་། དབུ་སྐྲ་མི་གཤོར་བ་དང་། དབུ་སྐྲ་དྲི་ཞིམ་ཞིང་སྐྱེས་བུ་ཡི་ཡིད་ནི་
འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱག་ཞབས་དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་བཀྲ་ཤིས་དང་ནི། གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བས་བརྒྱན་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བཞེད་དོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
什么是随好相？佛陀的指甲如铜色，指甲色泽光润，指甲高耸，手指圆满，手指丰满，手指逐渐纤细，脉络不显，脉络无结，踝骨不显，足底平坦，如狮子般行走，如大象般行走，如天鹅般行走，如公牛般行走，向右旋转而行，优美地行走，端直不摇摆地行走，身体匀称庄重，身如经擦拭一般，身体比例协调，身体清净，身体柔软，清净之身，相好圆满，身体宽阔端正，步态均匀，双目清净，身体极具青春活力，身体不萎缩，身体丰满，身姿挺拔，肢体分明，视线无遮无碍清净，腰圆满，腰适度，腰不下陷，身形端直，脐深，脐向右旋，观之悦目，行为清净，身上无黑痣，手如棉絮般极柔软，手纹有光泽，手纹深刻，手纹细长，面部不过长，嘴唇如频婆果般红润，舌柔软，舌薄，舌红，声如雷音，言语柔和悦耳，犬齿圆润，犬齿锋利，犬齿洁白，犬齿整齐，犬齿逐渐细小，鼻高耸，鼻极清净，眼广大，睫毛浓密，眼白黑分明如绽开的莲花瓣，眉毛修长，眉毛柔顺，眉毛光润，眉毛毛发均匀，手臂修长丰满，双耳对称，耳根无缺，前额轮廓分明，前额宽广，头顶极丰满，头发如蜜蜂般黝黑，头发浓密，头发柔顺，头发不纠结，头发不凌乱，头发香气宜人能夺人心，手足饰以吉祥徽相和吉祥图案及卍字，这些被称为佛陀的八十种随好相。


 ། དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཡང་རིམ་པ་བཞིན། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། 
8-358
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་ལྷག་བསམ་དང་། རིགས་གྱི་མཆོག་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ཚུལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། དགེ་རྩ་བསགས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་མཐར་གྱིས་ཞུགས་པ་དང་། ལུས་
ལས་འཚོ་བ་བསྲུང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་མདུད་པ་བྲལ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཅན་དང་། བགྲོད་དཀའ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བོ་སྒྲོལ་བར་མཛད་པ་དང་། མི་ཟིལ་
གྱིས་གནོན་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཀླུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་གཤེགས་པར་མཁས་པ་དང་། སྐྱེ་དགུའི་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་མཁས་པ་དང་། སྐོར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་དང་མཐུན་པར་གཤེགས་
པ་དང་། མཛེས་པར་མཁས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་སེམས་གྱ་གྱུ་མི་མངའ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་། སྡིག་པའི་ཆོས་དང་མ་འབགས་པ་དང་། གདུལ་བྱ་དང་འཚམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ།
སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་དང་། ཐུགས་ཐུགས་རྗེ་ཅན་དང་། ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཆོས་འདུལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཡངས་ཤིང་མཛེས་པའི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་དང་། ཐམས་ཅད་
ལ་ཐུགས་སྙོམས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་དང་། ཆོས་གོ་བར་སྟོན་པ་དང་། ཐུགས་རྟག་ཏུ་མ་ཞུམ་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་འཕགས་པ་དང་། ཡང་སྲིད་པ་ཟད་པ་དང་། 
8-359
རྟེན་འབྲེལ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པར་མཛད་པས་དང་། ཚིག་གི་དོན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོན་པ་དང་། སློབ་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་དང་། འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་སྦགས་
པ་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི་འགྱིང་བཅོམ་པ་དང་། ཆོས་ཟད་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པ་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་རྟོགས་པ་དང་། སློབ་མ་མཐུན་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། འཁོར་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་དང་། ཐུགས་གཙང་
བ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། ལུས་སོགས་ཟོ་མདོག་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། མདངས་ཡོད་པའི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་མཉེས་པ་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་གནས་
པ་དང་། ཕྱིར་རྗེས་སུ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། བསླབ་པ་རབ་ཏུ་མང་པོ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བར་རྟོགས་པ་དང་། ཚིག་འཇམ་
པོས་འདུལ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐ་དད་པ་མང་བ་དང་། ཆོས་འདུལ་བ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཆགས་པ་ཅན་གྱིས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་དང་། བསྙེངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་མངའ་བ་དང་། སྙན་པ་ལ་སོགས་
པར་གསུང་བ་དང་། སྲིད་པ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་བསྡམས་པ་དང་། གདུལ་དཀའ་བ་འདུལ་བ་དང་། ཆོས་འདུལ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དང་། མཉམ་པའི་ས་ལ་གནས་པ་དང་། མཐར་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། 
8-360
ཤེས་རབ་མཆོག་ལ་གནས་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་གཙང་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཆོས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་དྲངས་པ་དང་། འགྲོ་བ་གཞོན་ནུ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་མགུ་བ་
དང་། རྟག་ཏུ་ཕྱི་རྗེས་སུ་གཟིགས་པ་དང་། ཆོས་འདུལ་བ་འཇམ་པོ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་དགེ་བས་བརླན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་སྐྱོན་གཟིགས་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་གནོད་པ་བཟློག་པར་མཛད་པ་
དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་མ་ཉམས་པར་མཛད་པ་དང་། ལྟ་བས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། སྨྲ་བ་
ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་མཆོག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་དགའ་བ་བཟློག་པར་མཛད་པ་དང་། མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྤང་བྱ་བག་ལ་ཉལ་སྤང་བ་དང་། བསྟན་པ་བློ་འཇམ་པོས་ཡོངས་
སུ་ཤེས་པ་དང་། ཐུགས་འདོད་ཆགས་པ་སོགས་པས་མ་འཁྲུགས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ཚིག་མི་རྩུབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མེ་ཏོག་བཀྲམ་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཛེས་པར་གྱུར་
པ་རྣམས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
这些的因缘依次为：对一切有为法离贪，对一切众生有利益的增上意乐，从殊胜种姓中出生，无有不当之行，积集善根，次第趣入正道，护持身命，远离烦恼结缚，具有甚深法的智慧，从一切难行之处解脱众生，善于降伏人类，善于降伏龙族，善于行于虚空，善为众生之首，随顺方向而行，善于庄严，心永无邪曲，善说功德，不受恶法污染，随顺所化众生而说法，身等一切行为清净，心具慈悲，心清净，教法圆满，广大美妙功德圆满，于一切平等，宣说清净教法，使教法易于理解，心永不萎缩，善根增长，灭尽轮回，分别缘起而为众生宣说，宣说极为清净的语义，使弟子具足圆满戒律，不为轮回过患所染，摧毁我慢和傲慢，遮止诽谤正法，通达甚深法，能使弟子和睦相处，眷属庄严，心清净，远离非时说法，开示获得身等安乐之法，令具光明的大沙门欢喜，安住甚深法，后来也宣说圆满清净之法，广说众多学处，了知世间一切如镜中像，以柔和语言调伏众生，具足众多不同功德，教法对凡愚众生难以测量，无一切畏惧，言语动听，制伏一切生死系缚，调伏难调伏者，教法极为清净，安住平等之地，次第宣说正觉，安住殊胜智慧，清净众生圆满，法义极为广大，引导众生，使一切幼稚众生欢喜，恒时观察后果，善巧柔和说法，心续湿润善法，观察一切过失，遮止极大危害，战胜贪欲等敌军，不损害一切众生的心续，所见所作一切不变异，摧伏一切外道，圆满殊胜愿望，止息境界贪欲，断除见修所断之随眠，以柔和心了知教法，心不为贪等所扰，恒时语不粗暴，散布菩提分支之花，一切方面皆为庄严。


 །ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་མན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་བཅུར་བསྒྲེས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བ་སྤུའི་བུ་ག་གཅིག་འགྲུབ། བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་བརྒྱས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་གཅིག །
8-361
དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་སྙེད་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་བརྒྱས་མཚན་སུམ་ཅུའི་གཅིག །མཚན་སུམ་ཅུ་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་སྟོང་གིས་མཛོད་སྤུ། དེ་འགྲུབ་པ་གསུམ་གྱིས་གཙུག་ཏོར། དེ་འགྲུབ་པ་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་པ་
བཅུས་གསུངས་འགྲུབ་པར་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར་བཤད་དེ་རྒྱུད་བླའི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་མི་འཇིགས་མ་འདྲེས་པ་ཟག་མེད་སོ་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་མཚན་སོ་གཉིས། གཟུགས་སྐུའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དྲུག་ཅུ་རྩ་
བཞིར་བཤད་དོ།། །།
༈ བཞི་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ།
བཞི་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་ནི། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་གང་གིས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་
པ་སྣ་ཚོགས་དག་མཉམ་དུ་མཛད་པའི་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་དེ་ནི་ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་
མོང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་དེ་ཀའི་ནུས་པ་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་བའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། དེ་བཞིན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འདིའི་ཕྲིན་ལས་
ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འདོད་དེ། འགྲོ་བ་རྣམས་ཞི་བའི་ཕྲིན་ལས་དང་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་འགོད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ཡི་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། 
8-362
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་ལ་འགོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་འགོད་པའི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་འགོད་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་
འགོད་པ་དང་། གཉིས་ཟད་པའི་ཆོས་ལ་འགོད་པ་དང་། བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འགོད་པ་དང་། ལུས་ཅན་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་
པ་ལ་འགོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་འགོད་པ་དང་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་འགོད་
པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནི་ཚད་མེད་པ་ལ་འགོད་པ་
དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་བསྙེན་བཀུར་བས་བརྟེན་པ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་འགོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་འགོད་པ་དང་། ལས་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་བས་
ཆུད་མི་ཟ་བ་ལ་འགོད་པ་དང་། བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་འགོད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྤང་བ་ལ་འགོད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་གཞི་མེད་པའི་ཚུལ་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པ་དང་ནི། 
8-363
རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པ་དང་། དེའི་ཚོགས་པ་ལ་འགོད་པ་དང་ནི། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ་ཐ་དད་པར་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་བཞེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཕྲིན་ལས་ནི་རྒྱུད་བླར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་གཉིས་
སུ་བསྟན་པའི་ཕྱི་མ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་དོན་ཚན་དྲུག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱིན་པས་བཅུ། རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས། ཆེད་དུ་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་མཆོག །སེམས་ཅན་ཡོངས་འཛིན། སྒྲིབ་གཉིས། དེ་གཏོར་བའི་རྐྱེན།
རྒྱ་མཚོ་ཉི་མ་ནམ་མཁའ་གཏེར་སྤྲིན་དང་རླུང་གི་དཔེས་བསྙད་པ་བྱ་བ་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
从声闻缘觉阿罗汉以下，所有众生的福德十倍集合起来成就佛陀毛孔中的一个。成就所有毛孔的福德的百倍成就一个随好相。成就八十随好相的福德的百倍成就三十二相中的一个。成就三十二相的福德的千倍成就白毫相。成就白毫相的三倍福德成就顶髻。成就顶髻的无数亿倍福德成就佛语，如《宝鬘论》中所说。《宝性论》将功德、力、无畏、不共法、无漏共三十二种性自性身的相，就色身而言，说为六十四种。
第四、化身及其事业
第四、化身及其事业是：无论是以释迦牟尼等形象，只要能在轮回期间于一切世界为众生做各种利益事业的，以智慧为自性的身，即是佛陀的化身，其相续不断出现，对一切凡夫众生来说是共同的。在世俗谛中，唯一智慧显现为一切事业功用，故称为化身。如是，只要轮回存在，此法身的事业也是不断的。将众生安立于寂静事业和四摄法中，安立于具有烦恼的清净的证悟中，将众生安立于如实了知自身利益中，安立于六波罗蜜中，安立于佛道中，安立于自性空性中，安立于二边灭尽的法中，安立于了知语言文字中，安立于无缘智慧中，将有情众生安立于成熟中，安立于菩萨道中，安立于遮止执着一切法中，安立于获得圆满正等正觉中，安立于佛土清净中，安立于决定圆满正等正觉中，安立于无量众生利益中，安立于前往佛陀前恭敬承事等功德中，安立于菩提分中，安立于业果不失中，安立于见真谛中，安立于断除颠倒中，安立于了知颠倒无基的道理中，安立于清净中，安立于清净资粮中，安立于不了知有为法与无为法有差别中，安立于涅槃中，法身的事业有二十七种。如是事业，在《宝性论》中说为任运成就和相续不断两种，此处是后者。这又归纳为六个要点：以出离道有十种，资粮二种，所为是殊胜菩提，摄持众生，二障，及清除二障的缘，以大海、太阳、虚空、宝藏、云和风的比喻说明，是依照作用对境而言的。


 །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། སྐུ་སྟོན་པ། གསུང་བརྗོད་པ། ཐུགས་ཁྱབ་པ། སྤྲུལ་པ། ཡེ་ཤེས་
སྤྲོ་བ། ཐུགས་གསུང་སྐུའི་གསང་བ། ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་དགུ། རིམ་པ་བཞིན། བརྒྱ་བྱིན་རྔ་སྒྲ་སྤྲིན། ཚངས་པ་ཉི་མ་རིན་ཆེན་སྒྲ་བརྙན། ནམ་མཁའ་སའི་དཔེས་བཤད་པ་བྱེད་པ་པོའི་དབང་དུ་བྱས་
པའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུའི་སྐབས་ཏེ་བརྒྱད་པའོ།། །།
༄། །འབྲིང་པོ་ལ་དགའ་བའི་ངོར་དྲུག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་བཤད་པ།
གཉིས་པ་འབྲིང་པོ་ལ་དགའ་བའི་ངོར་དྲུག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་བཤད་པ་ནི། 
8-364
ཡང་སྐབས་བརྒྱད་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ནི་མངོན་པར་མཚོན་པའི་གནས་ཉིད་ཡིན་པ་མཚན་ཉིད། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་མཁྱེན་གསུམ་དེ་ཡི་སྦྱོར་
བ་དང་། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་མཁྱེན་གསུམ་དེ་རབ་ཏུ་གྱུར་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་མཁྱེན་གསུམ་དེ་ཡི་གོ་རིམས་ལྡན་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་
གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་མཁྱེན་གསུམ་དེ་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་དང་། ཆོས་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་མཁྱེན་གསུམ་དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་དེ་ནི་ཡུམ་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་གཞན་ཏེ་
རྣམ་པར་དྲུག་པོ།། །།
༄། །བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་ངོར་དེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཞག་པ།
གསུམ་པ་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་ངོར་དེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཞག་པ་ནི། ཡུམ་དེ་ལས་བསྡུ་ན། ཡུལ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྣམ་པར་གསུམ་མོ། །རྒྱུ་ནི། སྦྱོར་བ་བཞི་
ཡི་བདག་ཉིད་དང་། ཆོས་སྐུ་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཞེས་བཞག་པ་ནི་དོན་བསྡུས་པ་གཞན་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་
བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་དྱ་ཀ་ར་སིདྷ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙ་བ་བནྡེ་དཔལ་བརྩེགས་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལས། 
8-365
མཧཱ་པཎྜི་ཏ་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་པ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་གྱིས་ལེགས་པར་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
任运成就是：身示现，语宣说，心遍布，化现，智慧放射，意语身三密，悲心自性等九种。依次以帝释、鼓声、云，梵天、太阳、宝石、回声，虚空、大地为喻说明，是从能作者的方面而言。《圣般若波罗蜜多口诀论现观庄严论颂》中，这是第八品，果法身品。
为喜爱中等详略者归纳为六种而解说
第二，为喜爱中等详略者归纳为六种而解说：
又，此第八品中这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
任运成就是：身示现，语宣说，心遍满，化现，智慧普放，心语身的秘密，具慈悲自性九种，依次以帝释天、鼓声、云、梵天、日、珍宝、回声、虚空、大地为喻说明，是从作者方面而言。《圣般若波罗蜜多教授论现观庄严颂》中，果法身品第八。
为喜爱中等篇幅者归纳为六项而解说
第二，为喜爱中等篇幅者归纳为六项而解说：
此第八品中，三种遍智是明显表示处，此为相；一切相现证正等觉是彼三智之加行；顶现观是具足彼三智之殊胜；次第现观是具足彼三智之次第；一刹那现证菩提是彼三智达至边际；法身及事业是彼三智之异熟，这是总摄《般若母》一切义理的其他六种。
为喜爱简略者将其安立为三种
第三，为喜爱简略者将其安立为三种：若从《般若母》中总摄，境是三种一切智，因是四种加行自性，法身及事业安立为果，此为总摄义理的其他三种。《圣般若波罗蜜多教授论现观庄严颂》，由至尊弥勒所作，圆满。由印度堪布毗提迦罗悉地和校译师班德巴策等人翻译、校对并审定，后由大班智达"三十万颂通达者"和校译师果洛登谢饶善加翻译、校对并审定。


 །ཚོགས་གཉིས་གོམས་པའི་མཐོ་རིས་ཆུ་བོའི་རྒྱུན། །འཐུངས་
པའི་རྣམ་སྨིན་ཕུལ་བྱུང་ཙན་དན་གྱི། །ལྗོན་པ་གཞན་ཕན་རྩེ་མོ་མི་ཟད་པའི། །ནམ་མཁའི་ཕ་མཐའ་སྙེགས་པ་སུ་ཡིས་འགོག །ཡོངས་འཛིན་དེད་དཔོན་གྱིས་ཟིན་དགེ་བའི་རྫིངས། །འབད་མེད་ལག་རྩེར་ལེན་
པ་དེ་དབང་གིས། །ཉེས་བརྒྱའི་རླབས་ལྡན་སྲིད་པའི་ཆུ་གཏེར་དུ། །ཡང་ཡང་འཇུག་ལ་སྤྲོ་བའི་གོམ་པ་དོར། །དེ་དེར་སྔོན་སྦྱངས་ཀྱིས་དྭངས་མེ་ལོང་གདོང་། །ཆོས་ཕུང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ། །
རྣམ་བཀྲའི་རི་མོ་ངལ་བའི་པིར་ཚོགས་ལ། །ཅི་ཡང་མ་ལྟོས་བཀོད་འདི་ཡ་མཚན་གནས། །སྨྲ་བའི་གླང་ཆེན་ཀུན་ལ་ལྕགས་ཀྱུ་བཞིན། །འོངས་པའི་ནུས་ལྡན་གང་གི་ཚིག་གི་གཏེར། །མཆོག་ཏུ་བཙན་པ་
ཐུབ་བསྟན་གྱེན་ནས་གྱེན། །འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར། །དེ་ཚེ་གྲགས་པ་མྱོས་དེ་གངས་ཅན་གྱི། །ཐིག་ལེ་གཅིག་གྱུར་ཁེངས་ལྡན་རལ་པའི་ཚོགས། །དེ་ཡི་རྐང་སྟེགས་ཉིད་དུ་བྱས་ནས་
སུ། །ས་ལ་དགེ་མཚན་ཅི་ཡང་འགོད་པར་རྩོམ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་འགྲེལ་པ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་ཞལ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། 
8-366
ལུང་དང་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཤེས་རབ་ལེགས་པའི་དཔལ་གྱིས་བསྐུལ་བ་ལྟར་དུ། དཔལ་འབྲུག་པ་མི་ཕམ་པདྨ་དཀར་པོ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་རིག་པ་དེས་
རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་གྱི་ཆོས་གྲྭར་སྦྱར་བ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྱོགས་དུས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག། །།
8-361
དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་སྙེད་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་བརྒྱས་མཚན་སུམ་ཅུའི་གཅིག །མཚན་སུམ་ཅུ་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་སྟོང་གིས་མཛོད་སྤུ། དེ་འགྲུབ་པ་གསུམ་གྱིས་གཙུག་ཏོར། དེ་འགྲུབ་པ་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་པ་
བཅུས་གསུངས་འགྲུབ་པར་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར་བཤད་དེ་རྒྱུད་བླའི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་མི་འཇིགས་མ་འདྲེས་པ་ཟག་མེད་སོ་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་མཚན་སོ་གཉིས། གཟུགས་སྐུའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དྲུག་ཅུ་རྩ་
བཞིར་བཤད་དོ།། །།
༈ བཞི་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ།
བཞི་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་ནི། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་གང་གིས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་
པ་སྣ་ཚོགས་དག་མཉམ་དུ་མཛད་པའི་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་དེ་ནི་ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་
མོང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
修习二资粮的天界水流之泉，
饮用后殊胜成熟的旃檀，
利他树梢无尽延伸，
谁能阻碍其达到虚空边际。
由善知识船长所掌握的善船，
不费力便取于掌心之上，
因此力量而能于，
具百过浪的轮回大海中，
反复投入且迈出欢喜步伐。
于彼处由往昔修习而明净如镜面，
八万四千法蕴，
五彩斑斓图画无须劳累画笔，
不假依靠而绘成此稀有之相。
如同调服一切说法之象的钩，
所具威力的词语宝藏，
极其有力将佛陀教法向上，
提升成为大乘。
当时名声醉人成为雪域，
唯一明点，骄慢鬃发众，
仅作为其脚凳，
开始在大地上随意置放吉祥相。
如是《般若波罗蜜多口诀论现观庄严论颂释·至尊弥勒教言》，
应通达教理和论理者智慧善妙光荣之请求，
由吉祥竹巴米庞白莲普遍胜利天，
即通晓五明者，
于胜成林法座所造。
愿与佛陀珍贵教法一起，
于一切方位、时代、情境中弘扬广大！
成就八十随好相的福德的百倍成就三十二相中的一个。成就三十二相的福德的千倍成就白毫相。成就白毫相的三倍福德成就顶髻。成就顶髻的无数亿倍福德成就佛语，如《宝鬘论》中所说。《宝性论》将功德、力、无畏、不共法、无漏共三十二种性自性身的相，就色身而言，说为六十四种。
第四、化身及其事业
第四、化身及其事业是：无论是以释迦牟尼等形象，只要能在轮回期间于一切世界为众生做各种利益事业的，以智慧为自性的身，即是佛陀的化身，其相续不断出现，对一切凡夫众生来说是共同的。


 །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་དེ་ཀའི་ནུས་པ་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་བའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། དེ་བཞིན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འདིའི་ཕྲིན་ལས་
ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འདོད་དེ། འགྲོ་བ་རྣམས་ཞི་བའི་ཕྲིན་ལས་དང་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་འགོད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ཡི་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། 
8-362
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་ལ་འགོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་འགོད་པའི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་འགོད་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་
འགོད་པ་དང་། གཉིས་ཟད་པའི་ཆོས་ལ་འགོད་པ་དང་། བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འགོད་པ་དང་། ལུས་ཅན་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་
པ་ལ་འགོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་འགོད་པ་དང་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་འགོད་
པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནི་ཚད་མེད་པ་ལ་འགོད་པ་
དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་བསྙེན་བཀུར་བས་བརྟེན་པ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་འགོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་འགོད་པ་དང་། ལས་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་བས་
ཆུད་མི་ཟ་བ་ལ་འགོད་པ་དང་། བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་འགོད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྤང་བ་ལ་འགོད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་གཞི་མེད་པའི་ཚུལ་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པ་དང་ནི། 
8-363
རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པ་དང་། དེའི་ཚོགས་པ་ལ་འགོད་པ་དང་ནི། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ་ཐ་དད་པར་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་བཞེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཕྲིན་ལས་ནི་རྒྱུད་བླར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་གཉིས་
སུ་བསྟན་པའི་ཕྱི་མ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་དོན་ཚན་དྲུག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱིན་པས་བཅུ། རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས། ཆེད་དུ་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་མཆོག །སེམས་ཅན་ཡོངས་འཛིན། སྒྲིབ་གཉིས། དེ་གཏོར་བའི་རྐྱེན།
རྒྱ་མཚོ་ཉི་མ་ནམ་མཁའ་གཏེར་སྤྲིན་དང་རླུང་གི་དཔེས་བསྙད་པ་བྱ་བ་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། སྐུ་སྟོན་པ། གསུང་བརྗོད་པ། ཐུགས་ཁྱབ་པ། སྤྲུལ་པ། ཡེ་ཤེས་
སྤྲོ་བ། ཐུགས་གསུང་སྐུའི་གསང་བ། ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་དགུ། རིམ་པ་བཞིན། བརྒྱ་བྱིན་རྔ་སྒྲ་སྤྲིན། ཚངས་པ་ཉི་མ་རིན་ཆེན་སྒྲ་བརྙན། ནམ་མཁའ་སའི་དཔེས་བཤད་པ་བྱེད་པ་པོའི་དབང་དུ་བྱས་
པའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུའི་སྐབས་ཏེ་བརྒྱད་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
在世俗谛中，唯一智慧显现为一切事业功用，故称为化身。如是，只要轮回存在，此法身的事业也是不断的。将众生安立于寂静事业和四摄法中，安立于具有烦恼的清净的证悟中，将众生安立于如实了知自身利益中，安立于六波罗蜜中，安立于佛道中，安立于自性空性中，安立于二边灭尽的法中，安立于了知语言文字中，安立于无缘智慧中，将有情众生安立于成熟中，安立于菩萨道中，安立于遮止执着一切法中，安立于获得圆满正等正觉中，安立于佛土清净中，安立于决定圆满正等正觉中，安立于无量众生利益中，安立于前往佛陀前恭敬承事等功德中，安立于菩提分中，安立于业果不失中，安立于见真谛中，安立于断除颠倒中，安立于了知颠倒无基的道理中，安立于清净中，安立于清净资粮中，安立于不了知有为法与无为法有差别中，安立于涅槃中，法身的事业有二十七种。如是事业，在《宝性论》中说为任运成就和相续不断两种，此处是后者。这又归纳为六个要点：以出离道有十种，资粮二种，所为是殊胜菩提，摄持众生，二障，及清除二障的缘，以大海、太阳、虚空、宝藏、云和风的比喻说明，是依照作用对境而言的。任运成就是：身示现，语宣说，心遍布，化现，智慧放射，意语身三密，悲心自性等九种。依次以帝释、鼓声、云，梵天、太阳、宝石、回声，虚空、大地为喻说明，是从能作者的方面而言。《圣般若波罗蜜多口诀论现观庄严论颂》中，这是第八品，果法身品。


། །།
༄། །འབྲིང་པོ་ལ་དགའ་བའི་ངོར་དྲུག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་བཤད་པ།
གཉིས་པ་འབྲིང་པོ་ལ་དགའ་བའི་ངོར་དྲུག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་བཤད་པ་ནི། 
8-364
ཡང་སྐབས་བརྒྱད་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ནི་མངོན་པར་མཚོན་པའི་གནས་ཉིད་ཡིན་པ་མཚན་ཉིད། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་མཁྱེན་གསུམ་དེ་ཡི་སྦྱོར་
བ་དང་། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་མཁྱེན་གསུམ་དེ་རབ་ཏུ་གྱུར་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་མཁྱེན་གསུམ་དེ་ཡི་གོ་རིམས་ལྡན་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་
གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་མཁྱེན་གསུམ་དེ་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་དང་། ཆོས་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་མཁྱེན་གསུམ་དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་དེ་ནི་ཡུམ་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་གཞན་ཏེ་
རྣམ་པར་དྲུག་པོ།། །།
༄། །བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་ངོར་དེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཞག་པ།
གསུམ་པ་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་ངོར་དེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཞག་པ་ནི། ཡུམ་དེ་ལས་བསྡུ་ན། ཡུལ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྣམ་པར་གསུམ་མོ། །རྒྱུ་ནི། སྦྱོར་བ་བཞི་
ཡི་བདག་ཉིད་དང་། ཆོས་སྐུ་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཞེས་བཞག་པ་ནི་དོན་བསྡུས་པ་གཞན་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་
བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་དྱ་ཀ་ར་སིདྷ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙ་བ་བནྡེ་དཔལ་བརྩེགས་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལས། 
8-365
མཧཱ་པཎྜི་ཏ་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་པ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་གྱིས་ལེགས་པར་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
为喜爱中等篇幅者归纳为六项而解说
第二，为喜爱中等篇幅者归纳为六项而解说：
此第八品中，三种遍智是明显表示处，此为相；一切相现证正等觉是彼三智之加行；顶现观是具足彼三智之殊胜；次第现观是具足彼三智之次第；一刹那现证菩提是彼三智达至边际；法身及事业是彼三智之异熟，这是总摄《般若母》一切义理的其他六种。
为喜爱简略者将其安立为三种
第三，为喜爱简略者将其安立为三种：若从《般若母》中总摄，境是三种一切智，因是四种加行自性，法身及事业安立为果，此为总摄义理的其他三种。《圣般若波罗蜜多教授论现观庄严颂》，由至尊弥勒所作，圆满。由印度堪布毗提迦罗悉地和校译师班德巴策等人翻译、校对并审定，后由大班智达"三十万颂通达者"和校译师果洛登谢饶善加翻译、校对并审定。


 །ཚོགས་གཉིས་གོམས་པའི་མཐོ་རིས་ཆུ་བོའི་རྒྱུན། །འཐུངས་
པའི་རྣམ་སྨིན་ཕུལ་བྱུང་ཙན་དན་གྱི། །ལྗོན་པ་གཞན་ཕན་རྩེ་མོ་མི་ཟད་པའི། །ནམ་མཁའི་ཕ་མཐའ་སྙེགས་པ་སུ་ཡིས་འགོག །ཡོངས་འཛིན་དེད་དཔོན་གྱིས་ཟིན་དགེ་བའི་རྫིངས། །འབད་མེད་ལག་རྩེར་ལེན་
པ་དེ་དབང་གིས། །ཉེས་བརྒྱའི་རླབས་ལྡན་སྲིད་པའི་ཆུ་གཏེར་དུ། །ཡང་ཡང་འཇུག་ལ་སྤྲོ་བའི་གོམ་པ་དོར། །དེ་དེར་སྔོན་སྦྱངས་ཀྱིས་དྭངས་མེ་ལོང་གདོང་། །ཆོས་ཕུང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ། །
རྣམ་བཀྲའི་རི་མོ་ངལ་བའི་པིར་ཚོགས་ལ། །ཅི་ཡང་མ་ལྟོས་བཀོད་འདི་ཡ་མཚན་གནས། །སྨྲ་བའི་གླང་ཆེན་ཀུན་ལ་ལྕགས་ཀྱུ་བཞིན། །འོངས་པའི་ནུས་ལྡན་གང་གི་ཚིག་གི་གཏེར། །མཆོག་ཏུ་བཙན་པ་
ཐུབ་བསྟན་གྱེན་ནས་གྱེན། །འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར། །དེ་ཚེ་གྲགས་པ་མྱོས་དེ་གངས་ཅན་གྱི། །ཐིག་ལེ་གཅིག་གྱུར་ཁེངས་ལྡན་རལ་པའི་ཚོགས། །དེ་ཡི་རྐང་སྟེགས་ཉིད་དུ་བྱས་ནས་
སུ། །ས་ལ་དགེ་མཚན་ཅི་ཡང་འགོད་པར་རྩོམ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་འགྲེལ་པ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་ཞལ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། 
8-366
ལུང་དང་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཤེས་རབ་ལེགས་པའི་དཔལ་གྱིས་བསྐུལ་བ་ལྟར་དུ། དཔལ་འབྲུག་པ་མི་ཕམ་པདྨ་དཀར་པོ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་རིག་པ་དེས་
རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་གྱི་ཆོས་གྲྭར་སྦྱར་བ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྱོགས་དུས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག། །།



这些是用于人类学和语言学术用途的藏文翻译：
修习二资粮的天界水流之泉，
饮用后殊胜成熟的旃檀，
利他树梢无尽延伸，
谁能阻碍其达到虚空边际。
由善知识船长所掌握的善船，
不费力便取于掌心之上，
因此力量而能于，
具百过浪的轮回大海中，
反复投入且迈出欢喜步伐。
于彼处由往昔修习而明净如镜面，
八万四千法蕴，
五彩斑斓图画无须劳累画笔，
不假依靠而绘成此稀有之相。
如同调服一切说法之象的钩，
所具威力的词语宝藏，
极其有力将佛陀教法向上，
提升成为大乘。
当时名声醉人成为雪域，
唯一明点，骄慢鬃发众，
仅作为其脚凳，
开始在大地上随意置放吉祥相。
如是《般若波罗蜜多口诀论现观庄严论颂释·至尊弥勒教言》，
应通达教理和论理者智慧善妙光荣之请求，
由吉祥竹巴米庞白莲普遍胜利天，
即通晓五明者，
于胜成林法座所造。
愿与佛陀珍贵教法一起，
于一切方位、时代、情境中弘扬广大！


